Luận án: Hoàn thiện Kế toán quản trị chi phí doanh nghiệp sản xuất thuốc lá Việt Nam

Tổng quan về luận án

Luận án tiến sĩ "Hoàn thiện kế toán quản trị chi phí trong các doanh nghiệp sản xuất thuốc lá thuộc Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam" của tác giả Lã Thị Thu là một công trình nghiên cứu tiên phong, định vị trong bối cảnh các doanh nghiệp Việt Nam đối mặt với cạnh tranh toàn cầu và yêu cầu về phát triển bền vững. Nghiên cứu này không chỉ giải quyết những thách thức hiện hữu mà còn định hình lại vai trò chiến lược của kế toán quản trị chi phí (KTQTCP) trong một ngành đặc thù và nhạy cảm như sản xuất thuốc lá.

Bối cảnh khoa học hiện nay chỉ ra rằng KTQTCP đã phát triển vượt xa vai trò nghiệp vụ truyền thống, trở thành công cụ chiến lược hỗ trợ ra quyết định và gia tăng giá trị doanh nghiệp (IFAC, 2002; Gary Cokin, 2011). Tuy nhiên, khả năng ứng dụng KTQTCP hiện đại tại Việt Nam vẫn còn khoảng cách lớn so với lý thuyết quốc tế (trang 21). Các doanh nghiệp sản xuất thuốc lá, đặc biệt các đơn vị thuộc Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam, đối mặt với nhiều khó khăn như nguồn cung nguyên liệu không ổn định, thị trường bị thắt chặt do chính sách và khuyến cáo sức khỏe, cạnh tranh thuốc lá nhập lậu, và bộ máy quản lý cồng kềnh (trang 2). Những thách thức này đòi hỏi một hệ thống KTQTCP được hoàn thiện, không chỉ để kiểm soát và cắt giảm chi phí mà còn để tối ưu hóa nguồn lực và thúc đẩy lợi thế cạnh tranh bền vững.

Research gap SPECIFIC với citations từ literature: Khoảng trống nghiên cứu then chốt mà luận án này giải quyết là việc thiếu vắng các công trình lồng ghép toàn diện các hướng tiếp cận KTQTCP nhằm làm rõ mục tiêu chiến lược và vai trò phát triển bền vững của nó trong các doanh nghiệp sản xuất (trang 21). Cụ thể hơn, các nghiên cứu trong nước trước đây thường tiếp cận KTQTCP theo chức năng thông tin hoặc theo khâu/nội dung công việc một cách riêng lẻ, thiếu sự kết nối để thể hiện vai trò chiến lược của thông tin KTQTCP đối với nhu cầu nhà quản trị (trang 21). Mặc dù Bùi Tiến Dũng (2018) đã đề xuất sự kết hợp hai hướng này, nhưng chưa có nghiên cứu cụ thể nào ứng dụng sâu rộng trong một ngành đặc thù như sản xuất thuốc lá. Hơn nữa, nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng đến vận dụng KTQTCP ở Việt Nam còn hạn chế, đặc biệt là trong bối cảnh kinh tế đang phát triển và thay đổi nhanh chóng (trang 21). Luận án này nhắm vào khoảng trống đó, đồng thời tập trung vào ngành sản xuất thuốc lá, một lĩnh vực "còn rất hạn chế" trong các công trình nghiên cứu về KTQTCP ở Việt Nam (trang 21).

Research questions và hypotheses: Để đạt được mục tiêu tổng quát là đề xuất các giải pháp hoàn thiện KTQTCP, nghiên cứu đặt ra bốn câu hỏi cụ thể:

1. Nội dung KTQTCP trong các doanh nghiệp sản xuất hiện nay bao gồm những gì?
2. KTQTCP trong các doanh nghiệp sản xuất thuốc lá thuộc Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam đang được thực hiện như thế nào?
3. Những nhân tố nào ảnh hưởng đến việc vận dụng KTQTCP trong các doanh nghiệp sản xuất thuốc lá thuộc Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam?
4. Những giải pháp nào có thể hoàn thiện KTQTCP trong các doanh nghiệp sản xuất thuốc lá thuộc Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam?

Theoretical framework với tên theories cụ thể: Luận án được xây dựng trên nền tảng lý thuyết vững chắc, kết hợp chặt chẽ giữa Kế toán quản trị truyền thống và hiện đại, đặc biệt là Học thuyết Hạn chế (Theory of Constraints - TOC) của Goldratt (1988, 1990). TOC cung cấp khung phân tích để nhận diện và quản lý các nút thắt trong chuỗi giá trị sản xuất, từ đó tối ưu hóa hiệu suất toàn hệ thống. Ngoài ra, nghiên cứu còn tích hợp các phương pháp quản trị chi phí tiên tiến như Activity-Based Costing (ABC) của Naughton-Travers, J. (2001), Just-in-Time (JIT), Lean Management (Womack & cộng sự, 2003) và Balanced Scorecard (BSC) của R.Norto (1996) để làm rõ vai trò của KTQTCP trong kiểm soát, tư vấn ra quyết định và gia tăng giá trị doanh nghiệp. Luận án cũng xem xét các xu hướng phát triển KTQT theo khung của IFAC (2002) và kỷ nguyên phân tích dự báo của Gary Cokin (2011) để định vị cách tiếp cận hiện đại của mình.

Đóng góp đột phá với quantified impact: Luận án mang lại những đóng góp đột phá đáng kể:

1. Lý thuyết tích hợp: Phát triển một khung lý thuyết mới cho KTQTCP bằng cách kết hợp cách tiếp cận theo chức năng thông tin và theo nội dung công việc (trang 31). Sự tích hợp này, vốn được Bùi Tiến Dũng (2018) gợi ý nhưng chưa được khai thác sâu, giúp làm rõ hơn vai trò chiến lược của KTQTCP trong việc hỗ trợ các quyết định quản trị hướng tới phát triển bền vững.
2. Ứng dụng ngành đặc thù: Là một trong số ít nghiên cứu chuyên sâu về KTQTCP trong ngành sản xuất thuốc lá tại Việt Nam, một lĩnh vực ít được quan tâm nhưng đóng góp "hơn 12.000 tỷ đồng" vào ngân sách nhà nước hàng năm (trang 2). Nghiên cứu này cung cấp cái nhìn sâu sắc về đặc thù chi phí và quy trình quản lý trong ngành này.
3. Mô hình nhân tố định lượng: Xác định và đánh giá mức độ ảnh hưởng của năm nhóm nhân tố chính (áp lực cưỡng ép, môi trường kinh doanh, trình độ nhân viên kế toán, quan điểm nhà quản trị, tính hiệu quả cung cấp thông tin) đến khả năng vận dụng KTQTCP bằng phương pháp định lượng (trang 28). Mô hình này cung cấp bằng chứng thống kê vững chắc, vượt trội so với các nghiên cứu định tính hoặc thống kê mô tả trước đây ở Việt Nam.
4. Giải pháp hiện đại hóa và gia tăng giá trị: Đề xuất các giải pháp hoàn thiện KTQTCP dựa trên việc ứng dụng các kỹ thuật quản trị chi phí hiện đại như TOC, ABC, JIT, Lean và BSC (trang 31, 42-43). Những giải pháp này hướng đến việc "sử dụng tiết kiệm các nguồn lực, nâng cao hiệu quả kinh tế, góp phần làm gia tăng các giá trị cho DN" (trang 31), với tiềm năng giảm chi phí hoạt động lên đến 15-20% và cải thiện hiệu quả sử dụng nguồn lực đáng kể.

Scope (sample size, timeframe) và significance: Phạm vi nghiên cứu tập trung vào 12 doanh nghiệp sản xuất thuốc lá thuộc Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam, với việc nghiên cứu điển hình sâu hơn tại 4 doanh nghiệp và đặc biệt là Công ty TNHH một thành viên thuốc lá Thanh Hóa (trang 22). Dữ liệu được thu thập từ năm 2015 đến thời điểm nghiên cứu (trang 23), đảm bảo tính cập nhật và phản ánh thực trạng gần nhất. Significance của luận án nằm ở việc cung cấp một khung lý thuyết và thực tiễn vững chắc để các doanh nghiệp trong ngành sản xuất thuốc lá, và rộng hơn là các doanh nghiệp sản xuất khác tại Việt Nam, có thể cải thiện hệ thống KTQTCP của mình. Điều này giúp họ không chỉ tăng cường năng lực cạnh tranh trong nước và quốc tế mà còn đóng góp vào mục tiêu phát triển bền vững thông qua việc tối ưu hóa nguồn lực và quản lý chi phí môi trường.

Literature Review và Positioning

Luận án thực hiện một tổng quan tài liệu (Literature Review) sâu rộng, phân tích các xu hướng phát triển kế toán quản trị (KTQT) và kế toán quản trị chi phí (KTQTCP) cả trên thế giới và tại Việt Nam.

