Chính sách Hoa Kỳ đối với Việt Nam 1973-1975, luận án TS Hồ Thanh Tâm, ĐHQG-HCM

ĐẠI HỌC QUOC GIA THÀNH PHO HO CHÍ MINH TRUONG DAI HỌC KHOA HỌC XA HỘI VA NHÂN VAN HO THANH TAM CHINH SACH CUA HOA KY DOI VOI VIET NAM (1973-1975) Thanh phố Hồ Chí Minh - năm 2023 ĐẠI HỌC QUOC GIA THÀNH PHO HO CHÍ MINH TRUONG DAI HỌC KHOA HỌC XA HỘI VA NHÂN VĂN HO THANH TAM CHINH SACH CUA HOA KY DOI VOI VIET NAM (1973-1975) Ngành: Lich sử Thế giới Mã số: 9229011 LUẬN AN TIEN SĨ LICH SỨ THE GIỚI NGƯỜI HƯỚNG DAN KHOA HOC: 1. Đào Minh Hồng 2. Lé Phung Hoang PHAN BIEN DOC LAP: 1. Nguyén Van Tan 2.

Võ Kim Cương PHAN BIEN: 1. Hoang Van Viét 2. Ha Minh Hồng 3. Ngô Hồng Điệp Thanh phó Hồ Chí Minh - năm 2023 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận án này là công trình nghiên cứu của riêng tôi.

Các kêt quả, sô liệu nêu trong luận án là trung thực và chưa từng được công bô trong bât kỳ công trình nào khác. TÁC GIÁ LUẬN ÁN LỜI CẢM ƠN Chúng tôi xin chân thành bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến: Quý Thay Cô khoa Lich sử, Trường Dai học Sư phạm Thành phó Hồ Chí Minh; quý Thầy Cô khoa Lịch sử và khoa Quan hệ Quốc tế, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh. Trong quá trình học tập, chúng tôi đã nhận được từ quý Thầy Cô những hướng dẫn tận tình trong nghiên cứu khoa học. Quý Thầy Cô là những hình mẫu về tinh thần nghiêm túc trong nghiên cứu khoa học và tận tâm trong giảng dạy.

Dao Minh Hồng, TS. Lê Phụng Hoàng, người hướng dẫn khoa học. Trong quá trình thực hiện luận án, chúng.tôi đã nhận được từ Thay, Cô sự động viên tinh than, sự hướng dan tận tinh, can trong va tinh than nghiêm túc, trung thực trong nghiên cứu khoa học. Lê Vinh Quốc, TS.

Hà Bích Liên, TS. Trần Thị Thanh Thanh, cô Cao Thị Lan Chi, cô Phạm Thị Quyên, cô Nguyễn Thị Kim Lan, cô Phạm Thị Kiều Phương - những người Thay đầu tiên đã trao cho chúng tôi tình yêu khoa học va kiến lập nền tảng vững chắc dé chúng tôi tiến bước trên con đường nghiên cứu khoa học. Các bạn đồng nghiệp tại khoa Lịch sử, Trường Đại học Sư phạm TP. Hồ Chí Minh; các bạn cùng học lớp nghiên cứu sinh khóa 2015; cô Lê Minh Yến, các bạn Hoàng Thị Tuyết, Phan Thị Mai Hương, Nguyễn Kim Tường Vy, Nguyễn Hoàng Đông Phương, Nguyễn Ngọc Kim Ngân.

đã hỗ trợ tài liệu, dịch thuật, động viên. trong suốt quá trình tôi thực hiện hiện luận án. Gia đình thân yêu của tôi. Hồ Chí Minh, Mùa Vọng 2023 HO THANH TÂM MỤC LỤC DANH MỤC CÁC CHỮ VIET TAT DANH MỤC CÁC BANG, BIEU MỞ DAU.

Lý do chọn dé tài. Mục đích và nhiệm vụ nghiÊn CỨU. Đối tượng và phạm Vi nghiên cứu.s--s- 2 s2 se s<sesseseess=sesses 3 F0. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu.

Đóng góp của để tài.-s- << se cscsEss se SseEsEEsEssEseEseEseEsesesersersersee 5 7. Cấu trúc luận án.--s- se << s©Ss£Ss£Es£Es£Es£EssESsExsExserserserserssrssese 6 Chương 1. TONG QUAN TINH HÌNH NGHIÊN CỨU. Tình hình nghiên cứu ở Việt ÏNam.

Tình hình nghiên cứu ở nước 'gOàÌ. Nhận xét chung về tình hình nghiên cứu vấn đề và các vẫn đề đặt ra CHO luận ấT. Các thành tựu đạt được và quan điểm có giá tri trong nghiên cứu GE ti WAN AN. Các van đề luận án cần tập trung giải quyết.--- 31 Tiểu kết chương I.- 2-5-5 s°©s2ss£Ss£Ss£ s£Es£EssESs£ss£xsexserserssrssssse 32 Chương 2.

