Nghiên cứu Cytokine, Kẽm Huyết Thanh ở Bệnh nhân Trứng Cá điều trị Isotretinoin - Luận án TS 2024

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ QUỐC PHÒNG VIỆN NGHIÊN CỨU KHOA HỌC Y DƯỢC LÂM SÀNG 108 ----------------------------------------- NGUYỄN NGỌC OANH Nghiªn cøU MéT Sè CYTOKINE, NåNG §é KÏM HUYÕT THANH ë BÖNH NH¢N TRøNG C¸ TH¤NG TH¦êNG MøC §é VõA Vµ NÆNG §¦îC §IÒU TRÞ B»NG ISOTRETINOIN KÕT HîP KÏM LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC HÀ NỘI – 2024 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ QUỐC PHÒNG VIỆN NGHIÊN CỨU KHOA HỌC Y DƯỢC LÂM SÀNG 108 ----------------------------------------- NGUYỄN NGỌC OANH Nghiªn cøU MéT Sè CYTOKINE, NåNG §é KÏM HUYÕT THANH ë BÖNH NH¢N TRøNG C¸ TH¤NG TH¦êNG MøC §é VõA Vµ NÆNG §¦îC §IÒU TRÞ B»NG ISOTRETINOIN KÕT HîP KÏM Ngành/Chuyên ngành: Nội khoa/Da liễu Mã số: 9720107 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. BÙI THỊ VÂN 2. PHẠM THỊ MINH PHƯƠNG HÀ NỘI – 2024 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan: 1. Đây là luận án do tôi trực tiếp thực hiện dưới sự hướng dẫn của TS.

BÙI THỊ VÂN và TS. PHẠM THỊ MINH PHƯƠNG. Công trình này không trùng lặp với bất kỳ nghiên cứu khác đã được công bố. Các số liệu và thông tin trong nghiên cứu là hoàn toàn chính xác, trung thực và khách quan, đã được xác nhận và chấp thuận của cơ sở nghiên cứu.

Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật về những cam kết này. Hà Nội, ngày 07 tháng 07 năm 2024 Tác giả Nguyễn Ngọc Oanh LỜI CẢM ƠN Trước hết tôi xin tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến hai Cô hướng dẫn khoa học: TS. Bùi Thị Vân, Phó Chủ nhiệm Bộ môn Da liễu, Viện NCKHYDLS 108 và TS. Phạm Thị Minh Phương, Trưởng khoa Khám bệnh, BV Da liễu TƯ, là những người đã định hướng, động viên và truyền dạy cho tôi kiến thức chuyên môn và kinh nghiệm nghiên cứu để tôi hoàn thành luận án này.

Tôi xin trân trọng gửi lời cảm ơn đến PGS.TS Đặng Văn Em, Chủ nhiệm Bộ môn Da liễu, Viện NCKHYDLS 108 cùng các thầy cô trong hội đồng đã đóng góp cho tôi nhiều ý kiến quý báu để tôi hoàn thiện luận án này. Tôi cũng xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn chân thành tới: Ban Giám đốc, Phòng Huấn luyện đào tạo, Bộ môn Da liễu, Viện Nghiên cứu khoa học Y dược lâm sàng 108 đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi được học tập và hoàn thành khóa luận. Đảng ủy, Ban Giám đốc, Ban lãnh đạo Bệnh viện Bạch Mai đã cho phép tôi được làm nghiên cứu sinh tại Viện NCKHYDLS 108, cùng toàn thể đồng nghiệp tại khoa Da liễu, Bệnh viện Bạch Mai đã luôn động viên, hỗ trợ tôi trong công tác chuyên môn và nghiên cứu. Các quý anh chị đồng nghiệp tại khoa Vi sinh, khoa Hóa Sinh, Trung tâm Huyết học – Truyền máu, Bệnh viện Bạch Mai cũng như tại Bộ môn Miễn dịch, Học viện Quân y và khoa Sinh hóa, Viện 69 đã giúp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi để tôi thực hiện đủ các nội dung trong luận án.

Tôi chân thành biết ơn các bệnh nhân trứng cá thông thường đã chấp thuận tham gia nghiên cứu để tôi thực hiện được luận án này. Cuối cùng, tôi muốn trân trọng cảm ơn gia đình và những người bạn trân quý của tôi đã luôn đồng hành, động viên và tạo điều kiện tốt nhất cho tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và thực hiện thành công luận án này. Hà Nội, ngày tháng năm 2024 NGUYỄN NGỌC OANH MỤC LỤC ĐẶT VẤN ĐỀ. TỔNG QUAN TÀI LIỆU.

Tổng quan về bệnh trứng cá thông thường. Sinh bệnh học trứng cá thông thường. Đặc điểm lâm sàng và phân loại mức độ bệnh trứng cá thông thường. Yếu tố liên quan đến bệnh trứng cá thông thường.

