Luận án quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho trẻ mẫu giáo tại trường mầm non tư thục TP.HCM

vii DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT CHỮ VIẾT TẮT NỘI DUNG CBQL : CBQL CSVC : Cơ sở vật chất CMHS : Cha mẹ học sinh ĐTB : Điểm trung bình ĐLC : Độ lệch chuẩn GD : Giáo dục GV : Giáo viên ĐT : Đào tạo HT : Hiệu trưởng KNS : Kĩ năng sống MG : Mẫu giáo MN : Mầm non NV : Nhân viên QL : Quản lí TP.HCM : Thành phố Hồ Chí Minh viii DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1. Nội dung giáo dục kĩ năng sống cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non. Mối liên hệ giữa nội dung và mục tiêu giáo dục kĩ năng sống cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non. Quy mô giáo dục mầm non ở Thành phố Hồ Chí Minh.

Mẫu điều tra bằng phiếu hỏi. Mẫu phỏng vấn. Thực trạng nhận thức về vai trò của hoạt động giáo dục kĩ năng sống cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non tư thục tại Thành phố Hồ Chí Minh. Thực trạng thực hiện mục tiêu giáo dục kĩ năng sống cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non tư thục.

Thực trạng thực hiện nội dung giáo dục kĩ năng sống cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non tư thục. Thực trạng thực hiện hình thức giáo dục kĩ năng sống cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non tư thục. Thực trạng thực hiện phương pháp giáo dục kĩ năng sống cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non tư thục. Thực trạng thực hiện các hình thức đánh giá kết quả giáo dục kĩ năng sống cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non tư thục.

Mức độ đáp ứng của các điều kiện thực hiện hoạt động giáo dục kĩ năng sống cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non tư thục. Thực trạng nhận thức về vai trò của quản lí hoạt động giáo dục kĩ năng sống cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non tư thục. Thực trạng thực hiện xây dựng kế hoạch hoạt động giáo dục kĩ năng sống cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non tư thục. Thực trạng tổ chức thực hiện kế hoạch giáo dục kĩ năng sống cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non tư thục.

Thực trạng chỉ đạo thực hiện kế hoạch giáo dục kĩ năng sống cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non tư thục tại. Thực trạng kiểm tra, đánh giá thực hiện kế hoạch giáo dục kĩ năng sống cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non tư thục. Thực trạng quản lí các điều kiện hỗ trợ giáo dục kĩ năng sống cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non tư thục. Thực trạng mức độ ảnh hưởng của các yếu tố đến quản lí hoạt động giáo dục kĩ năng sống cho trẻ mẫu giáo.

Kết quả đánh giá tính cấp thiết của các biện pháp đề xuất. Kết quả đánh giá tính khả thi của các biện pháp đề xuất. Điểm trung bình và xếp hạng về tính cấp thiết, tính khả thi của các biện pháp đề xuất. Mô tả kết quả thực nghiệm ở Trường Mẫu giáo Tư thục Duy An.

Kết quả kiểm định T-test về kết quả thực nghiệm ở Trường Mẫu giáo Tư thục Duy An. Mô tả kết quả thực nghiệm ở Trường Mầm non Tư thục Sao Mai. Kết quả kiểm định T-test về kết quả thực nghiệm ở Trường Mầm non Tư thục Sao Mai. 164 x DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 3.

Kết quả đánh giá kiến thức giáo dục kĩ năng sống cho trẻ mẫu giáo của cán bộ quản lí, giáo viên tại Trường Mẫu giáo Tư thục Duy An. Kết quả đánh giá kĩ năng xây dựng kế hoạch giáo dục kĩ năng sống cho trẻ mẫu giáo của cán bộ quản lí, giáo viên tại Trường Mẫu giáo Tư thục Duy An. Kết quả đánh giá kiến thức giáo dục kĩ năng sống cho trẻ mẫu giáo của cán bộ quản lí, giáo viên tại Trường Mầm non Tư thục Sao Mai. Kết quả đánh giá kĩ năng xây dựng kế hoạch giáo dục kĩ năng sống cho trẻ mẫu giáo của cán bộ quản lí, giáo viên tại Trường Mầm non Tư thục Sao Mai.