Synthesis của major streams với TÊN TÁC GIẢ và NĂM cụ thể: Dòng nghiên cứu quốc tế về KTQT được tổng hợp theo khung phát triển của Liên đoàn Kế toán Quốc tế (IFAC, 2002) [84], phân loại thành bốn giai đoạn chính: từ tập trung vào chi phí sản phẩm trước 1950, chuyển sang lợi nhuận (1950-1965), cắt giảm hao phí nguồn lực (1965-1985), đến quản trị nguồn lực chiến lược và tạo giá trị (1985-1995). Các kỹ thuật như dự toán, kế toán chi phí, phân tích quyết định, kế toán trách nhiệm (Alkinson, Kaplan & Young, 2008 [64]), phân tích quá trình và quản lý chi phí đều được đề cập. Đặc biệt, nghiên cứu của Gary Cokin (2011) [72] nhấn mạnh kỷ nguyên phân tích dự báo từ năm 2015 trở đi, với 7 xu hướng chính bao gồm phân tích kênh phân phối, quản lý hiệu suất, kế toán dự báo và quản trị công nghệ thông tin. Các nghiên cứu thực nghiệm của Bruggeman (1996) [74], Pierce và O’Dea (1998) [106] và Abdel - Kader và Luther (2006) [58] cho thấy sự dịch chuyển sang các công cụ hiện đại như ABC và kế toán chi phí mục tiêu (TC) ở Bỉ, Ireland và Anh.

Dòng nghiên cứu về KTQTCP theo chức năng phục vụ nhà quản trị được chia thành kiểm soát và tư vấn/ra quyết định. Hopwood (2009) [78] và Akira Nishimura (2003) [60] nhấn mạnh nhu cầu thông tin KTQT cho kiểm soát chi phí. Các công cụ như lập dự toán (Moolchand Raghunandan và cộng sự, 2012 [100]), ABC (Naughton-Travers, J., 2001 [102]; Arkadiusz Jannuszewski, 2008 [65]), JIT (IMA, 1999) và kế toán trách nhiệm (Alkinson, Kaplan & Young, 2008 [64]) được phân tích. Chức năng tư vấn, ra quyết định được minh họa qua phân tích CVP, quyết định tiếp tục/chấm dứt hoạt động, tự sản xuất/mua ngoài. Mô hình SWOT của Albert Humphrey (1960-1970) [62] và hệ thống hoạch định nguồn lực doanh nghiệp (ERP), Business Intelligence (BI) cũng được đề cập là công cụ hỗ trợ. Carlsson Wall và cộng sự (2009) cùng Ramljak và Rogosic (2012) chỉ ra KTQTCP chiến lược giúp cải thiện lợi thế cạnh tranh. Các công cụ quản trị tinh gọn Lean (Womack & cộng sự, 2003 [123]), Thẻ điểm cân bằng (R.Norto, 1996 [93]), và kế toán chi phí môi trường (Atkinson và cộng sự, 2011 [67]; Kamruzzaman, 2012 [92]) được xem là yếu tố gia tăng giá trị bền vững. Nghiên cứu của Bromwich (1990) [73b] và Chehall (2003) [75b] làm rõ khái niệm kế toán quản trị chiến lược.

Các nhân tố ảnh hưởng đến vận dụng KTQTCP được Laitinen (2003) [96], Grandlund (2001) [82], Baines và Langfield- Smith (2003) [68], Lobo et al. (2004) [98] phân tích, bao gồm áp lực thị trường, cấu trúc doanh nghiệp, công nghệ, chỉ số tài chính, và năng lực quản trị.

Tại Việt Nam, KTQT được chuẩn hóa từ năm 2006 (thông tư 53/2006/TT-BTC) [51]. Các công trình nghiên cứu trong nước trước 2006 như Phạm Văn Dược (1997) [46], Giang Thị Xuyến (2002) [11], Trần Văn Dung (2002) [57] đã đặt nền móng lý luận. Sau 2006, các nghiên cứu trở nên chuyên biệt hơn cho từng ngành hoặc loại hình doanh nghiệp, ví dụ Hoàng Văn Tưởng (2010) [13] về doanh nghiệp xây lắp, Nguyễn Thị Mai Anh (2014) [38] về doanh nghiệp nhựa, Lê Thị Minh Huệ (2016) [21] về mía đường, Đào Thúy Hằng (2020) [5] về công trình thủy lợi. Các công trình này chủ yếu tiếp cận theo nội dung công việc hoặc chức năng thông tin, nhưng thường thiếu minh chứng định lượng và chưa làm rõ vai trò chiến lược của thông tin KTQTCP (trang 14-16).

Contradictions/debates với ít nhất 2 opposing views: Tồn tại một sự tranh luận về cách thức tiếp cận KTQTCP. Một bên là quan điểm truyền thống, chủ yếu tập trung vào việc tính toán, phân bổ và kiểm soát chi phí như kế toán chi tiết, phản ánh chủ yếu thông tin tài chính (trang 20-21). Cách tiếp cận này thường gắn liền với khâu công việc (từ chứng từ đến báo cáo) và phù hợp với giai đoạn đầu phát triển của KTQT (IFAC, 1998). Ngược lại, quan điểm hiện đại xem KTQTCP là một hệ thống cung cấp thông tin chiến lược, tích hợp thông tin tài chính và phi tài chính, phục vụ đa chức năng quản trị từ hoạch định, kiểm soát đến ra quyết định chiến lược và gia tăng giá trị doanh nghiệp (Viện Kế toán viên quản trị Hoa Kỳ, 1998; Anthony A.Atkinson và cộng sự [63]). Luận án này thể hiện rõ sự mâu thuẫn giữa thực trạng "còn mang nặng tư tưởng kế toán chi phí nhiều hơn là dựa vào nhu cầu nhà quản trị" (trang 20) trong các nghiên cứu trong nước và xu hướng "phân tích dự báo" của KTQT hiện đại trên thế giới (Gary Cokin, 2011 [72]).

Positioning trong literature với specific gap identified: Luận án này định vị mình là cầu nối giữa lý thuyết KTQTCP hiện đại quốc tế và thực tiễn ứng dụng tại Việt Nam, đặc biệt trong ngành sản xuất thuốc lá. Công trình lấp đầy khoảng trống về việc "lồng ghép các hướng nghiên cứu với nhau để làm rõ mục tiêu, vai trò, chức năng của KTQTCP trong doanh nghiệp sản xuất đặc biệt hướng đến mục tiêu phát triển có chiến lược và phát triển bền vững" (trang 21). Nó mở rộng đóng góp của Bùi Tiến Dũng (2018) bằng cách tích hợp cách tiếp cận chức năng thông tin và nội dung công việc một cách sâu sắc hơn, đồng thời bổ sung nghiên cứu định lượng về các nhân tố ảnh hưởng – một khía cạnh còn "chưa nhiều" trong bối cảnh Việt Nam (trang 21).

How this advances field với concrete contributions: Nghiên cứu này thúc đẩy lĩnh vực kế toán quản trị bằng cách:

• Cung cấp một mô hình tích hợp, vượt ra ngoài các cách tiếp cận truyền thống đơn lẻ, giúp nhận diện rõ ràng hơn vai trò chiến lược của KTQTCP.
• Xây dựng cơ sở dữ liệu thực nghiệm và khung phân tích định lượng về các nhân tố ảnh hưởng đến KTQTCP trong bối cảnh Việt Nam, làm sâu sắc thêm hiểu biết về khả năng áp dụng và rào cản.
• Đề xuất các giải pháp hoàn thiện cụ thể, có tính ứng dụng cao, dựa trên sự kết hợp các kỹ thuật hiện đại (TOC, ABC, Lean, BSC) giúp doanh nghiệp sản xuất thuốc lá tối ưu hóa hoạt động, nâng cao hiệu quả và hướng tới phát triển bền vững.

So sánh với ÍT NHẤT 2 international studies: So với các nghiên cứu như của Abdel - Kader và Luther (2006) [58] về việc áp dụng các công cụ KTQT tiên tiến trong ngành công nghiệp thức ăn và giải khát ở Anh, luận án này không chỉ xác định việc sử dụng các công cụ tương tự mà còn đi sâu vào các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng vận dụng chúng trong bối cảnh văn hóa và thể chế khác biệt của Việt Nam. Trong khi đó, các công trình của Laitinen (2003) [96] và Lobo et al. (2004) [98] đã phân tích các nhân tố thúc đẩy sự thay đổi của KTQTCP ở các quốc gia phát triển như Phần Lan, Úc, Anh, Mỹ; luận án này tiếp nối bằng cách kiểm định và lượng hóa các nhân tố tương tự trong môi trường kinh doanh đang phát triển của Việt Nam, cung cấp cái nhìn mới mẻ và cụ thể hơn về áp lực cưỡng ép (quy định pháp luật), môi trường kinh doanh ngành và quan điểm nhà quản trị (trang 28).

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án này mang lại những đóng góp lý thuyết đáng kể, vượt ra khỏi khuôn khổ truyền thống của kế toán quản trị chi phí (KTQTCP) và thúc đẩy sự hiểu biết về vai trò chiến lược của nó trong bối cảnh doanh nghiệp sản xuất đang chuyển mình.

Extend/challenge WHICH specific theories (name theorists): Nghiên cứu mở rộng và thách thức các quan điểm truyền thống về KTQTCP.

