Luận án tiến sĩ kỹ thuật cơ khí: Nâng cao hiệu quả thu hồi năng lượng hệ thống phanh tái sinh trên ô tô - Tác giả Dương Tuấn Tùng, ĐH Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM
Luận án tiến sĩ kỹ thuật cơ khí nghiên cứu nâng cao hiệu quả thu hồi năng lượng phanh tái sinh trên ô tô.
Kỹ thuật Cơ khí động lực / Cơ khí ô tô
Luan An
Luận án tiến sĩ
Số trang
158
Thời gian đọc
24 phút
Lượt xem
0
Lượt tải
0
Phí lưu trữ
50 Point
Tổng quan nhanh
- Chủ đề:
- 1. Tổng quan hệ thống phanh tái sinh ô tô hiện đại
- Số trang:
- 158 trang
- Trường:
- Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM
- Chuyên ngành:
- Kỹ thuật Cơ khí động lực / Cơ khí ô tô
- Tác giả:
- Dương Tuấn Tùng
Tóm tắt nội dung luận án
I. Tổng quan hệ thống phanh tái sinh ô tô hiện đại
Nghiên cứu công nghệ phanh tái tạo năng lượng đóng vai trò then chốt trong ngành công nghiệp ô tô. Hệ thống phanh tái sinh giúp thu hồi nguồn năng lượng tiêu hao vô ích thành điện năng hữu ích. Quá trình phanh truyền thống làm tiêu tán động năng dưới dạng nhiệt ma sát tại cụm đĩa phanh. Giải pháp tái sinh giúp giảm tải nhiệt cho cơ cấu phanh cơ khí. Tuổi thọ của má phanh và đĩa phanh tăng lên đáng kể.
Công nghệ này áp dụng rộng rãi trên các dòng ô tô điện và hybrid hiện đại. Năng lượng tái tạo giúp mở rộng quãng đường vận hành của phương tiện sau mỗi lần sạc. Hiệu quả tiết kiệm nhiên liệu được cải thiện rõ rệt trong điều kiện giao thông đô thị. Tần suất dừng đỗ liên tục tạo điều kiện tối ưu để chuyển hóa động năng. Nghiên cứu thực nghiệm chứng minh tiềm năng to lớn của việc cải tiến cơ cấu thu hồi năng lượng trên các hệ thống truyền lực.
1.1. Nguyên lý vận hành của hệ thống phanh tái sinh
Hệ thống phanh tái sinh vận hành dựa trên sự đảo chiều chức năng của động cơ điện. Khi người lái đạp phanh, lực quán tính duy trì chuyển động quay của các bánh xe. Hệ thống điều khiển kích hoạt mô tơ máy phát điện làm việc ở chế độ phát. Động năng của xe truyền qua hệ thống truyền lực để kéo rô-to quay. Quá trình này sinh ra mô-men cản từ trường trên trục máy phát.
Mô-men cản từ trường tạo ra lực phanh hãm chậm chuyển động của phương tiện. Dòng điện xoay chiều ba pha sinh ra từ máy phát được đưa qua bộ biến tần. Bộ chuyển đổi công suất nắn dòng điện xoay chiều thành dòng điện một chiều nạp vào bộ lưu trữ. Toàn bộ quá trình diễn ra êm dịu và không gây giật cục cho hệ thống khung gầm. Quá trình thu hồi năng lượng chấm dứt khi xe dừng hẳn hoặc khi người lái chuyển sang đạp ga.
1.2. Ứng dụng thực tế trên ô tô điện và hybrid
Thị trường ô tô điện và hybrid ghi nhận sự bùng nổ của các giải pháp phanh thông minh. Các dòng xe hybrid kết hợp linh hoạt giữa động cơ đốt trong và hệ truyền động điện. Khi giảm tốc hoặc xuống dốc, động cơ nhiệt tạm ngắt để mô tơ điện thu hồi tối đa động năng. Năng lượng tái sinh hỗ trợ xe tăng tốc ở các chu kỳ lái tiếp theo, giảm phát thải khí nhà kính.
