Luận án chính sách hỗ trợ tạo việc làm cho người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài khi về nước

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI _______***________ VŨ THỊ YẾN CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ TẠO VIỆC LÀM CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG VIỆT NAM ĐI LÀM VIỆC Ở NƯỚC NGOÀI KHI VỀ NƯỚC LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Hà Nội, năm 2020 luan an BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI _______***________ VŨ THỊ YẾN CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ TẠO VIỆC LÀM CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG VIỆT NAM ĐI LÀM VIỆC Ở NƯỚC NGOÀI KHI VỀ NƯỚC Chuyên ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 62.10 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Người hướng dẫn khoa học: 1.TS Bùi Hữu Đức 2. TS Chu Thị Thủy Hà Nội, năm 2020 luan an i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận án tiến sĩ “Chính sách hỗ trợ tạo việc làm cho người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài khi về nước” là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của tôi. Các thông tin, dữ liệu, tài liệu trích dẫn sử dụng trong luận án có nguồn gốc rõ ràng. Các nội dung và kết quả nghiên cứu trong luận án do tôi thực hiện một cách trung thực, khách quan và chưa từng được công bố trong bất kỳ nghiên cứu nào khác.

Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về những gì cam đoan ở trên. Hà Nội, ngày tháng năm 2020 Nghiên cứu sinh Vũ Thị Yến luan an ii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT. vi DANH MỤC BẢNG BIỂU.

viii DANH MỤC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ. ix PHẦN MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới của luận án. Kết cấu của luận án .5 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU .6 VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Tổng quan nghiên cứu đề tài.

Các nghiên cứu về “Việc làm”. Các nghiên cứu về “Chính sách hỗ trợ tạo việc làm”. Các nghiên cứu về “Chính sách hỗ trợ tạo việc làm cho người lao động đi làm việc ở nước ngoài khi về nước”. Các nghiên cứu về “Việc làm và chính sách hỗ trợ tạo việc làm cho người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài khi về nước”.

Khoảng trống nghiên cứu. Mô hình và phương pháp nghiên cứu. Câu hỏi nghiên cứu. Khung nghiên cứu và quy trình nghiên cứu.

Giả thuyết nghiên cứu. Mô hình nghiên cứu. Các phương pháp nghiên cứu .23 Tiểu kết chương 1 .31 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM QUỐC TẾ VỀ CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ TẠO VIỆC LÀM CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG ĐI LÀM VIỆC Ở NƯỚC NGOÀI KHI VỀ NƯỚC. Một số khái niệm cơ bản.

32 luan an iii 2. Các khái niệm liên quan đến người lao động đi làm việc ở nước ngoài khi về nước. Các khái niệm liên quan đến chính sách hỗ trợ tạo việc làm cho người lao động đi làm việc ở nước ngoài khi về nước. Nội dung chính sách hỗ trợ tạo việc làm cho người lao động đi làm việc ở nước ngoài khi về nước.

Mục tiêu của chính sách. Chủ thể ban hành chính sách. Đối tượng thụ hưởng chính sách. Các nguồn lực và giải pháp thực hiện chính sách.

Các chính sách hỗ trợ tạo việc làm chủ yếu. Đánh giá chính sách hỗ trợ tạo việc làm cho người lao động đi làm việc ở nước ngoài khi về nước. Đánh giá kết quả thực hiện chính sách hỗ trợ tạo việc làm cho người lao động đi làm việc ở nước ngoài khi về nước. Đánh giá tác động của chính sách hỗ trợ tạo việc làm cho người lao động đi làm việc ở nước ngoài khi về nước.

Các yếu tố ảnh hưởng đến chính sách hỗ trợ tạo việc làm cho người lao động đi làm việc ở nước ngoài khi về nước. Môi trường chính trị, pháp luật. Các nguồn lực đảm bảo thực hiện chính sách hỗ trợ tạo việc làm. Năng lực hoạch định và triển khai chính sách.

Nhận thức và khả năng tiếp cận chính sách hỗ trợ tạo việc làm của người lao động. Kinh nghiệm xây dựng và triển khai chính sách hỗ trợ tạo việc làm cho người lao động đi làm việc ở nước ngoài khi về nước của một số quốc gia trên thế giới và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam. Kinh nghiệm của Ấn Độ. Kinh nghiệm của Philippines.

Kinh nghiệm của Pakistan. Kinh nghiệm của Sri-Lanka. Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam .60 Tiểu kết chương 2. 64 luan an iv CHƯƠNG 3: PHÂN TÍCH VÀ ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ TẠO VIỆC LÀM CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG VIỆT NAM ĐI LÀM VIỆC Ở NƯỚC NGOÀI KHI VỀ NƯỚC.

Khái quát chung về tình hình người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài khi về nước. Tình hình người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Đặc điểm của người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài khi về nước. Tình hình người lao động Việt Nam bỏ trốn-không về nước đúng hạn sau khi hết thời hạn lao động ở nước ngoài.

Tình hình việc làm của người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài khi về nước. Thực trạng các chính sách hỗ trợ tạo việc làm chủ yếu cho người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài khi về nước. Chính sách phát triển thị trường lao động. Chính sách tín dụng ưu đãi.

Chính sách đào tạo nghề và đào tạo lại. Chính sách hỗ trợ khởi nghiệp kinh doanh. Đánh giá chính sách hỗ trợ tạo việc làm cho người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài khi về nước thời gian vừa qua. Đánh giá kết quả thực hiện chính sách theo các mục tiêu và tiêu chí chính sách.