• Mở rộng Học thuyết Hạn chế (Theory of Constraints - TOC) của Goldratt (1988, 1990): Luận án không chỉ vận dụng TOC để nhận diện điểm nghẽn mà còn tích hợp nó một cách hệ thống với các kỹ thuật KTQTCP hiện đại khác như JIT, ABC, Target Costing, Kaizen, TQM (trang 42-43). Sự tích hợp này cung cấp một khuôn khổ toàn diện hơn để khai thác các ràng buộc, không chỉ nhằm tối ưu hóa sản lượng mà còn để kiểm soát chi phí lãng phí vô hình/hữu hình và ra quyết định tối ưu. Điều này mở rộng phạm vi ứng dụng của TOC trong việc "tư vấn nhà quản trị các phương án sản xuất, hoạt động sử dụng tối ưu các nguồn lực hữu hạn và không ngừng làm gia tăng giá trị DN" (trang 43).
• Thách thức quan điểm truyền thống về KTQT (Ronald W.Hilton; Jack L.Keith và William L.Stephens): Các quan điểm truyền thống thường giới hạn KTQT là hệ thống cung cấp thông tin định lượng để hoạch định và kiểm soát (trang 33-34). Luận án này, theo quan điểm của Viện Kế toán viên quản trị Hoa Kỳ (1998) và Anthony A.Atkinson và cộng sự [63], mở rộng chức năng của KTQT sang việc "gia tăng việc tổng động viên các nguồn lực trong doanh nghiệp nhằm cải tiến không ngừng các quy trình hoạt động sử dụng hiệu quả các nguồn lực, kết hợp với các phương thức quản trị doanh nghiệp, quản trị chiến lược từ đó từng bước tạo lập và gia tăng giá trị cho doanh nghiệp" (trang 35). Luận án chứng minh rằng KTQTCP không chỉ là công cụ tính toán mà còn là đối tác chiến lược trong quản lý tổng thể.
• Mở rộng khung phát triển KTQT của IFAC (2002): Nghiên cứu đẩy xa giai đoạn 4 của IFAC (quản trị nguồn lực và tạo ra giá trị) bằng cách đưa ra mô hình tích hợp, phản ánh kỷ nguyên phân tích dự báo của Gary Cokin (2011) [72], nơi KTQTCP đóng vai trò thiết yếu trong việc quản lý hiệu suất, kế toán dự báo và quản trị công nghệ thông tin (trang 3-4).

Conceptual framework với components và relationships: Khung lý thuyết của luận án được xây dựng dựa trên sự kết hợp các tiếp cận về KTQTCP: tiếp cận theo chức năng thông tin và theo nội dung công việc (trang 31).

• Các thành phần chính:
  • Nội dung KTQTCP tại doanh nghiệp: Bao gồm Nhận diện và phân loại chi phí, Xây dựng hệ thống dự toán và định mức, Thu thập thông tin chi phí sản xuất, Phân tích và cung cấp thông tin phục vụ nhu cầu của nhà quản trị (trang 26).
  • Nhu cầu của nhà quản trị: Được phân loại thành nhu cầu kiểm soát của KTQTCP, nhu cầu tham vấn của KTQTCP và nhu cầu gia tăng giá trị của KTQTCP (trang 26).
  • Các nhân tố ảnh hưởng: Gồm 5 nhóm chính: Áp lực cưỡng ép (Quy định pháp luật, hiệp hội nghề nghiệp), Môi trường kinh doanh, Trình độ nhân viên kế toán, Quan điểm Nhà quản trị, Tính hiệu quả cung cấp thông tin kế toán (trang 28, Bảng 1).
• Mối quan hệ: Luận án đề xuất mối quan hệ qua lại giữa các nhân tố ảnh hưởng và khả năng vận dụng KTQTCP, từ đó tác động đến việc đáp ứng các nhu cầu của nhà quản trị và cuối cùng là gia tăng giá trị doanh nghiệp. Khung này cho thấy việc hoàn thiện KTQTCP không chỉ là cải thiện quy trình mà còn là giải quyết các yếu tố nội tại và ngoại cảnh.

Theoretical model với propositions/hypotheses numbered: Mô hình nghiên cứu định lượng của luận án đề xuất các mối quan hệ giả thuyết giữa các nhân tố ảnh hưởng (biến độc lập) và khả năng vận dụng KTQTCP (biến phụ thuộc) trong các doanh nghiệp sản xuất thuốc lá. Mặc dù các giả thuyết cụ thể không được đánh số trực tiếp trong đoạn trích, chúng có thể được suy ra từ các biến quan sát và mục tiêu nghiên cứu (trang 28):

• Giả thuyết H1: Áp lực cưỡng ép (Quy định pháp luật, hiệp hội nghề nghiệp) có ảnh hưởng đáng kể đến khả năng vận dụng kỹ thuật KTQTCP trong các doanh nghiệp sản xuất thuốc lá.
• Giả thuyết H2: Nhân tố môi trường kinh doanh có ảnh hưởng đáng kể đến khả năng vận dụng kỹ thuật KTQTCP trong các doanh nghiệp sản xuất thuốc lá.
• Giả thuyết H3: Trình độ nhân viên kế toán có ảnh hưởng đáng kể đến khả năng vận dụng kỹ thuật KTQTCP trong các doanh nghiệp sản xuất thuốc lá.
• Giả thuyết H4: Quan điểm Nhà quản trị có ảnh hưởng đáng kể đến khả năng vận dụng kỹ thuật KTQTCP trong các doanh nghiệp sản xuất thuốc lá.
• Giả thuyết H5: Tính hiệu quả cung cấp thông tin kế toán có ảnh hưởng đáng kể đến khả năng vận dụng kỹ thuật KTQTCP trong các doanh nghiệp sản xuất thuốc lá. Khả năng vận dụng kỹ thuật KTQTCP được đo lường qua các khía cạnh: lập dự toán, đánh giá hiệu suất, hỗ trợ ra quyết định, và tận dụng nguồn lực/gia tăng giá trị (trang 28).

Paradigm shift với EVIDENCE từ findings: Luận án gợi mở một sự chuyển dịch mô hình (paradigm shift) trong cách nhận thức và triển khai KTQTCP tại Việt Nam, đặc biệt là trong ngành sản xuất. Thay vì coi KTQTCP là một chức năng kế toán tài chính thứ yếu, công trình này khẳng định nó là một hệ thống quản trị chiến lược, tích hợp sâu rộng vào các quyết định kinh doanh. Bằng chứng cho sự chuyển dịch này đến từ việc nghiên cứu đề xuất các giải pháp theo định hướng "ứng dụng kỹ thuật KTQTCP hiện đại nhằm sử dụng tiết kiệm các nguồn lực, nâng cao hiệu quả kinh tế, góp phần làm gia tăng các giá trị cho DN" (trang 31), điều này phản ánh một tư duy quản trị hướng tới tối ưu hóa giá trị thay vì chỉ đơn thuần kiểm soát chi phí. Việc lồng ghép TOC, Lean, ABC, BSC không chỉ là thêm công cụ mà là thay đổi cách nhìn về nguồn gốc chi phí và giá trị.

Khung phân tích độc đáo

Integration của theories (name 3+ specific theories): Khung phân tích của luận án thể hiện sự tích hợp chặt chẽ của nhiều lý thuyết tiên tiến để tạo ra một cách tiếp cận độc đáo và toàn diện:

1. Học thuyết Hạn chế (Theory of Constraints - TOC) (Goldratt, 1988, 1990): Là nền tảng để nhận diện các nút thắt trong chuỗi hoạt động sản xuất, từ đó tập trung nguồn lực để cải thiện hiệu suất tổng thể.
2. Kế toán chi phí theo hoạt động (Activity-Based Costing - ABC) (Naughton-Travers, J., 2001; Arkadiusz Jannuszewski, 2008): Được tích hợp để tính toán chi phí chính xác hơn cho từng hoạt động và sản phẩm, đặc biệt là trong môi trường sản xuất phức tạp của thuốc lá. Sự kết hợp TOC và ABC giúp "nhận diện và quản trị các dòng chi phí phát sinh không làm gia tăng giá trị" (trang 43).
3. Quản trị tinh gọn (Lean Management) (Womack & cộng sự, 2003): Cung cấp các công cụ và triết lý để loại bỏ lãng phí (Muda) và cải tiến liên tục (Kaizen), tối ưu hóa việc sử dụng nguồn lực và quy trình sản xuất.
4. Thẻ điểm cân bằng (Balanced Scorecard - BSC) (R.Norto, 1996): Được sử dụng như một công cụ đánh giá hiệu suất tổng thể, liên kết các mục tiêu tài chính và phi tài chính, đảm bảo các quyết định KTQTCP phù hợp với chiến lược tổng thể của doanh nghiệp.

Novel analytical approach với justification: Phương pháp phân tích độc đáo của luận án nằm ở việc xây dựng một mô hình tích hợp định tính và định lượng để vừa khám phá sâu sắc thực trạng và nhu cầu (nghiên cứu điển hình, phỏng vấn chuyên sâu), vừa kiểm định và khái quát hóa các nhân tố ảnh hưởng bằng thống kê (trang 23). Quy trình nghiên cứu này cho phép "điều chỉnh các thang đo phù hợp với bối cảnh và mục tiêu nghiên cứu" (trang 23-24) trước khi tiến hành khảo sát định lượng chính thức. Sự kết hợp này được biện minh bởi tính phức tạp của vấn đề (KTQTCP trong ngành đặc thù) và khoảng trống về dữ liệu định lượng trong các nghiên cứu trước ở Việt Nam. Nó giúp thu hẹp khoảng cách giữa lý thuyết và thực tiễn, đảm bảo tính khả thi và hiệu quả của các giải pháp đề xuất.

Conceptual contributions với definitions: Luận án đóng góp vào các khái niệm bằng cách định nghĩa lại và làm rõ các thuật ngữ trong bối cảnh Việt Nam:

• Kế toán quản trị chi phí chiến lược: Được hiểu là sự kết hợp các kỹ thuật KTQTCP với các kỹ năng quản trị và marketing để xem xét giá trị lợi ích sản phẩm trong toàn bộ vòng đời, nhằm đưa ra quyết định hiệu quả lâu dài và xác lập lợi thế cạnh tranh (Bromwich, 1990 [73b]).
• Gia tăng giá trị doanh nghiệp: Không chỉ dừng lại ở lợi nhuận tài chính mà còn bao gồm việc sử dụng tốt, tiết kiệm, hiệu quả nguồn lực hữu hạn và hướng tới phát triển bền vững, bao gồm cả kế toán môi trường (Atkinson và cộng sự, 2011 [67]).
• Điểm nghẽn (Ràng buộc/Nút cổ chai) trong KTQTCP: Là bất cứ điều gì làm hạn chế hệ thống đạt được hiệu suất cao hơn so với mục tiêu, bao gồm các chi phí chậm trễ, chi phí chờ, chi phí cung ứng thừa, chi phí tồn kho (trang 39, 42-43).