Trên các dòng xe thuần điện, hệ thống phanh tái sinh đảm nhận phần lớn lực phanh ở dải tốc độ trung bình và cao. Chế độ lái một bàn đạp (One-Pedal Driving) cho phép phương tiện giảm tốc mượt mà ngay khi người lái nhấc chân ga. Sự phối hợp giữa phần mềm điều khiển và phần cứng truyền động giúp tối ưu hóa năng lượng toàn xe. Hệ thống phanh tiên tiến này là tiêu chuẩn kỹ thuật bắt buộc để nâng cao tính cạnh tranh của xe xanh.
II. Thu hồi động năng khi phanh và nâng cao hiệu suất
Nhiệm vụ trọng tâm của các nghiên cứu phanh hiện đại là tối ưu hóa quá trình thu hồi động năng khi phanh. Lượng động năng sinh ra phụ thuộc trực tiếp vào khối lượng xe và bình phương vận tốc di chuyển. Khi vận tốc ban đầu càng cao, tiềm năng thu hồi năng lượng càng lớn. Tuy nhiên, khả năng hấp thụ năng lượng bị giới hạn bởi công suất cực đại của hệ thống điện.
Hiệu suất chuyển đổi năng lượng của chu trình phanh chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố kỹ thuật. Tổn thất năng lượng xuất hiện tại cuộn dây máy phát, bộ nghịch lưu công suất và nội trở của pin. Việc kiểm soát nhiệt độ làm việc của các linh kiện bán dẫn giúp giảm thiểu đáng kể các tổn hao này. Thiết kế mô phỏng trên phần mềm chuyên dụng AVL Cruise cho phép khảo sát chính xác dòng năng lượng trong từng điều kiện vận hành cụ thể.
2.1. Cơ chế biến đổi động năng thành điện năng hữu ích
Cơ chế chuyển đổi bắt đầu từ sự tương tác điện từ bên trong mô tơ máy phát điện. Cụm điều khiển điện tử ECU giám sát liên tục tín hiệu từ cảm biến hành trình bàn đạp phanh. Khi nhận lệnh phanh, ECU điều chỉnh góc kích mở của các khóa bán dẫn IGBT trong bộ biến tần. Từ trường stato tạo ra lực kháng từ tác động ngược chiều quay của rô-to.
Dòng điện cảm ứng phát sinh được nắn dòng và đưa vào mạch nạp năng lượng. Mức độ thu hồi động năng khi phanh thay đổi linh hoạt theo cường độ đạp phanh của tài xế. Phanh nhẹ và đều đặn tạo điều kiện cho quá trình biến đổi năng lượng diễn ra ổn định với tổn hao thấp nhất. Ngược lại, những cú phanh gấp đột ngột buộc hệ thống phải xả bớt dòng nạp để bảo vệ an toàn mạch điện.
2.2. Các yếu tố ảnh hưởng hiệu suất chuyển đổi năng lượng
Nhiều thông số kỹ thuật tác động trực tiếp đến hiệu suất chuyển đổi năng lượng tổng thể của hệ thống. Tốc độ quay của trục động cơ quyết định trực tiếp đến điện áp và tần số dòng điện phát ra. Hiệu suất của bộ biến tần giảm khi dòng điện nạp vượt quá ngưỡng định mức danh định. Nhiệt độ môi trường và nhiệt độ khối pin cũng làm thay đổi nội trở hóa học của tế bào điện cực.
Ngoài ra, chu trình lái xe (Driving Cycle) đóng vai trò quyết định lượng năng lượng thu hồi được trong thực tế. Các chu kỳ đô thị như ECE-15 hay FTP-75 có tần suất phanh cao mang lại hiệu quả tái sinh vượt trội. Việc tối ưu hóa thuật toán điều khiển PID và điều khiển mờ giúp duy trì hệ thống ở vùng làm việc có hiệu suất cơ điện cao nhất.
III. Chiến lược phân bổ lực phanh điện khí nén kết hợp
Đảm bảo tính ổn định hướng và an toàn chuyển động là ưu tiên hàng đầu khi thiết kế hệ thống phanh. Do đó, chiến lược phân bổ lực phanh cần phối hợp chặt chẽ giữa lực phanh tái sinh và lực phanh cơ khí. Lực phanh cơ khí sử dụng cơ cấu phanh điện khí nén / thủy lực kết hợp để cung cấp lực hãm nhanh chóng và mạnh mẽ. Khi phanh khẩn cấp, phanh cơ khí lập tức can thiệp để đảm bảo quãng đường dừng xe ngắn nhất.
