Sử dụng tư liệu Nhà tù Côn Đảo, Phú Quốc trong dạy học Lịch sử Việt Nam (1930-1975) tại THPT

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI LƯƠNG VĂN KHUÊ sö dông nguån sö liÖu nhµ tï c«n ®¶o vµ nhµ tï phó quèc trong d¹y häc lÞch sö viÖt nam (1930 - 1975) ë tr-êng trung häc phæ th«ng (qua thùc nghiÖm s- ph¹m ë kiªn giang) Chuyên ngành: LL&PPDH bộ môn Lịch sử Mã số: 9.11 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC Người hướng dẫn khoa học: 1.TS Nguyễn Thị Côi 2.TS Hoàng Thanh Hải HÀ NỘI - 2023 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận án này là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các kết quả và số liệu được nêu trong Luận án là trung thực. Những kết luận trong Luận án chưa được công bố trong bất cứ công trình nào khác. Tác giả Lương Văn Khuê ii LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành công trình nghiên cứu này, Tôi xin chân thành cảm ơn các nhà khoa học, các Thầy, Cô trong khoa Lịch sử, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, đặc biệt là Tổ Bộ môn Lí luận và phương pháp dạy học lịch sử đã giúp đỡ tôi, cho tôi thấy sự nghiêm túc nhưng cũng đầy tính nhân văn trong suốt quá trình học tập và hoàn thành đề tài nghiên cứu.

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến GS.TS Nguyễn Thị Côi và PGS.TS Hoàng Thanh Hải đã tận tình chỉ bảo, giúp đỡ, hướng dẫn, động viên tôi hoàn thành đề tài của mình. Cuối cùng, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành đến quý lãnh đạo Trường THPT Lại Sơn, Ban Giám hiệu các Trường THPT trên địa bàn tỉnh Kiên Giang, nhiều Thầy Cô, bạn bè, đồng nghiệp và gia đình đã luôn sát cánh, sẽ chia, giúp đỡ tôi trong suốt chặng đường dài để tôi có thể thực hiện tốt luận án của mình Hà Nội, tháng 4 năm 2023 Tác giả Lương Văn Khuê iii MỤC LỤC Trang MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết của đề tài. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài.

Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu. Cơ sở phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu. Giả thuyết khoa học. Đóng góp của đề tài.

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài. Cấu trúc của luận án. 5 Chương 1: TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI. Những nghiên cứu về nhà tù Côn Đảo và nhà tù Phú Quốc.

Trên thế giới. Những nghiên cứu về sử dụng các nguồn SL nói chung, nguồn SL nhà tù Côn Đảo và nhà tù Phú Quốc nói riêng trong DHLS. Những nghiên cứu về sử dụng nguồn SL trong DHLS trên thế giới. Những nghiên cứu về sử dụng nguồn SL trong DHLS ở Việt Nam.

Nhận xét chung. Những vấn đề Luận án kế thừa từ những công trình đã công bố. Những vấn đề đặt ra Luận án tiếp tục giải quyết. 31 Chương 2: VẤN ĐỀ SỬ DỤNG NGUỒN SỬ LIỆU NHÀ TÙ CÔN ĐẢO VÀ NHÀ TÙ PHÚ QUỐC TRONG DẠY HỌC LỊCH SỬ Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG - LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN.

Phân loại nguồn SL nhà tù Côn Đảo và nhà tù Phú Quốc. Cơ sở xuất phát của việc sử dụng nguồn sử liệu nhà tù Côn Đảo và Phú Quốc trong DHLS Việt Nam (1930 – 1975) ở trường phổ thông. Vai trò, ý nghĩa của việc sử dụng nguồn SL nhà tù Côn Đảo và nhà tù Phú Quốc trong DHLS Việt Nam (1930 – 1975) ở trường THPT. Cơ sở thực tiễn.

Khái quát thực trạng việc dạy học lịch sử ở trường THPT. Thực trạng việc sử dụng nguồn SL nhà tù Côn Đảo và nhà tù Phú Quốc trong DHLS ở trường THPT. 56 Chương 3: NỘI DUNG VÀ HÌNH THỨC SỬ DỤNG NGUỒN SỬ LIỆU NHÀ TÙ CÔN ĐẢO VÀ NHÀ TÙ PHÚ QUỐC TRONG DẠY HỌC LỊCH SỬ VIỆT NAM (1930 – 1975) Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG. Vị trí, mục tiêu, nội dung Lịch sử Việt Nam (1930 – 1975) ở trường THPT.

