Luận án tiến sĩ: Đặc tính truyền nhiệt thiết bị bay hơi kênh micro trong điều hòa không khí cỡ nhỏ sử dụng CO2 - ĐH Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH NGUYỄN TRỌNG HIẾU NGHIÊN CỨU CÁC ĐẶC TÍNH TRUYỀN NHIỆT CỦA THIẾT BỊ BAY HƠI KÊNH MICRO TRONG MÁY ĐIỀU HOÀ KHÔNG KHÍ CỠ NHỎ DÙNG MÔI CHẤT LẠNH CO2 LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÀNH: KỸ THUẬT CƠ KHÍ Tp. Hồ Chí Minh, tháng 11/2022 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH NGUYỄN TRỌNG HIẾU NGHIÊN CỨU CÁC ĐẶC TÍNH TRUYỀN NHIỆT CỦA THIẾT BỊ BAY HƠI KÊNH MICRO TRONG MÁY ĐIỀU HOÀ KHÔNG KHÍ CỠ NHỎ DÙNG MÔI CHẤT LẠNH CO2 NGÀNH: KỸ THUẬT CƠ KHÍ - 62520103 Hướng dẫn khoa học: 1.TS Đặng Thành Trung 2.TS Jyh Tong Teng Phản biện 1: Phản biện 2: Phản biện 3: Tp. Hồ Chí Minh, tháng 11/2022 STUDY ON THE HEAT TRANSFER CHARACTERISTICS OF MICROCHANNEL EVAPORATORS IN SMALL CONDITIONERS USING CO2 REFRIGERANT NGUYEN TRONG HIEU A dissertation submitted to the Faculty of Mechanical Engineering, Hochiminh City University of Technology and Education In partial satisfaction of the requirements for the degree of Doctor of Philosophy In Mechanical Engineering Advisor: Assoc. Dang Thanh Trung Co-advisor: Prof.

---------------- November 2022 LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi. Các số liệu, kết quả được nêu trong Luận án là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Hồ Chí Minh, ngày …. tháng … năm 20… (Ký tên và ghi rõ họ tên) Nguyễn Trọng Hiếu i LỜI CẢM ƠN Đề tài “Nghiên cứu các đặc tính truyền nhiệt của thiết bị bay hơi kênh micro trong máy điều hoà không khí cỡ nhỏ dùng môi chất lạnh CO 2” được thực hiện tại phòng thí nghiệm Truyền nhiệt (Heat Transfer Lab) thuộc Bộ môn Công nghệ Nhiệt - Điện lạnh, Khoa Cơ khí Động lực, Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Tp.

Trước tiên, xin cảm ơn Lãnh đạo nhà trường, các đơn vị Phòng ban trong trường đã tạo nhiều điều kiện cho các NCS học tập và nghiên cứu. Đặc biệt là những chính sách hỗ trợ hoạt động nghiên cứu khoa học dành cho NCS để phục vụ đề tài, giới thiệu các Hội nghị có uy tín trong và ngoài nước để công bố kết quả nghiên cứu. Xin gửi lời cảm ơn đến ban chủ nhiệm Chủ nhiệm khoa Cơ Khí Chế Tạo Máy, thầy cố vấn NCS đã tạo điều kiện học tập các môn học bổ sung, gia công các mẫu thí nghiệm. Đồng thời, tác giả xin gửi lời cảm ơn đến Thầy/Cô trong và ngoài trường đã nhận xét và đóng góp tích cực để đề tài được hoàn thiện.

Xin cảm ơn đến Thầy/Cô trong Bộ môn Công nghệ Nhiệt - Điện lạnh, Thầy/Cô trong Khoa Cơ khí Động lực, đã trang bị cơ sở vật chất hiện đại, những thiết bị đo chính xác cho các phòng thí nghiệm phục vụ nghiên cứu khoa học cho Giảng viên và các Nghiên cứu viên. Cuối cùng, xin gửi lời cảm ơn Thầy hướng dẫn PGS. Đặng Thành Trung và GS.TS Jyh Tong Teng đã chỉ ra các hướng nghiên cứu, các phương pháp nghiên cứu phù hợp mục tiêu đề tài.TS Jau-Huai Lu đã có những góp ý hữu ích và bài học bổ ích tại Phòng thí nghiệm Clean Power and Green Energy- NCHU, Đài Loan, các nhóm nghiên cứu khác cùng phòng thí nghiệm, các bạn học viên cao học, các bạn sinh viên đã hỗ trợ tác giả thực hiện đề tài. ii TÓM TẮT Luận án “Nghiên cứu các đặc tính truyền nhiệt của thiết bị bay hơi kênh micro trong máy điều hoà không khí cỡ nhỏ sử dụng môi chất lạnh CO2” đã được thực hiện.