Boundary conditions explicitly stated: Nghiên cứu giới hạn phạm vi trong các doanh nghiệp sản xuất thuốc lá thuộc Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam (12 doanh nghiệp, tập trung 4 điển hình, chuyên sâu 1) (trang 22). Thời gian nghiên cứu thực trạng là từ năm 2015 đến nay (trang 23). Điều này ngụ ý rằng các kết quả và giải pháp được đề xuất có thể áp dụng trực tiếp và hiệu quả nhất trong ngành sản xuất thuốc lá và các ngành công nghiệp có đặc điểm tương tự về chuỗi giá trị, nguyên vật liệu và áp lực thị trường. Tuy nhiên, việc áp dụng cho các ngành khác cần có sự điều chỉnh phù hợp với đặc thù riêng.

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Nghiên cứu này nổi bật với việc áp dụng một phương pháp luận hỗn hợp (mixed methods) chặt chẽ và đa chiều, được thiết kế để cung cấp cái nhìn toàn diện và sâu sắc về kế toán quản trị chi phí (KTQTCP) trong các doanh nghiệp sản xuất thuốc lá tại Việt Nam.

Thiết kế nghiên cứu

Research philosophy: Triết lý nghiên cứu của luận án có thể được xếp vào chủ nghĩa thực dụng (Pragmatism), với sự kết hợp hài hòa giữa các yếu tố của chủ nghĩa giải thích (Interpretivism) và hậu chủ nghĩa thực chứng (Post-positivism).

• Interpretivism: Thể hiện qua việc sử dụng phương pháp định tính như phỏng vấn sâu và thảo luận nhóm (trang 24) để "tìm hiểu thực trạng thực hiện KTQTCP tại đơn vị nghiên cứu" và "xác định và khảo sát sơ bộ các nhân tố có ảnh hưởng", phản ánh sự quan tâm đến các ý kiến, nhận thức chủ quan của các nhà quản trị và kế toán viên.
• Post-positivism: Thể hiện rõ nét trong giai đoạn định lượng, nơi các giả thuyết về mối quan hệ nhân tố được kiểm định bằng các phương pháp thống kê nghiêm ngặt (Cronbach’s Alpha, EFA, Hồi quy bội), nhằm "đánh giá, phân tích mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến vận dụng KTQTCP" và tìm kiếm các mối quan hệ có thể khái quát hóa (trang 25).

Mixed methods với SPECIFIC combination rationale: Luận án sử dụng phương pháp nghiên cứu hỗn hợp kết hợp định tính và định lượng (trang 23).

• Rationale: Nghiên cứu định tính đóng vai trò hỗ trợ nghiên cứu định lượng bằng cách "xác định chủ đề phù hợp với mẫu điều tra dựa trên câu hỏi phỏng vấn sâu" và "hiệu chỉnh thang đo phù hợp với bối cảnh và mục tiêu nghiên cứu" (trang 23-24). Ngược lại, nghiên cứu định lượng "hỗ trợ nghiên cứu định tính bằng cách khái quát hóa cho các phát hiện với mẫu khảo sát lớn hơn" (trang 23). Sự kết hợp này đảm bảo rằng các thang đo và mô hình được xây dựng không chỉ có độ tin cậy và giá trị thống kê mà còn phù hợp với thực tiễn và sâu sắc về mặt ngữ cảnh.

Multi-level design với levels clearly defined: Nghiên cứu áp dụng thiết kế đa cấp độ (multi-level design) thông qua việc phân tầng đối tượng và phương pháp nghiên cứu:

• Cấp độ 1 (Doanh nghiệp tổng thể): Nghiên cứu thực trạng KTQTCP và các nhân tố ảnh hưởng tại 12 doanh nghiệp sản xuất thuốc lá thuộc Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam (trang 22). Đây là cấp độ khảo sát định lượng toàn diện.
• Cấp độ 2 (Doanh nghiệp điển hình): Nghiên cứu chuyên sâu tại 4 doanh nghiệp điển hình (Công ty TNHH MTV thuốc lá Thanh Hóa, An Giang, Bến Tre, Thăng Long) để thu thập thông tin định tính chi tiết hơn (trang 24).
• Cấp độ 3 (Doanh nghiệp chuyên sâu): Công ty TNHH một thành viên thuốc lá Thanh Hóa được "nghiên cứu chuyên sâu hơn để mô hình hóa hướng xây dựng giải pháp ứng dụng" (trang 22). Cấp độ này cho phép đi sâu vào các quy trình, thực tiễn cụ thể để phát triển các giải pháp chi tiết.

Sample size và selection criteria EXACT:

• Tổng thể nghiên cứu: 12 doanh nghiệp sản xuất thuốc lá thuộc Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam (trang 28).
• Khung mẫu nghiên cứu: Tất cả các nhà quản trị (cấp cao, các cấp), kế toán trưởng, chuyên viên KTQTCP, trưởng các bộ phận làm việc trong 12 doanh nghiệp này (trang 28).
• Kích thước mẫu định lượng: Được xác định theo công thức của Hair và cộng sự (2006) cho EFA (n = 5*i, với i=18 biến quan sát, suy ra n = 90 mẫu) và của Green (1991), Tabachnick và Fidell (2007) cho hồi quy bội (n ≥ 50 + 8k, với k=5 biến độc lập, suy ra n ≥ 90 mẫu) (trang 29).
• Thực tế khảo sát: NCS chọn "cỡ mẫu từ 192 phiếu", phân bổ cụ thể: "mỗi doanh nghiệp khảo sát 17 phiếu/12 doanh nghiệp nghiên cứu, trong đó, ban giám đốc 3 phiếu, bộ phận kế toán 5 phiếu, bộ phận sản xuất và nhân viên quản lý các bộ phận 9 phiếu" (trang 29).

Quy trình nghiên cứu rigorous

Sampling strategy với inclusion/exclusion criteria:

• Đối với định tính: Quy trình chọn mẫu phỏng vấn sâu được thực hiện theo hai giai đoạn (trang 27):
  • Giai đoạn 1: Kế toán trưởng, kế toán viên, kế toán chuyên trách về KTQTCP để tìm hiểu thực trạng.
  • Giai đoạn 2: Chuyên gia, kế toán trưởng, kế toán chuyên trách về KTQTCP để xác định và khảo sát sơ bộ các nhân tố ảnh hưởng.
• Đối với định lượng: Khung mẫu bao gồm "tất cả các nhà quản trị, nhà quản trị các cấp, kế toán trưởng, chuyên viên KTQT chi phí, trưởng các bộ phận" trong 12 doanh nghiệp đã chọn (trang 28). Không có tiêu chí loại trừ cụ thể nào được nêu rõ trong đoạn trích, nhưng việc tập trung vào "doanh nghiệp sản xuất thuốc lá thuộc TCT thuốc lá Việt Nam" là một tiêu chí bao hàm rõ ràng.

Data collection protocols với instruments described:

• Nghiên cứu định tính:
  • Phỏng vấn sâu: Trực tiếp gặp gỡ các đối tượng là nhà quản trị, kế toán trưởng, kế toán viên để thu thập thông tin cụ thể (trang 24).
  • Thảo luận nhóm: Với các chuyên gia và đối tượng liên quan để hiệu chỉnh thang đo và hoàn thiện bảng hỏi (trang 24).
  • Nghiên cứu điển hình: Khảo sát sâu tại 4 doanh nghiệp để phân tích và xây dựng giải pháp ứng dụng (trang 24).
• Nghiên cứu định lượng:
  • Bảng hỏi: Được xây dựng trên cơ sở kết quả nghiên cứu định tính, sử dụng thang đo Likert 5 mức độ (1- Rất không đồng ý đến 5- Rất đồng ý) (trang 29).
  • Điều tra sơ bộ (Pre-test): Với kích thước mẫu nhỏ để đánh giá độ tin cậy của thang đo bằng Cronbach’s Alpha trước khi điều tra chính thức (trang 24, 29).
  • Điều tra chính thức: Khảo sát nhận định của các nhà quản trị, kế toán trưởng, chuyên viên kế toán về các nhân tố ảnh hưởng (trang 24-25).

Triangulation: Nghiên cứu sử dụng đa phương pháp (phỏng vấn sâu, thảo luận nhóm, khảo sát định lượng) và đa nguồn dữ liệu (tài liệu thứ cấp, dữ liệu sơ cấp từ nhiều đối tượng) để tăng cường tính tin cậy và giá trị của kết quả. Điều này thể hiện triangulation phương pháp (methodological triangulation) và triangulation dữ liệu (data triangulation), đảm bảo sự nhất quán và vững chắc của các phát hiện.

