Luận án tiến sĩ kế toán trách nhiệm trong doanh nghiệp xuất nhập khẩu Việt Nam - Lê Thị Yến Oanh

Luận án TS kinh tế: Kế toán trách nhiệm DN XK-NK VN. Phân tích vai trò, mô hình, giải pháp ứng dụng hiệu quả.

Chuyên ngành
Kế toán
Tác giả

Luan An

Thể loại

Luận án tiến sĩ

Năm xuất bản

Số trang

196

Thời gian đọc

30 phút

Lượt xem

0

Lượt tải

0

Phí lưu trữ

50 Point

Tóm tắt của tác giả

Trích nguyên văn từ luận án

của đề tài Trong những năm gần đây, nền kinh tế Việt Nam có xu hướng hội nhập mạnh mẽ và sâu rộng với các nền kinh tế trong khu vực và trên thế giới. Các Hiệp định kinh tế theo hướng mở cửa hoàn toàn về thương mại, dịch vụ, đầu tư… được ký kết đã đặt ra nhiều cơ hội cũng như thách thức cho các doanh nghiệp Việt Nam. Đồng thời, tác động mạnh mẽ của cách mạng công nghiệp lần thứ tư với sự hỗ trợ của các yếu tố công nghệ giúp cho nhiều công việc có thể được thực hiện dễ dàng, xuyên biên giới cũng đã và đang đặt ra các cơ hội và thách thức cho các doanh nghiệp Việt Nam. Nói cách khác, các doanh nghiệp Việt Nam có nhiều cơ hội phát triển hơn khi thị trường kinh doanh trở nên rộng lớn ra các nước trên khu vực và thế giới, ít các rào cản biên giới. Tuy nhiên, nếu các doanh nghiệp Việt Nam không nâng cao được năng lực cạnh tranh thì có khả năng sẽ chịu thua thiệt ngay tại thị trường trong nước. Trong bối cảnh đó, đòi hỏi các ngành, các lĩnh vực của nền kinh tế phải luôn có những cố gắng đổi mới phương thức sản xuất kinh doanh, phương thức quản trị hiện đại, đổi mới quy trình công nghệ, nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường nhằm tạo bước phát triển nhanh và bền vững. Đối với các doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực xuất, nhập khẩu, bối cảnh hội nhập ngày càng sâu sẽ tạo thêm những cơ hội nhưng cũng tạo ra không ít khó khăn, thách thức. Sự phát triển của ngành và của

Tổng quan nhanh

Chủ đề:
1. Cơ sở lý luận về kế toán trách nhiệm doanh nghiệp
Số trang:
196 trang
Trường:
Học viện Tài chính
Chuyên ngành:
Kế toán
Tác giả:
Năm:

Tóm tắt nội dung luận án

I. Cơ sở lý luận về kế toán trách nhiệm doanh nghiệp

Kế toán trách nhiệm là một bộ phận cốt lõi của hệ thống kế toán quản trị hiện đại. Công cụ này gắn quyền hạn với nghĩa vụ tài chính của từng cấp quản lý. Hệ thống thu thập, xử lý và báo cáo thông tin theo từng trung tâm trách nhiệm. Doanh nghiệp thiết lập cơ chế này nhằm kiểm soát biến động tài chính nội bộ. Thông tin kế toán quản trị giúp ban giám đốc kiểm soát chi phí và tối ưu hóa nguồn lực. Mỗi bộ phận trong tổ chức trở thành một mắt xích độc lập và chịu trách nhiệm trực tiếp. Việc phân quyền quản lý là tiền đề bắt buộc để vận hành hệ thống. Mô hình này giúp doanh nghiệp thích ứng linh hoạt trước biến động thương mại quốc tế. Doanh nghiệp xuất nhập khẩu cần hệ thống này để quản lý rủi ro tỷ giá và chi phí logistics. Kiểm soát chặt chẽ từng đơn vị trực thuộc nâng cao năng lực cạnh tranh toàn diện.

1.1. Bản chất và vai trò của hệ thống kế toán trách nhiệm

Kế toán trách nhiệm tập trung kiểm soát các chỉ tiêu tài chính gắn liền với quyền quản lý. Khác với kế toán tài chính, hệ thống phục vụ trực tiếp cho mục tiêu điều hành nội bộ. Nhà quản lý nhận diện nhanh các điểm phát sinh lãng phí thông qua số liệu định kỳ. Hệ thống phân định rõ chi phí kiểm soát được và chi phí không kiểm soát được. Cấp quản lý chỉ chịu trách nhiệm về các yếu tố thuộc thẩm quyền quyết định. Điều này đảm bảo tính công bằng và minh bạch trong toàn doanh nghiệp. Đối với ngành xuất nhập khẩu, vai trò này càng trở nên thiết yếu. Doanh nghiệp đối mặt với nhiều biến số thị trường phức tạp. Hệ thống cung cấp thông tin kịp thời để ứng phó với rủi ro vận tải và biến động tỷ giá. Quản trị tốt kế toán trách nhiệm giúp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn lưu động.

