Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển du lịch vùng đồng bằng sông cửu long gắn vớ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP. TRẦN LINH ĐĂNG CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN PHÁT TRIỂN DU LỊCH VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG GẮN VỚI MÔI TRƯỜNG LUẬN ÁN TIẾN SĨ Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh Mã số ngành: 62340102 Tp. HỒ CHÍ MINH, Năm 2024 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP. HCM CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN PHÁT TRIỂN DU LỊCH VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG GẮN VỚI MÔI TRƯỜNG Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh Mã số ngành: 62340102 Phản biện 1: Phản biện 2: Phản biện 3: NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: CÔNG TRÌNH ĐƯỢC HOÀN THÀNH TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP.

HCM Cán bộ hướng dẫn khoa học: PGS. NGUYỄN PHÚ TỤ Luận án được báo cáo tại Trường Đại học Công nghệ TP. HCM ngày tháng năm 2024. Thành phần Hội đồng đánh giá Luận án đề gồm: (Ghi rõ họ, tên, học hàm, học vị của Hội đồng Luận án Tiến Sĩ) TT Họ và tên Chức danh Hội đồng 1 2 3 4 5 6 7 Xác nhận của Chủ tịch Hội đồng đánh giá Luận án sau khi Luận án đã được báo cáo và sửa chữa (nếu có).

Chủ tịch Hội đồng đánh giá Luận án i LỜI CAM ĐOAN Tác giả Luận án xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tác giả. Các số liệu, kết quả nêu trong Luận án là trung thực và chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Tác giả Luận án xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện Luận án này đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong Luận án đã được chỉ rõ nguồn gốc. Tác giả Luận án ii LỜI CÁM ƠN Tác giả trân trọng cảm ơn đến quý học giả, nhà khoa học trong và ngoài nước vì giá trị của các nguồn dự liệu từ các công trình nghiên cứu được trích dẫn và tham khảo trong Luận án; Tác giả trân trọng cảm ơn Quý Thầy Cô, quý Chuyên gia đã có những định hướng sâu sắc cho nghiên cứu của tác giả từ những nhận xét và đóng góp cho Luận án.

Tác giả trân trọng cảm ơn PGS. NGUYỄN PHÚ TỤ – Cán bộ hướng dẫn khoa học đã truyền đạt kiến thức và hướng dẫn khoa học cho tác giả thực hiện Luận án này. Tác giả Luận án Trần Linh Đăng iii TÓM TẮT Trên thế giới, mối quan hệ giữa du lịch và bảo vệ môi trường đã được các nhà nghiên cứu đặc biệt quan tâm từ khá sớm. Hens L (1998), Mowforth M and I.Munt (1998), Inskeep E (1991) cùng chỉ ra nguyên tắc phát triển du lịch bền vững thường được dùng trong du lịch gồm: bền vững sinh thái, bền vững văn hóa, bền vững kinh tế, có tính giáo dục, sự tham gia của cộng đồng.

Các nghiên cứu gần đây của các tác giả Jiang và Ritchie (2017), Manaf và cộng sự (2018), Towner (2018), Ma và cộng sự (2020) cũng cho thấy phát triển du lịch gắn với môi trường là một cách tiếp cận mang tính toàn diện, phù hợp với bối cảnh ngành du lịch tại các nền kinh tế mới nổi, không mâu thuẫn với sự phát triển du lịch tại các quốc gia. Nhìn chung ngành du lịch của vùng Đồng bằng Sông Cửu Long đang đứng trước nhiều cơ hội phát triển song cũng đối mặt với nhiều nguy cơ, thách thức mang tính sống còn, nước biển dâng, gây ảnh hưởng nặng nề trong nhiều năm trở lại đây. Đặc biệt, sự phát triển hiện nay của ngành du lịch vùng Đồng bằng Sông Cửu Long chưa thật sự gắn với bảo vệ môi trường nên cũng đã gây ra những tác động không nhỏ đến môi trường sinh thái, như: làm suy thoái nguồn tài nguyên thiên nhiên, sự xuống cấp của môi trường; gây sức ép lên hệ sinh thái, môi trường tự nhiên và môi trường xã hội; phá vỡ cảnh quan thiên nhiên và di tích lịch sử, v. Trong nghiên cứu này, luận án đã đi sâu phân tích các mối quan hệ trong phát triển du lịch của Vùng ĐBSCL bao gồm: Mối quan hệ giữa chính sách quản lý du lịch gắn với môi trường, Nguồn nhân lực du lịch, Văn hóa - Xã hội, Khả năng tiếp cận, Cơ sở hạ tầng, Tài nguyên du lịch của Vùng.

