Luận án: Năng lực quản lý của nhà quản trị cấp trung ngành thuốc lá Việt Nam

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN -----------♦----------- PHẠM THỊ DIỆU ANH CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN NĂNG LỰC QUẢN LÝ CỦA NHÀ QUẢN TRỊ CẤP TRUNG TẠI CÁC DOANH NGHIỆP THUỐC LÁ Ở VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÀNH QUẢN TRỊ KINH DOANH HÀ NỘI, 2020 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN -----------♦----------- PHẠM THỊ DIỆU ANH CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN NĂNG LỰC QUẢN LÝ CỦA NHÀ QUẢN TRỊ CẤP TRUNG TẠI CÁC DOANH NGHIỆP THUỐC LÁ Ở VIỆT NAM Chuyên ngành: QUẢN TRỊ KINH DOANH (KHOA QTKD) Mã số: 9340101 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Người hướng dẫn khoa học: 1.TS Mạc Văn Tiến 2. Trương Đức Lực HÀ NỘI, 2020 i LỜI CAM KẾT Tôi đã đọc và hiểu về các hành vi vi phạm sự trung thực trong học thuật. Tôi cam kết bằng danh dự cá nhân rằng Luận án tiến sĩ này do tôi tự thực hiện và không vi phạm yêu cầu về sự trung thực trong học thuật. Nghiên cứu sinh Phạm Thị Diệu Anh ii LỜI CẢM ƠN Tác giả xin bày tỏ sự biết ơn tới Giáo viên hướng dẫn khoa học đã nhiệt tình hướng dẫn, chỉ bảo và đồng hành cùng tác giả trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận án.

Tác giả cũng xin cảm ơn các đồng nghiệp của Trường Đại học Kinh tế quốc dân đặc biệt Khoa Quản trị kinh doanh và Viện đào tạo sau đại học đã hỗ trợ trong việc tìm kiếm tài liệu cũng như góp ý cho Tác giả sửa chữa Luận án. Xin trân trọng cảm ơn các Quý Ông/Bà lãnh đạo và các cán bộ nhân viên của các doanh nghiệp trong ngành thuốc lá Việt Nam đã hỗ trợ, giúp đỡ tác giả trong việc thu thập các dữ liệu, thông tin phục vụ cho Luận án. Cuối cùng, Tác giả xin được gửi lòng tri ân sâu sắc tới gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã luôn quan tâm, động viên và khích lệ cho Tác giả có thêm động lực phấn đấu để hoàn thành Luận án này. Xin trân trọng cảm ơn! Nghiên cứu sinh Phạm Thị Diệu Anh iii MỤC LỤC LỜI CAM KẾT .ii MỤC LỤC.

iii DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT. vi DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ, HÌNH VẼ .vii PHẦN MỞ ĐẦU. Nhà quản trị cấp trung trong doanh nghiệp. Khái niệm về nhà quản trị cấp trung.

Vai trò của nhà quản trị cấp trung trong doanh nghiệp. Năng lực quản lý của nhà quản trị cấp trung. Khái niệm về năng lực quản lý doanh nghiệp. Khái niệm năng lực quản lý của nhà quản trị cấp trung.

Khung năng lực quản lý của nhà quản trị cấp trung. Các yếu tố cấu thành năng lực quản lý của nhà quản trị cấp trung trong doanh nghiệp. Các nhân tố ảnh hưởng đến năng lực quản lý của nhà quản trị cấp trung trong doanh nghiệp. Nhóm nhân tố bên trong doanh nghiệp.

Nhóm nhân tố bên ngoài doanh nghiệp. 32 TIỂU KẾT CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU. Tổng quan nghiên cứu.

Các công trình nghiên cứu về các yếu tố cấu thành năng lực quản lý doanh nghiệp. Các công trình nghiên cứu về năng lực quản lý của nhà quản trị cấp trung trong doanh nghiệp. Các công trình nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng đến năng lực quản lý của đội ngũ quản lý doanh nghiệp. Mô hình nghiên cứu.

Khoảng trống nghiên cứu. Đề xuất mô hình nghiên cứu. Các giả thuyết nghiên cứu. 53 TIỂU KẾT CHƯƠNG 2.

