Đổi mới quản lý của Tập đoàn Dầu khí VN đối với doanh nghiệp sau cổ phần hóa - Luận văn Thạc sỹ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN *** BÙI TÔN HOÀNG ĐỔI MỚI HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ CỦA TẬP ĐOÀN DẦU KHÍ QUỐC GIA VIỆT NAM ĐÔI VỚI CÁC DOANH NGHIỆP SAU CỔ PHẦN HÓA CHUYÊN NGÀNH: QUẢN TRỊ KINH DOANH CÔNG NGHIỆP VÀ XÂY DỰNG CƠ BẢN LUẬN VĂN THẠC SỸ QUẢN TRỊ KINH DOANH NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. TRƯƠNG ĐOÀN THỂ HÀ NỘI, NĂM 2009 MỤC LỤC DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT DANH MỤC BẢNG, BIỂU, SƠ ĐỒ, HÌNH VẼ TÓM TẮT LUẬN VĂN MỞ ĐẦU. Sự cần thiết của đề tài. Mục tiêu của đề tài.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CỦA TẬP ĐOÀN ĐỐI VỚI CÁC DOANH NGHIỆP SAU CỔ PHẦN HÓA.

Một số vấn đề lý luận. Quan niệm về tập đoàn kinh tế. Đặc điểm của tập đoàn kinh tế. Quan điểm hình thành và phát triển tập đoàn kinh tế ở Việt Nam.

Những khác biệt của mô hình tập đoàn kinh tế với mô hình tổng công ty 91. Khái niệm, đặc điểm của doanh nghiệp nhà nước sau cổ phần hóa. Cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước. Đặc điểm của doanh nghiệp nhà nước sau cổ phần hóa.

Vai trò của doanh nghiệp nhà nước sau cổ phần hóa. Hoạt động quản lý và tác động của quản lý đến phát triển doanh nghiệp sau cổ phần hóa. Kinh nghiệm quản lý doanh nghiệp sau cổ phần hóa của Trung Quốc. THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ CỦA TẬP ĐOÀN DẦU KHÍ QUỐC GIA VIỆT NAM ĐỐI VỚI CÁC DOANH NGHIỆP SAU CPH.

Khái quát về Tập đoàn dầu khí quốc gia Việt Nam. Quá trình hình thành Tập đoàn dầu khí quốc gia Việt Nam. Mô hình tổ chức. Chức năng nhiệm vụ.

Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của Tập đoàn dầu khí. Quá trình cổ phần hóa ở Tập đoàn dầu khí. Thực trạng hoạt động quản lý của Tập đoàn Dầu khí quốc gia Việt Nam đối với các doanh nghiệp sau cổ phần hóa. Hoạt động điều phối, tăng cường liên kết nội ngành:.

Quản lý tài chính, điều phối vốn. Hoạt động đầu tư. Quản lý các công ty cổ phần thông qua người đại diện phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp:. Kết quả hoạt động SXKD của các công ty sau CPH.

Đánh giá chung. Những mặt tích cực. Hạn chế và nguyên nhân. GIẢI PHÁP CHỦ YẾU ĐỂ HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ DOANH NGHIỆP SAU CỔ PHẦN HÓA Ở TẬP ĐOÀN DẦU KHÍ QUỐC GIA VIỆT NAM VÀ CÁC KIẾN NGHỊ.

Nhóm giải pháp đối với Tập đoàn Dầu khí quốc gia Việt Nam .1 Nâng cao vai trò của công ty tài chính trong tập đoàn. Nâng cao trình độ và năng lực cho đội ngũ quản lý. Tăng cường năng lực quản lý của HĐQT các doanh nghiệp. Phát huy hiệu quả hoạt động của Ban kiểm soát.

Minh bạch thông tin, chú trọng quan hệ cộng đồng. Giảm tỷ lệ sở hữu nhà nước trong doanh nghiệp, bình đẳng hơn trong quan hệ với cổ đông thiểu số. Nhóm giải pháp đối với Nhà nước. Nhận thức rõ vai trò quan trọng của quản lý Nhà nước trong việc hình thành và phát triển các tập đoàn kinh tế ở nước ta.

