Luận án tiến sĩ ngành Biến đổi khí hậu: Nghiên cứu hệ sinh thái Hồ Tây trong điều kiện biến đổi khí hậu - Nguyễn Trâm Anh (2021)

"Nghiên cứu hệ sinh thái hồ Tây trong điều kiện biến đổi khí hậu. Phân tích tác động của biến đổi khí hậu lên hệ sinh thái hồ Tây."

Tác giả

Luan An

Thể loại

Luận án tiến sỹ

Năm xuất bản

Số trang

190

Thời gian đọc

29 phút

Lượt xem

0

Lượt tải

0

Phí lưu trữ

50 Point

Tổng quan nhanh

Chủ đề:
1. Tổng quan hệ sinh thái nước ngọt Hồ Tây và khí hậu
Số trang:
190 trang
Trường:
Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn và Biến đổi Khí hậu
Chuyên ngành:
Biến đổi Khí hậu
Tác giả:
Năm:

Tóm tắt nội dung luận án

I. Tổng quan hệ sinh thái nước ngọt Hồ Tây và khí hậu

Hệ sinh thái nước ngọt Hồ Tây đóng vai trò trung tâm trong cấu trúc cảnh quan đô thị Hà Nội. Hồ tiếp nhận dòng nước mặt và điều tiết nhiệt độ cho toàn khu vực nội thành. Nhiều thập kỷ qua, hệ sinh thái này chịu tác động tiêu cực từ quá trình đô thị hóa nhanh và biến đổi khí hậu tại Hà Nội. Sự biến động của các yếu tố khí tượng và thủy văn làm giảm đáng kể khả năng tự làm sạch tự nhiên của hồ. Chất lượng môi trường nước suy giảm kéo theo sự mất cân bằng trong chuỗi thức ăn thủy sinh. Việc đánh giá toàn diện hiện trạng sinh thái giúp xác định giải pháp phục hồi bền vững.

1.1. Đặc điểm tự nhiên và chức năng sinh thái cốt lõi

Hồ Tây là hồ tự nhiên nước ngọt lớn nhất thủ đô với diện tích mặt nước trên 500 hecta. Vùng hồ cung cấp nhiều dịch vụ sinh thái cốt lõi bao gồm điều hòa vi khí hậu, cân bằng thủy văn và tạo không gian cảnh quan. Khu hệ thủy sinh vật tại đây từng có tính đa dạng sinh học cao với nhiều loài cá kinh tế và thực vật bản địa. Nguồn nước hồ chủ yếu được bổ cập qua lượng mưa tự nhiên và hệ thống cống thoát nước đô thị. Tuy nhiên, sự gia tăng bùn lắng hữu cơ ở đáy hồ đang làm thu hẹp thể tích chứa nước hữu ích. Các chức năng sinh thái then chốt của hồ đang chịu áp lực nặng nề.

1.2. Áp lực kép từ đô thị hóa và xu thế khí hậu biến đổi

Tốc độ đô thị hóa nhanh chóng quanh lưu vực hồ tạo ra nguồn xả thải sinh hoạt và dịch vụ rất lớn. Lượng chất thải giàu dinh dưỡng vượt quá sức chịu tải tự nhiên của thủy vực. Cùng lúc đó, biến đổi khí hậu tại Hà Nội biểu hiện rõ qua sự gia tăng nhiệt độ trung bình và số đợt nắng nóng cực đoan. Nền nhiệt cao thúc đẩy tốc độ phân hủy kỵ khí các chất hữu cơ ở tầng đáy. Khí độc giải phóng từ đáy hồ gây thiếu hụt oxy nghiêm trọng cho toàn bộ cột nước. Sự kết hợp giữa ô nhiễm nhân tạo và thời tiết cực đoan đẩy hệ sinh thái hồ vào trạng thái nguy cấp.

