Luận án tiến sĩ chống xói mòn cơ sở thuế thu nhập doanh nghiệp FDI - Nguyễn Thùy Trang

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ TÀI CHÍNH HỌC VIỆN TÀI CHÍNH ------------ NGUYỄN THÙY TRANG CHỐNG XÓI MÒN CƠ SỞ THUẾ ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI TẠI VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ CHUYÊN NGÀNH: TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG HÀ NỘI - 2023 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ TÀI CHÍNH HỌC VIỆN TÀI CHÍNH ------------ NGUYỄN THÙY TRANG CHỐNG XÓI MÒN CƠ SỞ THUẾ ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI TẠI VIỆT NAM Chuyên ngành: Tài chính - ngân hàng Mã số: 9.01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Người hướng dẫn khoa học: 1. VƯƠNG THỊ THU HIỀN 2. NGUYỄN ĐÌNH CHIẾN HÀ NỘI - 2023 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học riêng của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng.

Những kết luận khoa học của luận án chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Tác giả luận án Nguyễn Thùy Trang i MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Danh mục chữ viết tắt. v Danh mục bảng, sơ đồ .vi Danh mục phụ lục.

vii MỞ ĐẦU. 1 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU. Các công tình nghiên cứu về cơ sở thuế và xói mòn cơ sở thuế.

Các công trình nghiên cứu về các hành vi gây xói mòn cơ sở thuế thu nhập doanh nghiệp và các biện pháp chống xói mòn cơ sở thuế thu nhập doanh nghiệp. Các công trình nghiên cứu về doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài. NHẬN XÉT CHUNG. Đánh giá các kết quả nghiên cứu.

Khoảng trống nghiên cứu. 26 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ XÓI MÒN CƠ SỞ THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP VÀ CHỐNG XÓI MÒN CƠ SỞ THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ XÓI MÒN CƠ SỞ THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI. Cơ sở thuế thu nhập doanh nghiệp.

Tổng quan về doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài. Xói mòn cơ sở thuế thu nhập doanh nghiệp đối với doanh nghiệp FDI. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHỐNG XÓI MÒN CƠ SỞ THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI. Khái niệm, mục tiêu chống xói mòn cơ sở thuế thu nhập doanh nghiệp.

Nội dung chống xói mòn cơ sở thuế thu nhập doanh nghiệp đối với doanh nghiệp FDI. Tiêu chí đánh giá công tác chống xói mòn cơ sở thuế đối với doanh nghiệp FDI. Những nhân tố tác động tới công tác chống xói mòn cơ sở thuế thu nhập doanh nghiệp đối với doanh nghiệp FDI. KINH NGHIỆM QUỐC TẾ VỀ CHỐNG XÓI MÒN CƠ SỞ THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA ĐỐI VỚI VIỆT NAM.

Kinh nghiệm quốc tế về chống xói mòn cơ sở thuế thu nhập doanh nghiệp đối với doanh nghiệp FDI. Những vấn đề đặt ra đối với Việt Nam. 83 CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG CHỐNG XÓI MÒN CƠ SỞ THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI TẠI VIỆT NAM. THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CỦA DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI TẠI VIỆT NAM.

THỰC TRẠNG HÀNH VI GÂY XÓI MÒN CƠ SỞ THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP CỦA DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI TẠI VIỆT NAM. Thực trạng hành vi chuyển giá. Thực trạng hành vi lợi dụng hiệp định tránh đánh thuế hai lần. Thực trạng hành vi lợi dụng hoạt động kinh tế số.

THỰC TRẠNG CHỐNG XÓI MÒN CƠ SỞ THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI TẠI VIỆT NAM. Thực trạng ban hành chính sách. Thực trạng tổ chức bộ máy quản lý nhà nước. Thực trạng tổ chức triển khai các hoạt động nghiệp vụ quản lý.

Thực trạng hợp tác quốc tế. ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG CHỐNG XÓI MÒN CƠ SỞ THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI TẠI VIỆT NAM. Những kết quả đạt được và nguyên nhân. Hạn chế còn tồn tại và nguyên nhân của hạn chế.

132 CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP CHỐNG XÓI MÒN CƠ SỞ THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI TẠI VIỆT NAM. BỐI CẢNH KINH TẾ - XÃ HỘI QUỐC TẾ VÀ VIỆT NAM TRONG THỜI GIAN TỚI TÁC ĐỘNG ĐẾN NGUỒN THU NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC. Bối cảnh kinh tế - xã hội quốc tế. Bối cảnh kinh tế - xã hội Việt Nam.

QUAN ĐIỂM ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP CHỐNG XÓI MÒN CƠ SỞ THUẾ ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI TẠI VIỆT NAM. MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐẨY MẠNH CHỐNG XÓI MÒN CƠ SỞ THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP CÓ VỐN ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI TẠI VIỆT NAM. Giải pháp về xây dựng chính sách. Giải pháp về hoàn thiện tổ chức bộ máy.

Giải pháp về triển khai các nghiệp vụ quản lý thuế. Giải pháp về hợp tác quốc tế. GIẢI PHÁP ĐIỀU KIỆN. Xây dựng bộ tiêu chí chọn lọc đầu tư FDI.

Hoàn thiện Luật Đầu tư và các pháp luật khác có liên quan. Cải thiện môi trường kinh doanh. Hiện đại hoá công tác quản lý thuế. Phối hợp có hiệu quả với các cơ quan, Ban, Ngành chức năng trong công tác quản lý thuế.

