Luận án tiến sĩ: Ảnh hưởng phong cách lãnh đạo tới ý định nghỉ việc người lao động ngành bán lẻ Việt Nam - ĐH Kinh tế Quốc dân

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN --------------------------------- ĐỖ THỊ BÍCH NGỌC TÁC ĐỘNG CỦA PHONG CÁCH LÃNH ĐẠO ĐẾN Ý ĐỊNH NGHỈ VIỆC CỦA NGƯỜI LAO ĐỘNG NGÀNH BÁN LẺ VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÀNH QUẢN TRỊ NHÂN LỰC HÀ NỘI - 2021 luan an BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN --------------------------------- ĐỖ THỊ BÍCH NGỌC TÁC ĐỘNG CỦA PHONG CÁCH LÃNH ĐẠO ĐẾN Ý ĐỊNH NGHỈ VIỆC CỦA NGƯỜI LAO ĐỘNG NGÀNH BÁN LẺ VIỆT NAM Chuyên ngành: Quản trị nhân lực Mã số: 9340404 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Người hướng dẫn khoa học: PGS. Phạm Thị Thúy Hương HÀ NỘI - 2021 luan an i LỜI CAM KẾT Tôi đã đọc và hiểu về các hành vi vi phạm sự trung thực trong học thuật. Tôi cam kết bằng danh dự cá nhân rằng nghiên cứu này do tôi tự thực hiện và không vi phạm quy định liêm chính học thuật trong nghiên cứu khoa học của Trường Đại học Kinh tế Quốc dân. Nghiên cứu sinh Đỗ Thị Bích Ngọc luan an ii MỤC LỤC LỜI CAM KẾT.

ii DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT .vi DANH MỤC CÁC BẢNG. vii DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ .ix PHẦN MỞ ĐẦU: GIỚI THIỆU NGHIÊN CỨU .1 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VỀ TÁC ĐỘNG CỦA PHONG CÁCH LÃNH ĐẠO ĐẾN Ý ĐỊNH NGHỈ VIỆC CỦA NGƯỜI LAO ĐỘNG .1 Các nghiên cứu về ý định nghỉ việc của người lao động trong ngành bán lẻ.2 Các nghiên cứu về ảnh hưởng trực tiếp của phong cách lãnh đạo đến ý định nghỉ việc của người lao động. Các nghiên cứu về ảnh hưởng gián tiếp của phong cách lãnh đạo đến ý định nghỉ việc của người lao động .4 Khoảng trống nghiên cứu. 19 TÓM TẮT CHƯƠNG 1 .21 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ PHONG CÁCH LÃNH ĐẠO, TÁC ĐỘNG CỦA PHONG CÁCH LÃNH ĐẠO ĐẾN Ý ĐỊNH NGHỈ VIỆC CỦA NGƯỜI LAO ĐỘNG NGÀNH BÁN LẺ.

Ngành bán lẻ và lao động trong ngành bán lẻ .1 Khái niệm, đặc điểm của bán lẻ .2 Lao động trong doanh nghiệp bán lẻ. Lãnh đạo và phong cách lãnh đạo .1 Khái niệm lãnh đạo .2 Phong cách lãnh đạo .3 Mô hình phong cách lãnh đạo toàn diện .4 Các thang đo phong cách lãnh đạo. Sự thỏa mãn công việc. Các yếu tố ảnh hưởng đến sự thỏa mãn công việc.

Các thang đo sự thỏa mãn công việc. Ý định nghỉ việc. 36 luan an iii 2. Các định nghĩa về ý định nghỉ việc.

Các yếu tố ảnh hưởng đến ý định nghỉ việc của người lao động. Các thang đo về ý định nghỉ việc của người lao động .5 Tác động trực tiếp và gián tiếp của phong cách lãnh đạo tới ý định nghỉ việc của người lao động thông qua vai trò trung gian của yếu tố sự thỏa mãn công việc. Tác động trực tiếp của phong cách lãnh đạo tới ý định nghỉ việc của người lao động .2 Tác động gián tiếp của phong cách lãnh đạo đến ý định nghỉ việc của người lao động thông qua vai trò trung gian của yếu tố “Sự thỏa mãn công việc”. Tác động điều tiết của yếu tố “vị trí việc làm” đến mối quan hệ giữa phong cách lãnh đạo và ý định nghỉ việc của người lao động.