Kết quả tự đánh giá kiến thức giáo dục kĩ năng sống và kĩ năng xây dựng kế hoạch giáo dục kĩ năng sống cho trẻ mẫu giáo mà cán bộ quản lí, giáo viên lĩnh hội được thông qua các hoạt động tại Trường Mẫu giáo Tư thục Duy An. Kết quả tự đánh giá kiến thức giáo dục kĩ năng sống và kĩ năng xây dựng kế hoạch giáo dục kĩ năng sống cho trẻ mẫu giáo mà cán bộ quản lí, giáo viên lĩnh hội được thông qua các hoạt động tại Trường Mầm non Tư thục Sao Mai. Lí do chọn đề tài “Quá trình phát triển kinh tế – xã hội có tác động rất lớn và giáo dục (GD) luôn phải thích ứng với những yêu cầu, đòi hỏi khác nhau của từng giai đoạn phát triển xã hội” (Bùi Minh Hiền, 2005). Thực vậy, khi cơ hội, phương tiện để con người tiếp xúc với thế giới xung quanh ngày càng rộng mở thông qua sự phát triển với tốc độ nhanh chóng của công nghệ, truyền thông thì nhu cầu tìm hiểu, tiếp nhận tri thức, nhu cầu được phát huy năng lực tự nhận thức và hình thành những kĩ năng sống (KNS) ngày càng tăng.

Ở trong một xã hội đang phát triển cùng với xu thế toàn cầu hóa, con người cần phải được trang bị, đào tạo (ĐT) những kĩ năng cần thiết để sống, để hòa nhập với cộng đồng, với thời đại ngay từ khi còn nhỏ. Không những thế, bên cạnh những tác động tích cực, con người cũng đồng thời sống chung với nhiều mối nguy hại mới nảy sinh. Nếu con người không có những kiến thức, kĩ năng cần thiết để ứng phó, để vượt qua những thách thức mà hành động theo cảm tính thì rất dễ gặp trở ngại, rủi ro. Chính vì thế, việc hình thành KNS cho mọi người nói chung và trẻ mẫu giáo (MG) ở trường mầm non (MN) nói riêng trở thành nhiệm vụ quan trọng của GD.

GDMN là bậc học đầu tiên trong hệ thống GD quốc dân đặt nền móng cho sự hình thành và phát triển nhân cách của con người. Vì thế, GDMN có vai trò đặc biệt quan trọng trong toàn bộ sự nghiệp GD con người. Quá trình GD trẻ MN nói chung, GD trẻ MG nói riêng có mục tiêu “là giúp trẻ em phát triển về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mỹ, hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách, chuẩn bị cho trẻ em vào lớp một; hình thành và phát triển ở trẻ em những chức năng tâm sinh lý, năng lực và phẩm chất mang tính nền tảng, những KNS cần thiết phù hợp với lứa tuổi, khơi dậy và phát triển tối đa những khả năng tiềm ẩn, đặt nền tảng cho việc học ở các cấp học tiếp theo và cho việc học tập suốt đời” (Bộ GD&ĐT, 2021). Việc giúp trẻ MG vận dụng những kiến thức của bản thân, chuyển hóa thành kĩ năng, thành hành động cụ thể trong quá trình hoạt động thực tiễn là nhiệm vụ quan trọng của GDMN.