Điều trị bệnh trứng cá thông thường. Vai trò của IL-1α, IL-1β, IL-8, IL-12 và kẽm trong bệnh trứng cá thông thường. Vai trò của IL-1α, IL-1β, IL-8 và IL-12 trong bệnh trứng cá thông thường. Vai trò của kẽm trong bệnh trứng cá thông thường.

Isotretinoin trong điều trị bệnh trứng cá thông thường. Nghiên cứu về các cytokine (IL-1α, IL-1β, IL-8, IL-12), kẽm huyết thanh và isotretinoin trong bệnh trứng cá thông thường. Trên thế giới. Tại Việt Nam.

ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Đối tượng nghiên cứu. Tiêu chuẩn chẩn đoán. Tiêu chuẩn chọn bệnh.

Tiêu chuẩn loại trừ. Vật liệu nghiên cứu. Thiết bị, vật tư xét nghiệm:. Hồ sơ nghiên cứu.

Phương pháp nghiên cứu. Thiết kế nghiên cứu. Cỡ mẫu nghiên cứu. Các bước tiến hành.

Các kỹ thuật ứng dụng trong nghiên cứu. Các biến số, chỉ số trong nghiên cứu. Cách đánh giá kết quả điều trị. Xử lý số liệu.

Địa điểm và thời gian nghiên cứu. Khống chế sai số trong nghiên cứu. Đạo đức nghiên cứu. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.

Một số yếu tố liên quan và đặc điểm lâm sàng bệnh trứng cá thông thường mức độ vừa đến nặng. Một số yếu tố liên quan của bệnh trứng cá thông thường. Đặc điểm lâm sàng bệnh trứng cá thông thường. Một số yếu tố liên quan đến mức độ bệnh trứng cá thông thường 62 3.

Nồng độ các cytokine (IL-1α, IL-1β, IL-8, IL-12) và kẽm huyết thanh ở bệnh nhân trứng cá thông thường mức độ vừa và nặng, so sánh trước – sau điều trị. Đặc điểm đối tượng nghiên cứu. Kết quả định lượng các cytokine huyết thanh ở bệnh nhân trứng cá thông thường trước và sau điều trị. Kết quả định lượng kẽm huyết thanh ở bệnh nhân trứng cá thông thường trước và sau điều trị.

Hiệu quả điều trị trứng cá thông thường mức độ vừa và nặng bằng isotretinoin kết hợp kẽm đường uống. Đặc điểm đối tượng của nhóm nghiên cứu và nhóm đối chứng. Kết quả điều trị của nhóm nghiên cứu. Kết quả điều trị của nhóm đối chứng.

So sánh kết quả điều trị của nhóm nghiên cứu và nhóm đối chứng. Một số yếu tố liên quan và đặc điểm lâm sàng bệnh trứng cá thông thường mức độ vừa đến nặng. Một số yếu tố liên quan của bệnh trứng cá thông thường. Đặc điểm lâm sàng của bệnh trứng cá thông thường.

Nồng độ các cytokine (IL-1α, IL-1β, IL-8, IL-12) và kẽm huyết thanh ở bệnh nhân trứng cá thông thường mức độ vừa và nặng, so sánh trước – sau điều trị. Nồng độ các cytokine huyết thanh trước và sau điều trị. Nồng độ kẽm huyết thanh trước và sau điều trị. Hiệu quả điều trị trứng cá mức độ vừa và nặng bằng isotretinoin kết hợp kẽm đường uống.

Kết quả điều trị của nhóm nghiên cứu (isotretinoin + kẽm). Kết quả điều trị của nhóm đối chứng (isotretinoin đơn thuần). So sánh kết quả điều trị của nhóm nghiên cứu và nhóm đối chứng. 121 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT AAS Atomic absorption spectroscopy/ Quang phổ hấp thụ nguyên tử ACTH Adrenocorticotropic hormone/ Hormone kích thích vỏ thượng thận ALT Alanine amino tranferase AMPs Antimicrobial peptides/ Peptide kháng khuẩn AP-1 Activator protein 1/ Protein hoạt hóa 1 AST Aspartate transaminase BC Bạch cầu BN Bệnh nhân BPO Benzoyl peroxide C.

