Nghiên cứu biện pháp kĩ thuật canh tác lúa thuần trên đất xám Bắc Giang - ĐT Chiến

i BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT VIỆN KHOA HỌC NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM -------------***------------- ĐÀM THẾ CHIẾN NGHIÊN CỨU MỘT SỐ BIỆN PHÁP KĨ THUẬT CANH TÁC CÓ HIỆU QUẢ CHO LÚA THUẦN TRÊN ĐẤT XÁM BẠC MÀU BẮC GIANG LUẬN ÁN TIẾN SĨ NÔNG NGHIỆP Hà Nội, 2018 ii BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PTNT VIỆN KHOA HỌC NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM -------------***------------- ĐÀM THẾ CHIẾN NGHIÊN CỨU MỘT SỐ BIỆN PHÁP KĨ THUẬT CANH TÁC CÓ HIỆU QUẢ CHO LÚA THUẦN TRÊN ĐẤT XÁM BẠC MÀU BẮC GIANG Chuyên ngành: Khoa học cây trồng Mã số : 9. 10 LUẬN ÁN TIẾN SĨ NÔNG NGHIỆP Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: 1. TS Hồ Quang Đức 2. Nguyễn Xuân Lai Hà Nội, 2018 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi, không trùng lặp với các công trình của tác giả khác, bản thân tôi đã trực tiếp tham gia nghiên cứu công trình này từ nhiều năm trước tới nay.

Các kết quả của công trình nghiên cứu đề tài này là hoàn toàn trung thực. Mọi sự giúp đỡ hoàn thành luận án này đã được cảm ơn và các trích dẫn sử dụng trong luận án này đã được ghi rõ nguồn gốc. Tác giả Đàm Thế Chiến ii LỜI CẢM ƠN Trước hết, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS. Hồ Quang Đức và TS.

Nguyễn Xuân Lai, những người Thày đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ tôi hoàn thành công trình nghiên cứu này. Tôi xin chân thành cảm ơn Ban giám đốc Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam, các Thày, Cô và các cán bộ Ban Đào tạo Sau đại học đã quan tâm giúp đỡ tôi trong suốt thời gian học tập. Tôi xin chân thành cảm ơn Ban Lãnh đạo và cán bộ của Viện Thổ nhưỡng Nông hóa, Trung tâm Nghiên cứu Đất và Phân bón vùng Trung du và các Nhà khoa học, các bạn đồng nghiệp đã tận tình giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi hoàn thành đề tài nghiên cứu trong những năm vừa qua. Tôi xin chân thành cảm ơn các Lãnh đạo, cán bộ Sở Nông nghiệp Bắc Giang, Phòng Nông nghiệp Hiệp Hòa cùng bà con tại các điểm nghiên cứu, triển khai thực địa đã tạo điều kiện thuận lợi để tôi hoàn thành luận án.

Cuối cùng, xin bày tỏ lòng biết ơn đối với vợ, con, gia đình, bố, mẹ, bạn hữu, những người luôn động viên và tạo sức mạnh để tôi hoàn thành luận án này. Hà Nội, ngày tháng năm 2018 Tác giả Đàm Thế Chiến iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. i LỜI CẢM ƠN………………………………………………………………………ii MỤC LỤC. iiii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT.

vii DANH MỤC BẢNG. vii DANH MỤC HÌNH. xii MỞ ĐẦU. TỔNG QUAN TÀI LIỆU VÀ CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI.

Đặc điểm về khí hậu, đất vùng thực hiện đề tài. Đặc điểm khí hậu. Đặc điểm đất vùng nghiên cứu. Tình hình sản xuất lúa gạo trên thế giới và ở Việt Nam.

Tình hình sản xuất gạo trên thế giới. Tình hình sản xuất gạo ở Việt Nam. Diện tích, năng suất và sản lượng lúa ở Bắc Giang. Diện tích sản xuất cây hàng năm tại Hiệp Hòa.

Diện tích, năng suất, sản lượng lúa những năm gần đây ở Hiệp Hòa. Cơ sở khoa học và những nghiên cứu về giống lúa. Vai trò của giống mới. Các hướng chọn tạo giống có kiểu cây mới.

