Luận án tiến sĩ Đào Thị Huyền Anh: Ổn định tài chính khu vực và kinh nghiệm quốc tế

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI ĐÀO THỊ HUYỀN ANH ỔN ĐỊNH KHU VỰC TÀI CHÍNH: KINH NGHIỆM QUỐC TẾ VÀ HÀM Ý CHO VIỆT NAM Chuyên ngành: Kinh tế Phát triển Mã số: 62.05 LUẬN ÁN TIẾN SỸ KINH TẾ NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. TÔ THỊ ÁNH DƢƠNG 2. VŨ TUẤN ANH HÀ NỘI - 2017 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các số liệu nêu trong luận án là trung thực. Những kết luận khoa học của luận án chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào khác.

Tác giả luận án MỤC LỤC MỞ ĐẦU. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI. Tổng quan nghiên cứu ở nƣớc ngoài. Tổng quan nghiên cứu trong nƣớc.

Khoảng trống trong nghiên cứu. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ỔN ĐỊNH KHU VỰC TÀI CHÍNH. Khu vực tài chính. Khái niệm khu vực tài chính.

Đặc điểm và cấu trúc khu vực tài chính. Vai trò của khu vực tài chính. Ổn định khu vực tài chính. Khái niệm ổn định khu vực tài chính.

Vai trò của ổn định khu vực tài chính. Các nhân tố tác động đến ổn định khu vực tài chính. Đảm bảo ổn định khu vực tài chính. Mô hình thể chế đảm bảo ổn định tài chính.

Chính sách an toàn vĩ mô - chính sách đảm bảo ổn định tài chính. Tiêu chí đánh giá khuôn khổ ổn định tài chính hiệu quả. KINH NGHIỆM QUỐC TẾ VỀ ỔN ĐỊNH TÀI CHÍNH VÀ BÀI HỌC CHO VIỆT NAM. Kinh nghiệm của Indonesia.

Những nét chung về cấu trúc khu vực tài chính Indonesia. Khuôn khổ thể chế đảm bảo ổn định tài chính. Công cụ phân tích và thực thi chính sách ổn định tài chính ở Indonesia. Kinh nghiệm của Thái Lan.

Tình hình chung khu vực tài chính Thái Lan. Khuôn khổ thể chế đảm bảo ổn định tài chính ở Thái Lan. Phối hợp giữa các chính sách nhằm đảm bảo ổn định tài chính. Kinh nghiệm Hàn Quốc.

Thực trạng và đặc điểm khu vực tài chính ở Hàn Quốc. Khuôn khổ thể chế về ổn định tài chính ở Hàn Quốc. Công cụ phân tích và chính sách ổn định tài chính ở Hàn Quốc. Kinh nghiệm của Vƣơng quốc Anh.

Đặc điểm chung về hệ thống tài chính của Anh. Khuôn khổ thể chế đảm bảo ổn định tài chính của Anh. Công cụ phân tích và thực thi chính sách đảm bảo ổn định tài chính. Kinh nghiệm của Thụy Điển.

Đặc điểm hệ thống tài chính Thụy Điển. Khuôn khổ thể chế đảm bảo ổn định tài chính ở Thụy Điển. Các công cụ phân tích và thực thi chính sách đảm bảo ổn định tài chính ở Thụy Điển. Bài học cho Việt Nam.

THỰC TRẠNG ỔN ĐỊNH KHU VỰC TÀI CHÍNH VÀ CÁC GIẢI PHÁP ĐẢM BẢO ỔN ĐỊNH TÀI CHÍNH Ở VIỆT NAM. Tình hình ổn định khu vực khu vực tài chính. Cấu trúc khu vực tài chính Việt Nam. Lĩnh vực ngân hàng.

Lĩnh vực chứng khoán. Lĩnh vực bảo hiểm. Rủi ro của khu vực tài chính ở Việt Nam. Thực trạng hệ thống khuôn khổ thể chế và vận hành đảm bảo ổn định tài chính ở Việt Nam.

Khuôn khổ thể chế đảm bảo ổn định tài chính ở Việt Nam. Khuôn khổ phân tích và vận hành chính sách đảm bảo ổn định tài chính ở Việt Nam 134 4. Sự cần thiết đảm bảo ổn định khu vực tài chính ở Việt Nam. Quan điểm, phƣơng hƣớng và các điều kiện cụ thể nhằm đảm bảo ổn định khu vực tài chính ở Việt Nam.

