Luận án quản trị dòng tiền của doanh nghiệp: Nghiên cứu thực trạng và giải pháp tại các công ty than thuộc Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ TÀI CHÍNH HỌC VIỆN TÀI CHÍNH -------------------- DƢƠNG THỊ NHÀN QUẢN TRỊ DÒNG TIỀN CỦA CÁC CÔNG TY THAN THUỘC TẬP ĐOÀN CÔNG NGHIỆP THAN - KHOÁNG SẢN VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ HÀ NỘI - 2023 luan an BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ TÀI CHÍNH HỌC VIỆN TÀI CHÍNH -------------------- DƢƠNG THỊ NHÀN QUẢN TRỊ DÒNG TIỀN CỦA CÁC CÔNG TY THAN THUỘC TẬP ĐOÀN CÔNG NGHIỆP THAN - KHOÁNG SẢN VIỆT NAM Chuyên ngành : Tài chính - Ngân hàng Mã số : 9.01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Người hướng dẫn khoa học: 1. PHẠM THỊ VÂN ANH 2. LƢU SỸ QUÝ HÀ NỘI - 2023 luan an i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan bản luận án là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu kết quả nêu trong luận án là trung thực có nguồn gốc rõ ràng và được trích dẫn đầy đủ theo quy định.

Tác giả luận án Dƣơng Thị Nhàn luan an ii MỤC LỤC Trang Lời cam đoan. ii Danh mục các chữ viết tắt. v Danh mục các bảng. vi Danh mục các biểu đồ .viii Danh mục các sơ đồ.

ix MỞ ĐẦU. Sự cần thiết của vấn đề nghiên cứu. Tổng quan tình hình nghiên cứu. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài. Kết cấu của luận án.

21 Chƣơng 1: LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ DÒNG TIỀN CỦA DOANH NGHIỆP. Tổng quan về dòng tiền của doanh nghiệp. Khái niệm dòng tiền. Phân loại dòng tiền trong doanh nghiệp.

Vai trò của dòng tiền đối với doanh nghiệp. Quản trị dòng tiền của doanh nghiệp. Khái niệm quản trị dòng tiền. Nội dung quản trị dòng tiền của doanh nghiệp.

Các chỉ tiêu phản ánh tình hình quản trị dòng tiền của doanh nghiệp. Các nhân tố ảnh hƣởng tới quản trị dòng tiền của doanh nghiệp. Nhóm các nhân tố chủ quan. Các nhân tố khách quan.

Kinh nghiệm về quản trị dòng tiền của một số Công ty và bài học kinh nghiệm cho các công ty than thuộc Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam. Kinh nghiệm về quản trị dòng tiền của một số công ty trên thế giới và tại Việt Nam. Bài học kinh nghiệm về quản trị dòng tiền cho các công ty than thuộc TKV. 64 Kết luận chƣơng 1.

65 luan an iii Chƣơng 2: THỰC TRẠNG QUẢN TRỊ DÒNG TIỀN CỦA CÁC CÔNG TY THAN THUỘC TẬP ĐOÀN CÔNG NGHIỆP THAN - KHOÁNG SẢN VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2011-2020. Tổng quan về Tập đoàn công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam và các công ty thuộc Tập đoàn công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam. Giới thiệu chung về Tập đoàn công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam. Giới thiệu về các Công ty thuộc Tập đoàn công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam.

Một số chỉ tiêu tài chính chủ yếu của các Công ty than thuộc TKV giai đoạn 2011-2020. Thực trạng quản trị dòng tiền của các Công ty than thuộc Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam giai đoạn 2011-2020. Thực trạng dòng tiền của các công ty thuộc Tập đoàn TKV. Thực trạng thực hiện nội dung quản trị dòng tiền của các công ty than thuộc Tập đoàn TKV.

Các chỉ tiêu phản ánh tình hình quản trị dòng tiền của các Công ty than thuộc Tập đoàn TKV. Kiểm định tác động của các nhân tố tới quản trị dòng tiền của các công ty than thuộc Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam. Dữ liệu và phương pháp nghiên cứu. Các giả thuyết nghiên cứu và đề xuất mô hình nghiên cứu.

