Luận án kiểm định chất lượng giáo dục trường trung học phổ thông tỉnh Long An

viii DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT STT VIẾT TẮT VIẾT ĐẦY ĐỦ 1 CBQL Cán bộ quản lí 2 CB – GV – NV Cán bộ - giáo viên – nhân viên 3 CNH, HĐH Công nghiệp hóa, hiện đại hóa 4 ĐNGV Đội ngũ giáo viên 5 ĐBCL Đảm bảo chất lượng 6 ĐBCLGD Đảm bảo chất lượng giáo dục 7 GD Giáo dục 8 GD&ĐT Giáo dục và Đào tạo 9 GV Giáo viên 10 HS Học sinh 11 KT-XH Kinh tế - Xã hội 12 KĐCLGD Kiểm định chất lượng giáo dục 13 MBO Management By Objectives 14 MBP Management by Process 15 NXB Nhà xuất bản 16 NV Nhân viên 17 QLGD Quản lí giáo dục 18 SBM-R Standards-Based Management and Recognition 19 TH Tiểu học 20 THCS Trung học cơ sở 21 THPT Trung học phổ thông 22 TTCM Tổ trưởng chuyên môn ix DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Thống kê mô tả thực trạng về tổ chức và quản lí nhà trường các trường THPT tỉnh Long An. Thống kê mô tả thực trạng về chất lương đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên các trường THPT tỉnh Long An. Thống kê mô tả thực trạng về cơ sở vật chất các trường THPT tỉnh Long An.

Thống kê mô tả thực trạng về quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội các trường THPT tỉnh Long An. Thống kê mô tả thực trạng về chất lượng hoạt động GD và kết quả GD các trường THPT tỉnh Long An. Tổng hợp kết quả đánh giá thực trạng về chất lượng giáo dục các trường THPT tỉnh Long An. Thống kê mô tả thực trạng quản lí quá trình mục tiêu hoá các các tiêu chuẩn của kiểm định chất lượng giáo dục.

Thực trạng quản lí các hoạt động thực hiện mục tiêu dựa trên tiêu chuẩn. Thực trạng đánh giá kết quả thực hiện mục tiêu dựa trên tiêu chuẩn trong các trường THPT tỉnh Long An. Thực trạng quản lí hoạt động công nhận thành tích đạt được các mục tiêu dựa trên tiêu chuẩn của các trường THPT tỉnh Long An. Tổng hợp đánh giá thực trạng quản lí KĐCLGD của các trường THPT tỉnh Long An.

Mức độ tác động của các yếu tố khách quan đến quản lí KĐCLGD của các trường THPT tỉnh Long An. Thống kê mô tả mức độ tác động của các yếu tố chủ quan đến quản lí KĐCLGD trong các trường THPT tỉnh Long An. Thống kê mô tả đánh giá tính cần thiết của các biện pháp quản lí KĐCLGD của các trường THPT tỉnh Long An. Thống kê mô tả đánh giá tính cần thiết của các biện pháp quản lí KĐCLGD của các trường THPT tỉnh Long An theo đối tượng.

Thống kê mô tả đánh giá tính khả thi của các biện pháp quản lí KĐCLGD trong các trường THPT tỉnh Long An. Tổng hợp đánh giá tính khả thi của các biện pháp quản lí KĐCLGD trong các trường THPT tỉnh Long An theo đối tượng. Thống kê mô tả đánh giá nội dung các biện pháp trước thực nghiệm. Thống kê mô tả đánh giá tính khả thi của các biện pháp quản lí sau thực nghiệm.

Thống kê so sánh đánh giá tính khả thi của biện pháp trước và sau thực nghiệm. Thống kê mô tả chất lượng kế hoạch hoạt động thực hiện mục tiêu dựa trên tiêu chuẩn KĐCLGD. 140 xi DANH MỤC HÌNH, SƠ ĐỒ Hình 2. Biểu đồ biểu thị các tiêu chuẩn quản lí KĐCLGD trong các trường THPT tỉnh Long An.

