Luận án: Nâng cao năng lực cạnh tranh điểm đến du lịch Hạ Long, Quảng Ninh - Việt Nam

i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu trích dẫn, kết quả nghiên cứu nêu trong luận án là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng. Hà Nội, tháng 8 năm 2018 Nghiên cứu sinh Nguyễn Thị Quỳnh Hƣơng ii LỜI CẢM ƠN Trƣớc tiên, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến Ban Giám hiệu Trƣờng Đại học Thƣơng mại, đến Quý thầy cô Trƣờng Đại học Thƣơng mại đã tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất để tôi hoàn thành luận án này. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể giáo viên hƣớng dẫn khoa học của luận án, Thầy PGS,TS.

Bùi Xuân Nhàn và Cô TS. Nguyễn Thị Tú đã rất tận tình, tâm huyết và trách nhiệm giúp tôi những quy chuẩn về phƣơng pháp nghiên cứu, nội dung và kiến thức quý báu để tôi hoàn thành luận án. Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến UBND tỉnh Quảng Ninh, thành phố Hạ Long, Sở Du lịch tỉnh Quảng Ninh, Ban quản lý Vịnh Hạ Long, Trung tâm Thông tin và Xúc tiến Du lịch, Hiệp hội Du lịch tỉnh Quảng Ninh, các cơ quan quản lý Nhà nƣớc, doanh nghiệp, cá nhân và các tổ chức liên quan đến du lịch đã nhiệt tình hỗ trợ, cung cấp các tài liệu và trả lời phỏng vấn, điều tra. Cuối cùng, tôi xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè, những đồng nghiệp, sinh viên đã tận tình hỗ trợ, giúp đỡ tôi trong suốt thời gian học tập và nghiên cứu.

Xin trân trọng cảm ơn! Hà Nội, tháng 8 năm 2018 Nghiên cứu sinh Nguyễn Thị Quỳnh Hƣơng iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN .ii MỤC LỤC. iii DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT. vi DANH MỤC BẢNG .vii DANH MỤC HÌNH. viii PHẦN MỞ ĐẦU.

Tính cấp thiết của đề tài luận án. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới của luận án.

Kết cấu của luận án. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI.Tổng quan tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài luận án .Những nghiên cứu về cạnh tranh, năng lực cạnh tranh. Những nghiên cứu về năng lực cạnh tranh điểm đến du lịch. Những nghiên cứu về năng lực cạnh tranh của điểm đến du lịch địa phƣơng.

Những nghiên cứu về điểm đến du lịch Hạ Long. Các kết luận rút ra từ tổng quan tình hình nghiên cứu và khoảng trống cần nghiên cứu. Phƣơng pháp nghiên cứu. Nghiên cứu định tính.

Nghiên cứu định lƣợng. 26 KẾT LUẬN CHƢƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA ĐIỂM ĐẾN DU LỊCH. Điểm đến du lịch và năng lực cạnh tranh của điểm đến du lịch.

Điểm đến du lịch. Năng lực cạnh tranh của điểm đến du lịch. Phân định nội dung nghiên cứu năng lực cạnh tranh của điểm đến du lịch. Các mô hình nghiên cứu về năng lực cạnh tranh của điểm đến du lịch.

Các yếu tố cấu thành năng lực cạnh tranh của điểm đến du lịch. Khung nghiên cứu năng lực cạnh tranh của điểm đến du lịch. Các nhân tố ảnh hƣởng đến năng lực cạnh tranh của điểm đến du lịch. Kinh nghiệm nâng cao năng lực cạnh tranh của một số điểm đến du lịch và bài học kinh nghiệm rút ra cho điểm đến du lịch Hạ Long, Quảng Ninh - Việt Nam.

Kinh nghiệm nâng cao năng lực cạnh tranh của Phuket (Thái Lan). Kinh nghiệm nâng cao năng lực cạnh tranh của Singapore. Kinh nghiệm nâng cao năng lực cạnh tranh của Đà Nẵng. Bài học kinh nghiệm rút ra cho điểm đến du lịch Hạ Long.