Mô hình nghiên cứu. 46 TÓM TẮT CHƯƠNG 2 .49 CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Quy trình nghiên cứu. Xây dựng thang đo .2 Quy trình xây dựng các thang đo .3 Các thang đo lý thuyết được sử dụng .3 Nghiên cứu định tính.

Mục tiêu của nghiên cứu định tính. Phương pháp nghiên cứu, mẫu nghiên cứu và công cụ nghiên cứu định tính. Thời gian và địa điểm nghiên cứu định tính .4 Kết quả hiệu chỉnh thang đo sau nghiên cứu định tính. Nghiên cứu định lượng sơ bộ.

Mục tiêu của nghiên cứu định lượng sơ bộ. Công cụ nghiên cứu. Thực hiện nghiên cứu định lượng sơ bộ. Kết quả nghiên cứu định lượng sơ bộ.

Nghiên cứu định lượng chính thức. Thiết kế mẫu nghiên cứu định lượng chính thức .63 luan an iv 3. Công cụ nghiên cứu. Phương pháp phân tích dữ liệu định lượng .69 TÓM TẮT CHƯƠNG 3 .70 CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.

Bối cảnh nghiên cứu. Thống kê mô tả mẫu nghiên cứu theo đặc điểm nhân khẩu học. Độ tin cậy của các thang đo. Kết quả thống kê mô tả các thang đo .1 Phong cách lãnh đạo trong các doanh nghiệp bán lẻ .2 Sự thỏa mãn công việc của người lao động trong các doanh nghiệp bán lẻ .3 Ý định nghỉ việc của người lao động trong các doanh nghiệp bán lẻ.

Kết quả phân tích nhân tố khám phá. Kết quả phân tích nhân tố khẳng định .1 Đánh giá độ tin cậy thang đo .2 Giá trị hội tụ của các thang đo .3 Giá trị phân biệt của các thang đo. Kết quả mô hình cấu trúc tuyến tính SEM. Kết quả ước lượng, kiểm định bằng Bootstrap.

Kết quả kỹ thuật phân tích trực tiếp, gián tiếp. Kết quả phân tích đa nhóm .1 Kiểm định tác động điều tiết của yếu tố “vị trí việc làm” theo hướng “quản lý-nhân viên” .2 Kiểm định tác động điều tiết của yếu tố vị trí việc làm có tiếp xúc trực tiếp với khách hàng.109 TÓM TẮT CHƯƠNG 4 .116 CHƯƠNG 5: BÀN LUẬN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ KHUYẾN NGHỊ. Kết quả nghiên cứu. Tổng kết các kết quả nghiên cứu.

Lý giải kết quả nghiên cứu .1 Các khuyến nghị đối với doanh nghiệp bán lẻ .2 Các khuyến nghị đối với các nhà quản lý trong doanh nghiệp bán lẻ. Những đóng góp của luận án. Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo. Hướng nghiên cứu tiếp theo .135 TÓM TẮT CHƯƠNG 5 .138 DANH MỤC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN .139 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO .140 Phụ lục 01: Bảng câu hỏi khảo sát .162 Phụ lục 02: Tổng hợp các nghiên cứu về phong cách lãnh đạo và ý định nghỉ việc của người lao động .167 Phụ lục 03: Đối tượng tham gia phỏng sâu .181 Phụ lục 04: Hướng dẫn phỏng vấn sâu .182 Phụ lục 05: Các kết quả phân tích định lượng trích xuất từ phần mềm SPSS 2.