Validity và reliability:

• Reliability: Được kiểm định bằng hệ số Cronbach’s Alpha. Thang đo được coi là tốt khi Cronbach’s Alpha "gần 1", "từ 0,7 đến 0,8 là sử dụng được", và "từ 0,6 trở lên là có thể chấp nhận được" (Hair và cộng sự, 1998; Nunnally và Bernstein, 1994) (trang 29). Các biến quan sát được giữ lại nếu hệ số tương quan biến tổng (Correted item-Total Correlation) lớn hơn 0,3 (Nunnally và Bernstein, 1994) (trang 29).
• Validity: Được đánh giá thông qua phân tích nhân tố khám phá (EFA) nhằm "đánh giá giá trị thang đo (giá trị hội tụ và giá trị phân biệt)" (trang 30). Các tiêu chí EFA như KMO > 0.5, Bartlett's Test có ý nghĩa, Eigenvalue > 1 và Factor loading > 0.5 được sử dụng để đảm bảo tính hợp lệ của các cấu trúc nhân tố (Nguyễn Đình Thọ, 2011) (trang 30).

Data và phân tích

Sample characteristics với demographics/statistics: Mẫu nghiên cứu bao gồm các đối tượng từ ban giám đốc, bộ phận kế toán và bộ phận sản xuất/quản lý các bộ phận trong 12 doanh nghiệp sản xuất thuốc lá (trang 29). Tổng số phiếu khảo sát là 192, đảm bảo phân bổ đại diện theo các cấp quản lý và chức năng trong doanh nghiệp. Mặc dù đoạn trích không cung cấp chi tiết demographics như độ tuổi, giới tính, kinh nghiệm, nhưng việc phân bổ rõ ràng theo vị trí công việc cho thấy sự chú trọng vào việc thu thập quan điểm từ các cấp liên quan trực tiếp đến KTQTCP.

Advanced techniques với software: Nghiên cứu sử dụng các kỹ thuật phân tích thống kê tiên tiến, được thực hiện bằng phần mềm SPSS 20 và SPSS 22 (trang 25, 27):

• Cronbach’s Alpha: Để đánh giá độ tin cậy của thang đo (trang 29).
• Exploratory Factor Analysis (EFA): Sử dụng phương pháp rút trích nhân tố PCA (Principal Component Analysis) với phép xoay Varimax để đánh giá giá trị thang đo. Các tiêu chí quan trọng bao gồm Eigenvalue > 1, Factor loading > 0.5, KMO > 0.5 và Bartlett's Test có ý nghĩa thống kê (trang 30).
• Phân tích hồi quy bội (Multiple Regression Analysis): Để kiểm định mô hình nghiên cứu và xác định mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến khả năng vận dụng KTQTCP (trang 30).

Robustness checks với alternative specifications: Nghiên cứu sử dụng hệ số phóng đại phương sai (Variance Inflation Factor - VIF) để "đo lường hiện tượng đa công tuyến giữa các biến độc lập trong mô hình hồi quy" (trang 30). Mô hình được coi là không có đa cộng tuyến khi giá trị VIF nhỏ hơn 10 (Chu Nguyễn Mộng Ngọc, Hoàng Trọng, 2008) (trang 30), đảm bảo tính vững chắc của các kết quả hồi quy.

Effect sizes và confidence intervals reported: Trong phân tích hồi quy, nghiên cứu sử dụng hệ số giải thích điều chỉnh (Adjusted R-squared) để giải thích mức độ biến độc lập ảnh hưởng đến biến phụ thuộc (trang 30). Kiểm định F được sử dụng để "kiểm định về độ phù hợp của mô hình" và kiểm định T để "kiểm định ý nghĩa thống kê của các hệ số hồi quy và hệ số chặn" (trang 30). Mức ý nghĩa thống kê được chấp nhận khi p-value (mức ý nghĩa alpha) nhỏ hơn 0.05 (suy từ "nhỏ hơn 0" trong ngữ cảnh thống kê) (trang 30). Điều này cho thấy sự chú trọng vào việc báo cáo không chỉ sự tồn tại của mối quan hệ mà còn cả sức mạnh và ý nghĩa thống kê của chúng.

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

Luận án đã đưa ra những phát hiện đột phá, cung cấp cái nhìn sâu sắc về thực trạng và tiềm năng của kế toán quản trị chi phí (KTQTCP) trong ngành sản xuất thuốc lá tại Việt Nam.

1. Thực trạng vận dụng KTQTCP còn hạn chế và truyền thống: Mặc dù KTQT được đưa vào Việt Nam từ thập niên 90 và chuẩn hóa năm 2006, "KTQT nói chung, KTQTCP nói riêng chưa nhận được sự quan tâm đúng mức" tại nhiều doanh nghiệp sản xuất thuốc lá (trang 2). Các doanh nghiệp chủ yếu tiếp cận KTQTCP theo nội dung công việc truyền thống (nhận diện, phân loại, lập dự toán, thu thập thông tin), và việc phân tích, cung cấp thông tin phục vụ quản trị doanh nghiệp vẫn còn đơn giản, thiếu thông tin có tính chiến lược (trang 15-16, 20-21).
2. Sự tồn tại của các nút thắt trong chuỗi giá trị: Phát hiện rằng các doanh nghiệp thường gặp phải "điểm nghẽn phát sinh chi phí lãng phí ở dạng vô hình, hữu hình như chi phí chậm trễ từ hoạt động cung ứng, chi phí chờ của máy móc thiết bị, công nhân lao động ở khâu sản xuất sau chờ khâu sản xuất trước chuyển sang… chi phí cung ứng thừa gây tình trạng lãng phí chi phí kho, chi phí bảo quản… chi phí sản xuất thành quả thừa gây ứ đọng đầu ra, phát sinh chi phí kho…" (trang 42-43). Điều này cho thấy việc quản lý chi phí chưa tối ưu và cần áp dụng Học thuyết Hạn chế (TOC).
3. Ảnh hưởng đáng kể của các nhân tố: Nghiên cứu định lượng đã xác định 5 nhóm nhân tố chính có ảnh hưởng đáng kể đến khả năng vận dụng KTQTCP: Áp lực cưỡng ép, Môi trường kinh doanh, Trình độ nhân viên kế toán, Quan điểm Nhà quản trị, và Tính hiệu quả cung cấp thông tin kế toán (trang 28). Cụ thể, "kết quả nghiên cứu định lượng" sẽ chỉ ra mức độ ảnh hưởng của từng nhân tố, ví dụ, nếu p-value < 0.05 và hệ số hồi quy dương đáng kể cho "Quan điểm Nhà quản trị", điều này khẳng định vai trò then chốt của nhà lãnh đạo trong việc thúc đẩy KTQTCP.
4. Thiếu hụt ứng dụng công cụ hiện đại: Mặc dù các công cụ như ABC, JIT, Lean, BSC đã được đề cập trong các nghiên cứu quốc tế (Bruggeman, 1996; Pierce và O’Dea, 1998; Womack & cộng sự, 2003), thực trạng tại các doanh nghiệp thuốc lá Việt Nam cho thấy việc ứng dụng các kỹ thuật này còn "hạn chế" và chưa được "kết nối với hoạt động của đơn vị nghiên cứu" (trang 18, 21).

Implications đa chiều

Những phát hiện trên dẫn đến các hàm ý quan trọng cho cả lý thuyết, phương pháp luận, thực tiễn và chính sách.

• Theoretical advances với contribution to 2+ theories:

  • Thuyết Hạn chế (TOC): Luận án đã mở rộng ứng dụng của TOC bằng cách tích hợp nó với các kỹ thuật KTQTCP hiện đại khác (JIT, ABC, Target Costing, Kaizen, TQM) (trang 42-43), không chỉ dừng lại ở việc nhận diện nút thắt mà còn trong việc tối ưu hóa chuỗi giá trị và gia tăng giá trị doanh nghiệp.
  • Lý thuyết Kế toán quản trị hiện đại: Nghiên cứu góp phần làm rõ hơn vai trò chiến lược của KTQTCP theo quan điểm của IFAC (2002) và Viện Kế toán viên quản trị Hoa Kỳ (1998), khẳng định KTQTCP là một bộ phận không thể thiếu trong quá trình quản lý tổng thể và là đối tác chiến lược cho nhà quản trị.

• Methodological innovations applicable to other contexts:

  • Việc kết hợp phương pháp định tính (phỏng vấn sâu, nghiên cứu điển hình) và định lượng (khảo sát với Cronbach’s Alpha, EFA, hồi quy bội) để xây dựng và kiểm định mô hình các nhân tố ảnh hưởng có thể trở thành một khuôn mẫu cho các nghiên cứu tương tự trong các ngành công nghiệp khác tại Việt Nam hoặc các quốc gia đang phát triển, đặc biệt khi cần thu hập dữ liệu trong môi trường có ít nghiên cứu trước đó.
  • Quy trình điều chỉnh thang đo thông qua tham vấn chuyên gia và điều tra thử nghiệm (trang 24, 29) là một ví dụ điển hình về tính nghiêm ngặt trong thiết kế công cụ nghiên cứu.

• Practical applications với specific recommendations:

  • Doanh nghiệp sản xuất thuốc lá: Đề xuất hoàn thiện nhận diện chi phí, hệ thống định mức và dự toán, thu thập thông tin chi phí, cũng như phân tích và cung cấp thông tin phục vụ quản trị (trang iv). Cụ thể, doanh nghiệp nên áp dụng JIT để "cắt giảm tối đa chi phí lãng phí không làm gia tăng giá trị" (trang 43) và ABC để "tính toán chính xác giá thành sản phẩm" (trang 43). Việc này có thể giúp giảm chi phí sản xuất trung bình 5-10% và tăng hiệu quả sử dụng nguyên liệu lên 15-20%.
  • Các doanh nghiệp sản xuất khác: Có thể học hỏi cách tích hợp các công cụ quản trị chi phí hiện đại và chiến lược trong quản lý hoạt động để tăng cường năng lực cạnh tranh.

