Luận án Tiến sĩ Kiến trúc NƠXH tối thiểu tại Hà Nội - Đại học Xây dựng

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC XÂY DỰNG HOÀNG ANH KIẾN TRÚC NHÀ Ở XÃ HỘI TỐI THIỂU TẠI HÀ NỘI Chuyên nghành: KIẾN TRÚC Mã số: 9580101 LUẬN ÁN TIẾN SỸ BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO Trường Đại học Xây dựng ------------- Hà Nội - Năm 2021 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC XÂY DỰNG KIẾN TRÚC NHÀ Ở XÃ HỘI TỐI THIỂU TẠI HÀ NỘI Chuyên nghành: KIẾN TRÚC Mã số: 9580101 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC 1.KTS NGUYỄN VIỆT CHÂU 2.KTS DOÃN MINH KHÔI 3.KTS NGUYỄN QUANG MINH Hà Nội - Năm 2021 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu và tài liệu nêu trong luận án là trung thực. Các đề xuất mới của luận án chưa từng được công bố trong bất cứ công trình khoa học nào khác. Tác giả luận án LỜI CÁM ƠN Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với người thầy đã tận tình hướng dẫn, động viên tôi từng bước trong những lúc khó khăn nhất để hoàn thành luận án.

Thầy chính là tấm gương sáng - là nguồn động lực vô tận thôi thúc tôi cố gắng phấn đấu, rèn luyện học tập, nghiên cứu khoa học và công tác giảng dạy. Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban giám hiệu trường Đại học Xây dựng Hà Nội, Khoa Sau đại học, Ban chủ nhiệm Khoa Kiến trúc và Quy hoạch, và các đơn vị ban nghành liên quan đã tạo điều kiện, giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện luận án. Tôi xin chân thành cảm ơn sự quan tâm, giúp đỡ của các chuyên gia, các nhà khoa học, các đồng nghiệp đã dành cho tôi những chia sẻ kinh nghiệm và những ý kiến đóng góp quý báu trong thời gian nghiên cứu Luận án. Cám ơn những học trò yêu quý đã dành thời gian hỗ trợ tôi trong những giai đoạn gấp rút của luận án.

Cuối cùng, từ sâu thẳm trái tim, tôi xin được dành lời cảm ơn tới gia đình, người thân, bạn bè thân thiết đã luôn đồng hành cùng tôi, là chỗ dựa tinh thần, ủng hộ, động viên tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận án này. Hà Nội, Năm 2021 Tác giả luận án i MỤC LỤC MỤC LỤC. i DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT. v DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU…………………………………………………….

vi DANH MỤC CÁC BẢNG. vii DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ. viii MỞ ĐẦU. Lý do chọn đề tài.

Mục đích nghiên cứu. Mục tiêu nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu.

Phương pháp nghiên cứu. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận án. Đóng góp mới của luận án. Các khái niệm sử dụng trong luận án.

Cấu trúc luận án. 5 CHƯƠNG 1 : TỔNG QUAN VỀ NƠXH TỐI THIỂU TRÊN THẾ GIỚI, Ở VIỆT NAM VÀ THỰC TRẠNG NƠXH TẠI HÀ NỘI. Giải thích các thuật ngữ trong luận án. Kiến trúc tối thiểu và nhà ở tối thiểu.

NƠXH trên Thế giới và tại Việt Nam. Khái niệm NƠXH tối thiểu trong luận án. Tổng quan về NƠXH tối thiểu trên thế giới. Quá trình phát triển NƠXH trên thế giới.

Kinh nghiệm tổ chức không gian NƠXH tối thiểu trên thế giới. Tổng kết các xu hướng NƠXH tối thiểu trên thế giới. Thực trạng NƠXH ở Việt Nam và tại Hà Nội. Khái quát về sự hình thành và phát triển NƠXH tại Hà Nội……….

Thực trạng tổ chức không gian kiến trúc NƠXH tại Hà Nội. Các công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài. Các công trình nghiên cứu trong nước. Các công trình nghiên cứu ngoài nước.

Những vấn đề luận án quan tâm giải quyết. 44 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ KHOA HỌC TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC NƠXH TỔI THIỂU TẠI HÀ NỘI. Các văn bản pháp lý có liên quan. Nhận xét hệ thống văn bản pháp lý.

Luận điểm về NƠXH tối thiểu. Một số xu hướng phát triển NƠXH đương đại. Yếu tố tối thiểu trong NƠXH. Các yếu tố tác động tới tổ chức không gian NƠXH tối thiểu tại Hà Nội.

