Luận án tiến sĩ: Phân cấp quản lý nhà nước về giáo dục phổ thông tại Hà Nội

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA NGÔ THỊ DIỆP LAN PHÂN CẤP QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ GIÁO DỤC PHỔ THÔNG TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN LÝ CÔNG HÀ NỘI, 2019 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NỘI VỤ HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA NGÔ THỊ DIỆP LAN PHÂN CẤP QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ GIÁO DỤC PHỔ THÔNG TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN LÝ CÔNG Chuyên ngành: Quản lý công Mã số: 9.03 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. ĐẶNG KHẮC ÁNH 2. TRƯƠNG QUỐC CHÍNH HÀ NỘI, 2020 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực.

Những kết luận khoa học của luận án chưa từng được công bố trong bất cứ công trình nào. TÁC GIẢ LUẬN ÁN Ngô Thị Diệp Lan MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN CÁC TỪ VIẾT TẮT DANH MỤC CÁC BẢNG, SƠ ĐỐ MỞ ĐẦU. Lý do chọn đề tài. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu.

Đối tượng và phạm vi nghiêncứu. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu. Giả thuyết khoa học và câu hỏi nghiên cứu. Những đóng góp mới của đề tài nghiên cứu.

Kết cấu của luận án. 8 Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU. Các công trình nghiên cứu về phân cấp quản lý nhà nước. Các công trình nghiên cứu trong nước.

Các công trình nghiên cứu nước ngoài. Các công trình nghiên cứu phân cấp quản lý nhà nước về giáo dục. Các công trình nghiên cứu trong nước. Các công trình nghiên cứu nước ngoài.

Đánh giá chung về các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án. Những nội dung đã được nghiên cứu. Những nội dung luận án cần tiếp tục nghiên cứu, bổ sung. 23 Tiểu kết chương 1.

25 Chương 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ CỦA PHÂN CẤP QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ GIÁO DỤC PHỔ THÔNG. Quản lý và quản lý nhà nước về giáo dục phổ thông. Quản lý và quản lý nhà nước. Quản lý nhà nước về giáo dục phổ thông.

Phân cấp quản lý nhà nước và phân cấp quản lý nhà nước về giáo dục phổ thông. Khái niệm phân cấp quản lý nhà nước. Khái niệm phân cấp quản lý nhà nước về giáo dục phổ thông. Tác động của phân cấp quản lý nhà nước về giáo dục phổ thông.

Phân cấp quản lý nhà nước về giáo dục phổ thông ở Việt Nam qua các thời kỳ. Nội dung, điều kiện và các yếu tố ảnh hưởng đến phân cấp quản lý nhà nước về giáo dục phổ thông. Nội dung phân cấp quản lý nhà nước về giáo dục phổ thông. Điều kiện phân cấp quản lý nhà nước về giáo dục phổ thông.

Các yếu tố ảnh hưởng đến phân cấp quản lý nhà nướcvề giáo dục phổ thông. Kinh nghiệm của một số quốc gia trong phân cấp quản lý nhà nước về giáo dục phổ thông và giá trị tham khảo cho Việt Nam. Kinh nghiệm một số quốc gia trong phân cấp quản lý nhà nước về giáo dục phổ thông. Những giá trị tham khảo cho Việt Nam.

62 Tiểu kết chương 2. 64 Chương 3: THỰC TRẠNG PHÂN CẤP QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI GIÁO DỤC PHỔ THÔNG TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI. Khái quát về Thành phố Hà Nội và tình hình giáo dục phổ thông trên địa bàn Thành phố Hà Nội. Khái quát về Thành phố Hà Nội.

Tình hình giáo dục phổ thông trên địa bàn Thành phố Hà Nội. Phân tích thực trạng phân cấp quản lý nhà nước về giáo dục phổ thông trên địa bàn Thành phố Hà Nội. Khái quát tình hình phân cấp quản lý nhà nước về giáo dục phổ thông trên địa bàn thành phố Hà Nội. Đánh giá chung về thực trạng phân cấp quản lý nhà nước về giáo dục phổ thông trên địa bàn Thành phố Hà Nội.

92 Tiểu kết chương 3. 105 Chương 4: QUAN ĐIỂM, ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG PHÂN CẤP QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ GIÁO DỤC PHỔ THÔNG TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI. Quan điểm và định hướng tăng cường phân cấp quản lý nhà nước về giáo dục phổ thông. Quan điểm tăng cường phân cấp quản lý nhà nước về giáo dục phổ thông.

Định hướng tăng cường phân cấp quản lý nhà nước về giáo dục phổ thông. Giải pháp tăng cường phân cấp quản lý nhà nước về giáo dục phổ thông trên địa bàn Thành phố Hà Nội. Đổi mới tư duy về phân cấp quản lý nhà nước về giáo dục phổ thông. Xây dựng và hoàn thiện chính sách, pháp luật về phân cấp quản lý nhà nước về giáo dục phổ thông.

Nâng cao năng lực của đội ngũ công chức, viên chức quản lý giáo dục phổ thông. Hoàn thiện cơ chế thanh tra, kiểm tra đảm bảo hiệu quả phân cấp quản lý nhà nước về giáo dục phổ thông. Các giải pháp bổ trợ. 131 Tiểu kết chương 4.

141 DANH MỤC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ. 144 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 162 CÁC TỪ VIẾT TẮT Từ viết tắt Viết đầy đủ CCHC Cải cách hành chính CNTT Công nghệ thông tin ĐTBD Đào tạo bồi dưỡng GD&ĐT Giáo dục và Đào tạo GDPT Giáo dục phổ thông HCNN Hành chính nhà nước HĐND Hội đồng nhân dân KT-XH Kinh tế - xã hội NXB Nhà xuất bản QLNN Quản lý nhà nước THCS Trung học cơ sở THPT Trung học phổ thông TTHC Thủ tục hành chính UBND Uỷ ban nhân dân WTO Tổ chức Thương mại thế giới © DANH MỤC CÁC BẢNG, SƠ ĐỐ BẢNG: Bảng 2. Các yếu tố ảnh hưởng khi thực hiện phân cấp quản lý nhà nước về GDPT.

