Phát triển môi trường giáo dục kỷ luật tích cực - Luận án TS Huỳnh Ngọc Thanh

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HUỲNH NGỌC THANH PHÁT TRIỂN MÔI TRƢỜNG GIÁO DỤC KỶ LUẬT TÍCH CỰC CHO HỌC SINH Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC THÁI NGUYÊN - 2017 ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HUỲNH NGỌC THANH PHÁT TRIỂN MÔI TRƢỜNG GIÁO DỤC KỶ LUẬT TÍCH CỰC CHO HỌC SINH Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ GIÁO DỤC Mã số: 62.14 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: 1. NGUYỄN THỊ MỸ LỘC 2. TRẦN THỊ TUYẾT OANH THÁI NGUYÊN - 2017 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nghiên cứu trong luận án là trung thực và chưa từng được ai công bố trong một công trình nào khác.

Thái Nguyên, tháng 11 năm 2017 Tác giả luận án Huỳnh Ngọc Thanh ii LỜI CẢM ƠN Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến GS. Nguyễn Thị Mỹ Lộc, PGS. Trần Thị Tuyết Oanh đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ tôi trong quá trình hoàn thành luận án này. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến Ban Đào tạo - Đại học Thái Nguyên, Ban Giám hiệu trường Đại học Sư Phạm - Đại học Thái Nguyên, Ban chủ nhiệm khoa Tâm lý - Giáo dục đã tạo mọi điều kiện thuận lợi để tôi có thể hoàn thành luận án này.

Tôi cũng xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến gia đình, những người thân và bạn bè, đồng nghiệp, những người đã luôn động viên, khuyến khích tôi trong suốt những năm qua để tôi có thể hoàn thành công việc nghiên cứu và ra đời được luận án này. Thái Nguyên, tháng 11 năm 2017 Tác giả luận án Huỳnh Ngọc Thanh iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii MỤC LỤC. iii DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT .iv DANH MỤC BẢNG, BIỂU .v DANH MỤC HÌNH VÀ BIỂU ĐỒ .vi MỞ ĐẦU.

Tính cấp thiết của đề tài. Mục đích nghiên cứu. Khách thể và đối tượng nghiên cứu. Câu hỏi nghiên cứu.

Giả thuyết khoa học. Nhiệm vụ nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Phương pháp tiếp cận và nghiên cứu.

Những luận điểm cần bảo vệ của luận án. Kết quả mới của luận án. Cấu trúc luận án. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ PHÁT TRIỂN MÔI TRƢỜNG GIÁO DỤC KỶ LUẬT TÍCH CỰC CHO HỌC SINH Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ.

Tổng quan nghiên cứu vấn đề. Về môi trường giáo dục kỷ luật tích cực. Về phát triển môi trường giáo dục kỷ luật tích cực. Các khái niệm liên quan.

Kỷ luật tích cực. Giáo dục kỷ luật tích cực. Môi trường giáo dục kỷ luật tích cực. Phát triển môi trường giáo dục kỷ luật tích cực.

Một số vấn đề về môi trường giáo dục kỷ luật tích cực. Các yếu tố cấu thành môi trường giáo dục kỷ luật tích cực. Vai trò của môi trường giáo dục kỷ luật tích cực đối với việc hình thành và phát triển nhân cách của học sinh Trung học cơ sở. Đặc điểm của môi trường giáo dục kỷ luật tích cực trong trường Trung học cơ sở.

Một số vấn đề lý luận về phát triển môi trường giáo dục kỷ luật tích cực. Mục đích của phát triển môi trường giáo dục kỷ luật tích cực trong trường Trung học cơ sở. Các nguyên tắc phát triển môi trường giáo dục kỷ luật tích cực trong trường Trung học cơ sở. Nội dung phát triển môi trường giáo dục kỷ luật tích cực trong trường Trung học cơ sở.

Các con đường phát triển môi trường giáo dục kỷ luật tích cực. Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển môi trường giáo dục kỷ luật tích cực cho học sinh Trung học cơ sở .52 Kết luận chương 1. THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN MÔI TRƢỜNG GIÁO DỤC KỶ LUẬT TÍCH CỰC CHO HỌC SINH Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH. Vài nét về tình hình kinh tế - xã hội của Thành phố Hồ Chí Minh.

Tình hình giáo dục cấp Trung học cơ sở trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh. Về biên chế trường, lớp, học sinh. Về kết quả các mặt giáo dục. Thực trạng đạo đức học sinh Trung học cơ sở ở Thành phố Hồ Chí Minh.

Giới thiệu về khảo sát thực trạng phát triển môi trường giáo dục kỷ luật tích cực cho học sinh Trung học cơ sở thành phố Hồ Chí Minh. Mục đích khảo sát. Nội dung khảo sát. Phương pháp khảo sát.

Kỹ thuật xử lý số liệu. Kết quả khảo sát thực trạng phát triển môi trường giáo dục kỷ luật tích cực cho học sinh Trung học cơ sở thành phố Hồ Chí Minh. Thực trạng môi trường giáo dục kỷ luật tích cực các trường Trung học cơ sở thành phố Hồ Chí Minh. Thực trạng phát triển MT GDKLTC các trường Trung học cơ sở TP.

Đánh giá chung về thực trạng MTGDKLTC và công tác phát triển MTGDKLTC cho HS các trường Trung học cơ sở TP. Kinh nghiệm các nước .93 Kết luận chương 2. BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN MÔI TRƢỜNG GIÁO DỤC KỶ LUẬT TÍCH CỰC CHO HỌC SINH Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH. Các nguyên tắc đề xuất biện pháp phát triển MTGDKLTC.

Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống, đa dạng. Nguyên tắc đảm bảo huy động sự tham gia tích cực, tự giác tối đa của HS. Nguyên tắc nắm bao quát toàn diện và tập trung xử lý khâu yếu kém. Các biện pháp phát triển MTGDKLTC cho HS ở trường Trung học cơ sở TP.

Biện pháp 1: Tổ chức nâng cao nhận thức và năng lực cho đội ngũ về phát triển MTGDKLTC. Biện pháp 2: Xây dựng bộ tiêu chí đánh giá MTGDKLTC. Biện pháp 3: Chỉ đạo, tổ chức tăng cường ứng dụng ICT trong quản lý nhà trường, quản lý hoạt động dạy học, đổi mới phương pháp dạy học. Biện pháp 4: Xây dựng và thực hiện các chính sách/quy định quản lý nhà trường có sự tham gia của phụ huynh HS, HS và cộng đồng.

Biện pháp 5: Tổ chức mô hình lớp học tự quản trong trường học. Biện pháp 6: Phát triển mô hình chăm sóc tâm lý và tư vấn HS. Mối quan hệ giữa các biện pháp. Kết quả khảo nghiệm về tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp.

Tính cấp thiết của các biện pháp được đề xuất. Tính khả thi của các biện pháp được đề xuất. Tổ chức thử nghiệm. Phân tích kết quả thử nghiệm .137 Kết luận chương 3 .142 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ .144 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN .146 TÀI LIỆU THAM KHẢO .154 iv DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT STT Chữ viết tắt Chữ đầy đủ 1 CBQL Cán bộ quản lý 2 CNV Công nhân viên 3 CSVC Cơ sở vật chất 4 GD Giáo dục 5 GV Giáo viên 6 HS Học sinh 7 HT Hiệu trưởng 8 KLTC Kỷ luật tích cực 9 MT Môi trường 10 MTGD Môi trường giáo dục 11 MTGDKLTC Môi trường giáo dục kỷ luật tích cực 12 THCS Trung học cơ sở v DANH MỤC BẢNG, BIỂU Bảng 2.

Kết quả học lực bậc THCS năm học 2014-2015. Kết quả hạnh kiểm THCS năm học 2014-2015. Khảo sát thực trạng nhận thức của CBQL, GV và HS về tầm quan trọng của các yếu tố cấu thành MTGDKLTC trong các trường THCS. Kết quả khảo sát thực trạng tham gia của HS trong xây dựng nội quy, quy tắc, kế hoạch học tập… trường học.

Kết quả khảo sát thực trạng việc thực hiện nội quy nhà trường. Kết quả khảo sát thực trạng việc thực hiện các nghi thức trong nhà trường. Kết quả khảo sát thực trạng việc vận dụng các phương pháp và hình thức dạy học tích cực trong trường học (MT xã hội). Kết quả khảo sát thực trạng các mối quan hệ giữa GV và HS.

Kết quả khảo sát thực trạng các mối quan hệ giữa HS và HS. Kết quả khảo sát thực trạng giải quyết các xung đột không dùng bạo lực giữa các HS. Kết quả khảo sát thực trạng việc học qua các sai lầm của HS (MT tâm lý). Kết quả khảo sát thực trạng hiệu quả của các hình thức kỷ luật.

Kết quả khảo sát thực trạng cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học trong nhà trường. Kết quả khảo sát thực trạng nhận thức của CBQL, GV và HS về phát triển MTGDKLTC. Kết quả khảo sát thực trạng phát triển MT tự nhiên. Kết quả khảo sát thực trạng công tác quản lý nhằm phát triển MT xã hội.

Kết quả khảo sát thực trạng công tác quản lý nhằm phát triển MT tâm lý. Kết quả khảo sát thực trạng tác nghiệp của GV nhằm phát triển MTGDKLTC. Kết quả khảo sát các yếu tố ảnh hường đến sự phát triển TGDKLTC ở các trường THCS TP. Tiêu chí MTGDKLTC.

Kết quả đánh giá về tính cấp thiết của các biện pháp. Kết quả đánh giá tính khả thi của các biện pháp. Bảng số liệu lớp thử nghiệm và lớp đối chứng. Thang điểm đánh giá việc thực hiện nội quy nhà trường của HS.

Thang điểm đánh giá việc giải quyết xung đột không dùng bạo lực giữa các HS trong nhà trường. Kết quả khảo sát đầu vào việc thực hiện nội quy nhà trường. Kết quả khảo sát đầu vào việc giải quyết các xung đột giữa HS không sử dụng bạo lực. Kết quả khảo sát đầu ra việc thực hiện nội quy nhà trường.

Kết quả khảo sát đầu ra việc giải quyết các xung đột giữa HS không sử dụng bạo lực .140 vi DANH MỤC HÌNH VÀ BIỂU ĐỒ 1. Tháp nhu cầu của Maslov. Mô hình môi trường giáo dục. Mô hình môi trường giáo dục tích cực.

Mô hình môi trường giáo dục kỷ luật tích cực. Mô hình phát triển môi trường giáo dục kỷ luật tích cực. Thực trạng HS tham gia xây dựng nội quy trường, lớp. Thực trạng HS thực hiện nội quy nhà trường.

Biểu đồ khảo sát thực trạng việc thực hiện nghi thức trong nhà trường. Thực trạng vận dụng các phương pháp và hình thức dạy học tích cực. Thực trạng giải quyết xung đột không dùng bạo lực giữa các HS. Thực trạng khuôn viên nhà trường.

Kết quả khảo sát thực trạng phát triển MT tự nhiên. Thực trạng công tác phát triển MT xã hội. Thực trạng công tác phát triển MT tâm lý .