1.2. Phân loại các trung tâm trách nhiệm trong doanh nghiệp

Doanh nghiệp tổ chức hệ thống thành bốn loại trung tâm trách nhiệm cơ bản. Thứ nhất là trung tâm chi phí, nơi người quản lý chịu trách nhiệm về chi phí phát sinh. Bộ phận kho bãi, logistics và hành chính thường thuộc nhóm này. Thứ hai là trung tâm doanh thu, tập trung vào việc tạo ra doanh số bán hàng và kim ngạch xuất khẩu. Thứ ba là trung tâm lợi nhuận, chịu trách nhiệm về cả doanh thu xuất nhập khẩu lẫn chi phí phát sinh. Chi nhánh kinh doanh độc lập thường áp dụng mô hình này. Thứ tư là trung tâm đầu tư, nơi kiểm soát doanh thu, chi phí và hiệu quả sử dụng vốn đầu tư. Phân loại chính xác giúp doanh nghiệp xác định đúng mục tiêu hoạt động. Mỗi trung tâm cần áp dụng tiêu chí đo lường tài chính riêng biệt và phù hợp.

1.3. Các nhân tố tác động đến mức độ áp dụng kế toán quản trị

Mức độ ứng dụng kế toán trách nhiệm phụ thuộc vào nhiều yếu tố then chốt. Quy mô doanh nghiệp là yếu tố tác động mạnh mẽ nhất. Doanh nghiệp xuất nhập khẩu lớn có nhu cầu phân cấp quản lý cao hơn. Mức độ phân quyền quyết định phạm vi ủy quyền cho cấp dưới. Trình độ chuyên môn của đội ngũ kế toán quản trị đóng vai trò nền tảng. Nhân sự có năng lực sẽ phân tích số liệu chuẩn xác và thiết lập hệ thống hiệu quả. Hạ tầng công nghệ thông tin hỗ trợ kết nối dữ liệu tức thời giữa các phòng ban. Nhu cầu thông tin của ban giám đốc định hướng cấu trúc hệ thống báo cáo. Văn hóa doanh nghiệp và mức độ cạnh tranh thị trường cũng thúc đẩy việc chuẩn hóa quy trình. Kết hợp đồng bộ các nhân tố giúp hệ thống vận hành trơn tru và đạt hiệu quả tối ưu.

II. Thực trạng mô hình kế toán trách nhiệm tại doanh nghiệp

Thực trạng áp dụng kế toán trách nhiệm tại các doanh nghiệp xuất nhập khẩu Việt Nam còn nhiều phân hóa. Phần lớn doanh nghiệp đã nhận thức được tầm quan trọng của hệ thống quản trị nội bộ. Tuy nhiên, việc triển khai trên thực tế vẫn mang tính tự phát và chưa đồng bộ. Nhiều đơn vị chủ yếu tập trung vào kế toán tài chính để phục vụ nghĩa vụ thuế. Dữ liệu quản trị thường bị phân tán và thiếu tính kết nối giữa các bộ phận. Việc phân cấp quản lý chưa triệt để làm giảm hiệu quả vận hành của hệ thống. Khảo sát thực tế chỉ ra nhu cầu cấp thiết về việc chuẩn hóa mô hình kế toán trách nhiệm. Doanh nghiệp cần xây dựng bộ chỉ số đo lường hiệu quả rõ ràng cho từng phòng ban.

2.1. Tổ chức trung tâm trách nhiệm ở doanh nghiệp xuất nhập khẩu

Đa số doanh nghiệp xuất nhập khẩu đã thành lập trung tâm chi phí và trung tâm doanh thu. Phòng mua hàng và phòng logistics thường được phân định làm trung tâm chi phí. Phòng kinh doanh xuất nhập khẩu giữ vai trò là trung tâm doanh thu chính. Tuy nhiên, mô hình trung tâm lợi nhuận và trung tâm đầu tư chưa được triển khai rộng rãi. Quyền hạn của trưởng bộ phận còn hạn chế trong việc quyết định giá mua và giá bán. Sự thiếu tự chủ tài chính làm giảm tính chủ động của cấp quản lý cơ sở. Một số doanh nghiệp lớn bắt đầu thí điểm mô hình trung tâm lợi nhuận cho các chi nhánh. Dù vậy, ranh giới trách nhiệm giữa các phòng ban chức năng vẫn còn hiện tượng chồng chéo.

2.2. Lập dự toán và lập báo cáo kế toán trách nhiệm bộ phận

Quy trình lập dự toán ngân sách bộ phận tại nhiều doanh nghiệp còn mang tính hình thức. Dự toán thường xây dựng theo phương pháp cộng dồn lịch sử và thiếu phân tích biến động. Bộ phận xuất nhập khẩu gặp khó khăn khi dự báo biến động cước vận tải biển. Báo cáo kế toán trách nhiệm chưa được lập định kỳ và kịp thời. Nội dung báo cáo chủ yếu tổng hợp số liệu chi phí thực tế phát sinh. Các phân tích chênh lệch giữa dự toán và thực tế chưa đi sâu vào nguyên nhân gốc rễ. Thông tin phản hồi chậm trễ làm giảm giá trị hỗ trợ ra quyết định của ban lãnh đạo. Doanh nghiệp thiếu các mẫu biểu báo cáo chuyên biệt cho từng loại trung tâm trách nhiệm.