Hoàn thiện môi trường pháp lý của Nhà nước đối với Tập đoàn kinh tế. Hoàn thiện cơ chế quản lý tài chính, tạo động lực thúc đẩy tích tụ tập trung, tăng tính hiệu quả của các liên kết kinh tế trong Tập đoàn. 93 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 95 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT BKS Ban kiểm soát CBCNV Cán bộ công nhân viên CPH Cổ phần hóa CTCP Công ty cổ phần DMC (PVC) Tổng công ty cổ phần Dung dịch khoan và hóa phẩm dầu khí DNNN Doanh nghiệp nhà nước DPM (PVFCCo) Tổng công ty cổ phần Phân đạm và hóa chất dầu khí ĐHĐCĐ Đại hội đồng cổ đông HĐQT Hội đồng quản trị PET (Petrosetco) Tổng công ty cổ phần dịch vụ du lịch dầu khí PVC Tổng công ty cổ phần xây lắp dầu khí PVF Tổng công ty Tài chính cổ phần dầu khí Việt Nam PVI Tổng công ty cổ phần Bảo hiểm dầu khí PVN Tập đoàn dầu khí quốc gia Việt Nam PVS Tổng công ty cổ phần dịch vụ kỹ thuật dầu khí PVT Tổng công ty cổ phần vận tải dầu khí SCIC Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn Nhà nước SXKD Sản xuất kinh doanh TNHH Trách nhiệm hữu hạn TCT Tổng công ty DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU, SƠ ĐỒ, HÌNH VẼ Hình 2.1: Cơ cấu tổ chức của Tập đoàn dầu khí quốc gia Việt Nam .1: Tỷ lệ sở hữu của PVN tại các doanh nghiệp CPH .2: Mô hình quản lý của tập đoàn dầu khí quốc gia việt nam .2: Tình hình Doanh thu, Thu nộp Ngân sách Nhà nước của Tập đoàn Dầu khí quốc gia Việt Nam từ năm 2004 đến năm 2008.3: Hoạt động thoái vốn của PVN trong thời gian qua .4: Kết quả hoạt động SXKD của DMC những năm gần đây .5: Vốn chủ sở hữu của các doanh nghiệp qua các năm .6: Tỷ lệ nhân sự của PVN trong số lãnh đạo chủ chốt của các doanh nghiệp cổ phần hóa.7: Nhóm chỉ số đánh giá hiệu quả quản lý các doanh nghiệp 2008 .8: Kết quả hoạt động SXKD của TCT CP Khoan & Dịch vụ khoan .9: Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của Tổng Công ty CP Dịch vụ Kỹ thuật Dầu khí (PTSC) .10: Kết quả hoạt động SXKD của TCT CP Vận tải Dầu khí .11: Kết quả hoạt độngSXKD của TCT CP Tài chính Dầu khí .12: Kết quả hoạt động SXKD của TCT CP Bảo hiểm Dầu khí (PVI) 65 Bảng 2.13: Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của Tổng Công ty CP Dịch vụ tổng hợp Dầu khí (Petrosetco) .14: Kết quả hoạt động SXKD của TCT CP Xây lắp Dầu khí (PVC).15: Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của Tổng Công ty CP Phân đạm và Hoá chất dầu khí (PVFCCo) .16: Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của Tổng Công ty CP Dung dịch khoan & hoá phẩm Dầu khí (DMC) .4: So sánh mô hình tổ chức.

72 TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN *** BÙI TÔN HOÀNG ĐỔI MỚI HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ CỦA TẬP ĐOÀN DẦU KHÍ QUỐC GIA VIỆT NAM ĐÔI VỚI CÁC DOANH NGHIỆP SAU CỔ PHẦN HÓA TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SỸ Hà Nội, Năm 2009 I MỞ ĐẦU 1. Sự cần thiết của đề tài Đổi mới doanh nghiệp nhà nước (DNNN) là nội dung cơ bản trong công cuộc cải cách kinh tế ở nước ta. Một trong những giải pháp chủ yếu của đổi mới DNNN là cổ phần hóa (CPH). CPH làm thay đổi cơ bản về quan hệ sở hữu nên nó đòi hỏi hoạt động quản lý cũng phải điều chỉnh sao cho phù hợp.