Bộ điều khiển phanh điện tử liên tục tính toán tỷ lệ lực phanh giữa cầu trước và cầu sau. Mục tiêu là duy trì hệ số bám bánh xe gần với đường cong phân bố lý thuyết I-curve. Việc phối hợp mượt mà giữa mô-men hãm điện từ và áp suất dầu/khí nén giúp tránh hiện tượng trượt lết bánh xe. Người lái cảm nhận được sự chắc chắn và phản hồi chân thực từ bàn đạp phanh trong mọi tình huống.
3.1. Phối hợp phanh điện khí nén thủy lực kết hợp
Hệ thống phanh điện khí nén / thủy lực kết hợp được điều khiển thông qua các van điều áp điện từ tỷ lệ. Cảm biến áp suất đo chính xác áp suất trong buồng phanh và gửi dữ liệu về bộ xử lý trung tâm. Trong giai đoạn đầu của hành trình phanh, lực phanh điện từ của mô tơ máy phát điện đảm nhận toàn bộ mô-men hãm. Áp suất thủy lực hoặc khí nén tại các xilanh bánh xe được duy trì ở mức tối thiểu.
Khi cường độ phanh tăng cao vượt quá công suất giới hạn của máy phát, van tỷ lệ mở để tăng dần áp suất cơ khí. Sự chuyển tiếp giữa hai dạng lực phanh diễn ra liên tục nhờ giải thuật bù mô-men thông minh. Cấu trúc kết hợp này loại bỏ hiện tượng giật cục, mang lại sự êm dịu tối đa cho hành khách trên xe.
3.2. Thuật toán điều khiển lực phanh tối ưu theo chu trình
Chiến lược phân bổ lực phanh hiện đại áp dụng các thuật toán điều khiển tiên tiến như PID kết hợp Logic mờ. Thuật toán này phân tích đồng thời vận tốc xe, góc đánh lái, gia tốc chậm dần và độ dốc mặt đường. Dữ liệu thời gian thực cho phép bộ điều khiển ra quyết định phân bổ lực phanh tối ưu cho từng bánh xe riêng biệt.
Khi hệ thống ABS hoặc ESP kích hoạt, thuật toán lập tức ngắt hoặc giảm lực phanh tái sinh. Quyền kiểm soát chuyển giao hoàn toàn cho hệ thống phanh thủy lực hoặc khí nén để chống bó cứng bánh xe. Sau khi xe lấy lại độ bám đường ổn định, quá trình thu hồi động năng khi phanh sẽ tự động tái thiết lập một cách an toàn.
IV. Hệ thống lưu trữ năng lượng ESS và pin lithium ion
Năng lượng tái tạo từ quá trình phanh cần được hấp thụ nhanh chóng vào hệ thống lưu trữ năng lượng ESS chuyên dụng. Cấu trúc của bộ lưu trữ quyết định trực tiếp đến dung lượng thu hồi và độ bền của toàn bộ hệ thống. Pin lithium-ion và siêu tụ điện là hai công nghệ lưu trữ chủ đạo được tích hợp trên các dòng xe điện hiện nay. Pin lithium-ion có mật độ năng lượng cao nhưng bị giới hạn về tốc độ dòng sạc tức thời.
Trong khi đó, siêu tụ điện sở hữu mật độ công suất vượt trội, cho phép tiếp nhận dòng điện cực đại trong vài giây ngắn ngủi. Sự kết hợp lai giữa pin lithium-ion và siêu tụ điện tạo ra giải pháp lưu trữ năng lượng hoàn hảo. Khối pin được bảo vệ khỏi các xung dòng đột ngột khi phanh gấp, kéo dài tuổi thọ cell pin. Hệ thống quản lý nhiệt chủ động giúp các khối lưu trữ duy trì mức nhiệt độ ổn định trong ngưỡng an toàn kỹ thuật.
