Luận án: Tiền tố hành vi sáng tạo đổi mới của giảng viên & vai trò nhận thức tác động

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM NGUYỄN VĂN CHƯƠNG CÁC TIỀN TỐ CỦA HÀNH VI SÁNG TẠO ĐỔI MỚI TRONG CÔNG VIỆC CỦA GIẢNG VIÊN: VAI TRÒ TRUNG GIAN CỦA NHẬN THỨC TÁC ĐỘNG HỮU ÍCH CỦA CÔNG VIỆC LUẬN ÁN TIẾN SĨ TP. Hồ Chí Minh – Năm 2023 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM NGUYỄN VĂN CHƯƠNG CÁC TIỀN TỐ CỦA HÀNH VI SÁNG TẠO ĐỔI MỚI TRONG CÔNG VIỆC CỦA GIẢNG VIÊN: VAI TRÒ TRUNG GIAN CỦA NHẬN THỨC TÁC ĐỘNG HỮU ÍCH CỦA CÔNG VIỆC Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh Mã số: 9340101 LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. TRẦN THỊ KIM DUNG PGS. LÊ NHẬT HẠNH TP.

Hồ Chí Minh – Năm 2023 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận án “Các tiền tố của hành vi sáng tạo đổi mới trong công việc của giảng viên: vai trò trung gian của nhận thức tác động hữu ích của công việc” là công trình nghiên cứu do chính tôi thực hiện dưới sự hướng dẫn của người hướng dẫn khoa học. Các thông tin cá nhân liên quan đến người tham gia phỏng vấn và trả lời khảo sát đều được mã hóa và giữ kín thông tin theo các chuẩn mực đạo đức của nghiên cứu khoa học. Những nội dung trình bày trong luận án là trung thực và chưa từng được ai nghiên cứu trước đây.năm 2023 Nghiên cứu sinh NGUYỄN VĂN CHƯƠNG ii LỜI CẢM ƠN Luận án này là kết quả của quá trình nghiên cứu của cá nhân tôi dưới sự hướng dẫn tận tình, chu đáo từ người hướng dẫn khoa học. Để có được kết quả này, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất đến người hướng dẫn khoa học cho tôi là Cô PGS.TS Trần Thị Kim Dung và Cô PGS.

TS Lê Nhật Hạnh. Quá trình làm việc cùng giáo viên hướng dẫn giúp tôi trưởng thành hơn bởi sự tận tụy, nghiêm túc và sự hỗ trợ hết mình của Cô. Những ý kiến góp ý bổ ích của Cô cùng những lời động viên giúp tôi có thể thực hiện và hoàn thành luận án. Tôi cũng muốn gửi lời cảm ơn chân thành tới quý Thầy, Cô khoa Quản trị, Trường Đại học Kinh tế TP.

Hồ Chí Minh đã luôn hỗ trợ và hướng dẫn tôi để tôi có thể đáp ứng các học phần theo yêu cầu trong chương trình đào tạo, luôn động viên và khuyến khích tôi trong quá trình thực hiện đề tài này. Đặc biệt, tôi xin chân thành cảm ơn sự hỗ trợ của TS Cao Quốc Việt, người luôn sẵn lòng chia sẻ những kinh nghiệm nghiên cứu cũng như góp ý trong suốt thời gian qua. Tôi trân trọng cảm ơn quý Thầy Cô trong hội đồng đánh giá luận văn, quý Thầy Cô phản biện đã góp ý giúp luận án được hoàn chỉnh. Xin cảm ơn các chuyên gia học thuật đã dành thời gian quý báu của mình để giúp tôi trong giai đoạn thảo luận chuyên gia.

Tôi trân trọng cảm ơn quý Thầy, Cô và Anh, Chị ở Viện Đào tạo sau đại học, Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh đã động viên, hướng dẫn, hỗ trợ tôi hoàn thành các hồ sơ để bảo vệ ở từng giai đoạn. Và sau cùng, tôi gửi lời biết ơn đến gia đình, đồng nghiệp đã luôn hỗ trợ, động viên giúp tôi hoàn thành luận án này. Trân trọng cảm ơn! TP.năm 2023 Nghiên cứu sinh Nguyễn Văn Chương iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN.

ii Nguyễn Văn Chương. ii MỤC LỤC. iii DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT.viii DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU.ix DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ. xi TÓM TẮT LUẬN ÁN.

xii CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU.1 Sự cần thiết của vấn đề nghiên cứu. 1 Bối cảnh thực tiễn. 1 Bối cảnh lý thuyết.2 Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu. 13 Mục tiêu nghiên cứu.

