Chế độ pháp lý về công bố thông tin của doanh nghiệp nhà nước

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC MỞ HÀ NỘI LUẬN VĂN THẠC SỸ NGÀNH: LUẬT KINH TẾ CHẾ ĐỘ PHÁP LÝ VỀ CÔNG BỐ THÔNG TIN CỦA DOANH NGHIỆP NHÀ NƢỚC NGUYỄN QUỐC HÙNG HÀ NỘI – 2021 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC MỞ HÀ NỘI LUẬN VĂN THẠC SỸ CHẾ ĐỘ PHÁP LÝ VỀ CÔNG BỐ THÔNG TIN CỦA DOANH NGHIỆP NHÀ NƢỚC NGUYỄN QUỐC HÙNG NGÀNH: LUẬT KINH TẾ MÃ SỐ: 8380107 NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC TS. NGUYỄN THỊ YẾN HÀ NỘI – 2021 LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học pháp lý của tôi. Mọi số liệu, tham khảo, trong luận văn đảm bảo tin cậy và trung thực. Những kết luận khoa học của luận văn chưa được công bố trong các công trình khác.

Hà Nội, ngày tháng năm 2021 Tác giả Luận văn Nguyễn Quốc Hùng LỜI CẢM ƠN Đầu tiên, tôi xin phép được gửi lời cảm ơn chân thành và sâu sắc nhất đến các thày, cô giáo của Khoa Sau đại học Trường Đại học Mở Hà Nội đã giảng dạy, cung cấp những kiến thức cho tôi trong quá trình học tập tại trường. Đặc biệt tôi xin biết ơn đến TS. Nguyễn Thị Yến - Người đã hướng dẫn tận tình để tôi có thể hoàn thành được luận văn thạc sỹ của mình. Hà Nội, ngày tháng năm 2021 Tác giả Luận văn Nguyễn Quốc Hùng DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT CNH - HĐH : Công nghiệp hóa, hiện đại hóa DNNN : Doanh nghiệp Nhà nước UBND : Ủy ban nhân dân XH : Xã hội CBTT : Công bố thông tin MỤC LỤC MỞ ĐẦU 1 CHƢƠNG 1.

NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ CÔNG BỐ 7 THÔNG TIN CỦA DOANH NGHIỆP NHÀ NƢỚC VÀ CHẾ ĐỘ PHÁP LÝ VỀ CÔNG BỐ THÔNG TIN CỦA DOANH NGHIỆP NHÀ NƢỚC 1. Những vấn đề lý luận về công bố thông tin của doanh 7 nghiệp Nhà nƣớc 1. Khái quát về doanh nghiệp Nhà nước 7 1. Khái niệm, đặc điểm về công bố thông tin của doanh 11 nghiệp Nhà nước 1.

Vai trò hoạt động công bố thông tin của doanh nghiệp 13 Nhà nước 1. Các yếu tố ảnh hưởng tới hoạt động công bố thông tin 16 của doanh nghiệp Nhà nước. Pháp luật về công bố thông tin của doanh nghiệp 18 Nhà nƣớc 1. Khái niệm pháp luật về công bố thông tin của doanh 18 nghiệp Nhà nước 1.

Nội dung cơ bản của pháp luật về công bố thông tin của 19 doanh nghiệp Nhà nước 1. Sự cần thiết phải điều chỉnh bằng pháp luật đối với hoạt 20 động công bố thông tin của doanh nghiệp Nhà nước CHƢƠNG 2. THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ CÔNG BỐ 23 THÔNG TIN CỦA DOANH NGHIỆP NHÀ NƢỚC VÀ THỰC TIỄN ÁP DỤNG HIỆN NAY 2. Thực trạng quy định pháp luật về công bố thông tin 23 của doanh nghiệp Nhà nƣớc 2.

Quy định về nguyên tắc thực hiện công bố thông tin của 23 doanh nghiệp Nhà nước 2. Quy định về hình thức và phương tiện công bố thông tin 25 của doanh nghiệp Nhà nước 2. Nội dung các thông tin do doanh nghiệp Nhà nước 28 công bố 2. Chế tài do vi phạm nghĩa vụ công bố thông tin của 34 doanh nghiệp Nhà nước 2.