Lí do chọn đề tài Chất lượng GDĐT ngày nay đã trở thành vấn đề quốc gia. Vấn đề này đã được Đảng và Chính phủ đưa vào chiến lược phát triển đất nước trong từng giai đoạn của lịch sử. Nhiều cuộc nghị đàm, nghị sự của các cấp lãnh đạo cao nhất được tổ chức và đã đưa ra những quyết sách quan trọng để nâng cao chất lượng GDĐT đáp ứng yêu cầu của đường lối, chiến lược phát triển kinh tế - xã hội ở Việt Nam. Giải quyết vấn đề chất lượng GDĐT không chỉ là mục tiêu và nhiệm vụ của ngành GDĐT mà còn là nhiệm vụ cấp bách của toàn thể xã hội.

Đối với GD phổ thông, chất lượng GD trong mỗi bậc học của từng địa phương còn có ý nghĩa phản ánh trình độ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương đó. Bởi thế, Luật giáo dục hiện hành đã phân cấp quản lí về mặt tổ chức nhân sự cho các cấp chính quyền địa phương ở các bậc học của GD phổ thông. Đảm bảo chất lượng của GD phổ thông là nhiệm vụ, đồng thời cũng là một trong các biện pháp quan trọng thúc đẩy kinh tế - xã hội ở mỗi địa bàn nhất định. Hệ thống đảm bảo chất lượng bên trong của nhà trường bao gồm (a) Các chủ trương của nhà trường, kế hoạch cải tiến chất lượng giáo dục, một bộ phận chuyên trách về đảm bảo chất lượng, các hoạt động và sự phối hợp giữa các đơn vị bên trong nhà trường; (b) Cơ chế phê duyệt, giám sát và định kỳ rà soát đánh giá các hoạt động giáo dục.

Thông thường những yếu tố sau đây được xem là có vai trò tác động đến chất lượng của một cơ sở giáo dục: đội ngũ CBQL và biện pháp quản lí của họ, đội ngũ nhà giáo, sinh viên/học sinh, quá trình dạy và học, nghiên cứu khoa học (nếu là trường đại học, cao đẳng) cơ sở vật chất; tài chính; các lĩnh vực khác (hợp tác quốc tế, dịch vụ,. Ðây được xem là tám lĩnh vực (tiêu chuẩn) quan trọng nhất, tác động trực tiếp chất lượng GD. Tuy nhiên, trong thực tế hoạt động KĐCLGD trường THPT hiện nay chưa chú trọng đến việc xây dựng và hình thành hệ thống đảm bảo chất lượng bên trong nhà trường. KĐCLGD là một trong những hoạt động đảm bảo chất lượng, đồng thời là một trong các biện pháp để nâng cao, thúc đẩy và cải thiện chất lượng GD của mỗi cơ sở GD.

Trong giai đoạn hiện nay, nền GD nhân dân đang dần dần chuyển từ nền GD 2 bao cấp sang GD tiếp cận kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, dưới sự quản lí của Nhà nước. Điều này đã tạo ra một sự dịch chuyển mục tiêu, từ định hướng học thuật của nhà trường sang nền GD theo định hướng của thị trường lao động. Vì thế, chất lượng GD phải không ngừng nâng cao mà còn để duy trì các chuẩn mực chất lượng GD và thúc đẩy đáp ứng với nhu cầu của xã hội. Một số quốc gia trên thế giới như Mỹ, Canada hay Singapore đã tổ chức triển khai kiểm định chất lượng giáo dục trường THPT từ những nhiều năm trước.

Họ cũng đạt được những thành quả nhất định. Tuy nhiên, đối với kiểm định chất lượng giáo dục trường THPT thì không phải quốc gia nào cũng tổ chức kiểm định cả, họ xem giáo dục phổ thông là giáo dục bắt buộc và việc đảm bảo chất lượng giáo dục cấp nhà trường là điều hiển nhiên. Nếu có đánh giá chất lượng thì họ quan tâm đến chất lượng của học sinh phổ thông nhiều hơn. Nhóm các tác giả Fairman, Peirce và Harris (2009) với công trình “Kiểm định chất lượng giáo dục trường THPT tại Maine: Nhận thức về chi phí và lợi phí” (High school accreditation in Maine: Perception of cost and benefits) thuộc trung tâm Nghiên cứu và Đánh giá giáo dục và Phát triển con người thuộc Đại học Maine – Mỹ.