II. Thực trạng chất lượng nước mặt và phú dưỡng Hồ Tây

Chất lượng nước mặt tại Hồ Tây suy thoái nghiêm trọng qua nhiều năm quan trắc liên tục. Nồng độ các hợp chất dinh dưỡng nitơ và photpho trong nước luôn ở mức rất cao. Hồ rơi vào tình trạng phú dưỡng hóa nghiêm trọng, nhiều thời điểm chạm ngưỡng siêu phú dưỡng. Sự dư thừa dinh dưỡng tạo điều kiện thuận lợi cho các loài vi sinh vật yếm khí bùng phát. Trong điều kiện khí hậu nóng ẩm, tốc độ chu chuyển các chất ô nhiễm giữa bùn đáy và tầng nước mặt diễn ra rất nhanh. Sự biến đổi tiêu cực này làm tổn hại toàn bộ môi trường sống dưới nước.

2.1. Đánh giá diễn biến các chỉ số WQI BOD và COD

Chỉ số chất lượng nước tổng hợp WQI tại các điểm đo dao động phổ biến ở mức xấu đến rất xấu. Nhu cầu oxy hóa học COD và nhu cầu oxy sinh học BOD5 liên tục vượt giới hạn cho phép theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia. Chỉ số oxy hòa tan DO giảm xuống mức cực thấp vào các đợt nắng nóng gay gắt mùa hè. Hiện tượng xáo trộn cột nước và phân tầng nhiệt diễn ra rõ nét trong các giai đoạn chuyển mùa. Tầng nước mặt bị thiếu oxy vào ban đêm do quá trình hô hấp của sinh vật và phân hủy hữu cơ. Môi trường nước không còn duy trì được sự ổn định cho các loài thủy sinh nhạy cảm.

2.2. Cơ chế bùng phát hiện tượng phú dưỡng hóa hồ đô thị

Hiện tượng phú dưỡng hóa bắt nguồn từ sự tích lũy photpho và nitơ trong lớp bùn trầm tích đáy qua nhiều năm. Lớp bùn lắng dày liên tục giải phóng photpho hòa tan trở lại cột nước khi nhiệt độ tăng cao. Nồng độ dinh dưỡng cao kích hoạt sự phát triển quá mức của các loài tảo gây hại. Độ trong của nước hồ giảm xuống mức rất thấp, thường dưới 0.5 mét. Sinh khối sinh vật chết chìm xuống đáy tiếp tục tiêu hao nguồn oxy hòa tan dự trữ. Vòng lặp ô nhiễm này biến thủy vực thành môi trường độc hại cho nhiều loài sinh vật thủy sinh bản địa.

III. Tác động biến đổi khí hậu tại Hà Nội tới sinh vật

Dữ liệu khí tượng 60 năm qua ghi nhận xu thế biến đổi khí hậu tại Hà Nội diễn ra rất rõ ràng. Nhiệt độ không khí trung bình năm tăng đều đặn, số lượng đợt nắng nóng gay gắt xuất hiện nhiều hơn. Biên độ nhiệt độ biến động mạnh đi kèm các hiện tượng thời tiết cực đoan như dông lốc và mưa lớn cục bộ. Hệ sinh thái nước ngọt Hồ Tây phản ứng trực tiếp và nhạy bén với sự thay đổi của các yếu tố khí hậu. Nền nhiệt tăng làm thay đổi sâu sắc các quá trình lý hóa và trao đổi chất của sinh vật trong môi trường nước mặt.

3.1. Xu thế nhiệt độ tăng và các đợt nắng nóng cực đoan

Nhiệt độ nước mặt tăng cao làm suy giảm trực tiếp khả năng hòa tan của oxy trong nước hồ. Vào mùa hè, nhiệt độ nước tại nhiều vị trí thường xuyên vượt ngưỡng 30 đến 32 độ C. Mức nhiệt này làm tăng tốc độ trao đổi chất và nhu cầu tiêu thụ oxy của các loài thủy sản. Hiện tượng thiếu hụt oxy hòa tan diễn ra trầm trọng nhất vào nửa đêm và sáng sớm. Các loài cá kích thước lớn và các loài cá bản địa chịu stress nhiệt nặng nề, dẫn đến hiện tượng cá chết hàng loạt. Tần suất và quy mô các vụ suy kiệt sinh vật thủy sinh có xu hướng tăng cao.