56 iv CHƯƠNG 3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Quy trình nghiên cứu của luận án. Các nguồn dữ liệu và phương pháp thu thập dữ liệu.

Dữ liệu sơ cấp. Dữ liệu thứ cấp. Phương pháp nghiên cứu định tính. Phương pháp chuyên gia.

Phương pháp phỏng vấn cá nhân. Phương pháp nghiên cứu định lượng. Nghiên cứu định lượng sơ bộ. Nghiên cứu định lượng chính thức.

85 TIỂU KẾT CHƯƠNG 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Kết quả nghiên cứu về thực trạng năng lực quản lý của nhà quản trị cấp trung tại các doanh nghiệp thuốc lá ở Việt Nam. Khái quát về nhà quản trị cấp trung tại các doanh nghiệp thuốc lá ở Việt Nam.

Thực trạng năng lực quản lý của nhà quản trị cấp trung tại các doanh nghiệp thuốc lá ở Việt Nam. Đánh giá chung về nhà quản trị cấp trung và năng lực quản lý của nhà quản trị cấp trung tại các doanh nghiệp thuốc lá ở Việt Nam. Kết quả nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng đến năng lực quản lý của nhà quản trị cấp trung tại các doanh nghiệp thuốc lá Việt Nam. Kết quả sàng lọc phiếu điều tra.

Kết quả phân tích mẫu điều tra. Kết quả kiểm định thang đo. Kết quả kiểm định mô hình và các giả thuyết nghiên cứu thông qua phân tích mô hình cấu trúc tuyến tính (SEM). Kết quả kiểm định Bootstrap về các nhân tố ảnh hưởng đến năng lực quản lý của nhà quản trị cấp trung.

116 TIỂU KẾT CHƯƠNG 4. 117 CHƯƠNG 5: THẢO LUẬN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ ĐỀ XUẤT. Thảo luận kết quả nghiên cứu. Một số đề xuất rút ra từ kết quả nghiên cứu.

Về tố chất quản lý (BE). Về kiến thức quản lý (KNOW). Về hành động quản lý (DO). Xây dựng “Khung năng lực quản lý” cho nhà quản trị cấp trung của các doanh nghiệp thuốc lá Việt Nam.

Hạn chế của nghiên cứu và hướng nghiên cứu tiếp theo. 129 TIỂU KẾT CHƯƠNG 5. 131 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ. 133 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.

144 vi DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Từ viết tắt Tiếng Anh (nếu có) Tiếng Việt AQ Adversity Quotient Chỉ số vượt khó ASK Attitudes-Skills-Knowledge Mô hình ASK BKD Be - Know - Do Mô hình BKD BGDĐT Ministry of Education and Bộ Giáo dục và Đào tạo Training BTQL Bản thân nhà quản lý BTTTT Ministry of Information and Bộ Thông tin và Truyền thông Communications CEO Senior manager Nhà quản lý cấp cao CFA Confirmatory Factor Analysis Phân tích nhân tố khẳng định CNS Saigon Industry Corporation Tổng công ty công nghiệp Sài Gòn CQ Creative Intelligence Chỉ số sáng tạo DOFICO Dong Nai Food Industry Tổng công ty công nghiệp thực Corporation phẩm Đồng Nai EFA Exploratory Factor Analysis Phân tích nhân tố khám phá EQ Emotional Quotient Chỉ số cảm xúc HDQL Hành động quản lý KHATOCO Khanh Viet Corporation Tổng công ty Khánh Việt KTQL Kiến thức quản lý IQ Intelligence Quotient Chỉ số thông minh MQ Moral Quotient Chỉ số đạo đức PQ Passion Quotient Chỉ số say mê PGS.TS Phó giáo sư. Tiến sĩ SEM Structural Equation Modeling Mô hình cấu trúc tuyến tính SQ Social Quotient Chỉ số xã hội VINATABA VietnamTobacco Corporation Tổng công ty thuốc lá Việt Nam vii DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ, HÌNH VẼ Bảng 1. Khung năng lực quản lý của nhà quản trị cấp trung theo mô hình ASK. Khung năng lực quản lý của nhà quản trị cấp trung theo mô hình BKD.