4.1. Đặc tính nạp xả của pin lithium ion và siêu tụ điện
Pin lithium-ion và siêu tụ điện bổ trợ hoàn hảo cho nhau trong quá trình thu hồi năng lượng phanh. Siêu tụ điện tiếp nhận nguồn điện năng đột biến phát sinh từ các cú phanh tức thời. Quá trình nạp của siêu tụ diễn ra thuần túy dựa trên hiện tượng tích điện trường bề mặt, không xảy ra phản ứng hóa học chậm trễ. Nhờ đó, siêu tụ có thể nạp xả hàng triệu chu kỳ mà không bị suy giảm dung lượng danh định.
Sau khi tiếp nhận xung điện cao áp, hệ thống chuyển đổi DC-DC xả dần năng lượng từ siêu tụ sang pin lithium-ion với dòng điện ổn định. Cơ chế sạc phân tầng này tối ưu hóa khả năng hấp thụ năng lượng của hệ thống lưu trữ năng lượng ESS. Đồng thời, nguy cơ quá nhiệt hoặc đoản mạch bên trong các module pin được kiểm soát triệt để.
4.2. Ảnh hưởng của trạng thái nạp pin SOC đến dòng sạc
Trạng thái nạp pin SOC là thông số then chốt điều phối khả năng tiếp nhận dòng sạc tái sinh. Khi dung lượng pin ở mức cao (SOC trên 90%), khả năng hấp thụ năng lượng của pin giảm mạnh nhằm tránh hiện tượng quá nạp. Bộ điều khiển BMS sẽ tự động giảm tỷ lệ phanh tái sinh và chuyển dần tải phanh sang cơ cấu phanh ma sát truyền thống.
Ngược lại, khi trạng thái nạp pin SOC ở mức trung bình hoặc thấp (từ 20% đến 80%), hệ thống cho phép dòng sạc tái sinh đạt giá trị tối đa. Thuật toán quản lý năng lượng liên tục theo dõi điện áp từng cell pin để điều tiết dòng nạp một cách linh hoạt. Kiểm soát chặt chẽ trạng thái nạp pin SOC giúp nâng cao độ an toàn vận hành và kéo dài tuổi thọ hữu ích của toàn bộ gói pin.
V. Đánh giá hiệu quả thu hồi năng lượng phanh tái sinh
Đánh giá hiệu quả thu hồi năng lượng phanh tái sinh đòi hỏi quá trình kiểm nghiệm toàn diện trên mô hình mô phỏng và băng thử thực nghiệm. Các mô hình thử nghiệm băng chuyền bánh đà quán tính và mô tơ tải điện cho phép đo đạc chính xác lượng điện thu hồi. Nghiên cứu thực nghiệm chứng minh rằng hệ thống phanh tái sinh giúp giảm từ 15% đến 30% mức tiêu hao năng lượng tổng thể của xe.
Lợi ích kinh tế và môi trường của công nghệ phanh tái sinh là vô cùng to lớn đối với ngành giao thông vận tải hiện đại. Nhu cầu sạc điện từ lưới giảm xuống, gián tiếp cắt giảm lượng khí thải carbon từ các nhà máy điện. Hơn nữa, việc giảm hao mòn má phanh cơ khí giúp hạn chế đáng kể lượng bụi mịn độc hại phát tán vào môi trường không khí đô thị.
5.1. Khảo nghiệm trên mô hình thực nghiệm và mô phỏng
Các nhà nghiên cứu triển khai mô hình thử nghiệm hệ thống thu hồi năng lượng trên băng chuyền động lực học. Mô hình tích hợp mô tơ máy phát điện công suất lớn, bộ biến đổi nguồn và cụm bánh đà mô phỏng khối lượng quán tính xe. Phần mềm giám sát thời gian thực ghi nhận các thông số về điện áp, cường độ dòng nạp, mô-men phanh và tốc độ góc trục quay.
Dữ liệu thực nghiệm được so sánh đối chiếu với kết quả mô phỏng trên phần mềm AVL Cruise và Matlab Simulink. Sự tương đồng cao giữa mô phỏng và thực nghiệm khẳng định tính đúng đắn của mô hình toán học đã xây dựng. Kết quả thử nghiệm cung cấp cơ sở dữ liệu vững chắc để tối ưu hóa phần cứng và thuật toán điều khiển cho xe thương mại.