2.3. Quy trình đánh giá thành quả hoạt động theo trung tâm

Đánh giá thành quả hoạt động tại các trung tâm còn thiên về chỉ tiêu tài chính ngắn hạn. Doanh thu xuất khẩu và tỷ lệ tiết kiệm chi phí là hai thước đo phổ biến nhất. Các chỉ tiêu phi tài chính như thời gian giao hàng và mức độ hài lòng của đối tác ít được đo lường. Hệ thống đánh giá chưa tách biệt rõ ràng trách nhiệm cá nhân và biến động khách quan từ thị trường. Việc gắn kết kết quả đánh giá với chính sách lương thưởng còn lỏng lẻo. Nhân viên chưa có động lực rõ rệt để tối ưu hóa chi phí vận hành bộ phận. Doanh nghiệp cần xây dựng hệ thống thẻ điểm cân bằng để đánh giá toàn diện hơn. Đánh giá chuẩn xác là cơ sở để duy trì kỷ luật tài chính và tạo động lực phát triển.

III. Hạn chế áp dụng kế toán trách nhiệm tại doanh nghiệp

Việc triển khai kế toán trách nhiệm tại các doanh nghiệp xuất nhập khẩu vẫn tồn tại nhiều rào cản. Nhận thức của ban lãnh đạo về vai trò của kế toán quản trị chưa thực sự đầy đủ. Cơ cấu tổ chức cồng kềnh gây khó khăn cho việc phân định trách nhiệm tài chính. Quy trình luân chuyển chứng từ nội bộ còn chậm và thiếu tính tự động hóa. Nhiều đơn vị chưa đầu tư đúng mức cho phần mềm quản trị doanh nghiệp chuyên sâu. Đội ngũ nhân sự kế toán thiếu kỹ năng phân tích và lập kế hoạch tài chính. Môi trường thương mại quốc tế biến động nhanh làm tăng độ phức tạp trong kiểm soát chi phí. Nhận diện rõ các hạn chế là bước đầu tiên để xây dựng lộ trình hoàn thiện hiệu quả.

3.1. Phân cấp quản lý và sự chồng chéo quyền hạn trách nhiệm

Mức độ phân cấp và phân quyền trong nhiều doanh nghiệp xuất nhập khẩu còn thấp. Quyền ra quyết định tài chính tập trung hầu hết tại ban giám đốc điều hành. Các trưởng trung tâm trách nhiệm không có quyền tự quyết về định mức chi phí hoặc nguồn cung ứng. Tình trạng quyền hạn không đi đôi với trách nhiệm diễn ra phổ biến. Khi phát sinh tổn thất chi phí, việc quy trách nhiệm gặp nhiều bất cập. Các bộ phận kinh doanh xuất nhập khẩu và bộ phận kho vận thường đùn đẩy trách nhiệm về chậm trễ đơn hàng. Cơ chế ủy quyền thiếu văn bản hóa rõ ràng gây lúng túng trong điều hành hàng ngày. Sự thiếu rõ ràng này làm giảm tính chịu trách nhiệm cá nhân của các cấp quản trị.

3.2. Thiếu sót trong phân bổ dự toán ngân sách bộ phận

Công tác lập dự toán ngân sách bộ phận bộc lộ nhiều điểm yếu về phương pháp luận. Doanh nghiệp chủ yếu áp dụng dự toán tĩnh, không linh hoạt theo sản lượng xuất nhập khẩu thực tế. Dự toán chi phí logistics và cước tàu biển thường bị sai lệch lớn so với thực tế phát sinh. Thiếu sự tham gia của nhân viên cấp dưới trong quá trình xây dựng định mức dự toán. Dự toán mang tính áp đặt từ trên xuống gây tâm lý đối phó tại các phòng ban. Việc phân bổ chi phí gián tiếp vào các trung tâm trách nhiệm thiếu tiêu thức hợp lý. Doanh nghiệp chưa áp dụng phương pháp định phí theo mức độ hoạt động để tính toán chi phí chính xác.

3.3. Bất cập trong cơ chế đánh giá thành quả hoạt động đơn vị

Cơ chế đánh giá thành quả hoạt động hiện tại thiếu tính khách quan và khoa học. Doanh nghiệp chưa thiết lập hệ thống định mức chuẩn cho từng nghiệp vụ xuất nhập khẩu. Việc so sánh kết quả thực hiện với dự toán chưa xem xét tác động của tỷ giá hối đoái. Báo cáo kế toán trách nhiệm chưa phản ánh kịp thời các rủi ro phát sinh trong chuỗi cung ứng. Hệ thống khen thưởng và kỷ luật chưa gắn liền trực tiếp với kết quả đánh giá thành quả. Nhiều nhà quản lý chỉ tập trung vào lợi nhuận trước mắt mà bỏ qua mục tiêu chiến lược dài hạn. Điều này tạo ra sự mâu thuẫn lợi ích giữa các bộ phận nội bộ và mục tiêu chung của doanh nghiệp.

IV. Giải pháp hoàn thiện kế toán trách nhiệm cho doanh nghiệp

Hoàn thiện hệ thống kế toán trách nhiệm là yêu cầu cấp bách đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Chiến lược phát triển đến năm 2030 đòi hỏi doanh nghiệp phải nâng cao năng lực quản trị nội bộ. Doanh nghiệp cần xây dựng lộ trình cải cách đồng bộ từ cơ cấu tổ chức đến công nghệ. Thiết lập rõ ràng các trung tâm trách nhiệm giúp tối ưu hóa chi phí vận hành. Hệ thống dự toán và báo cáo cần được chuẩn hóa theo chuẩn mực quản trị quốc tế. Sự phối hợp chặt chẽ giữa kế toán tài chính và kế toán quản trị là yếu tố then chốt. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và ứng dụng công nghệ tạo nền tảng phát triển bền vững. Giải pháp hoàn thiện giúp doanh nghiệp nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường toàn cầu.

