Quản trị danh mục cho vay tại Vietcombank: Luận án Tiến sĩ Phùng Thu Hà

BỘ GIÁO DỤC VÀ ÐÀO TẠO BỘ TÀI CHÍNH HỌC VIỆN TÀI CHÍNH PHÙNG THU HÀ QUẢN TRỊ DANH MỤC CHO VAY TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN NGOẠI THƯƠNG VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Hà Nội - 2020 BỘ GIÁO DỤC VÀ ÐÀO TẠO BỘ TÀI CHÍNH HỌC VIỆN TÀI CHÍNH PHÙNG THU HÀ QUẢN TRỊ DANH MỤC CHO VAY TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN NGOẠI THƯƠNG VIỆT NAM Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng Mã số: 09.01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. Nguyễn Thị Hải Hà Hà Nội - 2020 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan bản luận án “Quản trị danh mục cho vay tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam" là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, tư liệu sử dụng trong luận án là trung thực và có nguồn gốc, có xuất xứ rõ ràng và được ghi trong tài liệu tham khảo. NGHIÊN CỨU SINH PHÙNG THU HÀ ii LỜI CẢM ƠN Nghiên cứu sinh xin bày tỏ sự biết ơn sâu sắc tới thầy cô hướng dẫn đã nhiệt tình hướng dẫn để nghiên cứu sinh có thể hoàn thành luận án này.

Nghiên cứu sinh trân trọng cảm ơn những ý kiến đóng góp chân thành và quý báu của các nhà khoa học, sự hỗ trợ nhiệt tình của các nhà quản lý tại các đơn vị trong quá trình thu thập tài liệu khi thực hiện luận án. Nghiên cứu sinh chân thành cảm ơn Ban giám đốc Học viện Tài chính đã tạo mọi điều kiện về vật chất và tinh thần, giúp nghiên cứu sinh hoàn thành luận án. Cuối cùng, nghiên cứu sinh xin bày tỏ lời cảm ơn tới gia đình và bạn bè đã động viên, giúp đỡ nghiên cứu sinh trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận án này. NGHIÊN CỨU SINH PHÙNG THU HÀ iii DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT STT Viết tắt Giải thích thuật ngữ 1 ADB Asian Development Bank_Ngân hàng Phát triển Châu Á 2 Agribank Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam 3 BĐH Ban điều hành 4 CAR Capital Adequacy Ratio_Tỷ lệ an toàn vốn 5 CET1 Common Equity Tier 1_Tỷ lệ an toàn vốn cổ phần thường 6 CIC Credit Information Center_Trung tâm thông tin tín dụng quốc gia 7 CNTT Công nghệ thông tin 8 CRS Constant returns to scale_Hiệu quả không đổi theo quy mô 9 DEA Data Envelopment Analysis_Mô hình phân tích bao dữ liệu 10 DMCV Danh mục cho vay 11 DMU Decision Making Unit_Đơn vị ra quyết định 12 DN Doanh nghiệp 13 DNNN Doanh nghiệp nhà nước 14 EAD Exposure at Default_Dư nợ tại thời điểm vỡ nợ 15 EDF Expected Default Frequency_Tần suất không hoàn trả kỳ vọng 16 EU European Union_Liên minh châu Âu 17 EUR Đồng tiền chung của Liên minh Châu Âu 18 GDP Gross Domestic Product_Tổng sản phẩm quốc nội 19 HĐQT Hội đồng quản trị 20 HĐTD Hội đồng tín dụng 21 HHI Herfindahl-Hirschman Index_Chỉ số Herfindahl-Hirschman 22 IMF International Monetary Fund_Quỹ tiền tệ quốc tế 23 KTNB Kiểm tra nội bộ 24 LDR Loan to Deposit Ration_Tỷ lệ dư nợ tín dụng so với vốn huy động 25 LEMG Loan Exposure Management Group_Nhóm quản lý rủi ro nợ mới 26 LGD Loss Given Default_Tổn thất khi vỡ nợ Management Information System 27 MIS Hệ thống thông tin quản lý 28 NatWest Ngân hàng National Westminster tại Anh 29 NCS Nghiên cứu sinh 30 NHNN Ngân hàng Nhà nước 31 NHTM Ngân hàng thương mại iv STT Viết tắt Giải thích thuật ngữ 32 NIM Net Interest Margin_Tỷ lệ thu nhập lãi cận biên Comptroller of the Currency 33 OCC Văn phòng kiểm soát tiền tệ thuộc Bộ Tài chính Mỹ 34 PD Probability Of Default_Xác suất vỡ nợ Production Possibilities Frontier 35 PPF Đường giới hạn khả năng sản xuất 36 RWA Risk Weighted Assets_Tài sản có rủi ro Stochastic Frontier Analysis 37 SFA Mô hình phân tích biến ngẫu nhiên Society for Worldwide Interbank Financial Telecommunications 38 SWIFT Hiệp hội Viễn thông tài chính liên ngân hàng toàn cầu 39 TCTD Tổ chức tín dụng 40 TE Technical Efficiency_Hiệu quả kĩ thuật 41 TMCP Thương mại cổ phần 42 TNHH Trách nhiệm hữu hạn 43 TTSC Tổng tài sản có 44 USD Đô la Mỹ Vietnam Asset Management Coporation 45 VAMC Công ty Quản lý tài sản của các Tổ chức Tín dụng Việt Nam 46 VAR Value At Risk 47 VCSH Vốn chủ sở hữu 48 Vietcombank Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam 49 Vietinbank Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương Việt Nam 50 VNĐ Việt Nam Đồng 51 VRS Variable Returns to Scale_Hiệu quả thay đổi theo quy mô 52 WB World Bank_ Ngân hàng thế giới 53 WTO World Trade Organization_Tổ chức thương mại thế giới v MỤC LỤC MỞ ĐẦU.