184 luan an vi DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Viết tắt Nội dung DN Doanh nghiệp HDHV Sự hấp dẫn bởi hành vi của người lãnh đạo HDPC Sự hấp dẫn bởi phẩm chất của người lãnh đạo LDTD Lãnh đạo tự do NLBĐ Quản lý bằng ngoại lệ bị động NLCĐ Quản lý bằng ngoại lệ chủ động NLĐ Người lao động PCHV Sự hấp dẫn bởi phẩm chất và hành vi của người lãnh đạo PCLĐ Phong cách lãnh đạo QTNV Sự quan tâm nhân viên STCM Sự truyền cảm hứng STMCV Sự thỏa mãn công việc TTTT Thưởng theo thành tích YDNV Ý định nghỉ việc luan an vii DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1.1: Các kết quả nghiên cứu về mối quan hệ giữa PCLĐ và YDNV .2: Các nghiên cứu về ảnh hưởng gián tiếp của PCLĐ đến YDNV của NLĐ thông qua các yếu tố trung gian .1: Các khái niệm về lãnh đạo .2: Các giả thuyết nghiên cứu .1: Phương pháp nghiên cứu .2: Cấu trúc thang đo phong cách lãnh đạo .3: Thang đo phản ánh Sự thỏa mãn công việc của người lao động .4: Thang đo phản ánh Ý định nghỉ việc của người lao động .5: Đặc điểm nhân khẩu học của các đối tượng phỏng vấn sâu .6: Ý kiến các đối tượng phỏng vấn về các khái niệm và câu hỏi về phong cách lãnh đạo.7: Ý kiến các đối tượng phỏng vấn về mối quan hệ giữa phong cách lãnh đạo, sự thỏa mãn công việc và ý định nghỉ việc .8: Cấu trúc bảng câu hỏi khảo sát sơ bộ .9: Độ tin cậy các thang đo trong nghiên cứu định lượng sơ bộ .10: Số lao động ước tính làm việc trong ngành bán lẻ .11: Số lao động làm việc trong các doanh nghiệp bán lẻ.12: Thang đo phong cách lãnh đạo trong bảng hỏi nghiên cứu định lượng chính thức .1: Các chỉ tiêu về các doanh nghiệp bán lẻ tại Việt Nam giai đoạn 2015-2019 .2: Phân bố mẫu của nghiên cứu định lượng chính thức theo các đặc điểm cá nhân 73 Bảng 4.3: Đặc điểm của cấp trên trực tiếp của NLĐ.4: Độ tin cậy các thang đo trong nghiên cứu định lượng chính thức .5: Các chỉ số thống kê mô tả của các thang đo thành phần của các PCLĐ .6: Công thức tính giá trị PCLĐ dựa trên kết quả Bảng câu hỏi MLQ5X .7: Các chỉ số thống kê mô tả của các phong cách lãnh đạo .8: So sánh PCLĐ của cấp trên trực tiếp của NLĐ theo giới tính .9: So sánh PCLĐ của cấp trên trực tiếp của NLĐ theo độ tuổi .10: So sánh PCLĐ của cấp trên trực tiếp của NLĐ theo trình độ học vấn .11: So sánh PCLĐ của cấp trên trực tiếp theo vị trí việc làm của NLĐ .12: Các chỉ số thống kê mô tả của các thang đo sự thỏa mãn công việc .13: So sánh sự thỏa mãn công việc của NLĐ theo vị trí việc làm của NLĐ .85 luan an viii Bảng 4.14: Các chỉ số thống kê mô tả của các thang đo ý định nghỉ việc của người lao động .15: Cách tính giá trị biến ý định nghỉ việc của NLĐ từ 3 thang đo YDNV1, YDNV2, YDNV3 .16: Thống kê tần suất biến ý định nghỉ việc của NLĐ .17: So sánh ý định nghỉ việc của NLĐ theo trình độ vị trí việc làm .18: Kết quả phân tích nhân tố sau xoay các thang đo phong cách lãnh đạo .19: Kết quả phân tích nhân tố sau xoay các thang đo sự thỏa mãn công việc, ý định nghỉ việc .20: Biến phụ thuộc và các biến độc lập trong mô hình nghiên cứu .21: Các chỉ số đánh giá sự phù hợp của mô hình với dữ liệu nghiên cứu .22: Độ tin cậy tổng hợp và tổng phương sai trích các nhân tố của nghiên cứu định lượng chính thức .23: Kiểm định sự hội tụ- Các hệ số chưa chuẩn hóa và đã chuẩn hóa .24: Tổng phương sai rút trích (AVE) của các nhân tố .25: Ma trận tương quan giữa các khái niệm .26: Kết quả phân tích mô hình cấu trúc tuyến tính SEM lần 1 .27: Các chỉ báo về độ phù hợp của MH SEM lần 2.28: Kết quả phân tích mô hình cấu trúc tuyến tính SEM lần 2 .29: Kết quả phân tích mô hình cấu trúc tuyến tính SEM 3 .30: Kết quả ước lượng bootstrap .31: Kết quả phân tích trực tiếp, gián tiếp mô hình cấu trúc tuyến tính SEM lần 2 .32: Sự khác biệt giữa các chỉ tiêu tương thích giữa mô hình khả biến và mô hình bất biến từng phần theo vị trí việc làm .