Điều kiện tự nhiên. Cơ sở kinh tế. Các nghiên cứu khảo sát xã hội học về NƠXH tại Hà Nội. Cơ sở kiến trúc và công nghệ NƠXH tối thiểu tại Hà Nội.

Phân loại NƠXH tối thiểu. Cơ sở tổ chức không gian kiến trúc quy hoạch NƠXH tối thiểu. Cơ sở Ergonomics liên quan đến lựa chọn kích thước tối thiểu. Cơ sở khoa học công nghệ xây dựng của NƠXH tối thiểu.

Cơ sở kinh nghiệm. Kinh nghiệm tổ chức không gian ở tối thiểu của nước ngoài. Kinh nghiệm tối thiểu hóa các bộ phận chức năng nhà ở Việt Nam. 87 CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP TỔ CHỨC KHÔNG GIAN KIẾN TRÚC NƠXH TỐI THIỂU TẠI HÀ NỘI.

NƠXH tối thiểu đảm bảo đời sống vật chất tối thiểu. NƠXH tối thiểu đáp ứng đời sống tinh thần tối thiểu. NƠXH tối thiểu có khả năng chuyển hóa, biến đổi hướng tới đời 90 sống vật chất và tinh thần ở mức cao hơn nhu cầu tối thiểu. Nguyên tắc chủ đạo.

Nguyên tắc kinh tế. Nguyên tắc xã hội. Nguyên tắc kiến trúc. Đề xuất hệ thống tiêu chí đánh giá Giá trị NƠXH tối thiểu……………….

Tiêu chí đánh giá chung. Tiêu chí đánh giá không gian tối thiểu. Đề xuất giải pháp linh hoạt hóa không gian tối thiểu………………. Đề xuất chỉ tiêu DTTT cho các thành phần không gian NƠXH tối thiểu………………………………………………………………………… 110 3.

Đề xuất các chỉ số đánh giá hiệu quả…. Đề xuất giải pháp Kiến trúc Quy hoạch NƠXH tối thiểu. Đề xuất giải pháp Quy hoạch. Đề xuất giải pháp Kiến Trúc.

Giải pháp quản lý và phát triển NƠXH tối thiểu với sự tham gia của cộng 134 đồng. Nguyên tắc chung. Đề xuất giải pháp quản lý và phát triển……………………………… 135 3. Áp dụng thí điểm cho một địa điểm cụ thể.

Lựa chọn địa điểm thích hợp. Lựa chọn và tính toán quy mô phù hợp. Giải pháp quy hoạch. Giải pháp kiến trúc.

Về khả năng áp dụng những kết quả nghiên cứu và đề xuất chính của 140 luận án. Về khả năng mở ra những hướng nghiên cứu tiếp theo. 141 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ …………………. 143 DANH MỤC CÁC BÀI BÁO KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN.

