Luận án quản lý sự phối hợp giữa nhà trường và gia đình trong giáo dục học sinh lớp 10 THPT vùng ĐBSCL

viii DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT BCHTWĐ : Ban Chấp hành Trung ương Đảng BĐDCMHS : Ban đại diện cha mẹ học sinh CB : Cán bộ CBQL : Cán bộ quản lý CMHS : Cha mẹ học sinh CNH, HĐH : Công nghiệp hoá – Hiện đại hóa CSVC : Cơ sở vật chất GD : Giáo dục GD&ĐT : Giáo dục và Đào tạo GV : GV GVBM : GV bộ môn GVCN : GV chủ nhiệm HS : Học sinh HT : Hiệu trưởng KHCN : Khoa học – Công nghệ NCKH : Nghiên cứu khoa học PHHS : Phụ huynh học sinh PHT : Phó hiệu trưởng QL : Quản lý QLGD : Quản lý giáo dục THPT : Trung học phổ thông UBND : Ủy ban nhân dân XHH : Xã hội hóa ix DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1. Những thách thức về học thuật và xã hội của quá trình chuyển đổi lớp 10. Thống kê mẫu khảo sát bằng phiếu hỏi dành cho CBQL & GV. Thống kê mẫu khảo sát bằng phiếu hỏi dành cho HS lớp 10.

Thống kê mẫu khảo sát bằng phiếu hỏi dành cho PHHS. Ý kiến của CBQL, GV và CMHS về mục đich sự phối hợp giữa nhà trường - gia đình trong hoạt động GD học tập cho HS lớp 10 tại các trường THPT. Ý kiến của CBQL, GV và CMHS về vai trò và khả năng GD của gia đình trong phối hợp giữa nhà trường và gia đình trong hoạt động GD học tập cho HS lớp 10. Ý kiến của CBQL, GV và CMHS về thực trạng thực hiện nội dung phối hợp giữa nhà trường - gia đình của CBQL và GV trong hoạt động GD học tập cho HS lớp 10.

Ý kiến của CBQL, GV và CMHS về thực trạng thực hiện phương thức phối hợp giữa nhà trường - gia đình trong hoạt động GD học tập cho HS lớp 10. Đánh giá chung của CBQL & GV với đánh giá của CMHS về mức độ thực hiện nội dung và phương thức phối hợp giữa nhà trường - gia đình trong GD học tập cho HS lớp 10. So sánh đánh giá của CBQL & GV với đánh giá của CMHS về mức độ thực hiện nội dung và phương thức phối hợp giữa gia đình và nhà trường trong GD học tập của HS lớp 10. Thực trạng phân cấp QL sự phối hợp giữa nhà trường - gia đình trong hoạt động GD học tập cho HS lớp 10 ỏ các trường THPT vùng ĐBSCL:.

Đánh giá của CBQL và GV về thực trạng lập kế hoạch phối hợp giữa nhà trường - gia đình trong hoạt động GD học tập cho HS lớp 10. Ý kiến CBQL, GV về thực trạng tổ chức thực hiện phối hợp giữa nhà trường - gia đình trong hoạt động GD học tập cho HS lớp 10. Ý kiến của CBQL, GV về thực trạng chỉ đạo sự phối hợp giữa nhà trường - gia đình trong hoạt động GD học tập cho HS lớp 10. Đánh giá thực trạng kiểm tra sự phối hợp giữa nhà trường - gia đình của CBQL và GV trong hoạt động GD học tập cho HS lớp 10.

Đánh giá thực trạng mức độ ảnh hưởng của các yếu tố chủ quan đến QL sự phối hợp giữa nhà trường - gia đình của CBQL và GV trong hoạt động GD học tập cho HS lớp 10. Đánh giá thực trạng mức độ ảnh hưởng của các yếu tố khách quan đến QL sự sự phối hợp giữa nhà trường - gia đình của CBQL và GV trong hoạt động GD học tập cho HS lớp 10. Lý do chọn vấn đề Lịch sử và kinh nghiệm của nhiều nước cho thấy, không có kỳ tích về kinh tế hay bước nhảy vọt nào về xã hội diễn ra mà không gắn với đột phá về GD&ĐT. Muốn đất nước phát triển bền vững thì GD&ĐT phải là quyết sách hàng đầu.

Do đó, Luật Giáo dục 2019 nêu: “Mục tiêu GD&ĐT là đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, có tri thức, sức khỏe, thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” (Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, 2019). Sự tham gia của tất cả mọi người, mọi tổ chức, đặc biệt là gia đình của người học vào GD tạo nên hiệu quả GD&ĐT con người. Vì vậy, Luật Giáo dục 2019 cũng quy định: “Nhà trường có trách nhiệm chủ động phối hợp với gia đình và xã hội để thực hiện mục tiêu, nguyên lý GD” và “Trách nhiệm của gia đình: Cha mẹ hoặc người giám hộ có trách nhiệm nuôi dưỡng, GD và chăm sóc, tạo điều kiện cho con em hoặc người được giám hộ được học tập, rèn luyện, tham gia các hoạt động của nhà trường”. Như vậy, nhà trường phối hợp với gia đình trong quản lý, hỗ trợ HS học tập là quan điểm, là nguyên tắc cơ bản của Đảng và Nhà nước ta trong phát triển sự nghiệp GD&ĐT, đặc biệt là trong giai đoạn hội nhập quốc tế và toàn cầu hóa sâu rộng hiện nay.