Kết quả nghiên cứu. Thảo luận kết quả nghiên cứu mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến quản trị dòng tiền của các công ty than thuộc Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam. Đánh giá thực trạng quản trị dòng tiền của các công ty than thuộc Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam giai đoạn 2011-2020. Hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế.

134 Kết luận chƣơng 2. 138 luan an iv Chƣơng 3: GIẢI PHÁP TĂNG CƢỜNG QUẢN TRỊ DÒNG TIỀN CỦA CÁC CÔNG TY THAN THUỘC TẬP ĐOÀN CÔNG NGHIỆP THAN - KHOÁNG SẢN VIỆT NAM. Bối cảnh kinh tế xã hội hiện nay, định hƣớng phát triển của Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam đến 2025 và tầm nhìn đến 2030 ảnh hƣởng tới quản trị dòng tiền của doanh nghiệp. Bối cảnh kinh tế xã hội hiện nay ảnh hưởng tới quản trị dòng tiền của doanh nghiệp.

Định hướng phát triển của Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam đến 2025 và tầm nhìn đến 2030. Một số nguyên tắc quản trị dòng tiền. Quản trị dòng tiền của doanh nghiệp phải chú trọng đến việc đảm bảo khả năng thanh toán của doanh nghiệp. Quản trị dòng tiền của doanh nghiệp phải xây dựng trên nền tảng phát triển, nâng cao hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.

Quản trị dòng tiền của doanh nghiệp phải chú trọng đến việc tăng cường phòng ngừa rủi ro và giám sát tài chính của doanh nghiệp. Giải pháp tăng cƣờng quản trị dòng tiền của các công ty than thuộc Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam. Giải pháp về lập kế hoạch dòng tiền. Xây dựng và lựa chọn mô hình xác định ngân quỹ tối ưu.

Tăng cường kiểm soát dòng tiền tại các công ty than thuộc Tập đoàn công nghiệp than - Khoáng sản Việt Nam. Đẩy mạnh tái cơ cấu doanh nghiệp đối với các công ty TNHH MTV thuộc TKV, xây dựng cơ cấu tổ chức hợp lý tại các doanh nghiệp. Xây dựng lại quy trình quản trị dòng tiền. Kiến nghị Đối với Chính phủ và Bộ công thương.

Kiến nghị đối với Bộ Tài chính. 175 Kết luận chƣơng 3. 177 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN. 179 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.

