Mở rộng cơ sở thuế ở việt nam

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ TÀI CHÍNH HỌC VIỆN TÀI CHÍNH LÊ MẠNH TG MỞ RỘNG CƠ SỞ THUẾ Ở VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ HÀ NỘI - 2023 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ TÀI CHÍNH HỌC VIỆN TÀI CHÍNH LÊ MẠNH THẮNG MỞ RỘNG CƠ SỞ THUẾ Ở VIỆT NAM Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số: 9.01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Người hướng dẫn khoa học: PGS. Vương Thị Thu Hiền HÀ NỘI - 2023 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả trong luận án là trung thực, xuất phát từ thực tế, có nguồn gốc rõ ràng và được trích dẫn đầy đủ theo qui định. Tác giả luận án Lê Mạnh Thắng ii LỜI CẢM ƠN Đầu tiên, tác giả luận án gửi lời cảm ơn sâu sắc tới PGS.

là hai người hướng dẫn khoa học đã tận tình chỉ bảo và động viên trong suốt quá trình nghiên cứu và thực hiện luận án này. Đồng thời, tác giả cũng trân trọng cảm ơn các cô giáo, thầy giáo giảng dạy, các cán bộ của Khoa Thuế - Hải quan, Khoa Sau đại học – Học viện Tài chính đã tạo mọi điều kiện cho tác giả trong suốt thời gian học tập , nghiên cứu và thực hiện luận án này. Tác giả chân thành cảm ơn các đồng chí lãnh đạo, các cán bộ Vụ Chính sách; Cục Thanh tra, kiểm tra thuế - Tổng cục Thuế; Văn phòng Tổng cục Hải quan; Viện Chiến lược Tài chính, Vụ Chính sách Thuế - Bộ Tài chính đã nhiệt tình hỗ trợ tác giả trong quá trình khảo sát, thu thập dữ liệu, cung cấp các thông tin quan trọng và cần thiết giúp tác giả hoàn thành luận án. Tiếp đến, tác giả cũng gửi lời cảm ơn đến các đồng chí, đồng nghiệp, các nhà khoa học đã dành thời gian trao đổi, góp ý chân thành, tạo điều kiện tốt nhất để tác giả hoàn thiện luận án.

Và tác giả xin gửi lời cảm ơn tới gia đình, người thân đã luôn kịp thời động viên, khích lệ tác giả trong suốt quá trình là nghiên cứu sinh của Học viện Tài chính, đặc biệt là trong giai đoạn thực hiện luận án này. Trân trọng cảm ơn, Tác giả luận án MỤC LỤC MỞ ĐẦU .1 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VỀ CƠ SỞ THUẾ .8 VÀ MỞ RỘNG CƠ SỞ THUẾ .1 TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU. Các công trình nghiên cứu về chính sách thuế có nội dung về cơ sở thuế. Các công trình nghiên cứu nước ngoài 8 1.

Các công trình nghiên cứu trong nước 9 1.2 Các công tình nghiên cứu về cơ sở thuế và mở rộng cơ sở thuế .1 Các công trình nghiên cứu nước ngoài 12 1.2 Các công trình nghiên cứu trong nước 14 1.2 NHẬN XÉT CHUNG VỀ CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.1 Đánh giá kết quả nghiên cứu. Khoảng trống cần tiếp tục nghiên cứu. 16 KẾT LUẬN CHƯƠNG 1. 18 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN .19 VỀ CƠ SỞ THUẾ VÀ MỞ RỘNG CƠ SỞ THUẾ .1 TỔNG QUAN VỀ CƠ SỞ THUẾ .1 Khái quát cơ sở thuế.2 Các yếu tố xác định cơ sở thuế .1 Phạm vi của đối tượng chịu thuế 22 2.2 Miễn thuế, giảm thuế 22 2.3 Ngưỡng đánh thuế 23 2.4 Các khoản chi phí được trừ (khấu trừ) 23 2.5 Lỗ kết chuyển 24 2.3 Nguyên tắc thiết lập cơ sở thuế .1 Nguyên tắc thiết lập cơ sở thuế tiêu dùng 24 2.2 Nguyên tắc thiết lập cơ sở thuế thu nhập 26 2.3 Nguyên tắc thiết lập cơ sở thuế tài sản 28 2.2 MỞ RỘNG CƠ SỞ THUẾ.1 Khái niệm mở rộng cơ sở thuế .2 Tác động của mở rộng cơ sở thuế .1 Tác động tích cực của việc mở rộng cơ sở thuế 32 2.

