Luận án Tiến sĩ: TCKGKT nhà ở nông thôn TVNĐBSH – Nguyễn Hoài Thu, ĐH XD 2018

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC XÂY DỰNG Nguyễn Hoài Thu TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC NHÀ Ở NÔNG THÔN TIỂU VÙNG NAM ĐỒNG BẰNG SÔNG HỒNG TRONG QUÁ TRÌNH CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA Chuyên ngành: KIẾN TRÚC Mã số: 62.02 LUẬN ÁN TIẾN SỸ Hà Nội - Năm 2018 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC XÂY DỰNG Nguyễn Hoài Thu TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC NHÀ Ở NÔNG THÔN TIỂU VÙNG NAM ĐỒNG BẰNG SÔNG HỒNG TRONG QUÁ TRÌNH CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA Chuyên ngành: KIẾN TRÚC Mã số: 62.02 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC THỨ 1: PGS. NGUYỄN ĐÌNH THI THỨ 2: GS. HOÀNG ĐẠO KÍNH Hà Nội - Năm 2018 LỜI CÁM ƠN Trong quá trình nghiên cứu “Tổ chức không gian kiến trúc nhà ở nông thôn Tiểu vùng nam Đồng bằng sông Hồng trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa”, tôi đã nhận được rất nhiều sự giúp đỡ, tạo điều kiện của Ban giám hiệu trường Đại học Xây dựng, Khoa sau Đại học, Khoa Kiến trúc và Quy hoạch, Bộ môn Lịch sử kiến trúc, các nhà khoa học trong và ngoài trường. Đặc biệt, tôi xin xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS.

Nguyễn Đình Thi, GS. Hoàng Đạo Kính là những người thầy đã trực tiếp hướng dẫn giúp tôi hoàn thành bản nghiên cứu này. Tôi cũng chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè và các đồng nghiệp đã động viên, khích lệ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện luận án. Nghiên cứu sinh NGUYỄN HOÀI THU MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN.

i DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT. ii DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU. iii DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ. Lý do lựa chọn đề tài.

Mục đích nghiên cứu. Mục tiêu nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Cơ sở khoa học của đề tài.

Phương pháp nghiên cứu. Cấu trúc của luận án. Giải thích một số khái niệm và thuật ngữ. TỔNG QUAN TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC NHÀ Ở NÔNG THÔN TRONG QUÁ TRÌNH CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA.

TCKGKT NONT một số nước trên thế giới. TCKGKT NONT tại Nhật Bản. TCKGKT NONT tại Hàn Quốc. TCKGKT NONT tại Trung Quốc.

Quá trình phát triển KGKT NONT tại Việt Nam. Sơ lược quá trình phát triển. TCKGKT NONT một số vùng tại Việt Nam trong quá trình CNH - HĐH. Thực trạng TCKGKT NONT TVNĐBSH trong quá trình CNH - HĐH.

Thực trạng TCKG làng, xã. Thực trạng tổ chức không gian kiến trúc NO. Thực trạng quản lý phát triển NONT. Thực trạng quy hoạch nông thôn mới giai đoạn 2009-2016.

Các công trình nghiên cứu liên quan TCKGKT NONT. Các đề tài, luận án, bài báo nghiên cứu. Các sách tham khảo, tài liệu, bài báo khoa học. Các cuộc thi, hội thảo.

Nhận xét chung. Đánh giá tổng quan chung và những vấn đề cần nghiên cứu giải quyết. Đánh giá tổng quan chung. Những vấn đề cần nghiên cứu giải quyết.

CƠ SỞ KHOA HỌC TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC NHÀ Ở NÔNG THÔN TIỂU VÙNG NAM ĐỒNG BẰNG SÔNG HỒNG TRONG QUÁ TRÌNH CÔNG NGHIỆP HÓA - HIỆN ĐẠI HÓA. Các văn bản pháp lý có liên quan. Quy chuẩn, quy phạm, tiêu chuẩn về quy hoạch xây dựng làng, xã, NONT theo hướng CNH - HĐH. Lý thuyết về phát triển kiến trúc NONT theo hướng xanh, phát triển bền vững.

Một số quan điểm TCKGKT NONT tại Việt Nam. Lý thuyết phong thủy trong TCKG NONT. Cách mạng công nghiệp 4. Các xu hướng hình thức kiến trúc NONT.