4.1. Tái cấu trúc trung tâm chi phí và trung tâm lợi nhuận

Doanh nghiệp cần rà soát và phân định lại các trung tâm trách nhiệm theo chuỗi giá trị. Chuyển đổi các chi nhánh và bộ phận thị trường xuất khẩu đủ điều kiện thành trung tâm lợi nhuận. Ban lãnh đạo cần phân quyền rõ ràng về giá bán xuất khẩu và lựa chọn nhà cung cấp. Đối với các trung tâm chi phí như kho vận và thủ tục hải quan, cần xây dựng định mức chi phí chuẩn. Xác lập trung tâm đầu tư cho các dự án mở rộng mạng lưới phân phối quốc tế. Doanh nghiệp ban hành quy chế phân cấp tài chính minh bạch bằng văn bản. Mỗi cấp quản lý phải được trao quyền tương xứng với nghĩa vụ tài chính được giao. Mô hình này khuyến khích tinh thần chủ động và tăng cường trách nhiệm giải trình.

4.2. Hoàn thiện lập báo cáo kế toán trách nhiệm và dự toán

Doanh nghiệp cần đổi mới phương pháp lập dự toán ngân sách bộ phận sang dạng dự toán linh hoạt. Dự toán phải điều chỉnh kịp thời theo biến động khối lượng hàng hóa xuất nhập khẩu. Ứng dụng kỹ thuật phân tích chênh lệch để tìm ra nguyên nhân do giá cước hay do định mức tiêu hao. Xây dựng hệ thống mẫu biểu báo cáo kế toán trách nhiệm ngắn gọn và trực quan. Báo cáo cần tách biệt rõ chi phí kiểm soát được và chi phí không kiểm soát được. Định kỳ lập báo cáo theo tuần hoặc tháng để lãnh đạo kịp thời xử lý vướng mắc. Dữ liệu báo cáo phải làm rõ trách nhiệm của từng trung tâm chi phí và trung tâm doanh thu.

4.3. Ứng dụng công nghệ và liên kết đánh giá thành quả hoạt động

Doanh nghiệp cần đầu tư hệ thống phần mềm ERP tích hợp phân hệ kế toán quản trị. Công nghệ giúp tự động hóa quá trình thu thập và xử lý dữ liệu chi phí xuất nhập khẩu. Báo cáo kế toán trách nhiệm được trích xuất tức thời trên nền tảng kỹ thuật số. Quy trình đánh giá thành quả hoạt động cần kết hợp chỉ tiêu tài chính và chỉ tiêu phi tài chính. Các chỉ tiêu về thời gian thông quan và tỷ lệ giao hàng đúng hạn phải được đưa vào đánh giá. Liên kết trực tiếp kết quả đánh giá với quỹ tiền lương và cơ hội thăng tiến. Doanh nghiệp cần thường xuyên đào tạo kỹ năng phân tích tài chính cho cán bộ quản lý. Sự đồng bộ giữa công nghệ và con người bảo đảm hệ thống vận hành bền vững.