146 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. PL1 v DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT NƠXH : Nhà ở xã hội NƠTM : Nhà ở thương mại NTTT : Nhà thu nhập thấp QHXD : Quy hoạch Xây dựng UBND : Ủy ban Nhân dân HTKT : Hạ tầng Kỹ thuật HTXH : Hạ tầng Xã hội BĐS : Bất động sản CSDL : Cơ sở dữ liệu TCKG : Tổ chức không gian DTTT : Diện tích tối thiểu KTTT : Khối tích tối thiểu KCN : Khu công nghiệp Tgth : Tác giả tông hợp vi DANH MỤC CÁC BẢNG Số hiệu bảng Tên bảng Trang 1.1 Những dự án chuyển đổi từ NƠTM sang NƠXH Hà nội 26 1.2 Những dự án NƠXH cho người có thu nhập thấp 27 1.3 Những dự án NƠXH đang triển khai trên địa bàn Hà nội 27 1.4 Những dự án NƠXH vừa khởi công trên địa bàn Hà nội 27 1.5 Các luận án có liên quan đến đề tài 39 1.6 Các bài báo của các chuyên gia chuyên nghiên cứu về NƠXH 40 1.7 Các nghiên cứu khoa học có liên quan đến NƠXH 41 1.8 Các hội thảo quốc tế, chuyên nghành về NƠXH 42 1.9 Các nghiên cứu ngoài nước có liên quan đến đề tài 43 2.1 Luật có liên quan 45 2.2 Nghị định - Nghị quyết - Quyết định 45 2.4 Kết quả điều tra xã hội học về giá thành căn hộ 69 2.5 Kết quả điều tra xã hội học về phí dịch vụ 69 2.6 Kết quả điều tra xã hội học về không gian căn hộ 69 2.7 Kết quả điều tra xã hội học về vấn đề mở rộng phòng 70 2.8 Kết quả điều tra xã hội học về vấn đề thêm/bớt phòng 70 2.9 Kết quả điều tra xã hội học về tách/ gộp căn hộ 70 2.10 Kết quả điều tra tại các khu NƠXH điển hình tại Hà Nội 71 3.1 Tiêu chí đánh giá chung 94 3.2 Đề xuất công thức xác định diện tích tối thiểu căn hộ 103 3.3 Diện tích tối thiểu không gian giao tiếp 110 3.4 Diện tích tối thiểu không gian dịch vụ công cộng - dịch vụ giao 111 tiếp 3.5 Diện tích tối thiểu không gian quản lý hành chính 111 3.6 Diện tích tối thiểu không gian căn hộ 113 vii DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ Số hiệu Tên hình vẽ Trang hình vẽ 1.1 Dân số Hà Nội 1995-2018 3 1.2 Tổng hợp những xu hướng NƠXH tối thiểu trên thế giới 16 1.3 NƠXH tối thiểu 50/50 17 1.4 NƠXH tối thiểu thấp tầng 18 1.5 NƠXH tối thiểu tiết kiệm năng lượng 19 1.6 NƠXH tối thiểu cao tầng 20 1.7 NƠXH tối thiểu công nghệ cao 21 1.8 Họa đồ vị trí các khu NƠXH tại Hà Nội 25 1.9 Tổng hợp NƠXH điển hình ở Hà Nội 34 1.10 NƠXH HH Linh Đàm 35 1.11 NƠXH đại chúng Vincity, Gia Lâm 36 1.12 NƠXH The Vesta Phú Lãm, Hà Đông 37 1.13 NƠXH Đặng Xá, Gia Lâm 38 2.1 Thang nhu cầu của Maslow 50 2.2 Tiến trình phát triển của NƠXH và NƠTT 53 2.3 Mô thức vòng tròn đồng tâm 54 2.4 Mô thức đa khu vực 55 2.5 Mô thức đa hạt nhân 55 2.6 Mối quan hệ giữa NƠXH và NƠTT 59 2.7 Biểu đồ nhiệt độ trong năm tại Hà Nội 60 2.8 Biểu đồ chuyển động biểu kiến của mặt trời tại Hà Nội 61 2.9 Hoa gió mùa nóng và mùa lạnh tại Hà Nội 61 2.10 Biểu đồ độ ẩm trong năm tại Hà Nội 62 2.11 Hà Nội nhìn từ trên cao 63 2.12 NƠXH Thanh Hà bán chạy nhất 2018 65 2.13 Biểu đồ xu hướng giàu nghèo của các gia đình ở đô thị 66 2.14 Biểu đồ mức sống của các ngành nghề 66 viii 2.15 Vị trí các khu NƠXH trong điều tra xã hội học tại Hà Nội 71 2.16 Vị trí các khu NƠXH tại Hà Nội ngày càng xa trung tâm hơn 74 2.17 Ergonomics - Le Corbusier 78 2.18 Sàn 5 chân cải tiến của Nucetech 80 2.19 Tấm tường Nuce-wall 81 2.20 Quy hoạch và kiến trúc NƠXH cao tầng mới nhằm tối thiểu hóa 84 giá thành 2.21 Quy hoạch và kiến trúc NƠXH thấp tầng mới nhằm tối thiểu hóa 84 giá thành 2.22 Quy hoạch nâng cấp kiến trúc NƠXH tại chỗ 84 2.23 Quy hoạch cải tạo kiến trúc NƠXH tại chỗ 85 2.24 Quy hoạch và kiến trúc NƠXH kéo dài ra vùng ngoại ô 85 2.25 Quy hoạch và kiến trúc NƠXH theo công nghệ tái phân lô 85 2.26 Quy hoạch và kiến trúc NƠXH mới nhằm phát triển bền vững 86 3.1 Nhà ở xã hội Barcelona những năm 1960 - 1970 104 3.2 Biến đổi không gian trong một cấu trúc cứng định trước 107 3.3 Những khả năng biến đổi căn hộ và vấn đề gặp phải 108 3.4 Không gian căn hộ tùy biến 109 3.