Phân loại NONT tại TVNĐBSH. Bài học kinh nghiệm trên thế giới và trong nước. Bài học kinh nghiệm trên thế giới. Bài học kinh nghiệm trong nước về TCKGKT NONT.

Các yếu tố tác động đến TCKGKT NONT TVNĐBSH trong quá trình CNH – HĐH. Điều kiện tự nhiên, khí hậu, thủy văn. Tác động BĐKH đến TCKGKT NONT TVNĐBSH. Tác động của quá trình CNH - HĐH nông thôn.

Tác động của quá trình ĐTH. Tác động của quá trình CDCCKT nông nghiệp, nông thôn. Văn hóa, xã hội, lối sống, phong tục tập quán. Dân số, lao động và nhân khẩu.

ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC NHÀ Ở NÔNG THÔN TIỂU VÙNG NAM ĐỒNG BẰNG SÔNG HỒNG TRONG QUÁ TRÌNH CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA. Quan điểm và nguyên tắc. Đề xuất giải pháp đánh giá TCKGKT NONT TVNĐBSH đáp ứng CNH - HĐH. Đề xuất hệ thống tiêu chí đánh giá.

Đề xuất trọng số điểm đánh giá. Sử dụng các tiêu chí để đánh giá. Đề xuất các giải pháp TCKGKT NONT TVNĐBSH phù hợp với quá trình CNH - HĐH. TCKGKT NONT đáp ứng sản xuất kinh tế nông nghiệp.

TCKGKT NONT đáp ứng sản xuất làng nghề truyền thống gắn với phát triển du lịch. TCKGKT NONT đáp ứng kinh doanh thương mại, dịch vụ nông nghiệp. Bổ sung chính sách, tiêu chuẩn thiết kế NONT TVNĐBSH. Bổ sung chính sách.

Bổ sung hệ thống tiêu chí quy hoạch xây dựng nông thôn mới. Giải pháp quản lý phát triển TCKGKT NONT TVNĐBSH với sự tham gia của cộng đồng. Cộng đồng tham gia cải tạo, chỉnh trang cấu trúc làng. Cộng đồng tham gia quản lý xây dựng NONT.

Cộng đồng tham gia xây dựng hệ thống CSDL quản lý NONT. Áp dụng nghiên cứu TCKGKT NONT làng Tử Tế, xã Thanh Tân, huyện Kiến Xương, tỉnh Thái Bình trong quá trình CNH - HĐH. Giới thiệu chung. Đánh giá tiêu chí TCKGKT NONT.

Bàn luận về kết quả nghiên cứu. Bàn luận về kết quả nghiên cứu. Hiệu quả của kết quả nghiên cứu. 139 KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ.

142 DANH MỤC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ. 143 TÀI LIỆU THAM KHẢO. PL1 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan: Đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu kết quả nghiên cứu trong luận án là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình khoa học nào.

Tôi xin chịu trách nhiệm về tính xác thực của các kết quả nghiên cứu được công bố trong luận án này. Nghiên cứu sinh ii DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Biến đổi khí hậu BĐKH Điểm dân cư nông thôn ĐDCNT Đô thị hóa ĐTH Đồng bằng sông Hồng ĐBSH Chuyển dịch cơ cấu kinh tế CDCCKT Công nghiệp hóa CNH Không gian ở KGO Không gian sản xuất KGSX Hiện đại hóa HĐH Hợp tác xã HTX Nhà ở nông thôn/ Nhà ở NONT/NO Tổ chức không gian kiến trúc TCKGKT iii DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU Bảng 1. Thống kê số làng nghề tại các tỉnh thuộc TVNĐBSH [11,12,13,14]. Thống kê số trang trại tại khu vực ngoại thành các tỉnh thuộc TVNĐBSH [11,12,13,14].

Chỉ tiêu diện tích một khuôn viên ở vùng Đồng bằng Bắc bộ [37]. Tổng diện tích đất nông nghiệp (năm 2015) [11,12,13,14]. Tổng hợp điều kiện tự nhiên (năm 2015) [11,12,13,14]. Thống kê sự biến đổi cơ cấu dịch vụ TVNĐBSH (%) [11,12,13,14].

Thống kê biến đổi thu nhập nông thôn (triệu đồng) [11,12,13,14]. Thống kê dân số và mật độ dân số nông thôn năm 2015 [11,12,13,14]. Thống kê lao động từ 15 tuổi trở lên tại khu vực nông thôn [11,12,13,14]86 Bảng 3. Các quan điểm TCKGKTNONT.