Như vậy, trong các mục tiêu GD trẻ MG, mục tiêu phát triển những KNS phù hợp với độ tuổi của trẻ là một trong những mục tiêu quan trọng. Giống như các hoạt động khác 2 của trẻ MG, hoạt động GD KNS góp phần GD toàn diện cho trẻ, giúp trẻ có khả năng phản ứng linh hoạt, nhạy bén trong mọi tình huống, mọi hoàn cảnh. Đối với nhiều nước trên thế giới, GD KNS đã sớm được đưa vào chương trình giảng dạy như một môn học. Ở Việt Nam, năm học 2009 – 2010, lần đầu tiên, nội dung GD KNS (kĩ năng xã hội) cho trẻ MG được lồng ghép vào những nội dung GD khác trong chương trình GDMN được Bộ GD&ĐT ban hành kèm theo Thông tư số 17/2009/TT-BGDĐT ngày 25/07/2009.

Chương trình GDMN ban hành kèm theo Thông tư số 51/2020/TT-BGDĐT ngày 31/12/2020 nhấn mạnh nhiệm vụ hàng đầu của GD nhà trẻ là phát triển thể chất và GD MG là phát triển tình cảm - kĩ năng xã hội, hay nói cách khác là hình thành cho trẻ MG những chuẩn mực về đạo đức, những KNS cơ bản (Bộ GD&ĐT, 2021). Có thể thấy, giá trị của việc GD KNS đã được nhìn nhận và có vị trí quan trọng trong mục tiêu GD trẻ MG. Chương trình GDMN 2021 thể hiện được mục tiêu hình thành cho trẻ MG những KNS phù hợp với yêu cầu GD con người trong thời đại mới. Để hoạt động GD KNS cho trẻ MG cũng như hoạt động GD nói chung đạt được mục tiêu đề ra, công tác quản lí (QL) GD là rất quan trọng, đặc biệt là công tác QL nhà trường – nơi trực tiếp tiến hành các hoạt động GD.

Theo Trần Kiểm (2018), “mục đích cao nhất, tập trung nhất của người lãnh đạo nhà trường là thực hiện cho được mục tiêu GD (mô hình nhân cách) mà xã hội đã đặt ra cho GD. Đây là mục tiêu tối thượng của hiệu trưởng (HT) nhà trường. Do đó, người HT phải tập trung QL sao cho các hoạt động GD đạt hiệu quả tối đa trong điều kiện cho phép”. Cũng theo Trần Kiểm (2018), “mục tiêu GD chỉ là một mục tiêu QL”.

Như vậy, trong trường MN, chất lượng công tác QL của HT trường MN sẽ quyết định đến hiệu quả GD trong nhà trường, bao gồm cả GD KNS cho trẻ MG. Với tầm quan trọng đã được xác định trong Chương trình GDMN, hoạt động GD KNS cho trẻ MG đòi hỏi HT trường MN dành sự quan tâm đặc biệt trong quá trình QL nhà trường, yêu cầu HT phải thực hiện tốt các nhiệm vụ của mình để đảm bảo hoạt động này diễn ra thuận lợi, đạt được mục tiêu GD KNS cho trẻ MG đã đề ra. Ngoài mục tiêu này, công tác QL hoạt động GD KNS cho trẻ MG của HT các trường MN còn phải hướng đến các mục tiêu khác như: xây dựng đội ngũ GD KNS cho trẻ MG, bảo đảm các điều kiện GD KNS cho trẻ 3 MG,… Để đạt được các mục tiêu đó, người HT trường MN phải nỗ lực thực hiện vai trò, chức năng của mình bằng các biện pháp thiết thực. Thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) luôn là một trong những đơn vị dẫn đầu về chất lượng GDMN với mạng lưới các trường MN công lập và tư thục rộng khắp so với các tỉnh thành khác trong cả nước.

Từ khi Chương trình GDMN 2009 được ban hành cho đến nay, TP.HCM luôn là đơn vị tiên phong từ quá trình thí điểm chương trình cho đến lúc áp dụng đại trà và đã đạt được những thành công đáng kể. Song song với hiệu quả GDMN nói chung, hoạt động GD KNS cho trẻ MG nói riêng cũng đạt được những thành quả nhất định.