Đây cũng là xu hướng tất yếu ở tất cả các nước phát triển trên thế giới. Muốn người học học tập hiệu quả các cấp QL cần quan tâm đến hai yếu tố chính: (1) nội dung học tập và các thành phần liên quan và (2) môi trường học tập an toàn và tích cực. Có thể nói yếu tố (1) do nhà trường thiết kế và thực hiện với sự chỉ đạo, hỗ trợ của các cấp QL cao hơn và yếu tố (2) do nhà trường và gia đình phối hợp để người học đạt được mục đích và mục tiêu GD và học tập nhằm tạo ra những con người có các đặc điểm nhân cách xã hội yêu cầu, gia đình mong đợi. Mục tiêu của mối quan hệ phối hợp, đặc biệt là giữa gia đình và nhà trường, làm việc cùng nhau là hỗ trợ cho người học đạt được kết quả học tập tốt nhất.

Việc cha mẹ tham gia cùng nhà trường liên quan rất nhiều đến điều kiện kinh tế - xã hội, cũng 2 như kinh nghiệm của cha mẹ về GD. Nhóm phụ huynh có mức thu nhập thấp và sống ở những nơi có điều kiện kinh tế xã hội khó khăn ít có khả năng tham gia với nhà trường. Nhà trường cần cung cấp các hình thức riêng biệt hỗ trợ cho các bậc cha mẹ nhóm này như lớp xóa mù chữ, hỗ trợ kỹ năng làm cha mẹ … để họ có thể tham gia phối hợp cùng nhà trường trong QL việc học tập của con em mình. Các nghiên cứu đã chứng minh rằng trường học hiệu quả thường có sự tham gia ở mức độ cao của CMHS và cộng đồng.

Sự tham gia này liên quan chặt chẽ đến việc cải thiện kết quả học tập, sự chuyên cần và hành vi của người học. Sự tham gia của gia đình có thể tác động chính đến việc học tập của người học, không kể nền tảng xã hội văn hoá của gia đình. Vì vậy, gia đình tham gia vào hoạt động dạy học ở trường học là trọng tâm cho GD chất lượng cao và là một trong những hoạt động cốt lõi của nhà trường. (Workplace Relations, Family - School Partnerships Framework, 2020, tr.

Sự tham gia tích cực của cha mẹ vào hoạt động dạy học của nhà trường có thể giúp thúc đẩy một cộng đồng học tập, trong đó HS có thể tham gia tích cực với nhân viên nhà trường và bạn bè của các em. Trường học có thể hưởng lợi từ việc phát triển hợp tác tích cực với cha mẹ bằng việc đưa họ tham gia vào tất cả các quyết định ảnh hưởng đến GD và học tập của con em họ. Nơi nào giữa nhà trường và gia đình có mối quan hệ tin tưởng và tôn trọng lẫn nhau có thể có sự giao tiếp hiệu quả, việc này hỗ trợ cho cả phụ huynh và GV. Nhà trường càng cung cấp thông tin cho CMHS , họ càng có thể hỗ trợ việc học của con em họ và nhà trường.

Thông tin phụ huynh chia sẻ với GV có thể hỗ trợ họ trong việc vận dụng vào phương pháp giảng dạy và GD của mình cho phù hợp với phong cách học tập của HS và xem xét bất kỳ vấn đề cụ thể có được. Trong thực tế, hoạt động GD, học tập chỉ đạt hiệu quả khi có một môi trường tích cực như sự an ninh, an toàn, được thúc đẩy bởi những nhà GD, người thầy có trách nhiệm, yêu thương người học và người học có bạn bè yêu mến, sẻ chia. Về phía CMHS ở Việt Nam, đại đa số đều mong muốn con cái được nuôi dưỡng và học hành hiệu quả để thành người có ích cho bản thân, gia đình và xã hội. Do đó, việc CMHS có con em học lớp 10 THPT mong muốn con mình có một môi trường 3 học tập an toàn, thân thiện là chính đáng.

Ở cấp học này, những CMHS chưa có kinh nghiệm hướng dẫn cho con em học tập sẽ gặp nhiều trở lực trong việc hỗ trợ các em thích ứng với môi trường học tập mới. Vì vậy, họ cần có sự hỗ trợ từ nhà trường. Đặc biệt đối với lớp 10 đây là khối lớp đầu tiên của cấp THPT, là khối lớp đặt nền móng cho cả cấp THPT. Về phía HS lớp 10 ở các trường THPT nhất là ở vùng nông thôn, thường các em chưa xác định được động cơ học tập nên các em có thể bỏ học giữa quá trình học THPT.

Hơn nữa đối với HS lớp 10 khi các HS này vào trường THPT là một ngôi trường gần như hoàn toàn mới đối với các em, môi trường mới, trường mới, thầy cô mới, bạn học mới, cách dạy và cách học mới, các hoạt động đều mới… Vì vậy, gia đình và nhà trường phải có sự phối hợp GD học tập, đặc biệt là GV cần theo dõi, động viên, giúp đỡ để các em có thể học tập hiệu quả cho đến hết lớp 12. Một số trường học ở Việt Nam hiện nay chưa giải quyết một cách triệt đễ những vấn nạn còn tồn tại trong trường học như: HS có hành vi ứng xử không phù hợp với yêu cầu của xã hội, không học tập đạt trình độ theo cấp lớp, tệ nạn như bắt nạt, bạo lực học đường, HS bị cô lập, HS lạm dụng chất gây nghiện, rượu bia, v. Muốn giải quyết những tệ nạn này cần có sự phối hợp giữa gia đình, nhà trường và xã hội.