Biểu thống kê quy mô giáo dục cho các cơ sở giáo dục trên địa bàn thành phố Hà Nội. Thống kê công tác bổ nhiệm cho các cơ sở giáo dục trên địa bàn thành phố Hà Nội từ năm học 2014-2015 đến năm học 2018-2019. Khảo sát đánh giá mức độ phân cấp về bộ máy, nhân sự trong GDPT trên địa bàn Thành phố Hà Nội. Bảng thống kê cấp ngân sách các trường công lập trên địa bàn Hà Nội.

Khảo sát đánh giá mức độ phân cấp trong quản lý tài chính trong GDPT trên địa bàn Thành phố Hà Nội. Mức độ tự chủ về chương trình, nhân sự và tài chính của các trường phổ thông trên địa bàn Thành phố Hà Nội. Khảo sát đánh giá mức độ phân cấp trong kế hoạch phát triển GDPT, xây dựng nội dung, chương trình GDPT. Hệ thống các cơ quan quản lý nhà nước về GDPT.

Phân cấp quản lý nhà nước đối với GDPT trên địa bàn Thành phố Hà Nội. Lý do chọn đề tài Không chỉ Việt Nam mà hầu hết các quốc gia phát triển trên thế giới, giáo dục được coi là “quốc sách hàng đầu” trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước. Trong các cấp học, GDPT bao gồm giáo dục tiểu học, giáo dục trung học cơ sở (giai đoạn giáo dục cơ bản) và giáo dục trung học phổ thông (giai đoạn giáo dục định hướng nghề nghiệp) là giai đoạn cực kỳ quan trọng góp phần cung cấp, định hướng năng lực và nhân cách người học. Cùng với GDPT, QLNN đối với GDPT luôn luôn là vấn đề được các nhà hoạch định chính sách đặc biệt quan tâm bởi vì quản lý giáo dục từ bình diện quốc gia đến các cấp quản lý giáo dục ở địa phương và các cơ sở giáo dục đều có ảnh hưởng đến việc thực hiện chính sách GDPT và nâng cao chất lượng GDPT.

Giáo dục và đào tạo có vai trò rất quan trọng trong đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và cung cấp nhân tài cho đất nước. Tuy nhiên, do sự chuyển đổi từ cơ chế quản lý tập trung quan liêu bao cấp sang cơ chế thị trường theo định hướng XHCN nên các cơ chế, chính sách hiện hành về quản lý nhà nước về giáo dục nói chung, quản lý nhà nước về GDPT nói riêng đang còn nhiều hạn chế, bất cập; sự phân cấp quản lý đối với GDPT chưa rõ ràng, chưa hợp lý; quyền hạn chưa đi đôi với trách nhiệm. Theo đánh giá của của Chiến lược phát triển giáo dục 2010 -2020: “Quản lý giáo dục còn nhiều bất cập, mang tính bao cấo, ôm đồm, sự vụ và chồng chéo, phân tán; trách nhiệm và quyền hạn quản lý chuyên môn chưa đi đôi với trách nhiệm, quyền hạn quản lý về nhân sự và tài chính. Hệ thống pháp luật và chính sách giáo dục thiếu đồng bộ, chậm được sửa đổi, bổ sung.

Sự phối hợp giữa ngành giáo dục với các bộ, ngành địa phương chưa chặt chẽ”. Thay vì phải thực hiện cơ chế phân cấp quản lý, Nhà nước đã “tập trung” quá mức trong quản lý nhà nước về giáo dục. Hậu quả là cấp dưới bị hạn chế trong phân cấp quản lý, ít có quyền chủ động, sáng tạo, chất lượng giáo dục thấp và đầu ra không đáp ứng được yêu cầu của xã hội và sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. 1 Để nâng cao hiệu quả QLNN về GDPT cần thực hiện nhiều giải pháp.

Một trong những giải pháp để phát triển GDPT ở nước ta là phải cải cách mạnh mẽ hệ thống thể chế và phương thức quản lý nhà nước về GDPT theo hướng đẩy mạnh phân cấp quản lý nhà nước như kết luận của Hội nghị Trung ương 8 Ban chấp hành Trung ương Đảng (khóa XI) về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu CNH, HĐH. Nghị quyết nhấn mạnh: “Thực hiện phân cấp quản lý về giáo dục, phát huy tính chủ động, tự chịu tách nhiệm của các cơ sở giáo dục, trách nhiệm của UBND tỉnh, thành phố và các quận, huyện trong việc thực hiện quản lý nhà nước về giáo dục” [51, tr. Như vậy, có thể khẳng định: Phân cấp quản lý nhà nước về giáo dục phổ thông là một trong nhữn yếu tố quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về giáo dục phổ thông. Trước yêu cầu đổi mới mạnh mẽ nền giáo dục nước nhà thì vấn đề phân cấp quản lý về giáo dục nói chung, GDPT nói riêng đang trở nên bức xúc và cần được nghiên cứu một cách toàn diện và nghiêm túc.

Hà Nội là trung tâm chính trị - hành chính quốc gia, là trung tâm lớn về văn hóa, giáo dục, khoa học và công nghệ, kinh tế và giao dịch quốc tế của cả nước. Hà Nội là nơi tập trung đông dân cư, nhu cầu về đời sống tinh thần cao, có điều kiện để tiếp thu nhanh chóng nền văn minh tiên tiến của nhân loại.