Nội dung cơ bản của Lịch sử Việt Nam (1930 – 1975) ở trường THPT theo Chương trình hiện hành. Mối liên hệ giữa nguồn SL nhà từ Côn Đảo và nhà tù Phú Quốc trong dạy học các chủ đề, chuyên đề lịch sử của Chương trình năm 2018. Những yêu cầu khi khai thác nguồn SL nhà tù Côn Đảo và nhà tù Phú Quốc trong DHLS Việt Nam (1930 – 1975) ở trường THPT. Nội dung nguốn SL của nhà tù Côn Đảo và Phú Quốc có thể và cần khai thác sử dụng trong DHLS Việt Nam (1930 – 1975) ở trường THPT.

Khái quát về nhà tù Côn Đảo và nhà tù Phú Quốc. Danh mục nguồn SL của nhà tù Côn Đảo và nhà tù Phú Quốc có thể khai thác để DHLS Việt Nam từ 1930 – 1975 ở trường THPT. Nội dung nguồn SL của nhà tù Côn Đảo và nhà tù Phú Quốc có thể và cần phải khai thác sử dụng để DHLS Việt Nam (1930 – 1975) ở trường THPT. Các hình thức tổ chức DHLS Việt Nam (1930 - 1975) với nguồn SL của nhà tù Côn Đảo và nhà tù Phú Quốc ở trường THPT.

Sử dụng trực tiếp nguồn SL nhà tù Côn Đảo và nhà tù Phú Quốc trong DHLS Việt Nam (1930 – 1975) ở trường THPT. Sử dụng gián tiếp nguồn SL nhà tù Côn Đảo và nhà tù Phú Quốc trong DHLS Việt Nam (1930-1975) ở trường THPT. 103 v Chương 4: CÁC BIỆN PHÁP SỬ DỤNG NGUỒN SỬ LIỆU CỦA NHÀ TÙ CÔN ĐẢO VÀ NHÀ TÙ PHÚ QUỐC TRONG BÀI HỌC NỘI KHÓA TRÊN LỚP PHẦN LỊCH SỬ VIỆT NAM (1930 – 1975) Ở TRƯỜNG THPT (THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM). Một số yêu cầu cơ bản khi lựa chọn biện pháp sử dụng nguồn SL nhà tù Côn Đảo và nhà tù Phú Quốc.

Một số biện pháp sử dụng nguồn SL nhà tù Côn Đảo và nhà tù Phú Quốc trong bài nội khóa trên lớp phần lịch sử Việt (1930 – 1975) ở trường THPT. Sử dụng nguồn SL nhà tù Côn Đảo và nhà tù Phú Quốc kết hợp với tài liệu tham khảo khác để khởi động quá trình nhận thức. Sử dụng các nguồn SL nhà tù Côn Đảo và nhà tù Phú Quốc để hình thành kiến thức mới. Sử dụng nguồn sử liệu nhà tù Côn Đảo và nhà tù Phú Quốc để củng cố, luyện tập cho học sinh.

Hướng dẫn HS sưu tầm nguồn SL nhà tù Côn Đảo, Phú Quốc để kết nối cuộc sống thông qua bài tập về nhà. Sử dụng nguồn SL của nhà tù Côn Đảo và nhà tù Phú Quốc trong KTĐG kết quả học tập của HS. Thực nghiệm sư phạm toàn phần. Mục đích thực nghiệm.

Đối tượng, địa bàn, giáo viên thực nghiệm. Nội dung thực nghiệm. Phương pháp thực nghiệm. Kết quả thực nghiệm.