13 Câu hỏi nghiên cứu.3 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu và phương pháp nghiên cứu. 14 Đối tượng nghiên cứu. 14 Phạm vi nghiên cứu.4 Khoảng trống của nghiên cứu.5 Ý nghĩa, đóng góp của luận án.6 Kết cấu của luận án. 17 Tóm tắt chương 1.

18 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU.1 Hành vi sáng tạo đổi mới trong công việc (IWB).1 Lược khảo các nghiên cứu có liên quan đến hành vi sáng tạo đổi mới trong công việc (IWB).2 Các thang đo hành vi sáng tạo đổi mới trong công việc (IWB).1 Lý thuyết thành phần sáng tạo đổi mới (Components of creativity and innovation).2 Lý thuyết đặc điểm công việc (Job Characteristics Theory).3 Lý thuyết lan tỏa sự đổi mới (Diffusion of innovations).4 Lý thuyết nhận thức xã hội (Social Cognitive Theory).3 Các khái niệm nghiên cứu.1 Hành vi sáng tạo đổi mới trong công việc (Innovative Work Behavior-IWB) 34 2.2 Nhận thức tác động hữu ích của công việc (Perceived social impact - PSI) 37 2.3 Văn hóa tổ chức cởi mở và học tập (Culture of openness and learning - COL).4 Cởi mở với trải nghiệm (Openness to experience - OTE).5 Tinh thần lãnh đạo đổi mới (Opinion Leadership - OL).6 Tự tin vào năng lực bản thân (Self efficacy – SE).4 Các giả thuyết nghiên cứu.1 Ảnh hưởng của nhận thức tác động hữu ích của công việc (PSI) tới hành vi sáng tạo đổi mới trong công việc (IWB).2 Ảnh hưởng của tinh thần lãnh đạo đổi mới (OL) tới hành vi sáng tạo đổi mới trong công việc (IWB).3 Ảnh hưởng của cởi mở với trải nghiệm (OTE) tới hành vi sáng tạo đổi mới trong công việc (IWB).4 Ảnh hưởng của sự tự tin vào năng lực bản thân (SE) tới hành vi sáng tạo đổi mới trong công việc (IWB).5 Ảnh hưởng của văn hóa tổ chức cởi mở và học tập (COL) tới hành vi sáng tạo đổi mới trong công việc (IWB).6 Vai trò trung gian của nhận thức tác động hữu ích của công việc (PSI) trong mối quan hệ giữa tinh thần lãnh đạo đổi mới và hành vi sáng tạo đổi mới trong công việc.7 Vai trò trung gian của nhận thức tác động hữu ích của công việc (PSI) trong mối quan hệ giữa cởi mở với trải nghiệm (OTE) hành vi sáng tạo đổi mới trong công việc (IWB).8 Vai trò trung gian của nhận thức tác động hữu ích của công việc (PSI) trong mối quan hệ giữa sự tự tin vào năng lực bản thân (SE) và hành vi sáng tạo đổi mới trong công việc (IWB).9 Vai trò trung gian của nhận thức tác động hữu ích của công việc (PSI) trong mối quan hệ giữa văn hóa tổ chức cởi mở và học tập (COL) và hành vi sáng tạo đổi mới trong công việc (IWB).5 Mô hình nghiên cứu đề xuất. 56 Tóm tắt chương 2. 57 CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.1 Quy trình nghiên cứu.2 Nghiên cứu định tính.1 Quy trình nghiên cứu định tính.2 Kết quả nghiên cứu định tính.1 Thang đo về hành vi sáng tạo đổi mới trong công việc (IWB).2 Thang đo nhận thức tác động hữu ích của công việc.3 Thang đo tinh thần lãnh đạo đổi mới.4 Thang đo sự tự tin vào năng lực bản thân.5 Thang đo văn hóa tổ chức cởi mở và học tập.6 Thang đo cởi mở với trải nghiệm.3 Nghiên cứu định lượng.1 Phương pháp thu thập dữ liệu.2 Mẫu nghiên cứu.3 Phương pháp phân tích dữ liệu.4 Nghiên cứu định lượng sơ bộ.1 Mô tả mẫu khảo sát sơ bộ.2 Kết quả kiểm định thang đo.1 Kiểm định độ tin cậy của các thang đo.2 Kết quả kiểm định hệ số Cronbach’s Alpha cho các khái niệm .3 Kiểm định giá trị phân biệt của các thang đo. 84 Tóm tắt chương 3.