Những kết quả đạt được trong công tác nghiên cứu và chọn giống. Tình hình sản xuất và nghiên cứu lúa chất lượng trên thế giới và Việt Nam. Cơ sở khoa học và những nghiên cứu về mật độ gieo cấy lúa. Cơ sở khoa học về mật độ gieo cấy lúa.

Những nghiên cứu về mật độ gieo, cấy lúa. Nhu cầu dinh dưỡng của cây lúa và phân bón cho lúa. Nhu cầu dinh dưỡng của cây lúa. Một số kết luận rút ra từ tổng quan.

VẬT LIỆU, NỘI DUNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Vật liệu, thời gian và địa điểm nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Đánh giá thực trạng sản xuất lúa trên đất xám bạc màu Bắc Giang.

Nghiên cứu tuyển chọn giống lúa thuần trên đất xám bạc màu tại Hiệp Hòa - Bắc Giang. Nghiên cứu một số biện pháp kĩ thuật canh tác lúa trên đất xám bạc màu tại Hiệp Hòa - Bắc Giang: Mật độ cấy, liều lượng phân bón. Xây dựng mô hình trình diễn áp dụng một số biện pháp kĩ thuật canh tác có hiệu quả cho lúa thuần trên đất xám bạc màu Bắc Giang. Phương pháp nghiên cứu.

Nội dung 1: Đánh giá thực trạng sản xuất lúa trên đất xám bạc màu Bắc Giang. Nội dung 2: Nghiên cứu tuyển chọn giống lúa thuần trên đất xám bạc màu tại Hiệp Hòa - Bắc Giang. Nội dung 3: Nghiên cứu một số biện pháp kĩ thuật canh tác lúa thuần trên đất xám bạc màu tại Hiệp Hòa - Bắc Giang. Phương pháp theo dõi các chỉ tiêu:.

Phân tích số liệu. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN. Thực trạng sản xuất lúa trên đất xám bạc màu ở Hiệp Hòa, Bắc Giang. Hệ thống cây trồng trên đất xám bạc màu ở Hiệp Hòa, Bắc Giang.

cơ cấu sử dụng giống lúa ở Hiệp Hòa. Biện pháp kĩ thuật canh tác lúa trên đất xám bạc màu ở Hiệp Hòa. Sâu bệnh hại lúa và biện pháp phòng trừ của nông dân. Một số vấn đề chính còn tồn tại trong sản xuất lúa trên đất xám bạc màu ở Hiệp Hòa.

Nghiên cứu biện pháp tăng hiệu quả sản xuất lúa trên đất xám bạc màu ở Hiệp Hòa. Nghiên cứu tuyển chọn giống lúa thuần phù hợp trên đất xám bạc màu tại Hiệp Hòa - Bắc Giang. Nghiên cứu xác định mật độ cấy phù hợp cho giống lúa KD18 và BC15 trên đất xám bạc màu Bắc Giang. Nghiên cứu ảnh hưởng của phân chuồng và phế phụ phẩm đến một số đặc tính hóa học của đất và năng suất của giống lúa KD18 trên đất xám bạc màu tại Hiệp Hòa – Bắc Giang.