5.2. Tiết kiệm năng lượng và giảm thiểu hao mòn phanh
Ứng dụng hệ thống phanh tái sinh mang lại cải thiện rõ rệt về mặt kinh tế và vận hành kỹ thuật. Khả năng thu hồi động năng khi phanh giúp kéo dài chu kỳ bảo dưỡng định kỳ của hệ thống phanh cơ khí lên gấp 2 đến 3 lần. Đĩa phanh và má phanh chịu tải nhiệt ít hơn, hạn chế hiện tượng suy giảm hiệu quả phanh do quá nhiệt (brake fade).
Đối với các phương tiện vận tải công cộng như xe buýt điện, mức năng lượng tái sinh có thể đạt hơn 35% tổng năng lượng tiêu thụ. Đây là giải pháp công nghệ then chốt thúc đẩy giao thông xanh và phát triển đô thị bền vững. Nâng cao hiệu quả thu hồi năng lượng phanh tái sinh tiếp tục là định hướng nghiên cứu trọng tâm của ngành kỹ thuật ô tô tương lai.
Mục lục chi tiết luận án
Tải xuống file đầy đủ để xem toàn bộ nội dung
Tải đầy đủ (158 trang)Trích đoạn nội dung luận án
Tải xuống để đọc toàn bộLÝ LỊCH KHOA HỌC CỦA NGHIÊN CỨU SINH I. LÝ LỊCH SƠ LƯỢC Họ và tên: DƯƠNG TUẤN TÙNG Giới tính: Nam Ngày, tháng, năm sinh: 15/07/1980 Nơi sinh: Hà Nam Quê quán: Hà Nam Dân tộc: Kinh Học vị cao nhất: Thạc Sỹ Năm, nước nhận học vị: 2010, Việt Nam Chức vụ: Trưởng ngành CNKT ô tô Khoa Đào tạo Chất lượng cao Đơn vị công tác : Trường Đại học Sư Phạm Kỹ Thuật TP.Hồ Chí Minh Chỗ ở riêng hoặc địa chỉ liên lạc: 40A, tổ 9, khu phố 3, phường An Bình, TP. Biên Hòa, Tỉnh Đồng Nai Điện thoại liên hệ: 0914805623 Email: tungdt@hcmute. QUÁ TRÌNH ĐÀO TẠO 1.
Đại học - Hệ đào tạo: Chính qui - Nơi đào tạo: Trường Đại học Sư hạm Kỹ thuật TP. HCM - Ngành học: Cơ khí động lực - Nước đào tạo: Việt Nam Năm tốt nghiệp: 2004 2. Sau đại học - Thạc sĩ chuyên ngành: Cơ khí ô tô Năm cấp bằng: 2010 - Nơi đào tạo: trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Tp. HCM – Việt Nam - Ngoại ngữ: Tiếng Anh Mức độ sử dụng: Giao tiếp tốt III.