Bên cạnh đó luận án đã đánh giá thực trạng phát triển du lịch Đồng bằng Sông Cửu Long trong thời gian vừa qua. Đặc biệt đánh giá đánh giá thực trạng phát triển du lịch vùng ĐBSCL gắn với bảo vệ môi trường, chỉ ra những thành công cũng như tồn tại hạn chế trong công tác này. Để đạt được mục tiêu nghiên cứu, giải quyết các nhiệm vụ nghiên cứu, luận án sử dụng nghiên cứu định tính và định lượng. Nghiên cứu định lượng sử dụng mô hình PATH, CFA trên phần mềm SPSS và nhằm đánh giá yếu tố quan trọng có ảnh hưởng đến phát triển du lịch vùng ĐBSCL gắn với bảo vệ môi trường.

Thông qua khảo sát 371 chuyên gia và doanh nghiệp lữ hành, luận án chỉ ra rằng có 7 nhân tố có tác động đến iv phát triển du lịch vùng ĐBSCL gắn với môi trường bao gồm: (1) Chính sách quản lý du lịch gắn với môi trường; (2) Nguồn nhân lực du lịch; (3) Văn hóa - Xã hội; (4) Khả năng tiếp cận; (5) Cơ sở hạ tầng; (6) Tài nguyên du lịch; (7) Sản phẩm du lịch. v ABSTRACT Around the world, the relationship between tourism and environmental protection has received special attention from researchers quite early. Hens L (1998), Mowforth M and I.Munt (1998), Inskeep E (1991) point out the principles of sustainable tourism development commonly used in tourism include: ecological sustainability, cultural sustainability, economic sustainability, education, community participation. Recent studies by authors Jiang and Ritchie (2017), Manaf et al.

(2018), Towner (2018), Ma et al. (2020) also show that tourism development associated with the environment is a way to the approach is comprehensive, suitable for the context of the tourism industry in emerging economies, and does not conflict with tourism development in other countries. In general, the tourism industry of the Mekong Delta region is facing many development opportunities but also faces many vital risks and challenges, rising sea levels will have a severe impact in recent years. In particular, the current development of the tourism industry in the Mekong Delta is not really associated with environmental protection, so it has also caused significant impacts on the ecological environment, such as: degrading natural resources.

natural resources, environmental degradation; putting pressure on the ecosystem, natural environment and social environment; destroying natural landscapes and historical relics, etc. In this study, the thesis has analyzed in depth the relationships in tourism development in the Mekong Delta, including: the relationship between tourism management policies associated with the environment, tourism human resources, and the environment. tourism and environmental protection, accessibility, infrastructure, and tourism resources of the Region. Besides, the thesis has evaluated the current status of tourism development in the Mekong Delta in recent times.

In particular, the assessment evaluates the current status of tourism development in the Mekong Delta in association with environmental protection, pointing out successes as well as limitations in this work. To achieve research goals and solve research tasks, the thesis uses qualitative and quantitative research. Quantitative research using PATH and CFA models on SPSS software and aiming to evaluate important factors that affect tourism development in the Mekong Delta region associated with environmental protection. Through a survey vi of 371 experts and travel businesses, the thesis shows that there are 7 factors that have an impact on tourism development in the Mekong Delta associated with the environment, including: (1) Tourism management policy associated with the environment.

environment; (2) Tourism human resources; (3) Sociocultural; (4) Accessibility; (5) Infrastructure; (6) Tourism resources; (7) Tourism products. vii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. v DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT. xii DANH MỤC BẢNG BIỂU.xiii DANH MỤC HÌNH ẢNH.