Ở PVN mặc dù đã CPH được 2/3 số doanh nghiệp nhưng về cơ bản thì phương thức quản lý cũ vẫn còn ngự trị. Thay đổi phương thức quản lý nhằm thúc đẩy quá trình tái cấu trúc doanh nghiệp sau cổ phần hóa là giải pháp cơ bản, có ảnh hưởng quyết định đối với thành công của quá trình đổi mới doanh nghiệp. Mục tiêu của đề tài Hệ thống hóa các vấn đề lý luận về cổ phần hóa các doanh nghiệp nhà nước và quản lý đối với các DN sau CPH, phân tích thực trạng hoạt động quản lý của PVN đối với các DNNN sau cổ phần hóa và đề xuất một số giải pháp đổi mới hoạt động quản lý nhằm thúc đẩy sự phát triển các DN sau CPH ở PVN trong thời gian tới. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu: hoạt động quản lý của PVN đối với các DNNN sau CPH, PVN nắm giữ trên 51% vốn điều lệ.

Phạm vi nghiên cứu: Mối quan hệ quản lý của PVN đối với các doanh nghiệp trực thuộc đã cổ phần hóa và đang niêm yết trên các sàn giao dịch. Thời gian khảo sát từ khi bắt đầu có CPH ở PVN đến hết năm 2008. Phương pháp nghiên cứu II Luận văn sử dụng chủ yếu các phương pháp quy nạp, phân tích, logic, so sánh, tổng hợp, thống kê đánh giá các vấn đề đặt ra trong luận văn. Thông tin được thu thập từ các nguồn như: Tài liệu của công ty (báo cáo tài chính, bản công bố thông tin, bản cáo bạch, kế hoạch năm, báo cáo tổng kết năm), các bài viết trên báo, internet.

Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài Đổi mới DNNN và vấn đề CPH đã được nghiên cứu từ nhiều năm nay với nhiều quy mô và góc độ khác nhau. Tuy nhiên vấn đề quản lý DN sau cổ phần hóa ít được nghiên cứu và nếu có thì thường được nghiên cứu như là một phần của cổ phần hóa. Các công trình nghiên cứu trong nước cũng đã đề cập khá toàn diện các khía cạnh khác nhau về tập đoàn kinh tế. Ở PVN, do mới triển khai CPH từ năm 2003 đến nay nên vấn đề “Đổi mới hoạt động quản lý của tập đoàn dầu khí quốc gia Việt nam đối với các doanh nghiệp sau cổ phần hóa” chưa được đề cập một cách hệ thống trong công trình khoa học nào.

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CỦA TẬP ĐOÀN ĐỐI VỚI CÁC DOANH NGHIỆP SAU CỔ PHẦN HÓA 1. Một số vấn đề lý luận 1. Quan niệm về tập đoàn kinh tế “Tập đoàn kinh tế là một tổ hợp kinh doanh bao gồm các doanh nghiệp có mối quan hệ với nhau theo nhiều hình thức, trên nhiều lĩnh vực với liên kết chủ yếu là công ty mẹ - công ty con. Công ty mẹ và các công ty con (hay công ty thành viên) có tư cách pháp nhân, công ty mẹ là hạt nhân liên kết, thường nắm quyền kiểm soát, chi phối hoạt động của các công ty con.

Các công ty thành viên cũng có những liên kết với nhau xuất phát từ lợi ích và chiến lược của bản thân mỗi công ty” [15, tr. Đặc điểm của tập đoàn kinh tế - Tập đoàn kinh tế có quy mô lớn về vốn, lao động, doanh thu và phạm vi hoạt động. - Các tập đoàn kinh tế đều kinh doanh đa ngành, đa lĩnh vực. - Các tập đoàn kinh tế đều đa dạng về cơ cấu tổ chức và sở hữu - Các tập đoàn kinh tế là tổ chức không có tư cách pháp nhân 1.

Quan điểm hình thành và phát triển tập đoàn kinh tế ở Việt Nam - Phải gắn liền và phục vụ cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, chuyển dịch cơ cấu kinh tế và đổi mới cơ chế quản lý của nền kinh tế quốc dân. - Nhằm đạt được hiệu quả kinh tế, xã hội cao hơn.