3.2. Biến động lượng mưa và dao động thủy văn mặt hồ

Chế độ mưa tại Hà Nội biến động mạnh với sự xuất hiện của các trận mưa rào cường độ lớn. Mưa lũ đô thị cuốn theo lượng lớn rác thải, bùn đất và dầu mỡ từ các tuyến phố xung quanh tràn vào hồ. Dòng chảy xiết xáo trộn lớp bùn đáy mềm chứa đầy chất hữu cơ và khí độc. Tầng nước ô nhiễm đáy bị đẩy lên bề mặt làm đục nước và giảm nồng độ oxy hòa tan đột ngột. Ngược lại, vào mùa khô kéo dài, mực nước hồ hạ thấp làm nồng độ các chất ô nhiễm cô đặc nhanh chóng. Chế độ thủy văn bất thường phá vỡ chu kỳ sinh sản tự nhiên của sinh vật.

IV. Biến động quần xã phiêu sinh vật và đa dạng sinh thái

Quần xã phiêu sinh vật tại Hồ Tây có sự biến đổi cấu trúc sâu sắc dưới áp lực khí hậu và môi trường. Các loài thực vật nổi phytoplankton phát triển bùng nổ về mật độ trong các tháng mùa nóng. Ngược lại, động vật nổi zooplankton suy giảm mạnh cả về số lượng giống loài và mật độ cá thể. Cùng với đó, khu hệ động vật đáy benthos nghèo nàn dần do sự suy thoái nghiêm trọng của chất lượng trầm tích đáy. Chuỗi thức ăn tự nhiên trong hồ bị đứt gãy và mất cân bằng nghiêm trọng. Đa dạng sinh học thủy sinh suy giảm rõ rệt ở tất cả các bậc dinh dưỡng.

4.1. Sự chiếm ưu thế của tảo nở hoa và vi khuẩn lam

Tảo nở hoa và vi khuẩn lam bùng phát mạnh mẽ khi nhiệt độ nước cao và nguồn dinh dưỡng dư thừa. Các chi vi khuẩn lam như Microcystis, Anabaena và Oscillatoria chiếm ưu thế tuyệt đối trong quần xã thực vật nổi phytoplankton. Quá trình bùng phát tảo tạo nên lớp màng xanh dày đặc trên mặt nước, ngăn cản ánh sáng mặt trời chiếu xuống sâu. Một số loài vi khuẩn lam tiết ra độc tố microcystin gây độc cho cá và các sinh vật khác. Khi tảo tàn lụi, quá trình phân hủy sinh khối tiêu tốn lượng lớn oxy và phát tán mùi hôi khó chịu ra môi trường đô thị.

4.2. Suy giảm động vật nổi zooplankton và động vật đáy benthos

Động vật nổi zooplankton bị thu hẹp môi trường sống do thiếu oxy và nhiễm độc tố từ vi khuẩn lam. Các loài giáp xác râu ngành cỡ lớn có vai trò lọc nước bị biến mất và thay thế bởi các loài luân trùng nhỏ chịu ô nhiễm. Động vật đáy benthos chịu tác động tiêu cực nhất khi nền đáy chuyển sang trạng thái yếm khí hoàn toàn. Các loài trai, ốc và ấu trùng côn trùng nước sạch suy giảm số lượng nghiêm trọng. Thay vào đó, nhóm giun ít tơ thích nghi với bùn ô nhiễm gia tăng mật độ đột biến. Sự suy giảm này làm giảm khả năng tự làm sạch tự nhiên của nền đáy.

V. Giải pháp bảo tồn đa dạng sinh học thủy sinh Hồ Tây

Bảo tồn đa dạng sinh học thủy sinh tại Hồ Tây đòi hỏi các giải pháp mang tính chiến lược và đồng bộ. Cần kết hợp chặt chẽ giữa biện pháp kỹ thuật công nghệ và quản lý môi trường đô thị. Việc phục hồi chất lượng nước mặt phải đi đôi với các hành động thích ứng biến đổi khí hậu tại Hà Nội. Mục tiêu dài hạn là tái thiết lập cân bằng sinh thái tự nhiên và nâng cao khả năng tự làm sạch của hồ. Sự tham gia của các cấp chính quyền và cộng đồng dân cư là yếu tố then chốt bảo đảm thành công của các giải pháp.