65 KẾT LUẬN CHƢƠNG 2. THỰC TRẠNG NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA ĐIỂM ĐẾN DU LỊCH HẠ LONG, QUẢNG NINH - VIỆT NAM. Khái quát thực trạng phát triển du lịch Hạ Long, Quảng Ninh - Việt Nam. Khái quát về điều kiện tự nhiên và kinh tế xã hội của Hạ Long.

Một số kết quả hoạt động kinh doanh du lịch của Hạ Long giai đoạn 2010 - 2017. Phân tích thực trạng năng lực cạnh tranh của điểm đến du lịch Hạ Long, Quảng Ninh - Việt Nam. Thực trạng các yếu tố cấu thành năng lực cạnh tranh của điểm đến du lịch Hạ Long. Thực trạng năng lực cạnh tranh của điểm đến du lịch Hạ Long theo khung nghiên cứu.

Thực trạng năng lực cạnh tranh của điểm đến du lịch Hạ Long, Quảng Ninh - Việt Nam trên cơ sở so sánh với đối thủ cạnh tranh. Kết quả nghiên cứu định lƣợng về năng lực cạnh tranh của điểm đến du lịch Hạ Long. Thống kê mô tả mẫu nghiên cứu. Giá trị trung bình năng lực cạnh tranh của điểm đến du lịch Hạ Long theo đánh giá của khách du lịch.

Kiểm định độ tin cậy và mức độ tác động của các thang đo đến năng lực cạnh tranh của điểm đến du lịch Hạ Long. Đánh giá chung về thực trạng năng lực cạnh tranh của điểm đến du lịch Hạ Long, Quảng Ninh - Việt Nam. Những thành công và nguyên nhân. Những hạn chế và nguyên nhân.

119 KẾT LUẬN CHƢƠNG 3. MỘT SỐ GIẢI PHÁP, KIẾN NGHỊ NHẰM NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA ĐIỂM ĐẾN DU LỊCH HẠ LONG, QUẢNG NINH - VIỆT NAM. Dự báo, quan điểm, mục tiêu và phân tích mô hình TOWS đối với nâng cao cạnh tranh của điểm đến du lịch Hạ Long, Quảng Ninh - Việt Nam. Dự báo một số chỉ tiêu phát triển chủ yếu của Hạ Long.

Quan điểm, mục tiêu phát triển du lịch Hạ Long. Phân tích mô hình TOWS đối với nâng cao năng lực cạnh tranh của điểm đến du lịch Hạ Long. Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của điểm đến du lịch Hạ Long, Quảng Ninh - Việt Nam. Phát triển nguồn nhân lực du lịch của Hạ Long theo hƣớng chuyên nghiệp.

Phát triển sản phẩm du lịch mới, đa dạng, khác biệt cho Hạ Long. Tổ chức quản lý điểm đến du lịch hiệu quả. Nâng cấp hệ thống cơ sở hạ tầng và cơ sở vật chất kỹ thuật du lịch của Hạ Long. Đẩy mạnh nghiên cứu thị trƣờng, quảng bá hình ảnh, thƣơng hiệu điểm đến du lịch Hạ Long.

Một số kiến nghị nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của điểm đến du lịch Hạ Long, Quảng Ninh - Việt Nam. Kiến nghị đối với Chính phủ. Kiến nghị đối với các Bộ, Ban, Ngành. 149 KẾT LUẬN CHƢƠNG 4.