QUÁ TRÌNH CÔNG TÁC - 2004-2005: Làm việc tại công ty ô tô TOYOTA Biên Hòa - 2005 đến nay: Giảng viên Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Tp. LĨNH VỰC NGHIÊN CỨU/CHUYÊN MÔN - Hệ thống truyền lực ô tô - Hệ thống điều khiển chuyển động ô tô - Hệ thống phanh tái sinh trên ô tô - Kỹ thuật sửa chữa thân vỏ và sơn xe i V. CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU KHOA HỌC 5. Các công trình đã công bố Nơi công bố Năm công TT Tên công trình Tên tác giả (tên tạp chí, tuyển bố tập) Tạp chí khoa học và Dương Tuấn công nghệ các trường Thiết kế, chế tạo m áy 1 Tùng Đại học Kỹ thuật số 2011 phân tích màu sơn ô tô 85-2011, ĐH Bách khoa Hà Nội An overview of The International research and proposed Conference of Green experiment model of Technology and Duong Tuan 2 regenerative braking 2014 Tung Sustainable system based on the conventional vehicle Development 2nd, powertrain HCMUTE, 2014 Hội nghị khoa học và Nghiên cứu thiết kế và công nghệ toàn quốc mô phỏng động lực học Dương Tuấn về Cơ khí lần thứ 4 3 bộ thu hồi năng lượng Tùng 2015 Tp.Hồ Chí Minh, từ hệ thống phanh trên ngày 06 tháng 11 năm ô tô 2015 Một nghiên cứu thực Hội nghị khoa học và nghiệm bộ thu hồi năng công nghệ toàn quốc lượng tái tạo khi phanh Dương Tuấn về Cơ khí lần thứ 4 4 áp dụng cho xe ô tô có Tùng 2015 Tp.Hồ Chí Minh, kiểu hệ thống truyền ngày 06 tháng 11 năm lực truyền thống 2015 Nghiên cứu mô phỏng Dương Tuấn Tạp chí khoa học giáo các đặc tính động lực 5 Tùng dục kỹ thuật, Đại học 2016 của ô tô dựa trên phần SPKT Tp.HCM mềm AVL Cruise The Fifth Research on kinetic International energy recovery of Duong Tuan Multi-Conference on 6 conventional vehicle 2016 Tung Engineering and T based on regenerative braking system echnology Innovation 2016 (IMETI2016), ii Taichung Taiwan, November, 2016 Research on using PID IEEE International algorithm to control the Conference on inertial energy Duong Tuan 7 Systems Science and 2017 recovery of vehicle Tung Engineering, July 21- based on regenerative 23, 2017, HCMUTE.
braking system IEEE International Research on braking Conference on Green force distribution in Duong Tuan Technology and 8 regenerative braking 2018 Tung Sustainable system apply to Development (GTSD) conventional vehicle December 2018 Research on controlling of Journal of Technical experiment model to Duong Tuan 9 Education Science, 2018 evaluate of kinetic Tung 2018 energy recovery system based on driving cycles Research on Designing Journal of Science & the Regenerative Duong Tuan Technology, 10 Braking System Apply 2019 Tung Technical University to Conventional No 135 (2019) Vehicle Research on improving IJSRD - International the fuel consumption of Journal for Scientific conventional Duong Tuan Research & 11 2019 powertrain vehicle by Tung Development| Vol. 7, using a kinetic energy Issue 03, 2019 | ISSN recovery system (online): 2321-0613 5. Các đề tài nghiên cứu khoa học đã thực hiện Năm Đề tài cấp Trách nhiệm Tên đề tài nghiên cứu/ TT hoàn (NN, Bộ, ngành, tham gia Lĩnh vực ứng dụng thành trong đề tài trường) Nghiên cứu, thiết kế, chế tạo Nghiên cứu khoa 1. các mô hình hệ thống sơn tự 2006 học cấp Trường Chủ trì động T2006-64 iii Nghiên cứu khoa 2.
Thiết kế phần mềm tra công học cấp Trường Chủ trì 2010 thức màu sơn ô tô. T2010-22 Nghiên cứu khoa 3. Nghiên cứu, thiết kế, chế tạo học cấp Trường Chủ trì 2012 trọng điểm máy phân tích màu sơn ô tô T2011-12TĐ Thiết kế mạch điều khiển mô Nghiên cứu khoa 4. hình hệ thống phanh ABS bằng 2013 học cấp Trường Chủ trì máy tính T2012-13 Nghiên cứu đề xuất phương án Nghiên cứu khoa 5 tích trữ năng lượng khi phanh 2014 học cấp Trường Chủ trì trên ô tô T2014-60 Nghiên cứu, tính toán mô hình Nghiên cứu khoa 6 thử nghiệm bánh đà siêu tốc học cấp Trường Chủ trì 2015 ứng dụng cho hệ thống phanh tái tạo năng lượng trên ô tô.