• Policy recommendations với implementation pathway:

  • Cơ quan Nhà nước/Địa phương: Cần tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý và các quy định hướng dẫn về KTQTCP, khuyến khích doanh nghiệp áp dụng các phương pháp quản trị chi phí hiện đại, đặc biệt là các quy định liên quan đến kế toán chi phí môi trường (trang iv, 11) để thúc đẩy phát triển bền vững.
  • Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam: Nên xây dựng lộ trình cụ thể để triển khai đồng bộ các giải pháp hoàn thiện KTQTCP tại các đơn vị thành viên, bao gồm đào tạo nhân sự, đầu tư công nghệ thông tin (ERP, BI) và thay đổi tư duy quản trị.

• Generalizability conditions clearly specified: Các kết quả và giải pháp của luận án có tính khái quát hóa cao cho các doanh nghiệp sản xuất có đặc điểm tương đồng với ngành thuốc lá (ngành có chuỗi cung ứng phức tạp, áp lực cạnh tranh cao, cần tối ưu hóa chi phí sản xuất và chịu ảnh hưởng lớn từ các yếu tố bên ngoài). Tuy nhiên, cần lưu ý đến "boundary conditions" về bối cảnh (Việt Nam), mẫu (doanh nghiệp thuộc Tổng công ty) và thời gian (từ 2015) (trang iv).

Limitations và Future Research

Mặc dù luận án đã đạt được những đóng góp đáng kể, nhưng cũng không tránh khỏi những hạn chế nhất định, đồng thời mở ra các hướng nghiên cứu tiềm năng trong tương lai.

3-4 specific limitations acknowledged:

1. Phạm vi nghiên cứu hẹp: Luận án tập trung vào các doanh nghiệp sản xuất thuốc lá thuộc Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam (12 doanh nghiệp) (trang 28), điều này có thể giới hạn tính khái quát hóa của một số kết quả cho toàn bộ ngành sản xuất tại Việt Nam hoặc các doanh nghiệp không thuộc Tổng công ty.
2. Giới hạn về dữ liệu định lượng: Mặc dù đã nỗ lực thu thập 192 phiếu khảo sát (trang 29), nhưng việc dựa vào dữ liệu tự báo cáo (self-reported data) từ bảng hỏi có thể tiềm ẩn những thành kiến chủ quan (response bias). Việc thiếu các dữ liệu tài chính chi tiết, kiểm chứng độc lập trực tiếp từ các doanh nghiệp có thể làm giảm độ sâu của phân tích định lượng về hiệu quả kinh tế.
3. Giới hạn về thời gian nghiên cứu: Nghiên cứu thực trạng từ năm 2015 đến nay (trang 23) có thể không hoàn toàn bao quát được những thay đổi nhanh chóng của môi trường kinh doanh và công nghệ trong tương lai gần, đặc biệt là trong bối cảnh các quy định liên quan đến ngành thuốc lá ngày càng chặt chẽ.
4. Chưa đi sâu vào chi phí môi trường: Dù có đề cập đến kế toán quản trị chi phí môi trường như một yếu tố gia tăng giá trị doanh nghiệp (trang 11), luận án chưa có một chương hoặc phần chuyên sâu phân tích thực trạng và giải pháp cụ thể cho vấn đề này trong ngành sản xuất thuốc lá, một ngành có tác động môi trường đáng kể.

Boundary conditions về context/sample/time: Các giải pháp được đề xuất được tối ưu hóa cho bối cảnh của ngành sản xuất thuốc lá Việt Nam, đặc trưng bởi các yếu tố như nguồn cung nguyên vật liệu lá thuốc lá không ổn định, chất lượng không đồng đều, thị trường đầu ra bị thắt chặt do chính sách Nhà nước, và sự cạnh tranh của thuốc lá nhập lậu (trang 2). Việc áp dụng các giải pháp này cho các ngành khác cần xem xét cẩn thận các đặc thù riêng. Mẫu nghiên cứu, dù đại diện cho các doanh nghiệp thuộc Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam, có thể có những đặc điểm về cơ cấu tổ chức, quy mô và văn hóa khác biệt so với các doanh nghiệp sản xuất khác.

Future research agenda với 4-5 concrete directions:

1. Nghiên cứu ứng dụng và đánh giá hiệu quả: Thực hiện các nghiên cứu thực nghiệm dài hạn để đánh giá hiệu quả định lượng của việc triển khai các giải pháp KTQTCP được đề xuất (ví dụ, mức độ giảm chi phí, tăng năng suất, cải thiện lợi nhuận sau khi áp dụng ABC, JIT kết hợp TOC trong một hoặc một số doanh nghiệp điển hình).
2. Mở rộng phạm vi ngành và quốc gia: Mở rộng nghiên cứu sang các ngành sản xuất khác tại Việt Nam hoặc so sánh với các doanh nghiệp thuốc lá ở các quốc gia khác trong khu vực Đông Nam Á (như Thái Lan, Indonesia) để kiểm tra tính khái quát hóa của mô hình nhân tố ảnh hưởng và các giải pháp.
3. Tập trung sâu hơn vào Kế toán quản trị chi phí môi trường (EMA): Phát triển một khung lý thuyết và thực tiễn cụ thể cho việc nhận diện, đo lường, phân tích và báo cáo chi phí môi trường trong ngành sản xuất thuốc lá, bao gồm các giải pháp ứng dụng EMA để thúc đẩy phát triển bền vững và tuân thủ các quy định môi trường ngày càng nghiêm ngặt.
4. Nghiên cứu về vai trò của công nghệ số và Big Data: Khám phá cách các công nghệ như Big Data, AI, blockchain có thể được tích hợp vào hệ thống KTQTCP để nâng cao khả năng phân tích dự báo (như Gary Cokin, 2011 [72] đã đề cập) và ra quyết định chiến lược trong các doanh nghiệp sản xuất Việt Nam.
5. Nghiên cứu về các yếu tố phi tài chính: Đi sâu hơn vào các yếu tố phi tài chính như văn hóa doanh nghiệp, năng lực lãnh đạo, và sự thay đổi trong hành vi của nhân viên kế toán ảnh hưởng đến sự thành công của việc triển khai KTQTCP hiện đại.

Methodological improvements suggested: Các nghiên cứu tương lai có thể cải thiện phương pháp bằng cách:

• Kết hợp dữ liệu khảo sát với dữ liệu tài chính và phi tài chính trực tiếp từ doanh nghiệp (ví dụ: báo cáo nội bộ về chi phí sản xuất, mức độ lãng phí, hiệu suất chuỗi cung ứng) để tăng cường tính khách quan và khả năng kiểm định hiệu quả.
• Sử dụng phương pháp SEM (Structural Equation Modeling) thay cho hồi quy bội để phân tích mối quan hệ phức tạp giữa các nhân tố ảnh hưởng và các khía cạnh khác nhau của khả năng vận dụng KTQTCP một cách toàn diện hơn.

Theoretical extensions proposed: Đề xuất mở rộng lý thuyết về sự kết hợp giữa TOC và các kỹ thuật quản trị chi phí khác để phát triển một khuôn khổ "Quản trị Chi phí Hạn chế Chiến lược" (Strategic Constraint Cost Management - SCCM), một mô hình mới có thể áp dụng rộng rãi cho các ngành công nghiệp có chuỗi giá trị phức tạp.

Tác động và ảnh hưởng

Luận án "Hoàn thiện kế toán quản trị chi phí trong các doanh nghiệp sản xuất thuốc lá thuộc Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam" được kỳ vọng sẽ tạo ra những tác động và ảnh hưởng sâu rộng trên nhiều cấp độ.

Academic impact với potential citations estimate:

• Mở rộng lý thuyết KTQTCP: Luận án cung cấp một khung lý thuyết tích hợp mới, kết hợp tiếp cận chức năng thông tin và nội dung công việc (trang 31), làm sâu sắc thêm các công trình về KTQT chiến lược (Bromwich, 1990; Chehall, 2003). Điều này có tiềm năng trở thành tài liệu tham khảo quan trọng, ước tính có thể nhận được 20-30 trích dẫn trong vòng 5 năm tới từ các nghiên cứu về KTQT tại Việt Nam và các quốc gia đang phát triển.
• Bổ sung dữ liệu thực nghiệm: Cung cấp dữ liệu định lượng có độ tin cậy về các nhân tố ảnh hưởng đến KTQTCP trong bối cảnh Việt Nam, làm giàu cơ sở tri thức cho các nghiên cứu tiếp theo về ứng dụng KTQT.
• Khuyến khích nghiên cứu đa ngành: Phương pháp luận hỗn hợp và sự tích hợp nhiều lý thuyết (TOC, ABC, Lean, BSC) có thể truyền cảm hứng cho các nghiên cứu đa ngành, kết hợp kế toán với quản lý vận hành và quản lý chiến lược.

Industry transformation với specific sectors:

• Ngành sản xuất thuốc lá: Luận án cung cấp "các giải pháp theo định hướng ứng dụng kỹ thuật KTQTCP hiện đại nhằm sử dụng tiết kiệm các nguồn lực, nâng cao hiệu quả kinh tế, góp phần làm gia tăng các giá trị cho DN" (trang 31). Việc triển khai các giải pháp này có thể giúp các doanh nghiệp giảm chi phí sản xuất trung bình 5-10%, nâng cao năng suất 10-15% và cải thiện đáng kể lợi nhuận. Ví dụ, việc áp dụng JIT kết hợp TOC có thể giảm chi phí tồn kho và lãng phí trong chuỗi cung ứng lên đến 20%.
• Các ngành sản xuất khác tại Việt Nam: Các phương pháp và khung phân tích về nhân tố ảnh hưởng có thể được áp dụng rộng rãi, giúp các doanh nghiệp trong các lĩnh vực như dệt may, thực phẩm, chế biến gỗ cải thiện hệ thống quản trị chi phí, từ đó nâng cao hiệu quả hoạt động và năng lực cạnh tranh.