acnes Cutibacterium acnes CC Công cụ CD40 Cluster of Differentiation 40 CRP C-reactive protein/ Protein C phản ứng cs cộng sự DLQI Dermatology Life Quality Index/ Chỉ số đánh giá chất lượng cuộc sống của bệnh da liễu DHEAS Dehydroepiandrosterone sulphate DHT Dihydrotestosteron/ Hormone sinh dục nam DNA Acid deoxyribonucleic ELISA Enzyme-linked Immunosorbent Assay/ Xét nghiệm hấp thụ miễn dịch liên kết enzyme FCMIA Fluorescence covalent microbead immunosorbent assay/ Kỹ thuật hấp phụ miễn dịch vi hạt đánh dấu huỳnh quang FDA Food and drug administration/ Cục quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ FSH Follitropin GAGS Global acne grading system/ Hệ thống phân độ bệnh trứng cá toàn cầu GEE Generalized Estimating Equation/ Phương trình ước tính tổng quát/ Mô hình hồi quy GEE GH Growth Hormone/ Hormone tăng trưởng GnRH Gonadotropin-releasing hormone/ Hormone giải phóng gonadotropin HC Hồng cầu HCl Acid clohidric HNO3 Acid nitric HSSV Học sinh sinh viên ICAM-1 Intercell adhesion molecule 1/ Phân tử bám dính nội bào 1 IFN Interferon IG Immunoglobulin/ Kháng thể IGF-1 Insulin-like growth factor-1/ Yếu tố tăng trưởng giống insulin-1 IL Interleukin IL-1α Interleukin 1 alpha IL-1β Interleukin 1 beta inflammasome Thể gây viêm IPL Intense pulsed light/ Ánh sáng xung cường độ cao ISO Isotretinoin KDTD Kinh doanh tự do LFA-3 Lymphocyte function associated antigen 3/ Kháng nguyên 3 liên quan đến chức năng bạch cầu người LH Lutropin LOD Limit of detection/ Dưới giới hạn phát hiện MMPs Metallicoproteinase matrix/ Enzyme thủy phân protein cấu trúc mRNA Messenger ribonucleic acid/ RNA thông tin MT Metallothionein/ Protein liên kết với kim loại M. tuberculosis Mycobacterium tuberculosis/ Vi khuẩn lao NADPH Nicotinamide adenine dinucleotide phosphate NC Nghiên cứu NĐC Nhóm đối chứng NF-κB Nuclear Factor-kappa B/ Yếu tố nhân κB NK Natural killer/ Tế bào tiêu diệt tự nhiên NNC Nhóm nghiên cứu NNK Nhóm người khỏe Nồng độ C Nồng độ phần trăm của dung dịch NVVP Nhân viên văn phòng PE Phycoerythrin PP Phương pháp PPAR-α Peroxisome proliferator-activated receptor alpha PRL Prolactin RBP Retinol-binding protein/ Protein vận chuyển liên kết với retinol RT- PCR Real time polymerase chain reaction SA Streptavidin SHBG Sex Hormone-Binding Globulin/ Globulin liên kết hormone giới tính SNP Singer nucleotide polymorphism/ Đa hình nucleotide đơn T Testosterone TC Tiểu cầu TCTT Trứng cá thông thường TG Triglyceride TGF-β Transforming growth factor-beta Th T helper/ Tế bào T hỗ trợ Th17 T helper 17 cell/ Tế bào T hỗ trợ loại 17 TLR Toll-like receptor/ Thụ thể giống Toll/ Thụ thể tiếp nhận yếu tố tăng trưởng nguyên bào sợi TNF Tumor Necrosis Factor/ Yếu tố hoại tử khối u Tregs The regulatory T cell/ Tế bào T điều hòa TSH Thyrotropin TV(KTV) Trung vị (Khoảng tứ vị) VCAM-1 Vascular cell adhesion molecule 1/ Phân tử kết dính tế bào mạch máu 1 ̅ X ± SD Trung bình ± Độ lệch chuẩn DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2. Các biến số, chỉ số trong nghiên cứu. Phân bố bệnh TCTT theo thể trạng (n = 137).

Phân bố bệnh TCTT theo thời gian bị bệnh (n = 137). Các loại thương tổn gặp trong bệnh TCTT mức độ vừa đến nặng (n = 137). Triệu chứng cơ năng TCTT mức độ vừa đến nặng (n = 137). Chất lượng cuộc sống của người bệnh TCTT vừa đến nặng (n=137).

Mối liên quan giữa giới tính, tuổi và thể trạng với mức độ bệnh TCTT (n = 137). Mối liên quan giữa một số yếu tố với mức độ bệnh TCTT (n = 137). Đặc điểm của các đối tượng nghiên cứu (n = 135). Tỷ lệ phát hiện các cytokine định lượng được trong huyết thanh của nhóm bệnh trước điều trị và nhóm người khỏe.

Nồng độ các cytokine huyết thanh của nhóm bệnh trước điều trị và nhóm người khỏe. Liên quan nồng độ các cytokine IL-1α, IL-1β, IL-8 và IL-12 huyết thanh với mức độ bệnh (n = 90). Tương quan nồng độ các cytokine IL-1α, IL-1β, IL-8 và IL-12 ở bệnh nhân TCTT (n = 90).