1 CHƯƠNG 1 LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ QUẢN TRỊ DANH MỤC CHO VAY TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 14 1. HOẠT ĐỘNG CHO VAY VÀ DANH MỤC CHO VAY CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI. Hoạt động cho vay của ngân hàng thương mại. Danh mục cho vay của ngân hàng thương mại.

Rủi ro danh mục cho vay của ngân hàng thương mại. Các chỉ tiêu đánh giá danh mục cho vay của ngân hàng thương mại. QUẢN TRỊ DANH MỤC CHO VAY TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI. Khái niệm và vai trò của quản trị danh mục cho vay đối với ngân hàng thương mại.

Nội dung quản trị danh mục cho vay tại ngân hàng thương mại. Phương pháp quản trị danh mục cho vay. Đánh giá hiệu quả danh mục cho vay theo ngành kinh tế của ngân hàng thương mại bằng mô hình phân tích bao dữ liệu. Các nhân tố ảnh hưởng đến quản trị danh mục cho vay của ngân hàng thương mại.

KINH NGHIỆM CỦA MỘT SỐ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI TRÊN THẾ GIỚI VỀ QUẢN TRỊ DANH MỤC CHO VAY VÀ BÀI HỌC CHO NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN NGOẠI THƯƠNG VIỆT NAM. Kinh nghiệm của một số ngân hàng thương mại trên thế giới về quản trị danh mục cho vay. Bài học kinh nghiệm cho Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam về quản trị danh mục cho vay.78 TIỂU KẾT CHƯƠNG 1. 82 CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN TRỊ DANH MỤC CHO VAY TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN NGOẠI THƯƠNG VIỆT NAM 84 2.

TỒNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH HOẠT ĐỘNG CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN NGOẠI THƯƠNG VIỆT NAM. Lịch sử hình thành phát triển và những đặc trưng cơ bản trong hoạt động của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam. Mô hình tổ chức hoạt động Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam. Tổng quan về tình hình kinh doanh của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam giai đoạn 2013-2018.

THỰC TRẠNG DANH MỤC CHO VAY CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN NGOẠI THƯƠNG VIỆT NAM. Cơ cấu danh mục cho vay. Đo lường rủi ro danh mục cho vay của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam. Đánh giá danh mục cho vay của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam giai đoạn 2013-2018.