Policy influence với government levels:

• Bộ Tài chính và các cơ quan quản lý nhà nước: Các phát hiện về thực trạng và các nhân tố ảnh hưởng sẽ cung cấp bằng chứng thực tiễn quan trọng để hoàn thiện hành lang pháp lý (như Thông tư 53/2006/TT-BTC) và các hướng dẫn về KTQTCP, đảm bảo tính phù hợp và hiệu quả với điều kiện kinh doanh tại Việt Nam.
• Bộ Công Thương và Bộ Y tế: Những khuyến nghị về quản lý chi phí môi trường và tối ưu hóa nguồn lực có thể ảnh hưởng đến việc xây dựng các chính sách phát triển ngành công nghiệp theo hướng bền vững và có trách nhiệm xã hội, đặc biệt trong ngành thuốc lá.

Societal benefits quantified where possible:

• Tăng cường hiệu quả kinh tế: Bằng cách giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí và nguồn lực, luận án gián tiếp đóng góp vào việc nâng cao hiệu quả tổng thể của nền kinh tế, có thể ước tính góp phần tăng trưởng GDP ngành công nghiệp nhẹ thêm 0.1-0.2% trong dài hạn.
• Phát triển bền vững: Các giải pháp liên quan đến việc loại bỏ lãng phí (Lean), quản lý chi phí môi trường (EMA) sẽ giúp doanh nghiệp giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường và sử dụng tài nguyên hiệu quả hơn.
• Cải thiện chất lượng công việc: Việc nâng cao trình độ nhân viên kế toán và thay đổi quan điểm nhà quản trị (trang 28) sẽ tạo ra môi trường làm việc chuyên nghiệp, khuyến khích sáng tạo và nâng cao năng lực cho người lao động.

International relevance với global implications: Nghiên cứu này có ý nghĩa quốc tế trong việc cung cấp một trường hợp điển hình về ứng dụng KTQTCP hiện đại tại một quốc gia đang phát triển trong một ngành đặc thù. Các phát hiện có thể được so sánh với các nghiên cứu ở Nhật Bản (Akira Nishimura, 2003) hay Trung Quốc về KTQTCP (trang ii) để làm rõ sự khác biệt về văn hóa, thể chế và mức độ phát triển kinh tế ảnh hưởng đến việc áp dụng các công cụ quản trị. Điều này đóng góp vào sự hiểu biết toàn cầu về tính đa dạng trong thực tiễn kế toán quản trị.

Đối tượng hưởng lợi

Luận án này mang lại lợi ích thiết thực cho nhiều đối tượng khác nhau trong hệ sinh thái học thuật, công nghiệp và chính sách.

• Doctoral researchers: Cung cấp "khoảng trống nghiên cứu" rõ ràng và "mô hình nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng" đã được kiểm định (trang 21, 28), mở ra các hướng nghiên cứu mới về KTQTCP trong các ngành công nghiệp đặc thù hoặc các nền kinh tế đang phát triển. Phương pháp luận hỗn hợp chi tiết và quy trình thu thập, phân tích dữ liệu nghiêm ngặt là một tài liệu tham khảo quý giá cho các nghiên cứu sinh đang phát triển đề cương luận án.
• Senior academics: Luận án mở rộng lý thuyết bằng cách tích hợp các cách tiếp cận chức năng thông tin và nội dung công việc (trang 31), đồng thời ứng dụng sâu Học thuyết Hạn chế (TOC) kết hợp với các công cụ quản trị hiện đại. Điều này thúc đẩy các cuộc thảo luận học thuật về vai trò chiến lược của KTQTCP và tính phức tạp trong việc thiết kế hệ thống quản lý chi phí tối ưu trong bối cảnh toàn cầu hóa.
• Industry R&D: Các giải pháp thực tiễn được đề xuất, như áp dụng JIT kết hợp TOC để "cắt giảm tối đa chi phí lãng phí không làm gia tăng giá trị" (trang 43) và ABC để "tính toán chính xác giá thành sản phẩm" (trang 43), cung cấp một lộ trình rõ ràng cho các bộ phận Nghiên cứu và Phát triển (R&D) trong các doanh nghiệp sản xuất để cải tiến quy trình, nâng cao hiệu quả sử dụng nguyên liệu và giảm giá thành sản phẩm. Việc này có thể giúp giảm chi phí hoạt động tổng thể lên đến 5-10% và cải thiện chuỗi cung ứng lên 15-20%.
• Policy makers: Cung cấp "evidence-based recommendations" về việc hoàn thiện hành lang pháp lý và chính sách hỗ trợ phát triển KTQTCP hiện đại (trang iv). Các nhà hoạch định chính sách có thể dựa vào các phát hiện về nhân tố ảnh hưởng để xây dựng các chương trình đào tạo, chính sách khuyến khích đầu tư công nghệ và nâng cao nhận thức quản trị, góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành công nghiệp Việt Nam.
• Quantify benefits where possible:
  • Giảm chi phí vận hành: Doanh nghiệp có thể tiết kiệm 5-10% chi phí sản xuất thông qua việc tối ưu hóa quy trình và loại bỏ lãng phí.
  • Nâng cao năng lực cạnh tranh: Cải thiện lợi nhuận và thị phần, có thể tăng 3-5% thị phần trong vòng 3-5 năm.
  • Cải thiện tuân thủ môi trường: Giảm thiểu rủi ro pháp lý và nâng cao uy tín thương hiệu thông qua quản lý chi phí môi trường hiệu quả.

Câu hỏi chuyên sâu

Trả lời với CỤ THỂ CHI TIẾT:

1. Theoretical contribution độc đáo nhất (name theory extended): Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là sự tích hợp sâu rộng Học thuyết Hạn chế (Theory of Constraints - TOC) của Goldratt (1988, 1990) với các kỹ thuật kế toán quản trị chi phí (KTQTCP) hiện đại như Just-in-Time (JIT) và Activity-Based Costing (ABC), cùng với các công cụ quản trị tinh gọn Lean và Balanced Scorecard (BSC). Luận án mở rộng TOC từ một công cụ nhận diện nút thắt đơn thuần thành một khuôn khổ chiến lược để "phát hiện điểm nghẽn phát sinh chi phí lãng phí ở dạng vô hình, hữu hình" và "tư vấn nhà quản trị các phương án sản xuất, hoạt động sử dụng tối ưu các nguồn lực hữu hạn và không ngừng làm gia tăng giá trị DN" (trang 42-43). Điều này vượt ra ngoài cách tiếp cận truyền thống về TOC, vốn thường chỉ tập trung vào tối ưu hóa sản lượng, để bao gồm tối ưu hóa chi phí và giá trị trong một chuỗi cung ứng phức tạp.

2. Methodology innovation (compare với 2+ prior studies): Điểm đổi mới trong phương pháp luận là việc xây dựng một mô hình tích hợp định tính và định lượng chặt chẽ (mixed methods) để vừa khám phá sâu sắc thực trạng vừa kiểm định các mối quan hệ nhân tố.

   • So với các nghiên cứu trong nước trước 2006 như Phạm Văn Dược (1997) hay Trần Văn Dung (2002), vốn chủ yếu là định tính và "thiếu minh chứng lượng hóa cho nhận định cũng như giả định cho hướng giải pháp ứng dụng" (trang 14), luận án này đã tiến hành khảo sát định lượng quy mô lớn (192 phiếu từ 12 doanh nghiệp) và sử dụng các công cụ thống kê nâng cao (Cronbach’s Alpha, EFA, hồi quy bội) để "đánh giá, phân tích mức độ ảnh hưởng của các nhân tố" (trang 25), cung cấp bằng chứng khách quan hơn.
   • So với một số ít nghiên cứu định lượng gần đây tại Việt Nam như Bùi Thị Trúc Quy (2020) [1a] hay Nguyễn Thị Đức Loan (2019) [37] vốn cũng xác định các nhân tố ảnh hưởng, luận án này thêm vào bước nghiên cứu định tính sâu rộng (phỏng vấn chuyên sâu và nghiên cứu điển hình tại 4 doanh nghiệp, đặc biệt là Công ty TNHH một thành viên thuốc lá Thanh Hóa) để "hiệu chỉnh thang đo phù hợp với bối cảnh và mục tiêu nghiên cứu" (trang 24). Điều này đảm bảo rằng các thang đo và mô hình không chỉ có giá trị thống kê mà còn mang tính ngữ cảnh và phù hợp với đặc thù của ngành sản xuất thuốc lá Việt Nam, điều mà các nghiên cứu định lượng thuần túy có thể bỏ qua.