Thực trạng áp dụng về công bố thông tin của doanh 36 nghiệp Nhà nƣớc 2. Tình hình thực hiện công bố thông tin của doanh nghiệp 36 Nhà nước giai đoạn 2017 - 2019 2. Một số nhận xét đánh giá về thực trạng thực hiện công 45 bố thông tin của doanh nghiệp Nhà nước CHƢƠNG 3 YÊU CẦU VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN, NÂNG 50 CAO HIỆU QUẢ PHÁP LUẬT VỀ CÔNG BỐ THÔNG TIN CỦA DOANH NGHIỆP NHÀ NƢỚC 3. Yêu cầu hoàn thiện pháp luật về công bố thông tin của 50 doanh nghiệp Nhà nƣớc 3.

Các giải pháp hoàn thiện và nâng cao hiệu pháp luật 52 về công bố thông tin của doanh nghiệp Nhà nƣớc 3. Các giải pháp hoàn thiện pháp luật về công bố thông tin 52 của doanh nghiệp Nhà nước 3. Các giải pháp nâng cao hiệu quả pháp luật về công bố 57 thông tin của doanh nghiệp Nhà nước KẾT LUẬN 63 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 64 MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Nhà nước là một chủ thể đặc biệt có chức năng quản lý xã hội nhưng Nhà nước cũng là một chủ sở hữu trong xã hội.

Ngoài việc là chủ sở hữu các tài sản lớn, Nhà nước còn nắm quyền sở hữu vốn tại các doanh nghiệp có vốn nhà nước. Tùy từng quan niệm tại các quốc gia khác nhau, những doanh nghiệp có vốn Nhà nước này được gọi chung là các doanh nghiệp nhà nước. Như vậy, Nhà nước cũng là một cổ đông hay thành viên góp vốn tại doanh nghiệp nhà nước. Qua việc thanh tra, kiểm tra, giám sát đối với doanh nghiệp nhà nước, có thể phát hiện những vi phạm trong quản lý doanh nghiệp dẫn đến doanh nghiệp thua lỗ, yếu kém, vay nợ tràn lan,.

Điển hình như vụ việc tại Tập đoàn Công nghiệp tàu thủy Việt Nam (Vinashin); Tổng Công ty Hàng hải Việt Nam (Vinalines); Tập đoàn Dầu khí Việt Nam; Tổng công ty cổ phần xây lắp dầu khí Việt Nam (PVC) … Qua xử lý những vụ việc trên đặt ra nhiều vấn đề về quản lý đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp nhà nước cũng như các quy định về hệ thống pháp luật điều chỉnh tổ chức và hoạt động của doanh nghiệp nhà nước hiện nay. Nguyên nhân của tình trạng trên một phần xuất phát từ những quy định về công bố thông tin của doanh nghiệp nhà nước về hoạt động sản xuất kinh doanh còn nhiều bất cập. Các yêu cầu công bố thông tin về hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp nhà nước chưa tạo thành một khuôn khổ thống nhất. Hiện nay, để bảo đảm tính hiệu quả, hiệu lực trong hoạt động quản lý và giám sát của cơ quan nhà nước và của xã hội đối với doanh nghiệp nhà nước, Chính phủ đã ban hành Nghị định 81/2015/NĐ-CP ngày 18/9/2015 về công bố thông tin của doanh nghiệp nhà nước và mới được thay bổi bằng nghị định 47/2021/NĐ-CP ngày 01/04/2021.

Tuy nhiên vẫn diễn ra các vi phạm về chế độ công bố thông tin của doanh nghiệp Nhà nước. Doanh nghiệp nhà nước công bố thông tin không đầy đủ, không chính xác, không kịp thời, 1 gây khó khăn cho hoạt động kiểm tra, giám sát… đồng thời nhiều sai phạm không được phát hiện nhanh chóng do thiếu thông tin gây ra. Từ những vấn đề thực tiễn đã trình bày trên, có thể khẳng định, việc tìm hiểu, nghiên cứu về chế độ pháp lý về công bố thông tin của doanh nghiệp nhà nước hiện nay là việc làm rất cấp bách và có ý nghĩa lý luận cũng như thực tiễn to lớn. Đây là lý do cơ bản để tác giả lựa chọn đề tài “Chế độ pháp lý về công bố thông tin của doanh nghiệp nhà nước” làm luận văn thạc sĩ.

Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài Ở Việt Nam, vấn đề công bố thông tin của doanh nghiệp nhà nước là một vấn đề thực tiễn đang đặt ra, song chưa nhận được sự quan tâm và nghiên cứu đầy đủ, đúng mức. Những năm gần đây đã xảy ra nhiều sai phạm trong công bố thông tin của doanh nghiệp nhà nước tại nhiều tập đoàn, tổng công ty nhà nước, ví dụ: Vụ PVC, vụ Tập đoàn dầu khí, vụ Vinaline, vụ Công ty bóng đèn Điện quang. Vấn đề trách nhiệm pháp lý về công bố thông tin của doanh nghiệp nhà nước được đặt ra. Mặc dù trong thời gian vừa qua, có một vài nghiên cứu về công bố thông tin của doanh nghiệp nhà nước dưới những giác độ khác nhau, nhưng chưa có công trình nghiên cứu tổng thể về công bố thông tin của doanh nghiệp nhà nước.Có thể kể đến các công trình sau: - Cuốn sách Thực trạng xu hướng và giải pháp phòng, chống ‚"lợi ích nhóm" ở nước ta hiện nay, đã nêu lên tình trạng một số quan chức thông đồng với doanh nghiệp để vụ lợi ngày càng nhiều, có dấu hiệu bưng bít thông tin, đưa thông tin không chính xác về tình hình hoạt động của doanh nghiệp Nhà nước để phục vụ nhóm chung lợi ích, nhóm lợi ích cục bộ, vụ lợi cá nhân.

- Cuốn sách Doanh nghiệp có vốn đầu tư Nhà nước- pháp luật điều chỉnh và mô hình chủ sở hữu theo kinh nghiệm quốc tế của Trần Tiến Cường đã giới thiệu kết quả nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế và pháp luật điều chỉnh đối với các doanh nghiệp có vốn đầu tư nhà nước và việc thực hiện quyền chủ sở hữu nhà nước ở một số nước gồm các nước kinh tế thị trường lâu đời 2 (Thụy Điển, Phần Lan, Niu-di-lân), các nền kinh tế mới ở Châu Á (Hàn Quốc, Sing-ga-po), nước chuyển đổi ở Đông Âu (Hung-ga-ri), nước có điều kiện kinh tế xã hội có nhiều điểm tương đồng với Việt Nam (Trung Quốc) - Tô Hồng Dung (2018), Pháp luật về nghĩa vụ công bố thông tin của doanh nghiệp nhà nước, Tạp chí Nhà nước và Pháp luật, 04/2018. - Nguyễn Quỳnh Liên (2016), Pháp luật về trách nhiệm công bố công khai thông tin của đơn vị sự nghiệp, tổ chức chính trị - xã hội và doanh nghiệp nhà nước , tạp chí Dân chủ và Pháp luật. Số chuyên đề Dự án Luật Tiếp cận thông tin, tr. - Nguyễn Thị Hồng Nhung (2016), “Pháp luật quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp Việt Nam hiện nay”, luận án tiến sĩ tại Học viện khoa học xã hội vào năm 2016.

Luận án có đề cập đến vấn đề công bố thông tin của doanh nghiệp nhà nước dưới khía cạnh nghĩa vụ thực hiện quản lý phần vốn nhà nước của người đại diện nhà nước tại doanh nghiệp mà chưa làm rõ trách nhiệm pháp lý của họ hoặc mới chỉ đề cập đến góc độ khen thưởng vật chất cho người đại diện khi họ hoàn thành chức trách được giao, trong đó có công bố thông tin, mà chưa bàn luận đến khía cạnh trách nhiệm của họ khi vi phạm, đây được xem như là một lỗ hổng pháp lý cần được giải quyết. - IMF Working Paper (2017). European Department State-Owned Enterprises in Emerging Europe: The Good, the Bad, and the Ugly. Các doanh nghiệp thuộc sở hữu nhà nước châu Âu ở châu Âu mới nổi: Tốt, xấu và kinh khủng.

Tháng 10 năm 2017) - Dag Detter (2006), Valuable Companies Create valuable jobs: The Swedish Reforms of State owned enterprises – A case study in corporate governance, June 2006.