CÁC NHÂN TO TÁC DONG VÀ NỘI DUNG NHỮNG THAY DOI TRONG CHÍNH SÁCH CUA HOA KỲ DOI VỚI VIỆT NAM GIAI DOAN 1973-1975 1005. Các nhân tố tác động đến sự thay đổi trong chính sách của Hoa Ky đối với Việt Nam sau Hiệp định Paris (1973). Tình hình thé giới từ cuối thập niên 1960 đến nửa đầu thập niên Lm". Tình hình Hoa Kỳ từ cuối thập niên 1960 đến nửa đầu thập niên 19ƒ7().

Tình hình hai miền Nam - Bắc Việt Nam từ cuối thập niên 1960 đến nửa đầu thập niên 19/70. Những thay déi cơ bản trong chính sách của Hoa Kỳ đối với Việt Nam sau Hiệp định Paris (1973). Chính sách của Hoa Kỳ đối với Việt Nam trong những năm L0 7. Chính sách của Hoa Kỳ đối với Việt Nam trong giai đoạn 1973 - maaä11.

QUÁ TRÌNH TRIEN KHAI CHÍNH SÁCH CUA HOA KỲ DOI VỚI VIỆT NAM TRONG GIAI ĐOẠN TỪ THÁNG 01/1973 ĐÉN THÁNG Ñj//1Í9 “Á,. Hoa Kỳ triển khai thực hiện chính sách cân bằng Việt Nam (01- 4(/ 1 7). Kiềm chế VNDCCH thực hiện ý định giải phóng miền Nam (02- AIV9T3) 0nẼẺẼ8. Cam kết viện trợ cho VNCH (01-4/1973).

Hoa Kỳ từ bỏ chính sách cân bằng Việt Nam (4-6/1973). Các phản đối của Quốc hội Hoa Kỳ đối với quá trình triển khai chính sách cân băng Việt Nam (4-6/19773). Các biểu hiện từ bỏ chính sách cân bằng Việt Nam của Chính quyền R. Hoa Kỳ cố gắng duy trì sự tồn tại của nhà nước VNCH (6/1973- Ñ)/ 1) ⁄|).

Giải pháp “hòa bình” ở Campuchia. Ngăn chặn VNDCCH thực hiện dự định tan công VNCH. Những cam kết tran an VNCH. Nhận xét về quá trình triển khai chính sách của Hoa Kỳ đối với Việt Nam giai đoạn từ tháng 01/1973 đến tháng 8/1974.

QUÁ TRÌNH TRIEN KHAI CHÍNH SÁCH CUA HOA KY DOI VỚI VIỆT NAM TRONG GIAI DOAN TỪ THANG 8/1974 DEN THANG 4/1975. Những khó khăn mới và cách giải quyết của Chính quyền Tong thong G. Ford trong triển khai chính sách đối với Việt Nam. Những khó khăn mới của Chính quyền Tổng thống G.

Ford trong triển khai chính sách đối với Việt Nam. Hoa Kỳ tiếp tục cam kết ủng hộ VNCH (8-10/1974). Vận động Quốc hội mở các chương trình viện trợ cho VNCH (01- E077. Chính sách của Hoa Kỳ đối với Việt Nam thất bại và cuộc di tản vào thang 4/1975 03.

Hoa Ky quyết định từ bỏ triển khai chính sách đối với Việt Nam và thực hiện di tản (27/3-02/4/1975). Các giải pháp thực hiện di tản (03-22/4/1975). Kết thúc cuộc di tản khỏi Việt Nam (22-29/4/1975). Nhận xét về quá trình triển khai chính sách của Hoa Kỳ đối với Việt Nam giai đoạn từ tháng 8/1974 đến tháng 4/1975.---«-ss- 183 Tiểu kết chương 4.---s- << s< s£ s©ssEssEs£EseEsEEsEssEseEseEsessessesersersesse 187 KET 00/0077 —.ÔỎ 189 TÀI LIEU THAM KHẢO .- 2-52 s<sseSsessesseEssesserssersees 197 PHU LUC.4441EEE222222222222211Errir 204 DANH MỤC CAC CHỮ VIET TAT CHỮ VIET TIENG VIET TIENG ANH TAT ANQG An ninh Quéc gia National Security CIA Co quan tinh bao Trung wong (Hoa | Central Intelligence Agency Ky) CNXH Chu nghĩa xã hội Socialism CPCMLT Chính phủ Cách mang Lâm thời | Provisional Revolutionary (Cộng hòa miền Nam Việt Nam) Government MTDTGP Mặt trận Dân tộc Giải phóng National Liberation Front Nxb Nha xuat ban Publishing House QDNDVN __| Quân đội Nhân dân Việt Nam North Vietnamese Army QLVNCH Quân lực Việt Nam Cộng hòa Army of the Republic of (South) Vietnam TBCN Tư bản chủ nghĩa Capitalist TG Tac gia Author VNCH Việt Nam Cộng hòa Republic of Vietnam (South Vietnam) VNDCCH Việt Nam Dân chủ Cộng hòa Democratic Republic of Vietnam (North Vietnam) WSAG Đội Đặc nhiệm Washington Washington Special Actions Group XHCN X4 hoi chu nghia Socialist Ghi chi Trong luận án này, Hoa Kỳ va nước Mỹ được sử dung như danh từ tương đương, đều là danh từ tiếng Việt được dịch từ The United States of America trong tiếng Anh.