187 luan an v DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Ký hiệu Ý nghĩa TCDN Tài chính doanh nghiệp CCC Chu kỳ chuyển đổi tiền mặt CF Dòng tiền CTCP Công ty cổ phần DIO Số ngày hàng tồn kho DNNN Doanh nghiệp Nhà nước DPO Kỳ trả tiền bình quân DSO Kỳ thu tiền bình quân FCFE Dòng tiền thuần của chủ sở hữu FCFF Dòng tiền thuần của doanh nghiệp FE (FEM) Mô hình tác động cố định GLS Phương pháp bình phương nhỏ nhất tổng quát OCC Chu kỳ hoạt động tiền mặt OLS Phương pháp bình phương nhỏ nhất giản đơn RE (REM) Mô hình tác động ngẫu nhiên SME Doanh nghiệp vừa và nhỏ TCT Tổng công ty TĐKT Tập đoàn kinh tế TKV Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam TSCĐ Tài sản cố định VLĐ Vốn lưu động luan an vi DANH MỤC CÁC BẢNG Trang Bảng 1: Kết quả nghiên cứu của một số tác giả về quản trị dòng tiền .1: Tỷ lệ vốn đầu tư của TKV tại các doanh nghiệp than .2: Bảng quy mô vốn kinh doanh bình quân các công ty than thuộc TKV .3: Bảng một số chỉ tiêu phản ánh kết quả kinh doanh .4: Dòng tiền từ các hoạt động giai đoạn 2011-2020 .5: Tổng hợp các kế hoạch SXKD năm 2018 công ty cổ phần than Hà Lầm .6: Bảng kế hoạch nhu cầu vật tư 2018 của công ty cổ phần than Hà Lầm .7: Bảng dự toán dòng tiền năm 2018 của công ty cổ phần than Hà Lầm .8: Bảng tình hình thực hiên định mức tín dụng ngắn hạn và hệ số tài chính năm 2019 .9: Kế hoạch định mức tín dụng ngắn hạn và hệ số tài chính năm 2020 .10: Bảng hệ số khả năng thanh toán tức thời .11: Bảng hệ số khả năng thanh toán nhanh .12: Bảng hệ số khả năng thanh toán nợ ngắn hạn .13: Bảng số ngày các khoản phải thu .14: Bảng số ngày các khoản phải phải trả.15: Bảng kỳ luân chuyển hàng tồn kho .16: Bảng chu kỳ chuyển đổi tiền mặt bình quân giai đoạn 2011-2020.17: Bảng tỷ trọng tiền và các khoản tương đương tiền so với tổng tài sản .18: Bảng hệ số đánh giá khả năng chi trả nợ của dòng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh .19: Các giả thuyết nghiên cứu về nhân tố tác động đến quản trị dòng tiền của các Công ty than thuộc TKV. 120 luan an vii Bảng 2.20: Bảng tên các biến nghiên cứu.21: Nghề nghiệp chức vụ đối tượng khảo sát .22: Trình độ đối tượng khảo sát.23: Kết quả đánh giá sơ bộ độ tin cậy của các thang đo Alpha. 121 Bảng 2:24: Các chỉ số đánh giá sự phù hợp của mô hình với dữ liệu nghiên cứu .25: Tổng phương sai rút trích (AVE) của các nhân tố .26: Ma trận tương quan giữa các khái niệm correlation .27: Kết quả phân tích mô hình cấu trúc tuyến tính SEM lần 1.28: Kết quả phân tích mô hình cấu trúc tuyến tính SEM lần 2.1: Mục tiêu sản lượng than đến năm 2025 và triển vọng đến năm 2030 .2: Bảng mô tả các biến .3: Bảng Thống kê mô tả dữ liệu các Công ty khai thác than thuộc TKV .4: Bảng ma trận hệ số tương quan giữa các biến.5: Bảng tổng hợp kết quả hồi quy mô hình 1.6: Bảng tổng hợp kết quả hồi quy mô hình 1.7: Bảng tổng hợp kết quả hồi quy mô hình 1.8: Bảng tổng hợp kết quả hồi quy mô hình 2.9: Bảng tổng hợp kết quả hồi quy mô hình 3.10: Bảng kết quả hồi quy mô hình 3.1 với mức ý nghĩa .11: Bảng kết quả hồi quy mô hình 3.2 với mức ý nghĩa .12: Bảng kết quả hồi quy mô hình 3.3 với mức ý nghĩa .13: Bảng dự báo CFO năm 2021 của công ty CP than Hà Lầm .14: Bảng tổng hợp số liệu dòng tiền của công ty cổ phần than Hà Lầm. 167 luan an viii DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ Trang Biểu đồ 2.1: Doanh thu bình quân giai đoạn 2011-2020 .2: Lợi nhuận bình quân giai đoạn 2011-2020 .3: Dòng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh bình quân giai đoạn 2011-2020 .4: Dòng tiền thuần từ hoạt động đầu tư bình quân giai đoạn 2011-2020 .5: Dòng tiền thuần từ hoạt động tài chính bình quân giai đoạn 2011-2020 .6: Dòng tiền thuần trong kỳ bình quân giai đoạn 2011-2020 .7: Mức tồn quỹ tại công ty cổ phần than Hà Lầm trong quý 1/ năm 2018 trước khi sử dụng các biện pháp xử lý đi vay hoặc trả nợ vay .8: Biểu đồ thể hiện khả năng chi trả nợ của dòng tiền thuần từ HĐKD.

117 luan an ix DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ Trang Sơ đồ 1.