Tác động tiêu cực của việc mở rộng cơ sở thuế 35 2. Nội dung mở rộng cơ sở thuế. Bổ sung các hoạt động kinh tế mới vào diện chịu thuế 36 2.2 Thu hẹp các đối tượng không chịu thuế và các đối tượng được miễn thuế 36 2.3 Không qui định ngưỡng hoặc qui định mức ngưỡng chịu thuế thấp 37 2.4 Các khoản chi phí khấu trừ (các khoản giảm trừ) 37 2.5 Đảm bảo cơ sở thuế thực tế phù hợp với cơ sở thuế danh nghĩa 39 2.6 Tăng giá trị cơ sở thuế 40 2.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến mở rộng cơ sở thuế .3 XU HƯỚNG MỞ RỘNG CƠ SỞ THUẾ Ở CÁC NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA ĐỐI VỚI VIỆT NAM .1 Xu hướng mở rộng cơ sở thuế ở các nước trên thế giới .1 Mở rộng cơ sở thuế tiêu dùng để bù đắp sự suy giảm nguồn thu từ thuế xuất khẩu, nhập khẩu 49 2. Mở rộng cơ sở tính thuế của các sắc thuế thu nhập với mức thuế suất thấp hơn để tăng thu NSNN 59 2.

Đề cao tính trung lập của hệ thống thuế đối với các hoạt động đầu tư và kinh doanh thông qua việc xóa bớt những ưu đãi, miễn, giảm thuế 60 2. Mở rộng cơ sở thuế đánh vào tài sản thông qua việc bao quát các giai đoạn, hình thức của tài sản 61 2. Áp dụng phương thức đánh thuế riêng đối với từng loại tài sản 63 2. Giảm bớt các trường hợp miễn, giảm thuế đánh vào tài sản 65 2.

Chính sách thuế mới bao quát các hoạt động trong nền kinh tế số 66 2. Ban hành Luật thuế khí thải nhà kính. Những bài học đối với Việt Nam .69 KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 71 CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG CƠ SỞ THUẾ Ở VIỆT NAM VÀ. 72 KHẢ NĂNG MỞ RỘNG CƠ SỞ THUẾ Ở VIỆT NAM.

KHÁI QUÁT VỀ THỰC TRẠNG CƠ SỞ THUẾ Ở VIỆT NAM. Thực trạng cơ sở thuế tiêu dùng. Thuế giá trị gia tăng 72 3. Thuế tiêu thụ đặc biệt 73 3.

Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu 75 3. Thuế bảo vệ môi trường 77 3. Thực trạng cơ sở thuế thu nhập. Thuế thu nhập doanh nghiệp 79 3.

Thuế thu nhập cá nhân 82 3. Thực trạng cơ sở thuế tài sản. Thuế sử dụng đất nông nghiệp 84 3. Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp 85 3.

Thuế tài nguyên 86 3. KẾT QUẢ THU NSNN Ở VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2009- 2021. Những kết quả đạt được .1 Hệ thống chính sách thuế ở Việt Nam góp phần đảm bảo động viên nguồn thu chủ yếu cho NSNN 92 3. Cơ sở thuế được qui định trong hệ thống chính sách thuế đang dần được vận hành theo hướng minh bạch, phù hợp với thực tiễn và công tác quản lý thu.

Cơ sở thuế được qui định trong các chính sách thuế dần được bổ sung, hoàn thiện để phù hợp với thông lệ quốc tế và chống xói mòn nguồn thu NSNN. Hạn chế và khả năng MRCST ở Việt Nam những năm sắp tới. Các qui định về đối tượng chịu thuế trong các luật thuế còn hẹp 102 3. Còn nhiều đối tượng không chịu thuế được qui định trong các luật thuế 103 3.