xv DANH MỤC BIỂU ĐỒ. xvi CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU. Bối cảnh nghiên cứu và lý do chọn đề tài.1 Bối cảnh nghiên cứu lý thuyết. Bối cảnh nghiên cứu thực tiễn.1 Biến đổi khí hậu ảnh hưởng đến kết cấu hạ tầng giao thông phục vụ phát triển du lịch.2 Rác thải và ô nhiễm nguồn nước từ các cơ sở lưu trú cho khách du lịch.3 Hệ sinh thái rừng và đa dạng hóa sinh học bị suy giảm.4 Chủ trương, chính sách phát triển bền vững ngành du lịch ĐBSCL gắn với bảo vệ môi trường.5 Quản lý nhà nước về du lịch gắn với bảo vệ môi trường.3 Khoảng trống nghiên cứu cứu mà luận án kỳ vọng tiếp tục phát triển.

Mục tiêu nghiên cứu.1 Mục tiêu tổng quát.2 Mục tiêu cụ thể.3 Câu hỏi nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp định tính.3 Phương pháp định lượng.

Đóng góp của luận án.1 Những đóng góp về mặt học thuật.2 Những đóng góp về mặt thực tiễn.6 Điểm mới của luận án.7 Kết cấu luận án. 24 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU. Lý thuyết về phát triển, phát triển du lịch và môi trường.1 Lý thuyết về phát triển. Lý thuyết về phát triển du lịch.3 Lý thuyết về môi trường.4 Lý thuyết phát triển du lịch dựa vào nguồn lực điểm đến.5 Lý thuyết các bên liên quan trong phát triển du lịch.6 Mô hình tăng trưởng xanh.7 Mô hình kinh tế tuần hoàn của liên minh Châu Âu.8 Mô hình về phát triển bền vững kiểu ba vòng tròn (Villen, 1990).2 Mối quan hệ giữa phát triển du lịch gắn với môi trường.

Tổng quan tình hình nghiên cứu trước liên quan đến luận án. Tổng quan các nghiên cứu nước ngoài. Tổng quan các nghiên cứu trong nước. Đề xuất mô hình nghiên cứu.

Giả thuyết nghiên cứu.1 Sản phẩm du lịch.2 Nguồn nhân lực du lịch.3 Khả năng tiếp cận.4 Cơ sở hạ tầng.5 Tài nguyên du lịch.7 Chính sách phát triển du lịch gắn với môi trường.8 Phát triển du lịch.2 Mô hình nghiên cứu đề xuất.74 CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.1 Qui trình nghiên cứu. Khung phân tích. Nghiên cứu định tính.1 Thiết kế nghiên cứu định tính.2 Kết quả nghiên cứu định tính.2 Nghiên cứu định lượng. Xây dựng thang đo.1 Thang đo thành phần của từng biến độc lập.2 Thang đo thành phần của biến phụ thuộc.

Nghiên cứu định lượng sơ bộ.1 Mô tả mẫu điều tra.2 Đánh giá sơ bộ thang đo các khái niệm nghiên cứu.3 Khảo sát sơ bộ để điều chỉnh thang đo.103 CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN. Kết quả nghiên cứu.1 Đánh giá tầm quan trọng của biến quan sát.2 Kiểm định độ tin cậy thang đo Cronch Bach’s Alpha.3 Phân tích nhân tố khám phá EFA.4 Kết luận phân tích yếu tố khám phá mô hình đo lường. Phân tích mô hình PATH. Giai đoạn 1: Phân tích mô hình hồi quy tuyến tính đa biến.1 Mô hình hồi quy tuyến tính đa biến.2 Kiểm định mô hình hồi quy tuyến tính đa biến.

Kiểm tra các giả định mô hình hồi quy. Kiểm định mô hình hồi quy tuyến tính đa biến.5 Phân tích phương trình hồi quy bội.6 Kiểm định giả thuyết nghiên cứu.7 Kiểm định sự khác biệt.