Với công trình này, nhóm tác giả đã trình bày rất rõ quy trình kiểm định chất lượng giáo dục trường THPT tại Mỹ, gồm tự đánh giá, đánh giá ngoài theo bộ tiêu chuẩn và công nhận kiểm định chất lượng thông qua các nghiên cứu điển hình, thực tế từ 40 trường THPT được kiểm định bởi NEASC (The New England Association of School and Colleges). Công trình đã rút ra những kinh nghiệm thực tiễn rất giá trị trong quá trình KĐCLGD trường THPT và đề ra các giải pháp quan trọng để nâng cao chất lượng hoạt động KĐCLGD trường THPT. Bài báo ‘Kiểm định chất lượng giáo dục ở Mỹ: Đáp ứng với thách thức của việc giải trình trách nhiệm và thành quả của sinh viên’ (U.Accreditation: Meeting the Challenges of Accountability and Student Achievement). Nghiên cứu này đã chỉ rõ ra được những thách thức lớn đối với kiểm định chất lượng các trường đại học Mỹ hiện nay là kết quả của KĐCLGD có tác động như thế nào đến thành quả của người học trong nhà trường.

Bởi lẽ, KĐCLGD của Mỹ hiện nay được cho là có lịch sử lâu đời với sự phân quyền, đa dạng và phức tạp cùng với cách thức, qui trình, tổ 3 chức quản lí. Ngoài ra bài báo cũng nêu lên được cơ cấu tổ chức phức tạp giữa các tổ chức KĐCLGD và chính quyền liên bang (Eaton, 2011). Một nghiên cứu khác của nhóm tác giả ở Mỹ, trong cuốn Hướng dẫn thực địa đối với SBM-R trong Giáo dục Tiền công tác, Sheena Currie, Mary Drake, Udaya Thomas (2016) đã giới thiệu về ứng dụng mô hình SMB-R, Quản lí và công nhận dựa trên tiêu chuẩn (Standards-Based Management and Recognition - SBM-R), “Hướng dẫn này sẽ chứng minh cách tiếp cận quản lí của JHPIEGO dựa trên các tiêu chuẩn có thể được áp dụng để thúc đẩy tiêu chuẩn hóa và củng cố hệ thống cải tiến, đảm bảo hoặc công nhận chất lượng phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế và khu vực” (Currie, Drake, Thomas, 2016). Mô hình này ngày càng được các nhà khoa học phát triển, hoàn thiện để trở thành chương trình đào tạo các nhà quản lí hiệu quả.

Quy trình phương pháp của mô hình SBM-R có thể tóm tắt như sau: Bước 1. Thiết lập các tiêu chuẩn; Bước 2. Thực hiện các tiêu chuẩn; Bước 3. Đo lường tiến độ; Bước 4.

Ghi nhận thành tích. Mô hình SBM-R cho đào tạo ngành y tế là một cách tiếp cận thực tế để cải tiến chất lượng. Tác giả luận án sẽ tiếp cận lí luận và kinh nghiệm triển khai thực tiễn từ nghiên cứu này để đưa vận dụng vào luận án. Kiểm định chất lượng giáo dục ở Việt Nam đã được đưa vào Điều 17, Luật Giáo dục từ năm 2005.

Từ năm 2008 đến nay, Bộ GDĐT đã ban hành nhiều văn bản qui phạm pháp luật đối với cơ sở giáo dục và chương trình đào tạo, chu kì và quy trình kiểm định; hệ thống các văn bản quy định về công tác đánh giá và kiểm định cơ sở giáo dục và chương trình giáo dục cùng các hướng dẫn cụ thể các tiêu chuẩn dùng để làm công cụ thực hiện.