Nhận xét chung về thực nghiệm sư phạm. 153 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ. 156 CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI. 158 TÀI LIỆU THAM KHẢO .PL vi DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Viết đầy đủ BHLS Bài học lịch sử CNTT Công nghệ thông tin DHLS Dạy học lịch sử DTLS Di tích lịch sử ĐDTQ Đồ dùng trực quan ĐHSP Đại học Sư Phạm GDPT Giáo dục phổ thông GV Giáo viên HS Học sinh HĐNK Hoạt động ngoại khóa HĐTN Hoạt động trải nghiệm KHDH Kế hoạch dạy học KHBH Kế hoạch bài học KTĐG Kiểm tra, đánh giá LSDT Lịch sử dân tộc LSVN Lịch sử Việt Nam LA Luận án NXB Nhà xuất bản PPDH Phương pháp dạy học SGK Sách giáo khoa SL Sử liệu TNSP Thực nghiệm sư phạm THPT Trung học phổ thông vii DANH MỤC CÁC BẢNG Trang Bảng 2.

Nhận thức về nguồn SL nhà tù Côn Đảo và nhà tù Phú Quốc của GV. Tác dụng của việc sử dụng nguồn SL nhà tù Côn Đảo và nhà tù Phú Quốc trong DHLS Việt Nam. Về hình thức tổ chức dạy học và mức độ hiệu quả khi tiến hành:. Các biện pháp sử dụng nguồn sử liệu nhà tù Côn Đảo và nhà tù Phú Quốc trong bài học nội khóa.

Tác dụng của việc sử dụng nguồn sử liệu nhà tù Côn Đảo, Phú Quốc trong BHLS nội khóa. Sử dụng nguồn SL nhà tù Côn Đảo và nhà tù Phú Quốc để tổ chức các hoạt động ngoại khóa. Những khó khăn khi sử dụng nguồn SL nhà tù Côn Đảo và nhà tù Phú Quốc trong DHLS ở trường THPT. Một số đề nghị của GV về sử dụng nguồn SL nhà tù Côn Đảo và nhà tù Phú Quốc trong DHLS Việt Nam.

Mức độ hứng thú của HS đối với bộ môn Lịch sử ở trường THPT. Những hình thức tổ chức dạy học với nguồn SL của nhà tù Côn Đảo và nhà tù Phú Quốc trong DHLS Việt Nam (1930-1975). Về biện pháp sử dụng trong DH nội khóa của GV. Dạ hội lịch sử kết hợp với trưng bày, triễn lãm học tập.

Tổng hợp kết quả thực nghiệm từng phần các biện pháp. Sử dụng linh hoạt, sáng tạo nguồn SL nhà tù Côn Đảo và nhà tù Phú Quốc kết hợp với tài liệu tham khảo khác để tạo tình huống học tập khởi động quá trình nhận thức. So sánh kết quả học tập của lớp đối chứng và lớp thực nghiêm biện pháp Sử dụng câu chuyện lịch sử kết hợp tranh ảnh để tạo biểu tượng nhân vật, sự kiện lịch sử. So sánh kết quả học tập giữa lớp đối chứng và lớp thực nghiệm.

So sánh kết quả học tập giữa lớp đối chứng và lớp thực nghiệm. 139 viii DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ Trang Biểu đồ 2. Nhận thức của GV về vai trò bộ môn Lịch sử trong giáo dục thế hệ trẻ ở trường phổ thông. Mức độ độ yêu thích bộ môn Lịch sử của HS ở trường phổ thông.

Về sự cần thiết sử dụng nguồn SL nhà tù Côn Đảo và nhà tù Phú Quốc trong DHLS Việt Nam (1930-1975). Mức độ sử dụng nguồn SL nhà tù Côn Đảo và nhà tù Phú Quốc trong DHLS Việt Nam (1930 – 1975). Kết quả thực nghiệm toàn phần bài nội khoá ở 10 trường THPT. 152 ix DANH MỤC CÁC HÌNH Trang Hình 3.

Trại Phú Hải ở nhà tù Côn Đảo. Hầm xay lúa ở nhà tù Côn Đảo. Hiện vật đấu tranh của phụ nữ trong trại giam. Mỏ neo của ghe rước tù nhân ở nhà tù Phú Quốc về đất liền.

Hiện vật dùng để bịt mắt tra tấn tù nhân ở nhà tù Phú Quốc. Cờ Đảng ở nhà tù Phú Quốc. Những hiện vật của tù nhân bị bắt đào hầm bỏ trốn thoát về với cách mạng. Hiện vật tù binh bị tra tấn ở nhà tù Phú Quốc.

Bút tích chống ly khai ở Côn Đảo .