Các nguyên tắc TCKGKTNONT. Đề xuất hệ thống tiêu chí đánh giá TCKGKT NONT TVNĐBSH. Trọng số điểm của các nhóm tiêu chí đánh giá. Giải pháp chức năng cho làng đáp ứng sản xuất kinh tế nông nghiệp.

Mức độ liên kết hạng mục công trình trong khuôn viên NO đáp ứng trồng lúa, hoa màu. Giải pháp cải tạo hạng mục công trình trong khuôn viên NO đáp ứng trồng xuất lúa, hoa màu. Mức độ liên kết hạng mục công trình trong khuôn viên NO đáp ứng nuôi trồng thủy sản. Giải pháp cải tạo hạng mục công trình trong khuôn viên NO đáp ứng nuôi trồng thủy sản.

Mức độ liên kết hạng mục công trình trong khuôn viên NO đáp ứng chăn nuôi gia súc, gia cầm. Giải pháp cải tạo hạng mục công trình trong khuôn viên NO đáp ứng chăn nuôi gia súc, gia cầm. Mức độ liên kết chức năng trong NO đáp ứng sản xuất nông nghiệp. Giải pháp cải tạo NO đáp ứng sản xuất nông nghiệp.

Giải pháp chức năng làng đáp ứng sản xuất nghề - du lịch. Giải pháp cải tạo hạng mục công trình trong khuôn viên NO đáp ứng sản xuất nghề kết hợp du lịch. Giải pháp chức năng NO đáp ứng sản xuất nghề kết hợp du lịch. Giải pháp chức năng cho làng đáp ứng dịch vụ thương mại.

Giải pháp chức năng cho khuôn viên NO thương mại dịch vụ. Mức độ liên kết chức năng trong NO đáp ứng dịch vụ thương mại. Giải pháp chức năng NO đáp ứng kinh tế dịch vụ thương mại. Đề xuất bổ sung chính sách phát triển NONT.

Đề xuất điều chỉnh các tiêu chí QH nông thôn mới. Đánh giá các tiêu chí TCKGKT NONT làng Tử Tế. Giải pháp chức năng khuôn viên nhà bà Nguyễn Thị Hà. Giải pháp chức năng khuôn viên nhà ông Hà Văn Lịch thôn Tử Tế.

Giải pháp chức năng NO bà Nguyễn Thị Hà thôn Tử Tế. 136 v DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ Hình M. Phạm vi nghiên cứu của luận án. Sơ đồ cấu trúc nghiên cứu luận án.

Kiến trúc NONT tại Nhật Bản [116]. Kiến trúc NONT tại Hàn Quốc [121]. Khuôn viên NONT tại làng Maan Qiao, Trung Quốc [119]. Kiến trúc NONT tại làng Maan Qiao, Trung Quốc [119].

Một số giải pháp tổ cức cấu trúc giao thông làng truyền thống. Sơ đồ phân bố làng, xã TVNĐBSH. Cấu trúc khuôn viên NO truyền thống [15]. Khuôn viên NO truyền thống [15].

Các loại kết cấu bộ vì kèo gỗ kết hợp với tường, gạch chịu lực [79]. NO dạng gian thò, gian thụt. Biến đổi cấu trúc giao thông làng. TCKGKT xã Kim Sơn, huyện Gia Lâm, Hà Nội.

TCKGKT xã Phú Thanh, huyện Phú Vang, tỉnh Thừa Thiên - Huế. TCKG làng gắn với dịch vụ, Phú Thuận A, Hồng Ngự, Đồng Tháp. Phân vùng làng trong TVNĐBSH. Biến đổi cấu trúc TCKGKT làng trong vùng 3 của TVNĐBSH.

Biến đổi cấu trúc TCKGKT làng trong vùng 2 của TVNĐBSH. Cấu trúc TCKGKT làng TVNĐBSH. NO gắn với sản xuất nông nghiệp. Các mô hình TCKGKT NO gắn với kinh tế thương mại dịch vụ.

Không gian NONT truyền thống. Sơ đồ cấu trúc mặt bằng NONT truyền thống. Sơ đồ Hệ cân bằng sinh thái trong khuôn viên NO trong không gian làng xã truyền thống [9]. Tác động Phong thủy đến TCKGKT NONT.

Lý thuyết 4 thành phần kinh tế của Colin Clark Grant [107] .