5.1. Quản lý tải lượng dinh dưỡng và kiểm soát ô nhiễm nguồn

Nhiệm vụ hàng đầu là thu gom triệt để toàn bộ nguồn nước thải sinh hoạt và dịch vụ quanh lưu vực hồ. Cần ngăn chặn hoàn toàn việc xả thải trực tiếp chưa qua xử lý vào môi trường nước mặt. Tiến hành nạo vét có kiểm soát lớp bùn trầm tích hữu cơ đáy để loại bỏ nguồn photpho nội tại. Lắp đặt hệ thống sục khí cưỡng bức tại các khu vực nước tĩnh để bổ sung nồng độ oxy hòa tan trong các đợt nắng nóng. Xây dựng các hố ga lắng cát và rãnh lọc sinh học quanh các cửa xả để ngăn chặn dòng chất thải sau các đợt mưa lớn cực đoan.

5.2. Ứng dụng công nghệ sinh thái và phục hồi thảm thực vật

Triển khai các mô hình bè thủy sinh trồng cây bản địa như sậy, cỏ vetiver và sen để hấp thu kim loại nặng cùng dinh dưỡng dư thừa. Phục hồi thảm thực vật thủy sinh ven bờ nhằm tạo bãi đẻ tự nhiên cho các loài cá và động vật nổi zooplankton. Tái tạo đàn cá bản địa và thả bổ sung các loài cá ăn tảo lọc nước như mè trắng để kiểm soát vi khuẩn lam nở hoa. Lắp đặt mạng lưới trạm quan trắc tự động để theo dõi liên tục chất lượng nước và cảnh báo sớm nguy cơ ô nhiễm. Ứng dụng giải pháp sinh thái giúp hệ sinh thái nước ngọt Hồ Tây phát triển bền vững.

Mục lục chi tiết luận án

MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết và mục tiêu của luận án
1.1. Tính cấp thiết của luận án
1.2. Mục tiêu của luận án
2. Câu hỏi nghiên cứu
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1. Phạm vi nghiên cứu
3.2. Đối tượng nghiên cứu
4. Luận điểm nghiên cứu của luận án
5. Những đóng góp mới của luận án
6. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
7. Cấu trúc của luận án
1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU VỀ NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU ĐẾN HỆ SINH THÁI HỒ
1.1. Tổng quan về tác động của biến đổi khí hậu đối với hệ sinh thái hồ
1.1.1. Tác động biến đổi khí hậu đến các thành phần phi sinh học của hệ sinh thái hồ đô thị
1.1.2. Ảnh hưởng biến đổi khí hậu đến đa dạng sinh học
1.1.3. Các chiến lược giảm thiểu tác động biến đổi khí hậu đối với hệ sinh thái hồ
1.2. Tổng quan các nghiên cứu trong nước về hệ sinh thái và biến đổi khí hậu đối với hệ sinh thái Hồ Tây
1.2.1. Tổng quan về sự phát triển hệ sinh thái Hồ Tây
1.2.2. Nghiên cứu về tác động của biến đổi khí hậu đối với hồ đô thị ở Việt Nam và Hồ Tây
1.3. Tiểu kết luận chương 1
2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
2.1. Địa điểm và đối tượng nghiên cứu
2.2. Đối tượng nghiên cứu
2.3. Địa điểm và thời gian thu mẫu
2.4. Thời gian nghiên cứu và nguồn số liệu
2.4.1. Nghiên cứu về tính chất khí hậu (1960- 2019)
2.4.2. Đặc điểm hệ sinh thái
2.5. Phương pháp nghiên cứu
2.5.1. Phương pháp thu thập số liệu
2.5.2. Phương pháp phân tích các chỉ tiêu chất lượng trong phòng thí nghiệm
2.5.3. Phương pháp xử lí số liệu
2.5.4. Các phương pháp đánh giá tổng hợp
2.5.5. Phương pháp đánh giá tác động của biến đổi khí hậu
2.6. Tiểu kết luận chương 2
3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VỀ TÁC ĐỘNG CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU ĐỔI VỚI HỆ SINH THÁI HỒ TÂY
3.1. Đánh giá hiện trạng và vai trò của hệ sinh thái Hồ Tây
3.1.1. Đánh giá hiện trạng chất lượng nước Hồ Tây
3.1.2. Đánh giá chất lượng nước Hồ Tây giai đoạn 2010 - 2020
3.1.3. Đánh giá hiện trạng thành phần thực vật phù du Hồ Tây
3.1.4. Đánh giá hiện trạng khu hệ cá Hồ Tây
3.1.5. Đánh giá các giá trị/chức năng của dịch vụ hệ sinh thái Hồ Tây
3.2. Đánh giá mức độ biến đổi khí hậu ở khu vực Hà Nội trong 60 năm
3.2.1. Xu thế biến đổi của nhiệt độ trong 60 năm
3.2.2. Đánh giá mức độ biến đổi lượng mưa trong vòng 60 năm
3.2.3. Các hiện tượng thời tiết cực đoan
3.2.4. Kịch bản biến đổi khí hậu và dự báo tác động cho khu vực Hà Nội
3.3. Tác động của biến đổi khí hậu hệ sinh thái Hồ Tây
3.3.1. Nhận diện mối quan hệ giữa nhiệt độ, các thông số dinh dưỡng và sự phát triển của tảo
3.3.2. Tác động của biến đổi khí hậu đến sự phát triển thực vật phù du
3.3.3. Tác động của biến đổi khí hậu đối với chất lượng nước Hồ Tây
3.3.4. Tác động của biến đổi khí hậu đến đa dạng khu hệ cá Hồ Tây
3.3.5. Tác động của biến đổi khí hậu tới dịch vụ hệ sinh thái
3.4. Tiểu kết luận chương 3
4. CHƯƠNG 4: ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP GIẢM THIỂU TÁC ĐỘNG BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU
4.1. Nguyên tắc xây dựng các giải pháp giảm thiểu tác động biến đổi khí hậu
4.2. Áp dụng phương pháp SWOT xây dựng các giải pháp giảm thiểu tác động của BĐKH thúc đẩy hệ sinh thái Hồ Tây phát triển bền vững
4.2.1. Khôi phục và duy trì chất lượng nước
4.2.2. Bảo tồn đa dạng sinh học
4.2.3. Hài hòa với quá trình đô thị hóa tại Hồ Tây
4.3. Đề xuất các nhóm giải pháp cụ thể
4.4. Tiểu kết luận chương 4
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
DANH MỤC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Xem trước tài liệu
Tải đầy đủ để xem toàn bộ nội dung
Luận án tiến sĩ nghiên cứu hệ sinh thái hồ tây trong điều kiện biến đổi khí hậu