87 CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU .1 Thiết kế mẫu nghiên cứu chính thức .2 Kết quả kiểm định thang đo .1 Đánh giá thang đo bằng hệ số tin cậy Cronbach’s Alpha .2 Kiểm định giá trị phân biệt của các thang đo .3 Đánh giá mô hình đo lường .1 Đánh giá độ tin cậy và giá trị hội tụ thang đo .2 Đánh giá độ phù hợp của mô hình với dữ liệu thu thập .4 Đánh giá mô hình cấu trúc .1 Đánh giá hệ số xác định có điều chỉnh (R hiệu chỉnh) .2 Đánh giá hiện tượng đa cộng tuyến .3 Đánh giá mức độ ảnh hưởng (f ) .4 Ước lượng hệ số đường dẫn và khoảng tin cậy .5 Kiểm định giả thuyết và mô hình lý thuyết .6 Mức độ tác động giữa các khái niệm nghiên cứu .5 Thảo luận về kết quả nghiên cứu chính thức .1 Kết quả từ giả thuyết trực tiếp .2 Kết quả từ giả thuyết gián tiếp .3 Thảo luận về giả thuyết nghiên cứu không được chấp nhận. 113 Tóm tắt chương 4. 115 CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý QUẢN TRỊ .1 Kết quả của nghiên cứu .1 Kết quả mục tiêu nghiên cứu 1 .2 Kết quả mục tiêu nghiên cứu 2 .3 Kết quả mục tiêu nghiên cứu 3 .2 Đóng góp của nghiên cứu về mặt lý thuyết .3 Hàm ý quản trị .1 Các đặc tính cá nhân đóng góp vào hành vi sáng tạo đổi mới.2 Xây dựng văn hóa tổ chức cởi mở và học tập.3 Nâng cao nhận thức tác động hữu ích của công việc.4 Nâng cao năng lực cho đội ngũ giảng viên.4 Hạn chế của nghiên cứu và hướng nghiên cứu trong tương lai.1 Hạn chế của nghiên cứu.2 Hướng nghiên cứu trong tương lai. 133 TÀI LIỆU THAM KHẢO.

XXI viii DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT AVE Average Variance Extracted Phương sai trích trung bình Culture of openness and COL Văn hóa tổ chức cởi mở và học tập learning CR Composite Reliability Độ tin cậy tổng hợp DOI Diffusion of innovations Lý thuyết lan tỏa sự đổi mới EFA Exploratory Factor Analysis Phân tích nhân tố khám phá Innovation Development IDP Mô hình quá trình đổi mới Process Institute for Scientific ISI Viện Thông tin khoa học Hoa Kỳ Information Hành vi sáng tạo đổi mới trong IWB Innovative Work Behavior công việc JCM Job characteristics model Mô hình đặc điểm công việc OL Opinion Leadership Tinh thần lãnh đạo đổi mới OTE Openness to experience Cởi mở với trải nghiệm PAF Principal Axis Factoring Phân tích nhân tố chính Partial least squares structural Mô hình cấu trúc bình phương nhỏ PLS-SEM equation modeling nhất từng phần Nhận thức tác động hữu ích của PSI Perceived social impact công việc SE Self efficacy Tự tin vào năng lực bản thân Statistical Package for the Chương trình máy tính phục vụ SPSS Social Sciences công tác thống kê Standardized Root Mean Khác biệt giữa phần dữ liệu thực tế SRMR Square Resudual và phần mô hình dự đoán TP.HCM Thành phố Hồ Chí Minh ix DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU Bảng 2.1 Các định nghĩa về hành vi sáng tạo đổi mới.1: Tổng hợp thông tin chuyên gia.2: Thang đo hành vi sáng tạo đổi mới trong công việc.3: Thang đo nhận thức tác động hữu ích của công việc.4: Thang đo tinh thần lãnh đạo đổi mới.5: Thang đo sự tự tin vào năng lực bản thân.6: Thang đo văn hóa tổ chức cởi mở và học tập.7: Thang đo cởi mở với trải nghiệm.8: Bảng tổng hợp thang đo sử dụng cho nghiên cứu định lượng.