154 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI LUẬN ÁN DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO vi DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT TIẾNG VIỆT Từ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BQL Ban quản lý CSHT Cơ sở hạ tầng CSVCKTDL Cơ sở vật chất kỹ thuật du lịch ĐĐDL Điểm đến du lịch DL Du lịch DNDL Doanh nghiệp du lịch DVDL Dịch vụ du lịch HDVDL Hƣớng dẫn viên du lịch KDDL Kinh doanh du lịch KTXH Kinh tế - xã hội NLCT Năng lực cạnh tranh SPDL Sản phẩm du lịch TNHH Trách nhiệm hữu hạn UBND Uỷ ban nhân dân VHTTDL Văn hóa, Thể thao và Du lịch VHXH Văn hoá - xã hội TIẾNG ANH Từ Tiếng Anh Nghĩa tiếng Việt viết tắt ASEAN Association of Southeast Asian Nations Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á EU European Union Liên minh Châu Âu GCI Global Competitiveness Index Chỉ số cạnh tranh toàn cầu GDP Gross Domestic Product Tổng sản phẩm quốc nội JICA Cơ quan hợp tác quốc tế Nhật Bản The Japan International Cooperation Agency Organization for Economic Tổ chức Hợp tác và OECD Co - operation and Development Phát triển Kinh tế PCI Provincial Competitiveness Index Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh Chỉ số năng lực cạnh tranh ngành lữ hành TTCI The Travel and Tourism Competitiveness Index và du lịch United Nations Educational Scientific and Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa UNESCO Cultural Organization của Liên hợp quốc Tổ chức du lịch thế giới của Liên hiệp UNWTO United Nations World Tourism Organization quốc WEF World Economic Forum Diễn đàn kinh tế thế giới WTTC The World Travel & Tourism Council Hội đồng du lịch và lữ hành thế giới vii DANH MỤC BẢNG Trang Bảng 1. Tổng hợp kết quả phỏng vấn sâu các chuyên gia về khung nghiên cứu NLCT của ĐĐDL Hạ Long. Số phiếu phát ra cho khách DL nội địa và quốc tế. Các khái niệm về năng lực cạnh tranh của điểm đến du lịch.

Các yếu tố cấu thành năng lực cạnh tranh của điểm đến du lịch. Khung nghiên cứu NLCT của ĐĐDL Hạ Long. Kết quả hoạt động kinh doanh DL của Hạ Long giai đoạn 2010 - 2017. Trình độ học vấn của nhân viên các khách sạn ở Hạ Long.

So sánh kết quả hoạt động kinh doanh DL của Hạ Long và Đà Nẵng. Thực trạng nguồn nhân lực DL của Hạ Long và Đà Nẵng. Cơ sở lƣu trú của Hạ Long và Đà Nẵng. So sánh lợi thế cạnh tranh về sự thuận tiện tiếp cận đƣờng hàng không và đƣờng biển.

Thông tin đặc điểm cá nhân của khách du lịch nội địa và quốc tế. Kết quả giá trị trung bình các thang đo NLCT của ĐDDL Hạ Long theo đánh giá của khách DL. Kết quả đánh giá độ tin cậy của các thang đo NLCT của ĐĐDL Hạ Long. Kết quả phân tích hồi qui đa biến.

Mức độ tác động của các thang đo đến NLCT của ĐĐDL Hạ Long. Mô hình TOWS của ĐĐDL Hạ Long. 129 viii DANH MỤC HÌNH Trang Hình 1. Quy trình nghiên cứu định tính.

Quy trình nghiên cứu định lƣợng. Mô hình NLCT của ĐĐDL - Dwyer and Kim. Mô hình đánh giá NLCT và tính bền vững của ĐĐDL - Goffi (2012). Khung nghiên cứu NLCT của ĐĐDL Hạ Long với các giả thuyết.

Khách DL đến Hạ Long giai đoạn 2010 - 2017. 69 1 PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài luận án Những bƣớc nhảy vọt về khoa học công nghệ và xu thế toàn cầu hoá đã và đang tạo điều kiện thuận lợi cho du lịch (DL) phát triển nhanh ở nhiều quốc gia trên thế giới. Theo đó, DL trở thành một ngành quan trọng của tăng trƣởng kinh tế, đem lại nguồn thu nhập đáng kể cho nền kinh tế của mỗi quốc gia.

Thị trƣờng DL cũng trở nên cạnh tranh gay gắt hơn, ngày càng nhiều các điểm đến du lịch (ĐĐDL) xuất hiện và khách DL ngày càng có nhiều kinh nghiệm hơn, nhiều sự lựa chọn hơn về các ĐĐDL cũng nhƣ các dịch vụ du lịch (DVDL).