Mục lục chi tiết luận án

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU
MỞ ĐẦU
1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN TRÁCH NHIỆM TRONG DOANH NGHIỆP
1.1. TỔNG QUAN VỀ KẾ TOÁN TRÁCH NHIỆM TRONG DOANH NGHIỆP
1.1.1. Khái niệm kế toán trách nhiệm
1.1.2. Vai trò của kế toán trách nhiệm
1.1.3. Đối tượng sử dụng thông tin của kế toán trách nhiệm
1.1.4. Mối quan hệ giữa cơ chế phân cấp, phân quyền trong quản trị doanh nghiệp và kế toán trách nhiệm
1.2. CÁC NỘI DUNG CHÍNH CỦA KẾ TOÁN TRÁCH NHIỆM
1.2.1. Trung tâm trách nhiệm và phân loại trung tâm trách nhiệm
1.2.2. Lập dự toán và thu nhận, xử lý, cung cấp thông tin tại các trung tâm trách nhiệm
1.2.3. Đánh giá hiệu quả hoạt động của các trung tâm trách nhiệm
1.2.4. Hệ thống khen thưởng và kỷ luật
1.3. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN MỨC ĐỘ ÁP DỤNG KẾ TOÁN TRÁCH NHIỆM
1.3.1. Các lý thuyết liên quan đến các nhân tố ảnh hưởng đến mức độ áp dụng kế toán trách nhiệm
1.3.1.1. Lý thuyết quản lý của Henri Fayol
1.3.1.2. Lý thuyết dự phòng
1.3.1.3. Lý thuyết ngẫu nhiên
1.3.2. Các nhân tố ảnh hưởng đến mức độ áp dụng kế toán trách nhiệm và xây dựng giả thuyết nghiên cứu
1.3.2.1. Nhóm các nhân tố thuộc về phân cấp quản lý, phân quyền hạn và trách nhiệm trong doanh nghiệp
1.3.2.2. Nhóm các nhân tố thuộc về quy mô doanh nghiệp
1.3.2.3. Nhóm các nhân tố thuộc về trình độ chuyên môn trong công việc
1.3.2.4. Nhóm các nhân tố thuộc về mức độ áp dụng công nghệ thông tin trong doanh nghiệp
1.3.2.5. Nhóm các nhân tố thuộc về nhu cầu thông tin của nhà quản trị trong doanh nghiệp
1.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN TRÁCH NHIỆM TRONG CÁC DOANH NGHIỆP XUẤT, NHẬP KHẨU VIỆT NAM
2.1. TỔNG QUAN VỀ HOẠT ĐỘNG XUẤT, NHẬP KHẨU VÀ CÁC DOANH NGHIỆP XUẤT, NHẬP KHẨU VIỆT NAM
2.1.1. Tổng quan về hoạt động xuất, nhập khẩu
2.1.2. Tổng quan về các doanh nghiệp xuất, nhập khẩu Việt Nam
2.1.3. Tổng quan về các doanh nghiệp xuất, nhập khẩu Việt Nam thuộc mẫu nghiên cứu
2.2. THỰC TRẠNG KẾ TOÁN TRÁCH NHIỆM TRONG CÁC DOANH NGHIỆP XUẤT, NHẬP KHẨU VIỆT NAM
2.2.1. Thực trạng thiết lập các trung tâm trách nhiệm trong doanh nghiệp xuất, nhập khẩu Việt Nam
2.2.2. Thực trạng lập dự toán và thu nhận, xử lý, hệ thống hóa, cung cấp thông tin tại các trung tâm trách nhiệm trong doanh nghiệp xuất, nhập khẩu Việt Nam
2.2.3. Thực trạng đánh giá hiệu quả hoạt động của các trung tâm trách nhiệm trong doanh nghiệp xuất, nhập khẩu Việt Nam
2.2.4. Thực trạng thiết lập hệ thống khen thưởng và kỷ luật trong doanh nghiệp xuất, nhập khẩu Việt Nam
2.3. THỰC TRẠNG CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN MỨC ĐỘ ÁP DỤNG KẾ TOÁN TRÁCH NHIỆM TRONG CÁC DOANH NGHIỆP XUẤT, NHẬP KHẨU VIỆT NAM
2.3.1. Tổng hợp giả thuyết nghiên cứu và mô hình nghiên cứu
2.3.1.1. Các biến độc lập
2.3.1.2. Biến phụ thuộc
2.3.2. Phân tích hồi quy đa biến
2.3.2.1. Kiểm định độ tin cậy của thang đo
2.3.2.2. Phân tích nhân tố khám phá (EFA)
2.3.2.3. Đánh giá mức độ giải thích của mô hình
2.3.2.4. Đánh giá mức độ phù hợp của mô hình
2.3.2.5. Đánh giá hệ số hồi quy
2.3.3. Bàn luận về kết quả phân tích
2.4. ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG KẾ TOÁN TRÁCH NHIỆM TRONG CÁC DOANH NGHIỆP XUẤT, NHẬP KHẨU VIỆT NAM
2.4.1. Kết quả đạt được
2.4.2. Nguyên nhân hạn chế
2.5. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
3. CHƯƠNG 3: HOÀN THIỆN KẾ TOÁN TRÁCH NHIỆM TRONG CÁC DOANH NGHIỆP XUẤT, NHẬP KHẨU VIỆT NAM
3.1. QUAN ĐIỂM, MỤC TIÊU, ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN XUẤT NHẬP KHẨU ĐẾN NĂM 2030
3.1.1. Quan điểm, mục tiêu phát triển
3.1.2. Định hướng phát triển
3.2. YÊU CẦU HOÀN THIỆN
3.3. GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN
3.3.1. Tăng cường phân cấp, phân quyền hạn và trách nhiệm và thiết lập các trung tâm trách nhiệm trong doanh nghiệp
3.3.2. Hoàn thiện lập dự toán và phân tích dự toán theo các trung tâm trách nhiệm
3.3.3. Hoàn thiện đánh giá hiệu quả hoạt động theo các trung tâm trách nhiệm
3.3.4. Hoàn thiện lập báo cáo kế toán trách nhiệm
3.3.5. Hoàn thiện hệ thống khen thưởng và kỷ luật trong doanh nghiệp
3.3.6. Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin gắn với kế toán trách nhiệm
3.4. ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP
3.4.1. Đối với Nhà nước
3.4.2. Đối với các doanh nghiệp xuất, nhập khẩu Việt Nam
3.4.3. Đối với các hiệp hội Kế toán - Kiểm toán
3.4.4. Đối với các cơ sở đào tạo về kinh tế
3.5. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
Xem trước tài liệu
Tải đầy đủ để xem toàn bộ nội dung
Luận án tiến sĩ kinh tế kế toán trách nhiệm trong các doanh nghiệp xuất nhập khẩu việt nam

Tải xuống file đầy đủ để xem toàn bộ nội dung

Tải đầy đủ (196 trang)

Trích đoạn nội dung luận án

Tải xuống để đọc toàn bộ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ TÀI CHÍNH HỌC VIỆN TÀI CHÍNH LÊ THỊ YẾN OANH ĐỀ TÀI: KẾ TOÁN TRÁCH NHIỆM TRONG CÁC DOANH NGHIỆP XUẤT, NHẬP KHẨU VIỆT NAM Chuyên ngành: Kế toán Mã số: 9.01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ HÀ NỘI – 2022 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ TÀI CHÍNH HỌC VIỆN TÀI CHÍNH LÊ THỊ YẾN OANH ĐỀ TÀI: KẾ TOÁN TRÁCH NHIỆM TRONG CÁC DOANH NGHIỆP XUẤT, NHẬP KHẨU VIỆT NAM Chuyên ngành: Kế toán Mã số: 9.01 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. NGUYỄN THỊ THANH HÀ NỘI – 2022 MỤC LỤC DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU MỞ ĐẦU. 1 CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN TRÁCH NHIỆM TRONG DOANH NGHIỆP 1. TỔNG QUAN VỀ KẾ TOÁN TRÁCH NHIỆM TRONG DOANH NGHIỆP.

Khái niệm kế toán trách nhiệm. Vai trò của kế toán trách nhiệm. Đối tượng sử dụng thông tin của kế toán trách nhiệm. Mối quan hệ giữa cơ chế phân cấp, phân quyền trong quản trị doanh nghiệp và kế toán trách nhiệm.

CÁC NỘI DUNG CHÍNH CỦA KẾ TOÁN TRÁCH NHIỆM. Trung tâm trách nhiệm và phân loại trung tâm trách nhiệm. Lập dự toán và thu nhận, xử lý, cung cấp thông tin tại các trung tâm trách nhiệm. Đánh giá hiệu quả hoạt động của các trung tâm trách nhiệm.

Hệ thống khen thưởng và kỷ luật. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN MỨC ĐỘ ÁP DỤNG KẾ TOÁN TRÁCH NHIỆM. Các lý thuyết liên quan đến các nhân tố ảnh hưởng đến mức độ áp dụng kế toán trách nhiệm. Lý thuyết quản lý của Henri Fayol.

Lý thuyết dự phòng. Lý thuyết ngẫu nhiên. Các nhân tố ảnh hưởng đến mức độ áp dụng kế toán trách nhiệm và xây dựng giả thuyết nghiên cứu .Nhóm các nhân tố thuộc về phân cấp quản lý, phân quyền hạn và trách nhiệm trong doanh nghiệp. Nhóm các nhân tố thuộc về quy mô doanh nghiệp.

Nhóm các nhân tố thuộc về trình độ chuyên môn trong công việc. Nhóm các nhân tố thuộc về mức độ áp dụng công nghệ thông tin trong doanh nghiệp. Nhóm các nhân tố thuộc về nhu cầu thông tin của nhà quản trị trong doanh nghiệp. 82 KẾT LUẬN CHƯƠNG 1.

82 CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN TRÁCH NHIỆM TRONG CÁC DOANH NGHIỆP XUẤT, NHẬP KHẨU VIỆT NAM 2. TỔNG QUAN VỀ HOẠT ĐỘNG XUẤT, NHẬP KHẨU VÀ CÁC DOANH NGHIỆP XUẤT, NHẬP KHẨU VIỆT NAM. Tổng quan về hoạt động xuất, nhập khẩu. Tổng quan về các doanh nghiệp xuất, nhập khẩu Việt Nam.

Tổng quan về các doanh nghiệp xuất, nhập khẩu Việt Nam thuộc mẫu nghiên cứu. THỰC TRẠNG KẾ TOÁN TRÁCH NHIỆM TRONG CÁC DOANH NGHIỆP XUẤT, NHẬP KHẨU VIỆT NAM. Thực trạng thiết lập các trung tâm trách nhiệm trong doanh nghiệp xuất, nhập khẩu Việt Nam .2 Thực trạng lập dự toán và thu nhận, xử lý, hệ thống hóa, cung cấp thông tin tại các trung tâm trách nhiệm trong doanh nghiệp xuất, nhập khẩu Việt Nam. Thực trạng đánh giá hiệu quả hoạt động của các trung tâm trách nhiệm trong doanh nghiệp xuất, nhập khẩu Việt Nam.

Thực trạng thiết lập hệ thống khen thưởng và kỷ luật trong doanh nghiệp xuất, nhập khẩu Việt Nam. THỰC TRẠNG CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN MỨC ĐỘ ÁP DỤNG KẾ TOÁN TRÁCH NHIỆM TRONG CÁC DOANH NGHIỆP XUẤT, NHẬP KHẨU VIỆT NAM. Tổng hợp giả thuyết nghiên cứu và mô hình nghiên cứu. Các biến độc lập.

Biến phụ thuộc. Phân tích hồi quy đa biến. Kiểm định độ tin cậy của thang đo. Phân tích nhân tố khám phá (EFA).

Đánh giá mức độ giải thích của mô hình. Đánh giá mức độ phù hợp của mô hình. Đánh giá hệ số hồi quy. Bàn luận về kết quả phân tích.

ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG KẾ TOÁN TRÁCH NHIỆM TRONG CÁC DOANH NGHIỆP XUẤT, NHẬP KHẨU VIỆT NAM. Kết quả đạt được. Nguyên nhân hạn chế. 141 KẾT LUẬN CHƯƠNG 2.

142 CHƯƠNG 3: HOÀN THIỆN KẾ TOÁN TRÁCH NHIỆM TRONG CÁC DOANH NGHIỆP XUẤT, NHẬP KHẨU VIỆT NAM 3. QUAN ĐIỂM, MỤC TIÊU, ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN XUẤT NHẬP KHẨU ĐẾN NĂM 2030. Quan điểm, mục tiêu phát triển. Định hướng phát triển.

YÊU CẦU HOÀN THIỆN. GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN. Tăng cường phân cấp, phân quyền hạn và trách nhiệm và thiết lập các trung tâm trách nhiệm trong doanh nghiệp. Hoàn thiện lập dự toán và phân tích dự toán theo các trung tâm trách nhiệm.

Hoàn thiện đánh giá hiệu quả hoạt động theo các trung tâm trách nhiệm. Hoàn thiện lập báo cáo kế toán trách nhiệm. Hoàn thiện hệ thống khen thưởng và kỷ luật trong doanh nghiệp. Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin gắn với kế toán trách nhiệm.

ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP. Đối với Nhà nước. Đối với các doanh nghiệp xuất, nhập khẩu Việt Nam. Đối với các hiệp hội Kế toán - Kiểm toán.

Đối với các cơ sở đào tạo về kinh tế. 166 KẾT LUẬN CHƯƠNG 3. 168 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 170 PHỤ LỤC DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Doanh nghiệp DN Công ty cổ phần CTCP Kế toán trách nhiệm KTTN Trung tâm trách nhiệm TTTN Trách nhiệm hữu hạn TNHH Một thành viên MTV Quản lý doanh nghiệp QLDN DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU Bảng Trang Bảng 2.1: Quy mô doanh nghiệp 92 Bảng 2.2: Hình thức tổ chức bộ máy kế toán 92 Bảng 2.3: Mô hình tổ chức kế toán tài chính và kế toán quản trị 93 Bảng 2.4: Chế độ kế toán doanh nghiệp đang áp dụng 94 Bảng 2.5: Phần mềm kế toán và sự phù hợp của phần mềm kế toán 94 Bảng 2.6: Thực trạng thiết lập các trung tâm trách nhiệm 96 Bảng 2.7: Các trung tâm trách nhiệm tại Công ty Cổ phần Liên hiệp xuất nhập khẩu và đầu tư Hà Nội 98 Bảng 2.8: Các trung tâm trách nhiệm tại Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ xuất nhập khẩu Vina T&T 99 Bảng 2.9: Thực trạng xây dựng dự toán theo các trung tâm trách nhiệm 100 Bảng 2.10: Bảng dự toán doanh thu bán hàng năm 2021 104 Bảng 2.11: Báo cáo trách nhiệm trung tâm doanh thu năm 2021 105 Bảng 2.12: Bảng dự toán nhập khẩu xe máy điện mã XM YASC năm 2021 106 Bảng 2.13: Dự toán giá vốn hàng bán hàng năm 2021 107 Bảng 2.14: Báo cáo trách nhiệm trung tâm chi phí năm 2021 108 Bảng 2.15: Bảng dự toán lợi nhuận năm 2021 109 Bảng 2.16: Báo cáo trách nhiệm trung tâm lợi nhuận tại công ty Cổ phần Liên hiệp XNK và đầu tư Hà Nội năm 2021 110 Bảng 2.17: Thu nhập hàng năm của dự án 111 Bảng 2.18: Thực trạng đánh giá hiệu quả hoạt động của các trung tâm trách nhiệm 112 Bảng 2.19: Thực trạng thiết lập hệ thống khen thưởng và kỷ luật 116 Bảng 2.20: Các biến độc lập 120 Bảng 2.21: Biến phụ thuộc 123 Bảng 2.22: Kết quả kiểm định độ tin cậy của thang đo với nhóm biến quan sát về phân cấp quản lý, phân quyền và trách nhiệm 125 Bảng 2.23: Kết quả kiểm định độ tin cậy của thang đo với nhóm biến quan sát về quy mô doanh nghiệp 125 Bảng 2.24: Kết quả kiểm định độ tin cậy của thang đo với nhóm biến quan sát về trình độ chuyên môn 126 Bảng 2.25: Kết quả kiểm định độ tin cậy của thang đo với nhóm biến quan sát về mức độ áp dụng công nghệ thông tin 126 Bảng 2.26: Kết quả kiểm định độ tin cậy của thang đo với nhóm biến quan sát về nhu cầu thông tin của nhà quản trị 127 Bảng 2.27: Kết quả kiểm định độ tin cậy của thang đo với nhóm biến quan sát về mức độ áp dụng kế toán trách nhiệm 127 Bảng 2.28: Kết quả kiểm định KMO và Bartlett’s Test 129 Bảng 2.29: Kết quả tổng phương sai trích 130 Bảng 2.30: Kết quả ma trận xoay 131 Bảng 2.31: Kết quả kiểm định KMO và Bartlett’s Test 132 Bảng 2.32: Kết quả tổng phương sai trích 132 Bảng 2.33: Kết quả R2 hiệu chỉnh 133 Bảng 2.34: Kết quả phân tích phương sai ANOVA 133 Bảng 2.35: Kết quả hệ số hồi quy của mô hình 134 Bảng 3.1: Chỉ tiêu tài chính và phi tài chính theo các trung tâm trách nhiệm 151 Bảng 3.2: Báo cáo kế toán trách nhiệm của trung tâm chi phí 158 Bảng 3.3: Báo cáo tổng hợp các trung tâm chi phí trong doanh nghiệp 159 Bảng 3.4: Đánh giá mức độ hoàn thành khối lượng công việc được giao 160 MỞ ĐẦU 1.

Tính cấp thiết của đề tài Trong những năm gần đây, nền kinh tế Việt Nam có xu hướng hội nhập mạnh mẽ và sâu rộng với các nền kinh tế trong khu vực và trên thế giới. Các Hiệp định kinh tế theo hướng mở cửa hoàn toàn về thương mại, dịch vụ, đầu tư… được ký kết đã đặt ra nhiều cơ hội cũng như thách thức cho các doanh nghiệp Việt Nam. Đồng thời, tác động mạnh mẽ của cách mạng công nghiệp lần thứ tư với sự hỗ trợ của các yếu tố công nghệ giúp cho nhiều công việc có thể được thực hiện dễ dàng, xuyên biên giới cũng đã và đang đặt ra các cơ hội và thách thức cho các doanh nghiệp Việt Nam. Nói cách khác, các doanh nghiệp Việt Nam có nhiều cơ hội phát triển hơn khi thị trường kinh doanh trở nên rộng lớn ra các nước trên khu vực và thế giới, ít các rào cản biên giới.

Tuy nhiên, nếu các doanh nghiệp Việt Nam không nâng cao được năng lực cạnh tranh thì có khả năng sẽ chịu thua thiệt ngay tại thị trường trong nước. Trong bối cảnh đó, đòi hỏi các ngành, các lĩnh vực của nền kinh tế phải luôn có những cố gắng đổi mới phương thức sản xuất kinh doanh, phương thức quản trị hiện đại, đổi mới quy trình công nghệ, nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường nhằm tạo bước phát triển nhanh và bền vững. Đối với các doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực xuất, nhập khẩu, bối cảnh hội nhập ngày càng sâu sẽ tạo thêm những cơ hội nhưng cũng tạo ra không ít khó khăn, thách thức. Sự phát triển của ngành và của các doanh nghiệp xuất, nhập khẩu gắn liền với sự phát triển chung của đất nước, tạo điều kiện cho sự phát triển của các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh trong nước và mang lại nguồn thu ngoại tệ cho đất nước.

Để phát triển bền vững trong môi trường cạnh tranh ngày càng gay gắt hiện nay, đặc biệt trong bối cảnh các doanh nghiệp Việt Nam nói chung và các doanh nghiệp xuất, nhập khẩu Việt Nam nói riêng đang có những đổi mới nhằm phù hợp với xu hướng chung toàn cầu, các nhà quản trị cần có những thông tin chính xác, 1 tin cậy cho việc đưa ra các quyết định tối ưu trong quản lý.

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ

Trích dẫn luận án này

Lê Thị Yến Oanh (2022). Luận án tiến sĩ kế toán trách nhiệm trong doanh nghiệp xuất nhập khẩu [Luận án tiến sĩ, Học viện Tài chính]. LuanAn.net. https://luanan.net/kinh-te/tai-chinh-ngan-hang/luan-an-tien-si-ke-toan-trach-nhiem-trong-doanh-nghiep-xuat-nhap-khau-viet-nam

Câu hỏi thường gặp

Luận án "Luận án tiến sĩ kế toán trách nhiệm trong doanh nghiệp xuất nhập khẩu" nghiên cứu về vấn đề gì?

Luận án TS kinh tế: Kế toán trách nhiệm DN XK-NK VN. Phân tích vai trò, mô hình, giải pháp ứng dụng hiệu quả.

Luận án "Luận án tiến sĩ kế toán trách nhiệm trong doanh nghiệp xuất nhập khẩu" được bảo vệ tại trường nào?

Luận án này được bảo vệ tại Học viện Tài chính. Năm bảo vệ: 2022.

Luận án "Luận án tiến sĩ kế toán trách nhiệm trong doanh nghiệp xuất nhập khẩu" thuộc chuyên ngành gì?

Luận án "Luận án tiến sĩ kế toán trách nhiệm trong doanh nghiệp xuất nhập khẩu" thuộc chuyên ngành Kế toán. Danh mục: Tài Chính - Ngân Hàng.

Luận án "Luận án tiến sĩ kế toán trách nhiệm trong doanh nghiệp xuất nhập khẩu" có bao nhiêu trang?

Luận án "Luận án tiến sĩ kế toán trách nhiệm trong doanh nghiệp xuất nhập khẩu" có 196 trang. Bạn có thể xem trước một phần tài liệu ngay trên trang web trước khi tải về.

Cách tải luận án "Luận án tiến sĩ kế toán trách nhiệm trong doanh nghiệp xuất nhập khẩu" về máy như thế nào?

Để tải luận án về máy, bạn nhấn nút "Tải xuống ngay" trên trang này, sau đó hoàn tất thanh toán phí lưu trữ. File sẽ được tải xuống ngay sau khi thanh toán thành công. Hỗ trợ qua Zalo: 0559 297 239.

Luận án liên quan

Chia sẻ tài liệu: Facebook Twitter