Tải xuống file đầy đủ để xem toàn bộ nội dung

Tải đầy đủ (190 trang)

Trích đoạn nội dung luận án

Tải xuống để đọc toàn bộ

BỘ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG VIỆN KHOA HỌC KHÍ TƯỢNG THỦY VĂN VÀ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU NGUYỄN TRÂM ANH NGHIÊN CỨU HỆ SINH THÁI HỒ TÂY TRONG ĐIỀU KIỆN BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU LUẬN ÁN TIẾN SỸ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU HÀ NỘI - 2021 luan an BỘ TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG VIỆN KHOA HỌC KHÍ TƯỢNG THỦY VĂN VÀ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU NGHIÊN CỨU HỆ SINH HỒ TÂY TRONG ĐIỀU KIỆN BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU Ngành: Biến đổi khí hậu Mã số: 9440221 LUẬN ÁN TIẾN SỸ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU Tác giả luận án Giáo viên hướng dẫn 1 Giáo viên hướng dẫn 2 (Ký, ghi rõ họ tên) (Ký, ghi rõ họ tên) (Ký, ghi rõ họ tên) Nguyễn Trâm Anh PGS. Trịnh Thị Thanh PGS. Đoàn Hương Mai HÀ NỘI – 2021 luan an i MỤC LỤC MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết và mục tiêu của luận án .1 Tính cấp thiết của luận án .2 Mục tiêu của luận án.

Câu hỏi nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu .1 Phạm vi nghiên cứu.2 Đối tượng nghiên cứu. Luận điểm nghiên cứu của luận án. Những đóng góp mới của luận án.