188 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU ĐÃ ĐƯỢC CÔNG BỐ. 189 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 201 iv DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT AFTA : Khu vực Mậu dịch Tự do ASEAN APA : Thỏa thuận trước về phương pháp xác định giá tính thuế ASEAN : Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á BEPS : Xói mòn cơ sở thuế và dịch chuyển lợi nhuận CQT : Cơ quan thuế CST : Cơ sở thuế CTĐQG : Công ty đa quốc gia DN : Doanh nghiệp DNLK : Doanh nghiệp liên kết DNSX : Doanh nghiệp sản xuất ĐTNN : Đầu tư nước ngoài EU : Liên minh Châu Âu FDI : Đầu tư trực tiếp nước ngoài FTA : Hiệp định thương mại tự do GCN : Giá chuyển nhượng GDLK : Giao dịch liên kết GTGT : Giá trị gia tăng HH : Hàng hóa KTS : Kinh tế số MAP : Thủ tục thỏa thuận song phương NNT : Người nộp thuế NSNN : Ngân sách nhà nước OECD : Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế OECD : Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế QHLK : Quan hệ liên kết QLT : Quản lý thuế SXKD : Sản xuất kinh doanh TMĐT : Thương mại điện tử TNDN : Thu nhập doanh nghiệp UBND : Ủy ban nhân dân WTO : Tổ chức Thương mại Thế giới v DANH MỤC BẢNG, SƠ ĐỒ Bảng 1. Tóm tắt cơ sở dữ liệu về các hiệp định tránh đánh thuế hai lần của Việt Nam.

Tóm tắt cơ sở dữ liệu về các hiệp định tránh đánh thuế hai lần được sử dụng trong luận án. Đóng góp vào NSNN của DN FDI tại Việt Nam giai đoạn 2016 - 2022. Kết quả kinh doanh của DN FDI giai đoạn 2016 - 2022. Kết quả thanh tra chống chuyển giá giai đoạn 2016-2022.

Khái quát quy trình quản lý thuế chống xói mòn CST đối với DN FDI. 166 vi DANH MỤC PHỤ LỤC Phụ lục 1: Sự khác biệt giữa hiệp định thuế mẫu của Liên hợp quốc và OECD và chấm điểm hiệp định theo Hearson (2016). 201 Phụ lục 2: Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài của 25 quốc gia/vùng lãnh thổ có số vốn đầu tư lớn nhất tại Việt Nam giai đoạn 2016-2022. 204 Phụ lục 3: Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài của 25 quốc gia/vùng lãnh thổ có số vốn đầu tư lớn nhất tại Việt Nam giai đoạn 2016-2022.

206 Phụ lục 4: Danh sách các quốc gia/vùng lãnh thổ là thiên đường thuế. 207 Phụ lục 5: Thuế suất thuế TNDN của 25 quốc gia có số vốn đầu tư vào Việt Nam lớn nhất. 210 Phụ lục 6: Hành vi chuyển giá gây xói mòn CST TNDN tại Việt Nam. 212 Phụ lục 7: Phân loại hiệp định tránh đánh thuế hai lần mà Việt Nam ký kết theo nhóm các quốc gia.

215 Phụ lục 8: Chỉ số nguồn của các hiệp định tránh đánh thuế hai lần mà Việt Nam ký kết tính đến năm 2022. 215 Phụ lục 9: So sánh chỉ số nguồn trung bình của hiệp định tránh đánh thuế hai lần của Việt Nam với các nhóm nước. 216 Phụ lục 10: Chỉ số đánh giá định nghĩa cơ sở thường trú trong các hiệp định tránh đánh thuế hai lần mà Việt Nam ký kết tính đến năm 2022. 217 Phụ lục 11: So sánh PEI trung bình của hiệp định tránh đánh thuế hai lần của Việt Nam với các nhóm nước.

218 Phụ lục 12: Điểm số trung bình của 9 chỉ số chi tiết liên quan đến điều khoản xác định cơ sở thường trú của các hiệp định tránh đánh thuế hai lần của các hiệp định tránh đánh thuế hai lần của Việt Nam. 218 Phụ lục 13: So sánh điểm trung bình của 9 chỉ số chi tiết liên quan đến điều khoản xác định cơ sở thường trú của các hiệp định tránh đánh thuế hai lần giữa Việt Nam với các quốc gia thuộc OECD và với các quốc gia không thuộc OECD. 219 vii Phụ lục 14: So sánh điểm trung bình của 9 chỉ số chi tiết liên quan đến điều khoản xác định cơ sở thường trú của các hiệp định tránh đánh thuế hai lần giữa Việt Nam với các quốc gia thuộc G20 và với các quốc gia không thuộc G20. 219 Phụ lục 15: So sánh điểm trung bình của 9 chỉ số chi tiết liên quan đến điều khoản xác định cơ sở thường trú của các hiệp định tránh đánh thuế hai lần giữa Việt Nam với 25 quốc gia có số vốn đầu tư lớn nhất vào Việt Nam 220 Phụ lục 16: Chỉ số đánh giá các quy định trong việc xác định thu nhập chịu thuế và thuế suất trong các hiệp định tránh đánh thuế hai lần mà Việt Nam ký kết tính đến năm 2022.

220 Phụ lục 17: So sánh WHT trung bình của hiệp định tránh đánh thuế hai lần của Việt Nam với các nhóm quốc gia .