Xác định lượng phân hóa học thích hợp bón cho lúa KD18 và BC15 trên nền 10 tấn phân chuồng trên đất xám bạc màu tại Hiệp Hòa – Bắc Giang. Xây dựng mô hình trình diễn áp dụng một số biện pháp kĩ thuật canh tác có hiệu quả cho lúa thuần trên đất xám bạc màu Bắc Giang. Xây dựng quy trình kĩ thuật. Kết quả xây dựng mô hình trình diễn .123 KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ .126 TÀI LIỆU THAM KHẢO .128 PHỤ LỤC MỘT SỐ HÌNH ẢNH NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI .139 vi DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT STT Chữ viết tắt Giải thích 1 CT Công thức 2 ĐC Đối chứng 3 HQKT Hiệu quả kinh tế 4 HQNH Hiệu quả nông học 5 HS Hiệu suất 6 KC Khuyến cáo 7 KL Khối lượng 8 NSLT Năng suất lý thuyết 9 NSTL Năng suất thân lá 10 NXB Nhà xuất bản 11 SP Sản phẩm 12 SSP Super photphat lân 13 TB Trung bình 14 TT Thứ tự 15 PPP Phế phụ phẩm vii DANH MỤC BẢNG TT Tên bảng Trang bảng 1.1 Đặc điểm khí hậu của huyện Hiệp Hòa – Bắc Giang 5 (số liệu trung bình từ năm 2000 đến năm 2016) 1.2 Địa hình và hệ thống cây trồng trên quỹ đất xám bạc màu tại 10 Hiệp Hòa – Bắc Giang 1.3 Sản lượng gạo của một số quốc gia trên thế giới 11 1.4 Diện tích, năng suất và sản lượng lúa ở Việt Nam giai đoạn 2005 12 đến 2015 1.5 Diện tích, năng suất, sản lượng lúa tỉnh Bắc Giang 13 1.6 Diện tích sản xuất cây hàng năm tại Hiệp Hòa 14 1.7 Diện tích, năng suất, sản lượng lúa những năm gần đây ở Hiệp 15 Hòa 3.1 Năng suất cây trồng chính trên đất xám bạc màu địa hình vàn cao 60 3.2 Hiệu quả kinh tế của hệ thống cây trồng trên đất xám bạc màu địa 61 hình vàn cao 3.3 Năng suất cây trồng trên quỹ đất xám bạc màu địa hình vàn 62 3.4 Hiệu quả kinh tế của hệ thống cây trồng trên đất xám bạc màu địa 63 hình vàn 3.5 Kết quả sản xuất trên quỹ đất xám bạc màu địa hình thấp 64 3.6 Hiệu quả kinh tế của các hệ thống sản xuất trên đất xám bạc màu 65 địa hình vàn thấp 3.7 Thực trạng sử dụng giống lúa vùng nghiên cứu năm 2013 66 3.8: Loại phân bón sử dụng cho lúa trên đất xám bạc màu ở 68 Hiệp Hòa – Bắc Giang (số liệu điều tra năm 2013) 3.9: Liều lượng phân bón sử dụng cho lúa trên đất xám bạc 69 màu ở Hiệp Hòa – Bắc Giang (số liệu điều tra năm 2013) 3.10 Một số thuốc nông dân thường sử dụng để trừ một số loại sâu 70 bệnh hại chính viii 3.11 Đặc điểm nông sinh học của các giống trong vụ xuân 74 3.12 Tình hình sâu bệnh của các giống trong vụ xuân 76 3.13 Khả năng đẻ nhánh của các giống trong vụ xuân 78 3.14 Các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất của các giống trong 79 vụ xuân 3.15 Đặc điểm nông sinh học của các giống trong vụ mùa 81 3.16 Tình hình sâu bệnh hại của các giống trong vụ mùa 82 3.17 Khả năng đẻ nhánh của các giống trong vụ mùa 83 3.18 Các yếu tố cấu thành năng suất và năng suất của các giống trong 85 vụ mùa 3.19 Khả năng chống đổ và tình hình sâu bệnh hại của giống lúa KD18 87 trong vụ xuân 3.20 Khả năng đẻ nhánh của giống lúa KD18 trong vụ xuân 88 3.21 Quan hệ giữa mật độ cấy với yếu tố cấu thành năng suất và năng 90 suất của giống KD18 vụ xuân năm 2014 3.22 Khả năng chống đổ và tình hình sâu bệnh hại của giống lúa BC15 91 trong vụ xuân năm 2014 3.23 Khả năng đẻ nhánh của giống lúa BC15 trong vụ xuân năm 2014 92 3.24 Quan hệ giữa mật độ cấy với yếu tố cấu thành năng suất và năng 93 suất của giống BC15 vụ xuân năm 2014 3.25 Khả năng chống chịu của giống lúa KD18 trong vụ mùa năm 2014 94 3.26 Khả năng đẻ nhánh của giống lúa KD18 trong vụ mùa(số liệu năm 95 2014 tại huyện Hiệp Hòa – Bắc Giang) 3.27 Quan hệ giữa mật độ cấy với yếu tố cấu thành năng suất và năng 97 suất của giống KD18 vụ mùa năm 2014 3.28 Khả năng chống đổ và tình hình sâu bệnh hại của giống lúa BC15 98 trong vụ mùa năm 2014 3.29 Khả năng đẻ nhánh của giống lúa BC15 trong vụ mùa năm 2014 99 3.30 Quan hệ giữa mật độ cấy với các yếu tố cấu thành năng suất và 100 năng suất của giống BC15 trong vụ mùa năm 2014 ix 3.