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Cấu trúc của luận án .6 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU VỀ NGHIÊN CỨU ẢNH HƯỞNG BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU ĐẾN HỆ SINH THÁI HỒ .1Tổng quan về tác động của biến đổi khí hậu đối với hệ sinh thái hồ .1Tác động biến đổi khí hậu đến các thành phần phi sinh học của hệ sinh thái hồ đô thị .2 Ảnh hưởng biến đổi khí hậu đến đa dạng sinh học .3 Các chiến lược giảm thiểu tác động biến đổi khí hậu đối với hệ sinh thái hồ.2 Tổng quan các nghiên cứu trong nước về hệ sinh thái và biến đổi khí hậu đối với hệ sinh thái Hồ Tây .1 Tổng quan về sự phát triển hệ sinh thái Hồ Tây .2 Nghiên cứu về tác động của biến đổi khí hậu đối với hồ đô thị ở Việt Nam và Hồ Tây .3 Tiểu kết luận chương 1 .31 CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .33 luan an ii 2.1 Địa điểm và đối tượng nghiên cứu .2 Đối tượng nghiên cứu .3 Địa điểm và thời gian thu mẫu .2 Thời gian nghiên cứu và nguồn số liệu .1 Nghiên cứu về tính chất khí hậu (1960- 2019).2 Đặc điểm hệ sinh thái .3 Phương pháp nghiên cứu.1 Phương pháp thu thập số liệu .2 Phương pháp phân tích các chỉ tiêu chất lượng trong phòng thí nghiệm .3 Phương pháp xử lí số liệu .4 Các phương pháp đánh giá tổng hợp .5 Phương pháp đánh giá tác động của biến đổi khí hậu .4 Tiểu kết luận chương 2 .52 CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VỀ TÁC ĐỘNG CỦA BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU ĐỔI VỚI HỆ SINH THÁI HỒ TÂY .1 Đánh giá hiện trạng và vai trò của hệ sinh thái Hồ Tây .1 Đánh giá hiện trạng chất lượng nước Hồ Tây .2 Đánh giá chất lượng nước Hồ Tây giai đoạn 2010 - 2020.3 Đánh giá hiện trạng thành phần thực vật phù du Hồ Tây .4 Đánh giá hiện trạng khu hệ cá Hồ Tây .5 Đánh giá các giá trị/chức năng của dịch vụ hệ sinh thái Hồ Tây .2 Đánh giá mức độ biến đổi khí hậu ở khu vực Hà Nội trong 60 năm .1 Xu thế biến đổi của nhiệt độ trong 60 năm.2 Đánh giá mức độ biến đổi lượng mưa trong vòng 60 năm.3 Các hiện tượng thời tiết cực đoan .4 Kịch bản biến đổi khí hậu và dự báo tác động cho khu vực Hà Nội. 91 luan an iii 3.3 Tác động của biến đổi khí hậu hệ sinh thái Hồ Tây .1 Nhận diện mối quan hệ giữa nhiệt độ, các thông số dinh dưỡng và sự phát triển của tảo.2 Tác động của biến đổi khí hậu đến sự phát triển thực vật phù du.3 Tác động của biến đổi khí hậu đối với chất lượng nước Hồ Tây.4 Tác động của biến đổi khí hậu đến đa dạng khu hệ cá Hồ Tây.5 Tác động của biến đổi khí hậu tới dịch vụ hệ sinh thái .4 Tiểu kết luận chương 3. 115 CHƯƠNG 4: ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP GIẢM THIỂU TÁC ĐỘNG BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU .1 Nguyên tắc xây dựng các giải pháp giảm thiểu tác động biến đổi khí hậu .2 Áp dụng phương pháp SWOT xây dựng các giải pháp giảm thiểu tác động của BĐKH thúc đẩy hệ sinh thái Hồ Tây phát triển bền vững.

Khôi phục và duy trì chất lượng nước. Bảo tồn đa dạng sinh học. Hài hòa với quá trình đô thị hóa tại Hồ Tây .3 Đề xuất các nhóm giải pháp cụ thể .4 Tiểu kết luận chương 4. 136 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ.