Các thiết bị đã được kiểm định để có thể làm việc trong khoảng áp suất từ 74 – 90bar. Để nâng cao hệ số COP và năng suất lạnh của hệ thống CO 2 trên tới hạn cơ bản, phương pháp làm giảm nhiệt độ trước van tiết lưu được áp dụng bằng cách lắp đặt thêm thiết bị làm mát phụ và thiết bị hồi nhiệt vào hệ thống. Phương pháp lý thuyết và mô phỏng số được áp dụng để thiết kế hệ thống lạnh CO2 trên tới hạn. Hệ thống này tiếp tục được thực nghiệm để đảm bảo đạt độ tin cậy cần thiết như: Sai số độ khô cực đại giữa mô phỏng và thực nghiệm là 5,5%; sai số độ khô cực đại giữa tính toán lý thuyết và thực nghiệm là 3,5%.

Tổn thất áp suất trong các trường hợp tính toán, mô phỏng số và thực nghiệm là 1,13; 1,4 và 1,5bar. Hệ số toả nhiệt đối lưu 2 pha của trường hợp tính toán và mô phỏng số nằm trong dải dữ liệu hệ số toả nhiệt đối lưu trong thực nghiệm từ 6,5 xuống 1,3kW/m2K với sai số ±1,5kW/m2K. Thêm thiết bị làm mát phụ sẽ làm giảm 1,4oC làm cho năng suất lạnh tăng 50% và hệ số COP tăng 39%. Thêm thiết bị hồi nhiệt thì năng suất lạnh tăng 100% và hệ số COP tăng 103%.

Ngoài ra, các thông số vận hành cũng được khảo sát để hệ thống lạnh đạt năng suất lạnh tốt nhất. Các kết quả đạt được như khi thay đổi lưu lượng môi chất CO2 từ 97, 5 – 121,4 kg/h làm cho nhiệt độ bay hơi tăng từ 8,2 – 14,5 oC; năng suất lạnh đạt giá trị tốt nhất 3,12kW và COP là 3,15 khi lưu lượng là 111kg/h. Khi thay đổi vận tốc không khí qua TBBH từ 0,5 – 5,1m/s trong điều kiện lưu lượng CO 2 không đổi 75,6kg/h thì tại giá trị 5,1m/s, năng suất lạnh phía không khí bằng năng suất lạnh phía môi chất và bằng 2,09kW. Đề tài đã công bố được 9 bài báo.

Trong đó có01 bài SCIE (2022), 01 bài đăng ở tạp chí WoS - ESCI, Q3 và 02 book chapter (Scopus) từ proceedings hội nghị quốc tế. iii ABSTRACT The thesis "Study on the heat transfer characteristics of the micro-channel evaporator in a small air conditioning system using CO 2 refrigerant" was done. The equipment is safe to work in the pressure range from 74 - 90bar because they have been tested. To improve the COP and cooling capacity of the basis CO2 transcritical system, the method of reducing the temperature before the expansion valve is applied by installing the subcooler or the internal heat exchanger (IHX) into this system.

This system continues to be tested to ensure the necessary reliability such as: The maximum quality error between simulation and experiment is 5.5%; The maximum dryness error between theoretical and experimental calculations is 3. The pressure drops in theoretical calculation, simulation and experiment are 1. The calculated heat transfer coefficient and the simulation heat transfer coefficient are within the data range of the experimental heat transfer coefficient from 6.3 kW/m2K with error ±1. The subcooler reduces 1.4oC, which increases the cooling capacity by 50% and the COP by 39%.

Adding the IHX to the system increases the cooling capacity by 100% and the COP by 103%. In addition, the operating parameters are also considered to achieve the best cooling capacity of the refrigeration system. The results were obtained as when changing the CO2 mass flow rate from 97.4 kg/h, the evaporation temperature increased from 8. Cooling capacity reaches the best value of 3.12kW and COP is 3.15 when mass flow rate is 111kg/h.

When the air velocity through the evaporator is changed from 0.5 to 5,1m/s under the condition of constant CO2 mass flow rate of 75. At the value of 5,1m/s, the cooling capacity of the air side is equal to the cooling capacity of the air side quality 2. There are 9 articles published. In which, there is an article in SCIE with Impact Factor 3.5 (2022), an article in WoS - ESCI journal, Q3.

There are 02 book chapters (Scopus) from international conference proceedings, iv MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN.iv DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT.ix DANH SÁCH HÌNH ẢNH. xi DANH SÁCH CÁC BẢNG.xv MỞ ĐẦU. Lý do lựa chọn đề tài. Mục đích nghiên cứu.

Nhiệm vụ nghiên cứu. Phạm vi và giới hạn nghiên cứu. Hướng tiếp cận và phương pháp nghiên cứu. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài.