DANH MỤC CÁC BANG, BIEU Bảng số liệu Bang 1. Chi số giá tiêu dùng của gia đình lao động Sai Gòn giai đoạn 1969-1974 Bảng 2. Chi viện nhân lực từ VNDCCH vào miền Việt Nam giai đoạn 1969-1975 Bảng 3. Viện trợ kinh tẾ, quân sự của Hoa Ky cho VNCH theo năm tài chính giai đoạn 1969-1975 Bảng 4.

Tương quan lực lượng của QĐNDVN và QLVNCH vào đầu năm 1975 Biểu đồ Biểu đồ 1. Quan điểm của công chúng Hoa Kỳ về sự can thiệp trực tiếp của quân đội Hoa Kỳ tại Việt Nam từ tháng 01/1965-01/1973 MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Sau chiến tranh thế giới thứ hai (1945), thế giới bước vào thời kỳ Chiến tranh Lạnh (1947-1989) với tính chất đối đầu giữa hai cường quốc là Liên Xô và Hoa Kỳ. Trong thời kỳ đầu - giai đoạn căng thang 1947-1961, châu Âu là điểm nóng của cuộc đối đầu này.

Đến giai đoạn hòa hoãn (1961-1978), trong bối cảnh cả Liên Xô và Hoa Kỳ đều cần thời gian phục hồi sau cuộc chạy đua căng thăng, trung tâm của đối đầu được chuyên dần sang khu vực ngoại vi với những cuộc chiến tranh ở châu Á và Trung Đông. Chiến tranh Việt Nam (1954-1975) là cuộc chiến tranh nổi tiếng nhất, điển hình nhất trong các cuộc chiến tranh ngoại vi nay’. Hoa Kỳ đã định vị Việt Nam là tiền đồn ngăn chặn ảnh hưởng của chủ nghĩa cộng sản lan tỏa ra khu vực Đông Nam Á trong thời kỳ này nên Việt Nam có vị trí quan trọng trong chính sách đối ngoại của Hoa Kỳ từ 1965-1973. Các nhà lịch sử chính trị Hoa Kỳ thường gọi là “Chính sách Việt Nam”.

Biểu hiện đầu tiên của chính sách này là ý tưởng của Tổng thống F. Roosevelt về chế độ ủy thác (trusteeship) ở Đông Dương vào năm 1943, ngay trong thời gian của chiến tranh thế giới thứ hai (1939-1945). Đến thời kỳ Chiến tranh Lạnh, với thái độ chống cộng cuồng nhiệt trong xã hội Mỹ, dưới ảnh hưởng của chủ nghĩa McCarthy, học thuyết domino. Hoa Ky càng ngày càng dính líu sâu sắc vào tình hình Đông Dương: từ viện trợ tài chính cho quân đội Pháp (đầu thập niên 1950) đến can thiệp quân sự trực tiếp vào Việt Nam (1965).

Theo tiến trình lịch sử, từ năm 1945 đến năm 1975, chính sách Việt Nam của Hoa Kỳ có thê được chia thành ba giai đoạn chính: (1) Giai đoạn 1945-1954: can thiệp gián tiếp thông qua chính quyền thuộc địa Pháp; (2) Giai đoạn 1954-1969: can thiệp trực tiếp thông qua các hoạt động xây dựng miền Nam Việt Nam thành một quốc gia riêng biệt mà đỉnh cao là trực tiếp đưa quân đội Hoa Kỳ tham chiến tại miền Nam Việt Nam; (3) Giai đoạn 1969-1975: rút quân và tìm kiếm giải pháp cho nền “hòa bình trong danh dự”. Chính sách Việt Nam của Hoa Kỳ trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh luôn là đối tượng nghiên cứu thu hút sự quan tâm của các học giả không chỉ ở Hoa Kỳ, Việt Nam mà đã trở thành một chủ đề khi nghiên cứu về Chiến tranh Lạnh trong lịch sử thế giới hiện đại, lịch sử quan hệ quốc tế .