Quan điểm, phƣơng hƣớng nhằm đảm bảo ổn định khu vực tài chính ở Việt Nam. Điều kiện để áp dụng đề xuất. Các giải pháp nhằm đảm bảo ổn định tài chính ở Việt Nam. Khuôn khổ pháp lý.

Mô hình tổ chức. Công cụ phân tích và điều hành chính sách đảm bảo ổn định tài chính. Truyền thông về ổn định tài chính. Cơ sở dữ liệu.

Các giải pháp hỗ trợ khác. 161 DANH MỤC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ. 162 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 163 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT ADB Ngân hàng Phát triển Châu Á BCBS Ủy ban Basel về giám sát ngân hàng BI Ngân hàng Trung ƣơng Indonesia BIS Ngân hàng Thanh toán quốc tế BOE Ngân hàng Trung ƣơng Anh BOK Ngân hàng Trung ƣơng Hàn Quốc BOT Ngân hàng Trung ƣơng Thái Lan BTC Bộ tài chính CQTTGSNH Cơ quan Thanh tra giám sát ngân hàng DNBH Doanh nghiệp bảo hiểm DNNN Doanh nghiệp nhà nƣớc DTI Tỷ lệ dƣ nợ/thu nhập ECB Ngân hàng Trung ƣơng Châu Âu EWS Hệ thống cảnh báo sớm FCA Cơ quan thực thi giám sát tài chính FPC Hội đồng chính sách tài chính FSIs Các chỉ số lành mạnh tài chính FSSF Diễn đàn ổn định tài chính FSR Báo cáo Ổn định tài chính GDP Tổng sản phẩm quốc nội HSX Sở giao dịch chứng khoán TP.

Hồ Chí Minh HNX Sở giao dịch chứng khoán TP. Hà Nội FSB Hội đồng Ổn định Tài chính IMF Quỹ Tiền tệ Quốc tế LCR Tỷ lệ đảm bảo thanh khoản LTV Tỷ lệ cho vay trên giá trị tài sản đảm bảo MOF Bộ Tài chính MPC Ủy ban chính sách tiền tệ MPIs Các chỉ số an toàn vĩ mô NHNN Ngân hàng Nhà nƣớc NHTM Ngân hàng Thƣơng mại NHTW Ngân hàng Trung ƣơng NHTMNN Ngân hàng thƣơng mại nhà nƣớc PRA Cơ quan giám sát an toàn SIFI Tổ chức tài chính có tầm quan trọng hệ thống ST Stress test - Kiểm tra sức chịu đựng TCTD Tổ chức tín dụng TĐTC Tập đoàn tài chính TPCP Trái phiếu Chính phủ UBGSTCQG Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia UBCKNN Ủy ban chứng khoán nhà nƣớc WB Ngân hàng Thế giới WTO Tổ chức Thƣơng mại Thế giới DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2. Mô hình cơ chế tổ chức. So sánh chính sách an toàn vĩ mô và an toàn vi mô.

Các kịch bản về việc áp dụng hoặc loại bỏ MPIs. Các chỉ số sử dụng trong công cụ phân tích của Indonesia. Các công cụ thực thi chính sách an toàn vĩ mô của Indonesia. Bảng các công cụ điều hành chính sách an toàn vĩ mô của Anh.

Cơ cấu hệ thống các TCTD của Việt Nam. Kết quả hoạt động kinh doanh của các CTCK giai đoạn 2012-2014. Các doanh nghiệp Bảo hiểm niêm yết trên sàn chứng khoán. Error! Bookmark not defined.

DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 2. Khuôn khổ đảm bảo ổn định khu vực tài chính. Mối quan hệ giữa chính sách an toàn vĩ mô và các chính sách khác. Quy trình thực hiện chính sách an toàn vĩ mô .4: Các chỉ số đánh giá rủi ro hệ thống theo mục tiêu trung gian của chính sách an toàn vĩ mô.