Còn nhiều trường hợp được miễn thuế, ưu đãi thuế. Các khoản chi phí được khấu trừ (giảm trừ) còn bất cập 107 3. Tác động của ưu đãi thuế thu nhập đối với mục tiêu thu hút FDI chưa hiệu quả đồng thời gây suy giảm cơ sở thuế 110 3. Thiếu thống nhất giữa cơ sở thuế danh nghĩa và cơ sở thuế thực 120 3.

Chính sách thuế chưa bao quát hết các hoạt động mới phát sinh trong nền kinh tế, gây nên hiện tượng thu hẹp cơ sở thuế 121 3. PHÂN TÍCH VÀ ĐÁNH GIÁ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN MỞ RỘNG CƠ SỞ THUẾ Ở VIỆT NAM TRÊN CƠ SỞ KẾT QUẢ ĐIỀU TRA KHẢO SÁT. Mô hình và các giả thuyết nghiên cứu. Hệ thống số liệu và phương pháp khảo sát, thu thập số liệu.

Thống kê mô tả các nhân tố/thang đo dùng trong mô hình nghiên cứu. Biến số gắn với nhân tố Xu hướng toàn cầu hóa và tự do hoá thương mại134 3. Biến số gắn với nhân tố Nhu cầu chi tiêu của nhà nước 134 3. Biến số gắn với nhân tố Bối cảnh kinh tế quốc gia 135 3.Biến số gắn với nhân tố Cơ quan thuế 135 3.Biến số gắn với nhân tố Chính trị, văn hoá-xã hội 136 3.

Biến số gắn với Mở rộng cơ sở thuế ở Việt Nam 136 3. Đánh giá độ tin cậy thang đo. Phân tích nhân tố khám phá EFA. Phân tích tương quan, phân tích hồi quy và kiểm định các giả thuyết nghiên cứu 145 3.

Phân tích tương quan 145 3. Phân tích hồi quy 146 KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 .153 CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP MỞ RỘNG CƠ SỞ THUẾ .154 Ở VIỆT NAM TRONG THỜI GIAN TỚI. DỰ BÁO TÌNH HÌNH KINH TẾ QUỐC TẾ, VIỆT NAM TRONG THỜI GIAN TỚI VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA ĐỐI VỚI THU NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC Ở VIỆT NAM. Dự báo tình hình kinh tế quốc tế, Việt Nam trong thời gian tới.

Dự báo tình hình kinh tế quốc tế 154 4. Dự báo tình hình KT-XH ở Việt Nam 158 4.2 Cơ hội và thách thức đối với thu NSNN ở Việt Nam trong thời gian tới. Thách thức 161 4. QUAN ĐIỂM ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP MRCST Ở VIỆT NAM.

GIẢI PHÁP MRCST Ở VIỆT NAM TRONG THỜI GIAN TỚI. Mở rộng phạm vi áp dụng thuế tiêu dùng. Mở rộng cơ sở thuế thu nhập. Rà soát để hoàn thiện các khoản chi phí được trừ (giảm trừ) trong chính sách thuế thu nhập.

Mở rộng phạm vi áp dụng thuế tài sản. Đối với thuế đánh vào tài sản là bất động sản. Hoàn thiện thuế tài nguyên theo hướng mở rộng cơ sở thu. Mở rộng cơ sở thuế từ các Luật thuế mới.

Xây dựng Luật Thuế kỹ thuật số phù hợp với nền kinh tế số 185 4. Áp dụng Luật thuế khí thải 187 4. Hoàn thiện công tác quản lý thuế. Tăng cường sự phối hợp của các cơ quan chức năng.

Thực hiện “phân đoạn” người nộp thuế. Tăng cường nguồn lực cho quản lý: bao gồm nguồn lực con người và nguồn lực vật chất phục vụ quản lý. Giải pháp ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý thuế .193 KẾT LUẬN CHƯƠNG 4 196 KẾT LUẬN .197 DANH MỤC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN .