Luận án Tiến sĩ: Giải pháp tài chính phát triển nông nghiệp tỉnh Nghệ An

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ TÀI CHÍNH HỌC VIỆN TÀI CHÍNH  HOÀNG THỊ VIỆT GIẢI PHÁP TÀI CHÍNH PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP TỈNH NGHỆ AN LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ HÀ NỘI - 2020 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ TÀI CHÍNH HỌC VIỆN TÀI CHÍNH  HOÀNG THỊ VIỆT GIẢI PHÁP TÀI CHÍNH PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP TỈNH NGHỆ AN Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng Mã số: 9.01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Người hướng dẫn khoa học: 1. ĐINH TRỌNG THỊNH 2. NHỮ TRỌNG BÁCH HÀ NỘI - 2020 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận án là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của tôi. Các số liệu sử dụng phân tích trong luận án có nguồn gốc rõ ràng, các kết quả nghiên cứu trong luận án do tôi tự tìm hiểu, phân tích một cách trung thực, khách quan.

Nghiên cứu sinh Hoàng Thị Việt MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, BẢNG, BIỂU MỞ ĐẦU. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU. Các công trình nghiên cứu có liên quan đến nội dung luận án. Các công trình nghiên cứu trong nƣớc.

Các công trình nghiên cứu ở ngoài nƣớc. Đánh giá tình hình nghiên cứu có liên quan và khoảng trống cho nghiên cứu của luận án. 19 KẾT LUẬN CHƢƠNG 1. PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP VÀ GIẢI PHÁP TÀI CHÍNH CHO PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP.

Nông nghiệp và phát triển nông nghiệp. Phát triển nông nghiệp. Giải pháp tài chính phát triển nông nghiệp. Khái quát về giải pháp tài chính phát triển nông nghiệp.

Nội dung các giải pháp tài chính cho phát triển nông nghiệp. Các nhân tố ảnh hƣởng đến việc sử dụng giải pháp tài chính cho phát triển nông nghiệp. Kinh nghiệm về giải pháp tài chính phát triển nông nghiệp của một số quốc gia và địa phƣơng ở Việt Nam .1 Kinh nghiệm của một số quốc gia. Kinh nghiệm của một số địa phƣơng ở Việt Nam.

Bài học kinh nghiệm sử dụng giải pháp tài chính cho phát triển nông nghiệp tỉnh Nghệ An. 69 KẾT LUẬN CHƢƠNG 2. THỰC TRẠNG GIẢI PHÁP TÀI CHÍNH PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP TẠI TỈNH NGHỆ AN. Khái quát về nông nghiệp tỉnh Nghệ An.

Đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội tỉnh Nghệ An. Tình hình phát triển nông nghiệp tỉnh Nghệ An. Vốn đầu tƣ cho phát triển nông nghiệp tỉnh Nghệ An. Thực trạng các giải pháp tài chính phát triển nông nghiệp tỉnh Nghệ An giai đoạn 2014 - 2019.

Thực trạng giải pháp tài chính đối với cơ sở hạ tầng phát triển nông nghiệp tỉnh Nghệ An. Thực trạng giải pháp tài chính đối với đất đai cho phát triển nông nghiệp. Thực trạng giải pháp tài chính đối với nguồn nhân lực cho phát triển nông nghiệp. Thực trạng giải pháp tài chính đối với khoa học công nghệ cho phát triển nông nghiệp.

Thực trạng giải pháp tài chính đối với thị trƣờng tiêu thụ nông sản. Đánh giá chung về giải pháp tài chính cho phát triển nông nghiệp tỉnh Nghệ An. Những kết quả đạt đƣợc. Một số hạn chế và nguyên nhân.

128 KẾT LUẬN CHƢƠNG 3. HOÀN THIỆN GIẢI PHÁP TÀI CHÍNH PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP TỈNH NGHỆ AN. Quan điểm, mục tiêu, định hƣớng phát triển nông nghiệp tỉnh Nghệ An đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030. Cơ hội và thách thức phát triển nông nghiệp tỉnh Nghệ An thời gian tới.

Quan điểm phát triển nông nghiệp tỉnh Nghệ An đến năm 2030. Mục tiêu phát triển nông nghiệp. Định hƣớng phát triển nông nghiệp tỉnh Nghệ An đến năm 2030. Quan điểm sử dụng giải pháp tài chính phát triển nông nghiệp tỉnh Nghệ An.

Hoàn thiện giải pháp tài chính phát triển nông nghiệp tỉnh Nghệ An đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2030. Nhóm giải pháp tài chính thúc đẩy phát triển nông nghiệp tỉnh Nghệ An. Nhóm giải pháp hỗ trợ khác cho phát triển nông nghiệp tại tỉnh Nghệ An. Một số kiến nghị.

Đối với Quốc hội. Thủ tƣớng Chính phủ và các bộ ngành có liên quan. 181 KẾT LUẬN CHƢƠNG 4. 184 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN.

185 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. MẪU PHIẾU KHÁO SÁT. BẢNG TỔNG HỢP KẾT QUẢ KHẢO SÁT. HIỆN TRẠNG SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP VÀ CƠ CẤU THEO ĐỐI TƢỢNG SỰ DỤNG TỈNH NGHỆ AN NĂM 2019.

MỨC ĐỘ CƠ GIỚI HÓA Ở MỘT SỐ KHÂU SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP. DIỄN BIẾN NĂNG SUẤT SẢN XUẤT CỦA MỘT SỐ CÂY HÀNG NĂM CHÍNH. CÁC DOANH NGHIỆP NÔNG NGHIỆP ĐƢỢC MIỄN GIẢM TIỀN THUÊ ĐẤT, THUÊ MẶT NƢỚC GIAI ĐOẠN 2014 - 2019. CHỈ TIÊU QUY HOẠCH PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP TỈNH NGHỆ AN ĐẾN NĂM 2030.

CƠ CẤU NGUỒN VỐN ĐẦU TƢ XÂY DỰNG CƠ SỞ HẠ TẦNG NÔNG NGHIỆP TỈNH NGHỆ AN GIAI ĐOẠN 2014 - 2019. CƠ CẤU NGUỒN VỐN XÚC TIẾN THƢƠNG MẠI NÔNG NGHIỆP TỈNH NGHỆ AN GIAI ĐOẠN 2014 - 2019. SƠ ĐỒ CÁC BƢỚC NGHIÊN CỨU CỦA LUẬN ÁN. 26 DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT TT Từ viết tắt Từ đầy đủ 1 CNC Công nghệ cao 2 CSHT Cơ sở hạ tầng 3 PTNN Phát triển nông nghiệp 4 FDI Đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài 5 GTGT Giá trị gia tăng 6 GTSX Giá trị sản xuất Viện Chính sách và Chiến lƣợc Phát triển nông nghiệp 7 IPSARD nông thôn 8 KCHKM Kiên cố hóa kênh mƣơng 9 KHCN Khoa học công nghệ 10 MTNT Môi trƣờng nông thôn 11 NĐT Nhà đầu tƣ 12 NHTM Ngân hàng thƣơng mại 13 NSNN Ngân sách nhà nƣớc 14 ODA Hỗ trợ phát triển chính thức 15 PPP Hình thức đối tác công tƣ 16 TNDN Thu nhập doanh nghiệp 17 TNHH Trách nhiệm hữu hạn 18 VĐT Vốn đầu tƣ 19 XTTM Xúc tiến thƣơng mại 20 WTO Tổ chức thƣơng mại thế giới DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, BẢNG, BIỂU Sơ đồ Sơ đồ 2.

Các ngành cơ bản trong lĩnh vực nông nghiệp. Cơ cấu lao động tỉnh Nghệ An theo lĩnh vực. Giá trị sản xuất và cơ cấu ngành nông nghiệp tỉnh Nghệ An giai đoạn 2014 - 2019. Quy mô sản xuất giống nuôi trồng thủy sản tỉnh Nghệ An.

Giá trị xuất khẩu hàng hóa nông, lâm thủy sản tỉnh Nghệ An. Quy mô vốn đầu tƣ trong lĩnh vực nông nghiệp tỉnh Nghệ An. Cơ cấu vốn đầu tƣ trong nông nghiệp tỉnh Nghệ An giai đoạn 2014 - 2019. Chi ngân sách nhà nƣớc cho đầu tƣ xây dựng cơ sở hạ tầng trong lĩnh vực nông nghiệp tỉnh Nghệ An.

Doanh số cho vay xây dựng cơ sở hạ tầng nông nghiệp, nông thôn tỉnh Nghệ An giai đoạn 2014 - 2019. Thực trạng Chi NSNN đào tạo nghề nông nghiệp cho lao động nông thôn tỉnh Nghệ An. Chi NSNN phát triển khoa học công nghệ trong nông nghiệp. Dƣ nợ cho vay nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao tại các ngân hàng thƣơng mại tỉnh Nghệ An.

Chi NSNN cho hoạt động xúc tiến thƣơng mại nông sản. Chỉ tiêu phát triển ngành nông nghiệp Nghệ An đến năm 2030. Tốc độ tăng trƣởng GDP nông nghiệp tỉnh Nghệ An. Cơ cấu lao động theo ngành nghề trong lĩnh vực nông nghiệp tỉnh Nghệ An năm 2019.

Năng suất lao động trong nông nghiệp tại tỉnh Nghệ An và toàn tỉnh đoạn 2014 - 2019. Tín dụng đầu tƣ phát triển Nhà nƣớc cho chƣơng trình kiên cố hóa kênh mƣơng. Đánh giá về ƣu đãi thuê đất, thuê mặt nƣớc của Nhà nƣớc. Khảo sát mức độ miễn giảm thuế sử dụng đất nông nghiệp.

Chi ngân sách Nhà nƣớc cho giải phóng mặt bằng trong nông nghiệp giai đoạn 2014 - 2019. Mức độ cần thiết nhà nƣớc hỗ trợ tích tụ tập trung đất đai nông nghiệp của tỉnh Nghệ An. Kinh phí đào tạo nghề nông nghiệp cho lao động nông thôn giai đoạn 2014 - 2019. Chi NSNN hỗ trợ liên kết sản xuất gắn chế biến và tiêu thụ nông sản tỉnh Nghệ An.

Mức độ tác động chính sách tín dụng đối với hình thức liên kết sản xuất và tiêu thụ nông sản tỉnh Nghệ An. Mức độ hợp lý của ƣu đãi đất đai trong lĩnh vực nông nghiệp tỉnh Nghệ An. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu Sau hơn 30 năm đổi mới, nông nghiệp Việt Nam vẫn là một ngành sản xuất vật chất có vị trí đặc biệt quan trọng trong nền kinh tế. Nông nghiệp không chỉ trực tiếp cung cấp lƣơng thực, thực phẩm, tạo công ăn việc làm cho khoảng 65% dân cƣ mà còn cung cấp nguyên liệu đầu cho ngành công nghiệp chế biến, sử dụng sản phẩm đầu ra của các ngành công nghiệp, dịch vụ khác nhƣ: phân bón, máy móc, tín dụng… Vì vậy, phát triển nông nghiệp có ý nghĩa to lớn đối với sự phát triển kinh tế xã hội của đất nƣớc.

Trong Nghị quyết 26-NQ/TW của Ban chấp hành Trung ƣơng khóa X về nông nghiệp, nông dân, nông thôn đã khẳng định “Nông nghiệp, nông dân, nông thôn có vị trí chiến lƣợc trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, là cơ sở và lực lƣợng quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội bền vững, giữ vững ổn định chính trị, đảm bảo an ninh, quốc phòng; giữ gìn, phát huy bản sắc văn hoá dân tộc và bảo vệ môi trƣờng sinh thái của đất nƣớc” [1]. Với vai trò quan trọng của nông nghiệp, nông dân và nông thôn đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nƣớc thì một trong những giải pháp đã Đảng và Nhà nƣớc ta đƣa ra là đổi mới mạnh mẽ cơ chế, chính sách để huy động cao các nguồn lực, phát triển nhanh kinh tế nông thôn, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nông dân. Điều này cho thấy đƣợc tầm quan trọng của tài chính đối với phát triển nông nghiệp, nông thôn ở nƣớc ta trong giai đoạn hiện nay. Nghệ An là một tỉnh ở khu vực Bắc Trung Bộ, có địa bàn kinh tế rộng, dân cƣ chủ yếu sống ở nông thôn và lao động trong lĩnh vực nông nghiệp.

Điều kiện tự nhiên của Nghệ An rất thích hợp để phát triển đa dạng nhiều loại cây trồng, vật nuôi mang lại giá trị cao về mặt kinh tế. Những năm vừa qua, lĩnh vực nông nghiệp đã có những bƣớc phát triển mạnh mẽ, góp phần trọng vào sự phát triển kinh tế xã hội và từng bƣớc thay đổi bộ mặt nông thôn của Nghệ An. Giai đoạn 2014 - 2019, lĩnh vực nông nghiệp của tỉnh Nghệ An chiếm 37% tổng kim ngạch xuất khẩu toàn tỉnh, 1 đóng góp gần 24% tổng sản phẩm (GRDP) trên địa bàn.