T2015-63 Nghiên cứu thiết kế và chế tạo Nghiên cứu khoa thử nghiệm hệ thống phanh tái học cấp Trường 7 tạo năng lượng áp dụng cho xe 2016 Chủ trì trọng điểm ô tô có kiểu hệ thống truyền lực truyền thống T2016-63TĐ Nghiên cứu điều khiển hệ Nghiên cứu khoa 8 thống thu hồi năng lượng quán học cấp Trường Chủ trì 2017 trọng điểm tính của ô tô dựa trên hệ thống phanh tái tạo năng lượng T2017-28TĐ Nghiên cứu vấn đề quản lý Nghiên cứu khoa 9 năng lượng thu hồi và phân học cấp Trường Chủ trì 2018 trọng điểm phối lực phanh trong hệ thống phanh tái sinh trên ô tô T2018-97TĐ Nghiên cứu khoa Nghiên cứu tối ưu hóa năng học cấp Trường 10 lượng thu hồi từ hệ thống 2019 Chủ trì trọng điểm phanh tái sinh trên ô tô T2019-97TĐ iv LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong Luận án là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Tôi cũng xin cam đoan rằng mọi sự tham khảo cho việc thực hiện luận án đã được trích dẫn rõ ràng. Hồ Chí Minh, ngày 15 tháng 06 năm 2020 (Ký tên và ghi rõ họ tên) v LỜI CẢM ƠN Luận án tiến sĩ ngành Kỹ thuật Cơ khí “Nghiên cứu nâng cao hiệu quả thu hồi năng lượng của hệ thống phanh tái sinh trên ô tô” là kết quả của quá trình nghiên cứu, cố gắng không ngừng của tác giả trong suốt thời gian qua với sự giúp đỡ tận tình của quý thầy, cô giáo Trường Đại học Sư Phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh, các nhà khoa học trong ngành ô tô, bạn bè, đồng nghiệp.
Đặc biệt tác giả xin bày tỏ sự biết ơn đến quý thầy hướng dẫn PGS-TS. Đỗ Văn Dũng và PGS-TS. Nguyễn Trường Thịnh đã trực tiếp hướng dẫn tận tình, luôn giúp đỡ, quan tâm đôn đốc NCS để luận án được hoàn thành. Tác giả xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới Ban Giám hiệu nhà trường, Phòng Đào tạo Sau đại học, Ban lãnh đạo Khoa Cơ khí Động lực, Khoa Cơ khí chế tạo máy, Khoa Đào tạo Chất lượng cao và các bộ môn chuyên môn đã tạo điều kiện giúp đỡ để NCS hoàn thành luận án tiến sĩ của mình.
Sau cùng, NCS xin cảm ơn gia đình đã luôn ở bên cạnh và động viên trong suốt thời gian qua để NCS hoàn thành tốt công việc nghiên cứu khoa học của mình. Trân trọng! Tp. Hồ Chí Minh, 15 tháng 06 năm 2020 Nghiên cứu sinh Dương Tuấn Tùng vi TÓM TẮT Thu hồi năng lượng khi phanh là một hướng nghiên cứu cứu mới trong lĩnh vực ô tô trên thế giới cũng như trong nước. Các hướng nghiên cứu về vấn đề này thường gắn liền với đối tượng nghiên cứu áp dụng trên các dòng xe điện, xe lai điện và xe sử dụng động cơ đốt trong truyền thống.
Một trong những mục tiêu chính của hướng nghiên cứu này là thu hồi nguồn năng lượng còn bị lãng phí trong hệ thống phanh để tái sử dụng lại nhằm giải quyết bài toán năng lượng trên ô tô. Bên cạnh đó, đối với các xe sử dụng động cơ đốt trong thì ngoài việc giải quyết bài toán năng lượng hướng nghiên cứu này còn góp phần vào việc nghiên cứu giảm khí thải ô nhiễm môi trường do các phương tiện này gây nên. Luận án tiến sĩ này đã đi tính toán, thiết kế và thử nghiệm một hệ thống thu hồi năng lượng khi phanh được lắp thêm lên xe ô tô có kiểu hệ thống truyền lực truyền thống. Dựa trên mô hình tính toán đó, thuật toán điều khiển phân phối lực phanh tái sinh PSO được xây dựng nhằm tối ưu hóa năng lượng thu hồi và đảm bảo tính ổn định khi phanh.