Đánh giá tác động của chính sách hỗ trợ tạo việc làm cho người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài khi về nước. Đánh giá chung về chính sách hỗ trợ tạo việc làm cho người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài khi về nước.110 Tiểu kết chương 3 .120 CHƯƠNG 4: MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CHÍNH SÁCH HỖ TRỢ TẠO VIỆC LÀM CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG VIỆT NAM ĐI LÀM VIỆC .121 Ở NƯỚC NGOÀI KHI VỀ NƯỚC TRONG THỜI GIAN TỚI. Bối cảnh và định hướng đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài của Việt Nam trong thời gian tới. Bối cảnh đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài.

Định hướng hoạt động đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài của Việt Nam trong thời gian tới. Quan điểm, mục tiêu và phương hướng hoàn thiện chính sách hỗ trợ tạo việc làm cho người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài khi về nước đến năm 2025 và các năm tiếp theo. Quan điểm hoàn thiện chính sách hỗ trợ tạo việc làm cho người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài khi về nước. Phương hướng hoàn thiện chính sách hỗ trợ tạo việc làm cho người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài khi về nước.

Các giải pháp chủ yếu nhằm hoàn thiện chính sách hỗ trợ tạo việc làm cho người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài khi về nước. Hoàn thiện chính sách phát triển thị trường lao động. Hoàn thiện chính sách tín dụng ưu đãi. Hoàn thiện chính sách đào tạo nghề và đào tạo lại.

Hoàn thiện chính sách hỗ trợ khởi nghiệp kinh doanh. Các giải pháp khác. Một số kiến nghị. Đối với các doanh nghiệp xuất khẩu lao động và các doanh nghiệp khác.

Đối với người lao động. 151 Tiểu kết chương 4 .156 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CỦA TÁC GIẢ.1 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO .165 luan an vi DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Từ viết tắt Nghĩa của từ ASEAN Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á Chương trình IM Japan Chương trình đưa thực tập sinh Việt Nam đi thực tập kỹ thuật tại Nhật Bản Chương trình EPS Chương trình cấp phép việc làm cho lao động là người nước ngoài của Hàn Quốc CNDĐ Công nghệ di động COLAB Trung tâm Lao động ngoài nước CQQLNN Cơ quan quản lý Nhà nước CSĐT Chính sách hỗ trợ đào tạo nghề và đào tạo lại CSHTTVL Chính sách hỗ trợ tạo việc làm CSKN Chính sách hỗ trợ khởi nghiệp kinh doanh CSPTTTLĐ Chính sách phát triển thị trường lao động CSTD Chính sách tín dụng ưu đãi DOLAB Cục Quản lý Lao động ngoài nước DVVL Dịch vụ việc làm FDI Vốn đầu tư trực tiếp từ nước ngoài GDVL Giao dịch việc làm HĐLĐ Hợp đồng lao động HRD Cơ quan phát triển nguồn nhân lực Hàn Quốc ILO Tổ chức lao động quốc tế IM JAPAN Tổ chức Phát triển nhân lực quốc tế Nhật Bản IOM Tổ chức di cư quốc tế KTXH Kinh tế-xã hội LĐ Lao động LĐXK LĐXK LĐTB& XH LĐTB&XH NCS Nghiên cứu sinh NLĐ Người lao động NLĐVN Người lao động Việt Nam QLLĐNN Quản lý Lao động ngoài nước SXKD Sản xuất kinh doanh TTLĐ Thị trường lao động TTDVVL Trung tâm dịch vụ việc làm luan an vii Từ viết tắt Nghĩa của từ UNWOMEN Tổ chức Liên hợp quốc về phụ nữ USD Đô la Mỹ WORLD BANK Ngân hàng thế giới XKLĐ Xuất khẩu lao động luan an viii DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 1.1: Cơ cấu phiếu điều tra khảo sát tại 05 tỉnh được lựa chọn khảo sát. Tiêu chí đánh giá chính sách việc làm NLĐ đi làm việc ở nước ngoài khi về nước .1: Các thị trường tiếp nhận người lao động Việt Nam .2: Ngành nghề làm việc của NLĐVN khi về nước.3: Thống kê Công tác hỗ trợ giới thiệu việc làm cho NLĐVN về nước, do COLAB tổ chức thực hiện từ năm 2012 đến 2018.4: Báo cáo kết quả GDVL phiên chuyên đề EPS, IM Japan giai đoạn 2015- 2019, tại Trung tâm DVVL Hà Nội .5: Kết quả thực hiện CSPTTTLĐ với giải quyết việc làm cho NLĐ khi về nước .6: Kết quả thực hiện chính sách hỗ trợ khởi nghiệp kinh doanh cho NLĐVN đi làm việc ở nước ngoài khi về nước .8: Tỷ lệ cán bộ triển khai CSHTTVL cho NLĐVN khi về nước được đào tạo đúng chuyên ngành.9: Đánh giá của cán bộ thực thi chính sách về các chỉ tiêu đảm bảo tính khả thi của CSHTTVL cho NLĐVN khi về nước.10: Kết quả kiểm định độ tin cậy của thang đo khảo sát sơ bộ .11: Kết quả kiểm định tính hội tụ của thang đo sơ bộ .12: Kết quả kiểm định độ tin cậy của thang đo.13: Kết quả hồi quy .14: Kết quả phân tích hồi quy tổng hợp .15: Kết quả phân tích hồi quy tổng hợp. 109 luan an ix DANH MỤC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ Hình 1.