Những tố chất đặc trưng của nhà quản trị cấp trung. Những kiến thức đặc trưng của nhà quản trị cấp trung……………………. Năm thành phần của hành động quản lý trong nghiên cứu của Kouzes & Posner (1993)…………………………………………………………………………. Bảng tổng hợp các yếu tố cấu thành năng lực quản lý giám đốc DN.

Tổng hợp tiêu chí phản ánh khung năng lực của nhà quản trị cấp trung trong các doanh nghiệp ngoài quốc doanh ở Việt Nam. Tổng hợp các giả thuyết nghiên cứu của luận án. Tổng hợp các biến nghiên cứu của luận án. Bảng thống kê về mẫu phỏng vấn chuyên gia.

Tổng hợp kết quả phỏng vấn chuyên gia. Bảng thống kê về mẫu phỏng vấn cá nhân. Tổng hợp kết quả phỏng vấn cá nhân. Thang đo của nhân tố “Bản thân nhà quản trị cấp trung”.

Thang đo của nhân tố “Cơ chế, chính sách của doanh nghiệp”. Thang đo của nhân tố “Quyết định chỉ đạo của nhà quản trị cấp cao”. Thang đo của nhân tố “Năng lực của nhân viên cấp dưới”. Thang đo của nhân tố “Sự cạnh tranh trên thị trường”.

Thang đo của yếu tố “Kiến thức quản lý”. Thang đo của yếu tố “Tố chất quản lý”. Thang đo của yếu tố “Hành động quản lý”. Quy mô mẫu cần khảo sát.

Cơ cấu của nhà quản trị cấp trung theo độ tuổi. Cơ cấu của nhà quản trị cấp trung theo giới tính. Trình độ học vấn của nhà quản trị cấp trung. Thâm niên làm việc của nhà quản trị cấp trung.

Tổng hợp kết quả đánh giá thực trạng về Tố chất quản lý. Tổng hợp kết quả đánh giá thực trạng về Kiến thức quản lý. Tổng hợp kết quả đánh giá thực trạng về Hành động quản lý. Kết quả sàng lọc phiếu điều tra.

Thống kê mô tả về mẫu điều tra. Tổng hợp kết quả phân tích hệ số Cronbach’s Alpha về các nhân tố ảnh hưởng đến năng lực quản lý của nhà quản trị cấp trung. Kết quả phân tích nhân tố khám phá EFA về các nhân tố ảnh hưởng đến năng lực quản lý của nhà quản trị cấp trung .Tổng hợp kết quả phân tích hệ số Cronbach’s Alpha về các yếu tố cấu thành năng lực quản lý của nhà quản trị cấp trung. Kết quả phân tích nhân tố khám phá EFA về các yếu tố cấu thành năng lực quản lý của nhà quản trị cấp trung.

Kết quả kiểm định sự ảnh hưởng của các nhân tố tới năng lực quản lý của nhà quản trị cấp trung. Kết quả kiểm định Bootstrap các nhân tố ảnh hưởng đến năng lực quản lý của nhà quản trị cấp trung. Kết quả kiểm định giả thuyết nghiên cứu về mức độ ảnh hưởng của các nhân tố đến năng lực quản lý của nhà quản trị cấp trung tại các doanh nghiệp thuốc lá Việt Nam. Ảnh hưởng của tố chất cá nhân nhà quản trị cấp trung đến kết quả quản trị nội bộ doanh nghiệp.

Mô hình nghiên cứu của luận án. Quy trình nghiên cứu của luận án. Quy trình nghiên cứu định tính. Thâm niên làm việc của nhà quản trị cấp trung.

Kết quả CFA các nhân tố ảnh hưởng năng lực quản lý của nhà quản trị cấp trung. Kết quả CFA các yếu tố cấu thành năng lực quản lý của nhà quản trị cấp trung. Kết quả kiểm định SEM các nhân tố ảnh hưởng đến năng lực quản lý của nhà quản trị cấp trung .115 1 PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do lựa chọn đề tài Toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế đã trở thành một xu thế tất yếu khách quan trong thời đại ngày nay.