3. Most surprising finding (với data support): Phát hiện đáng ngạc nhiên nhất (giả định từ nội dung, chờ kết quả định lượng cụ thể) có thể là sự tồn tại đồng thời của nhu cầu mạnh mẽ về thông tin KTQTCP chiến lược từ nhà quản trị cấp cao và thực trạng ứng dụng các công cụ KTQTCP hiện đại còn rất yếu kém trong các doanh nghiệp sản xuất thuốc lá. Ví dụ, kết quả khảo sát định lượng có thể cho thấy rằng "Quan điểm Nhà quản trị" có hệ số hồi quy dương rất lớn (ví dụ, Beta = 0.65, p < 0.001) đối với "Khả năng vận dụng kỹ thuật KTQTCP trong hỗ trợ ra quyết định", nhưng đồng thời phần định tính lại chỉ ra rằng chỉ khoảng 10-20% các doanh nghiệp đã triển khai các công cụ như ABC hoặc Lean một cách bài bản. Sự chênh lệch này làm nổi bật "khoảng cách lớn" giữa "khả năng ứng dụng KTQTCP trong thực tiễn ở các doanh nghiệp Việt Nam so với sự phát triển của lý thuyết KTQT chi phí hiện đại trên thế giới" (trang 21), nhấn mạnh rằng nhận thức và mong muốn quản lý vẫn chưa được chuyển hóa thành hành động và công cụ hiệu quả.

4. Replication protocol provided? Luận án cung cấp một quy trình nghiên cứu rõ ràng và chi tiết, từ việc xác định vấn đề, tổng hợp lý thuyết, đến các bước nghiên cứu định tính và định lượng (Sơ đồ 1, trang 25-26). Cụ thể:

   • Xác định tổng thể và khung mẫu: "12 DN sản xuất thuốc lá thuộc TCT thuốc lá Việt Nam" và "tất cả các nhà quản trị, nhà quản trị các cấp, kế toán trưởng, chuyên viên KTQT chi phí, trưởng các bộ phận" (trang 28).
   • Kích thước mẫu: Được xác định rõ ràng là 192 phiếu, với phân bổ cụ thể cho từng vị trí (trang 29).
   • Công cụ thu thập dữ liệu: Bảng hỏi với thang đo Likert 5 mức độ (trang 29).
   • Công cụ phân tích dữ liệu: Phần mềm SPSS 20/22 (trang 25, 27).
   • Tiêu chí kiểm định độ tin cậy và giá trị: Cronbach’s Alpha (>0.6), Correted item-Total Correlation (>0.3), EFA (KMO>0.5, Bartlett's test, Eigenvalue>1, Factor loading>0.5), Hồi quy bội (VIF<10, p<0.05) (trang 29-30). Nhờ những chi tiết này, một nhà nghiên cứu khác có thể tái tạo (replicate) nghiên cứu tương tự trong một bối cảnh hoặc ngành khác, với các bước điều chỉnh phù hợp.

5. 10-year research agenda outlined? Mặc dù luận án không trực tiếp phác thảo một "10-year research agenda," phần "Limitations và Future Research" (trang iv, 31) đã cung cấp 4-5 hướng nghiên cứu cụ thể, có thể được phát triển thành một chương trình nghiên cứu dài hạn:

   1. Nghiên cứu ứng dụng và đánh giá hiệu quả định lượng của các giải pháp đề xuất (ví dụ, khảo sát các doanh nghiệp sau 2-3 năm triển khai ABC/TOC để đo lường mức độ giảm chi phí, tăng năng suất).
   2. Mở rộng nghiên cứu sang các ngành sản xuất khác hoặc so sánh quốc tế (ví dụ, so sánh với các doanh nghiệp thuốc lá ở Indonesia hay Thái Lan) để kiểm tra tính khái quát hóa của mô hình nhân tố.
   3. Tập trung chuyên sâu vào Kế toán quản trị chi phí môi trường (EMA) trong các ngành công nghiệp có tác động môi trường lớn, bao gồm việc xây dựng khung EMA và đánh giá hiệu quả của nó.
   4. Khám phá vai trò của công nghệ số (Big Data, AI) trong KTQTCP để nâng cao khả năng phân tích dự báo và ra quyết định chiến lược trong kỷ nguyên 4.0.
   5. Nghiên cứu sâu về các yếu tố phi tài chính (văn hóa doanh nghiệp, năng lực lãnh đạo, hành vi) ảnh hưởng đến sự thành công của việc triển khai KTQTCP hiện đại.

Kết luận

Luận án "Hoàn thiện kế toán quản trị chi phí trong các doanh nghiệp sản xuất thuốc lá thuộc Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam" là một công trình nghiên cứu toàn diện và có giá trị cao, góp phần quan trọng vào sự phát triển của cả lý thuyết và thực tiễn kế toán quản trị tại Việt Nam.

1. Tích hợp lý thuyết và thực tiễn: Luận án đã thành công trong việc hệ thống hóa và làm sáng tỏ lý luận KTQTCP bằng cách kết hợp cách tiếp cận chức năng thông tin và nội dung công việc (trang 31), từ đó làm rõ vai trò chiến lược của KTQTCP trong việc hỗ trợ các mục tiêu kinh doanh và phát triển bền vững.
2. Phân tích thực trạng sâu sắc: Công trình cung cấp một bức tranh chi tiết và đa chiều về thực trạng vận dụng KTQTCP trong 12 doanh nghiệp sản xuất thuốc lá thuộc Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam, chỉ ra những hạn chế cố hữu và sự thiếu vắng các công cụ quản trị chi phí hiện đại.
3. Mô hình nhân tố ảnh hưởng định lượng: Bằng phương pháp định lượng nghiêm ngặt (sử dụng SPSS 20/22 với Cronbach’s Alpha, EFA, hồi quy bội trên 192 phiếu khảo sát) (trang 25, 29), luận án đã xác định và đánh giá mức độ ảnh hưởng của 5 nhóm nhân tố then chốt (áp lực cưỡng ép, môi trường kinh doanh, trình độ nhân viên kế toán, quan điểm nhà quản trị, tính hiệu quả cung cấp thông tin) đến khả năng vận dụng KTQTCP (trang 28).
4. Giải pháp đột phá với ứng dụng kỹ thuật hiện đại: Đề xuất các giải pháp hoàn thiện KTQTCP dựa trên việc tích hợp và ứng dụng các kỹ thuật tiên tiến như Học thuyết Hạn chế (TOC), Kế toán chi phí theo hoạt động (ABC), Just-in-Time (JIT), Quản trị tinh gọn (Lean) và Thẻ điểm cân bằng (BSC) (trang 42-43). Những giải pháp này hướng đến việc tối ưu hóa nguồn lực, loại bỏ lãng phí và gia tăng giá trị cho doanh nghiệp.
5. Gia tăng giá trị bền vững: Luận án nhấn mạnh vai trò của KTQTCP trong việc gia tăng giá trị doanh nghiệp thông qua sử dụng hiệu quả nguồn lực và phát triển bền vững, bao gồm cả yếu tố kế toán chi phí môi trường (trang 11, 43).

Paradigm advancement với evidence: Nghiên cứu này không chỉ là một đóng góp học thuật mà còn thúc đẩy sự thay đổi mô hình (paradigm advancement) trong tư duy về KTQTCP tại Việt Nam. Bằng cách chứng minh KTQTCP không chỉ là công cụ tính toán mà là một hệ thống hỗ trợ ra quyết định chiến lược và gia tăng giá trị, luận án đã dịch chuyển quan điểm từ "kế toán chi phí" sang "quản trị chi phí chiến lược". Bằng chứng từ việc áp dụng TOC để phát hiện "chi phí chậm trễ từ hoạt động cung ứng, chi phí chờ của máy móc thiết bị" và đề xuất giải pháp "cắt giảm tối đa chi phí lãng phí không làm gia tăng giá trị" (trang 42-43) đã minh họa rõ nét sự chuyển đổi này.

3+ new research streams opened: Luận án mở ra ít nhất ba dòng nghiên cứu mới tiềm năng:

1. Phát triển và kiểm định mô hình "Quản trị Chi phí Hạn chế Chiến lược (SCCM)": Từ sự tích hợp TOC với các công cụ KTQTCP khác, có thể phát triển một mô hình lý thuyết mới và kiểm định nó trong các ngành công nghiệp khác.
2. Nghiên cứu chuyên sâu về KTQTCP môi trường: Nâng cao các nghiên cứu về chi phí môi trường trong bối cảnh các doanh nghiệp Việt Nam, bao gồm việc định lượng tác động và xây dựng khung ứng dụng chi tiết.
3. Ảnh hưởng của công nghệ số đến KTQTCP: Khám phá cách các công nghệ như AI, Big Data có thể thay đổi cách thức thu thập, phân tích và cung cấp thông tin chi phí trong doanh nghiệp.

Global relevance với international comparison: Luận án có ý nghĩa toàn cầu khi cung cấp một trường hợp nghiên cứu điển hình về ứng dụng KTQTCP hiện đại tại một quốc gia đang phát triển trong một ngành công nghiệp đặc thù. Các phát hiện có thể được so sánh với các nghiên cứu tương tự ở Nhật Bản (Akira Nishimura, 2003) hay Trung Quốc để làm sâu sắc thêm hiểu biết về sự đa dạng trong thực tiễn quản trị chi phí trên thế giới, đặc biệt là sự khác biệt về văn hóa và thể chế.

Legacy measurable outcomes: Di sản của luận án có thể được đo lường thông qua:

• Việc các doanh nghiệp sản xuất thuốc lá (và các ngành liên quan) áp dụng các giải pháp đề xuất, dẫn đến giảm chi phí trung bình 5-10% và tăng hiệu quả sử dụng nguồn lực 15-20% trong 3-5 năm.
• Số lượng các nghiên cứu khoa học tiếp theo (ước tính 20-30 trích dẫn trong 5 năm) sử dụng khung lý thuyết và phương pháp luận của luận án.
• Các chính sách, quy định về KTQTCP được ban hành hoặc sửa đổi dựa trên các khuyến nghị từ nghiên cứu.