Cấu trúc Luận án. TỔNG QUAN VỀ LĨNH VỰC NGHIÊN CỨU. Tình hình nghiên cứu ngoài nước. Tình hình nghiên cứu trong nước.

TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU. Phạm vi nghiên cứu.

NỘI DUNG NGHIÊN CỨU. LÝ THUYẾT VỀ TRUYỀN NHIỆT KÊNH MINI/MICRO. Hệ số truyền nhiệt tổng của TBBH. Hệ số toả nhiệt đối lưu phía không khí.

Hệ số toả nhiệt đối lưu của môi chất lạnh CO2. Tổn thất áp suất trong TBBH kênh micro. LÝ THUYẾT VỀ HỆ THỐNG LẠNH CO2 TRÊN TỚI HẠN. Môi chất CO2 (R744).

Hệ thống lạnh CO2 trên tới hạn cơ bản. TÍNH TOÁN THIẾT KẾ HỆ THỐNG LẠNH CO2 VỚI THIẾT BỊ BAY HƠI KÊNH MICRO. TÍNH TOÁN THIẾT KẾ HỆ THỐNG LẠNH CO2 TRÊN TỚI HẠN. Trình tự tính toán.

Điều kiện ban đầu cho bài toán thiết kế. Lập bảng các giá trị của các điểm nút chu trình. Tính toán nhiệt. Tính toán thiết bị bay hơi.

Thiết bị làm mát. TÍNH KIỂM TRA KẾT QUẢ THIẾT KẾ. Tính toán, kiểm tra thiết bị bay hơi (TBBH). Kiểm tra thiết bị làm mát (TBLM).

TỔNG HỢP TÍNH TOÁN VÀ KIỂM TRA. MÔ PHỎNG SỐ VÀ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ. THIẾT LẬP PHƯƠNG TRÌNH TOÁN HỌC CHO MÔ PHỎNG SỐ. Dòng chảy rối RANS 𝒌 − 𝜺 (Reynolds-Averaged Navier–Stokes).

Các phương trình truyền nhiệt. Các phương trình về sự chuyển pha [83]. Môi chất tại lớp biên. Khi môi chất quá nhiệt.

THIẾT LẬP MÔ PHỎNG SỐ TRÊN PHẦN MỀM COMSOL. Thiết lập môi trường (Model Wizard). Thiết lập mô hình hình học. Thiết lập thuộc tính vật liệu (Specify materials propeties).

Điều kiện biên và điều kiện ban đầu. Thực hiện mô phỏng (Run Simulation). Kiểm tra sự hội tụ. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN TẠI NHIỆT ĐỘ BAY HƠI 10OC.

Nhiệt độ và mật độ dòng nhiệt. Hệ số toả nhiệt đối lưu 2 pha. KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN TẠI NHIỆT ĐỘ BAY HƠI 5 VÀ 15OC. Các điều kiện ban đầu.

Kết quả về độ khô. Kết quả về hệ số toả nhiệt đối lưu. Kết quả về công suất lạnh. THỰC NGHIỆM VÀ THẢO LUẬN KẾT QUẢ.

LẮP ĐẶT HỆ THỐNG THÍ NGHIỆM VÀ PHƯƠNG PHÁP LẤY MẪU. Lắp đặt hệ thống thí nghiệm. Phương pháp lấy mẫu. Các phương trình được sử dụng như.

Đánh giá sai số của phép đo:. CÁC KẾT QUẢ THỰC NGHIỆM VÀ THẢO LUẬN. Thực nghiệm đánh giá kết quả tính toán và mô phỏng số. Ảnh hưởng của quá trình làm mát phụ (Subcooler).

Ảnh hưởng của quá trình hồi nhiệt đến đặc tính truyền nhiệt. Ảnh hưởng của lưu lượng CO2 đến các đặc tính truyền nhiệt. Ảnh hưởng của lưu lượng không khí qua TBBH. Ảnh hưởng của tỉ số áp suất pc/pe đến đặc tính TBBH.

KẾT LUẬN VÀ HƯỚNG PHÁT TRIỂN. TÍNH MỚI CỦA ĐỀ TÀI. HƯỚNG PHÁT TRIỂN.115 TÀI LIỆU THAM KHẢO.116 DANH MỤC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ.131 PHỤ LỤC 1 CHƯƠNG TRÌNH TÍNH TOÁN NHIỆT EES.131 PHỤ LỤC 2 THÔNG SỐ KỸ THUẬT THIẾT BỊ LÀM MÁT.134 PHỤ LỤC 3 THÔNG SỐ THIẾT BỊ NGƯNG TỤ.140 PHỤ LỤC 4 BẢNG TÍNH EXCEL CHU TRÌNH CO2.