THỰC TRẠNG QUẢN TRỊ DANH MỤC CHO VAY TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN NGOẠI THƯƠNG VIỆT NAM. Lập kế hoạch quản trị danh mục cho vay. Tổ chức thực hiện danh mục cho vay. Điều hành và giám sát thực hiện danh mục cho vay.

Điều chỉnh danh mục cho vay. Đánh giá hiệu quả danh mục cho vay theo ngành kinh tế bằng mô hình phân tích bao dữ liệu. ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG QUẢN TRỊ DANH MỤC CHO VAY TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN NGOẠI THƯƠNG VIỆT NAM. Những kết quả đạt được.

Những hạn chế. Nguyên nhân của những hạn chế.142 TIỂU KẾT CHƯƠNG 2. 149 CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN TRỊ DANH MỤC CHO VAY TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN NGOẠI THƯƠNG VIỆT NAM. ĐỊNH HƯỚNG HOÀN THIỆN QUẢN TRỊ DANH MỤC CHO VAY TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN NGOẠI THƯƠNG VIỆT NAM ĐẾN NĂM 2025.

Định hướng phát triển và nhiệm vụ trọng tâm của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam đến năm 2025.Định hướng hoàn thiện quản trị danh mục cho vay của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam. GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN TRỊ DANH MỤC CHO VAY TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN NGOẠI THƯƠNG VIỆT NAM. Xây dựng chiến lược quản trị danh mục cho vay. Xây dựng hệ thống thông tin quản trị danh mục cho vay.

Thành lập Phòng Quản trị danh mục cho vay tại Hội sở chính. Phân ngành danh mục cho vay chi tiết, phù hợp với hướng dẫn của chính phủ. Xây dựng công cụ đo lường rủi ro danh mục cho vay chuẩn hóa theo thông lệ quốc tế. Thực hiện linh hoạt các công cụ điều chỉnh danh mục cho vay.

Tăng cường công tác giám sát thực hiện danh mục cho vay. Phát triển nguồn nhân lực cho quản trị danh mục cho vay. Kiến nghị với Chính phủ. Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.180 vii TIỂU KẾT CHƯƠNG 3.188 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN CỦA NCS.

190 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 201 viii DANH MỤC CÁC BẢNG, HÌNH VẼ DANH MỤC BẢNG Bảng 1. Cách thức điều chỉnh danh mục cho vay của NHTM. Các công cụ phái sinh tín dụng.

Tổng tài sản có và vốn chủ sở hữu của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam giai đoạn 2013-2018. Hoạt động huy động vốn của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam (2013-2018). Cơ cấu nguồn vốn huy động của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam (2013-2018). Dư nợ cho vay của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam (2013-2018).

Thu nhập từ kinh doanh ngoại tệ của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam (2013-2018). Thu nhập từ hoạt động dịch vụ của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam (2013-2018). Cơ cấu danh mục cho vay theo ngành kinh tế của Vietcombank giai đoạn 2013-2018. Tốc độ tăng trưởng dư nợ cho vay theo ngành kinh tế (2013-2018).

Cơ cấu danh mục cho vay theo thời hạn giai đoạn 2013-2018. Cơ cấu danh mục cho vay theo chất lượng nợ (2013-2018). Cơ cấu danh mục cho vay theo đối tượng khách hàng. Cơ cấu danh mục cho vay theo loại tiền tệ.

Đo lường rủi ro danh mục cho vay phân theo nhóm ngành kinh tế (2013-2018). Các chỉ tiêu đánh giá danh mục cho vay của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam (2013-2018).15: Mục tiêu của danh mục cho vay năm 2018. Giá trị nợ bán cho VAMC của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại thương Việt Nam. Mô tả mẫu nghiên cứu.

Các biến trong mô hình nghiên cứu. Kết quả phân tích DEA.1: Các chỉ tiêu kinh tế cơ bản của Vietcombank tới năm 2025.151 ix DANH MỤC HÌNH Hình 1. Cơ cấu các loại rủi ro trong hoạt động cho vay của NHTM Hình 1. Quy trình quản trị danh mục cho vay của NHTM Hình 1.

Sơ đồ tổ chức bộ máy quản trị danh mục cho vay Hình 1.