Ngoài ra, các chu trình lái xe tiêu chuẩn cũng được đưa vào trong các mô hình nghiên cứu mô phỏng và thực nghiệm để từ đó tìm ra quy luật phân bố năng lượng thu hồi trong quá trình xe phanh hoặc giảm tốc. Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng xe được trang bị thêm hệ thống thu hồi năng lượng khi phanh có thể được cải thiện từ 10,49% đến 24,44% về suất tiêu hao nhiên liệu tùy thuộc vào từng chu trình thử nghiệm. Luận án được trình bày trong 5 chương bao gồm 112 trang (không kể phần tài liệu tham khảo và phụ lục). Trong đó, chương 1 trình bày tổng quan các vấn đề nghiên cứu về hệ thống thu hồi năng lượng khi phanh và đề xuất hướng nghiên cứu cũng như mô hình nghiên cứu.
Chương 2 nghiên cứu sinh đã tính toán xây dựng được mô hình toán của hệ thống thể hiện mối quan hệ của các thông số đầu vào như: hệ số khối lượng quay; vận tốc xe tại thời điểm giảm tốc; các thống số của bộ thu hồi năng lượng với năng lượng thu hồi được trong quá trình xe phanh hoặc giảm tốc được thể hiện thông qua cường độ dòng điện, điền áp của máy phát phát ra mỗi khi quá trình phanh xảy ra. Ngoài ra, trong chương này cũng trình bày về việc xây dựng mô hình mô vii phỏng dựa trên các phương trình toán đã xây dựng được. Từ cơ sở đó đi xây dựng bộ điều khiển PID để điều khiển mô hình hệ thống phanh tái sinh theo các chu trình lái xe tiêu chuẩn. Một trong những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến hiệu quả thu hồi năng lượng và vấn đề ổn định khi phanh đó là chiến lược điều khiển phân phối lực phanh tái sinh và lực phanh cơ khí sẽ được nghiên cứu và phân tích trong chương 3.
Bài toán điều khiển phân phối lực phanh tái sinh là bài toán tối ưu đa mục tiêu.
Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ
Trích dẫn luận án này
Dương Tuấn Tùng (n.d.). Luận án tiến sĩ kỹ thuật: Hiệu quả thu hồi năng lượng phanh tái sinh ô tô [Luận án tiến sĩ, Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM]. LuanAn.net. https://luanan.net/ky-thuat-co-khi/luan-an-tien-si-ky-thuat-co-khi-nghien-cuu-nang-cao-hieu-qua-thu-hoi-nang-luong-cua-he-thong-phanh-tai-sinh-tren-o-to
Câu hỏi thường gặp
Luận án "Luận án tiến sĩ kỹ thuật: Hiệu quả thu hồi năng lượng phanh tái sinh ô tô" nghiên cứu về vấn đề gì?
Luận án tiến sĩ kỹ thuật cơ khí nghiên cứu nâng cao hiệu quả thu hồi năng lượng phanh tái sinh trên ô tô.
Luận án "Luận án tiến sĩ kỹ thuật: Hiệu quả thu hồi năng lượng phanh tái sinh ô tô" được bảo vệ tại trường nào?
Luận án này được bảo vệ tại Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM.
Luận án "Luận án tiến sĩ kỹ thuật: Hiệu quả thu hồi năng lượng phanh tái sinh ô tô" thuộc chuyên ngành gì?
Luận án "Luận án tiến sĩ kỹ thuật: Hiệu quả thu hồi năng lượng phanh tái sinh ô tô" thuộc chuyên ngành Kỹ thuật Cơ khí động lực / Cơ khí ô tô. Danh mục: Kỹ Thuật Cơ Khí.
Luận án "Luận án tiến sĩ kỹ thuật: Hiệu quả thu hồi năng lượng phanh tái sinh ô tô" có bao nhiêu trang?
Luận án "Luận án tiến sĩ kỹ thuật: Hiệu quả thu hồi năng lượng phanh tái sinh ô tô" có 158 trang. Bạn có thể xem trước một phần tài liệu ngay trên trang web trước khi tải về.
Cách tải luận án "Luận án tiến sĩ kỹ thuật: Hiệu quả thu hồi năng lượng phanh tái sinh ô tô" về máy như thế nào?
Để tải luận án về máy, bạn nhấn nút "Tải xuống ngay" trên trang này, sau đó hoàn tất thanh toán phí lưu trữ. File sẽ được tải xuống ngay sau khi thanh toán thành công. Hỗ trợ qua Zalo: 0559 297 239.