Bộ công cụ và mục tiêu (theo chiều thời gian). Mục tiêu của công cụ (theo cơ cấu). Quá trình hoàn thiện hệ thống pháp lý của Indonesia. Nhiệm vụ và chức năng NHTW Indonesia.

Diễn đàn phối hợp Ổn định hệ thống tài chính của Indonesia. Khuôn khổ an toàn vĩ mô của Indonesia. Cơ cấu tổ chức các Ủy ban thuộc NHTW Thái Lan. Quy trình giám sát an toàn vĩ mô.

Mô hình đánh giá rủi ro hệ thống SAMP. Thay đổi nợ nƣớc ngoài ngắn hạn. Thay đổi các khoản vay thế chấp bằng bất động sản ở khi áp dụng LTV và DTI. Hệ thống tài chính của Anh và các nƣớc.

Khuôn khổ giám sát tài chính mới của Anh. Sơ đồ quy trình nhiệm vụ của Hội đồng Chính sách tài chính của Anh. Cơ chế phối hợp giữa các cơ quan nhằm đảm bảo ổn định tài chính của Anh. Mô hình thực hiện ổn định tài chính của Thụy Điển.

Quy trình NHTW Thụy Điển đánh giá ổn định tài chính. Cấu trúc khu vực tài chính Việt Nam .Tổng Tài sản của TCTD/ GDP (%).Cơ cấu tổng tài sản theo loại hình TCTD. Tỷ lệ tín dụng so với GDP (%). Cơ cấu tài sản của TCTD 2011-2015.

Dƣ nợ tín dụng theo ngành kinh tế. Dƣ nợ tín dụng theo kỳ hạn. Vốn huy động. Cơ cấu nợ phải trả.

Tỷ lệ dƣ nợ/tiền gửi. Cơ cấu vốn chủ sở hữu của các TCTD. Vốn tự có và Vốn điều lệ. Cơ cấu vốn điều lệ của các TCTD năm 2014.

Số lƣợng CTCK giai đoạn 2000-2015. Cơ cấu doanh thu các.17 Thị phần Bảo hiểm phi nhân thọ 2015 .18 Thị phần Bảo hiểm nhân thọ 2015. Tăng trƣởng tín dụng và tăng trƣởng tín dụng BĐS. Chênh lệch Tín dụng so với GDP.

CAR của NHTMNN giai đoạn 2011-2014. NPLs của các TCTD. Kết quả xử lý nợ xấu. Tỷ suất lợi nhuận trên tài sản.

Tỷ suất lợi nhuận trên vốn chủ sở. Cơ cấu Tổ Công tác ODTC thuộc NHNN. Sự ầ t t ủ u Khu vực tài chính luôn giữ vai trò cực kỳ quan trọng trong nền kinh tế với chức năng chủ yếu là kênh huy động và phân bổ nguồn lực trong nền kinh tế. Trong đó ngân hàng là huyết mạch vốn của nền kinh tế, là bộ phận quan trọng nhất của hệ thống trung gian tài chính cung cấp nguồn vốn cho toàn bộ nền kinh tế.

Hoạt động ngân hàng cần phải luôn thông suốt, hiệu quả, an toàn để duy trì sự vận hành trôi chảy các hoạt động trong nền kinh tế, góp phần thúc đẩy kinh tế phát triển, và duy trì sự ổn định của kinh tế vĩ mô. Một khu vực tài chính vững mạnh có thể thúc đẩy tăng trƣởng kinh tế trong dài hạn, hỗ trợ đổi mới công nghệ, nghiên cứu và phát triển. Ngƣợc lại, sự bất ổn định của khu vực tài chính có thể gây ra những hậu quả nặng nề, kìm hãm, thậm chí kéo lùi sự phát triển của nền kinh tế. Với tính chất hệ thống của mình, chỉ cần một định chế tài chính bất ổn cũng có thể có tác động lan truyền rất lớn, gây nên sự bất ổn cho cả khu vực tài chính và tính ổn định của cả nền kinh tế.

Điều này cho thấy tính dễ tổn thƣơng của khu vực tài chính nói chung, hệ thống ngân hàng nói riêng, đồng thời cũng khẳng định tầm quan trọng của sự ổn định của hệ thống ngân hàng đối với ổn định kinh tế vĩ mô và phát triển kinh tế của từng quốc gia và toàn cầu.