140 DANH MỤC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN. 141 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 154 luan an iv DANH MỤC BẢNG Bảng 1.1: Ảnh hưởng của biến đổi khí hậu tới yếu tố sinh thái của hồ .2: Tác động của biến đổi khí hậu tới chất lượng nước hồ .3: Hàm lượng BOD5, COD trong nước Hồ Tây từ 1990 - 1998 .1: Vị trí lấy mẫu đợt 1.2: Vị trí lấy mẫu đợt 2.3: Các phương pháp phân tích hóa học .4: Tiêu chuẩn đánh giá chất lượng nước theo WQI .5: Phân loại chất lượng nước theo chỉ số phú dưỡng .6: Các chi, loài tảo điển hình có khả năng chịu ô nhiễm.7: Đánh giá hệ số tương quan .8: Tổng hợp phương pháp đánh giá tác động biến đổi khí hậu với hệ sinh thái Hồ Tây .1: Đánh giá chỉ số chất lượng nước .2: Kết quả quan trắc tổng P, tổng N và Chlorophyll – a .3: Kết quả tính toán chỉ số TSI và TRIX .4: Tổng hợp diễn biến thành phần thực vật phù du từ năm 1996 đến 2018 .5: Diễn biến mật độ thực vật nổi ở Hồ Tây.6: Thành phần và mật độ thực vật phù du tháng 1/2021 .7: Diễn biến thành phần loài cá Hồ Tây .8: Diễn biến thành phần loài cá Hồ Tây giai đoạn 1992 -2018 .9: Sinh trưởng của một số loài cá đặc hữu, quí hiếm ở Hồ Tây .10: Kết quả khai thác thuỷ sản ở Hồ Tây từ năm 2001 đến 2017 .11: Mức độ ý nghĩa các dịch vụ hệ sinh thái Hồ Tây .12: Kết quả khảo sát hiện trạng các dịch vụ hệ sinh thái Hồ Tây .13: Các hiện tượng thời tiết cực đoan xảy ra tại Hà Nội từ 2016 đến 2020. 89 luan an v Bảng 3.14: Tương quan giữa nhiệt độ và các dạng Nitơ, photpho .15: Đánh giá mức độ phú dưỡng dựa trên chỉ số TSI .16: Hệ số tương quan giữa hàm lượng Chl.a và các thông số dinh dưỡng.17: Tần suất xuất hiện các chi tảo có khả năng chịu ô nhiễm tại Hồ Tây .18: Diễn biến thành phần loài vi khuẩn Lam .19: Dự báo ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến thực vật phù du .20: Dự báo về tác động của biến đổi khí hậu đến .21: Dự báo xu hướng biến đổi khu hệ cá Hồ Tây dưới tác động của biến đổi khí hậu .22: Tác động của BĐKH đến các dịch vụ hệ sinh thái Hồ Tây .1: Bảng phân tích SWOT xác định các giải pháp khôi phục chất lượng nước Hồ Tây giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu .2: Bảng phân tích SWOT xác định các giải pháp bảo tồn đa dạng sinh học Hồ Tây giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu.

3: Bảng phân tích SWOT xác định các giải pháp phát triển Hồ Tây hài hòa với quá trình đô thị hóa giảm thiểu tác động của BĐKH. 126 luan an vi DANH MỤC HÌNH ẢNH Hình 1.1: Sơ đồ các vị trí lấy mẫu .1: Kết quả DO Hồ Tây ngày 27/7/2020 .2: Diễn biến DO trong ngày tại Hồ Tây .3: Kết quả pH Hồ Tây ngày 27/7/2020 .4: Kết quả nồng độ Amoni Hồ Tây tại các điểm đo .5: Kết quả hàm lượng Photphat tại các điểm đo .6: Đồ thị diễn biến thông số pH của nước Hồ Tây .7: Đồ thị thể hiện diễn biến chỉ số BOD5 Hồ Tây giai đoạn 2010-2020.8: Đồ thị diễn biến chỉ số COD Hồ Tây giai đoạn 2010-2020 .9: Đồ thị diễn biến hàm lượng Amoni giai đoạn 2010- 2020 .10: Đồ thị diễn biến hàm lượng Photphat giai đoạn 2010-2020 .11: Diễn biến chỉ số WQI Hồ Tây giai đoạn 2010-2020 .12: Diễn biến thành phần thực vật phù du từ năm 1996 đến 2018 .13: Ảnh bùng phát tảo tại Hồ Tây tháng 1/2021.14: Hồ Tây đoạn qua Yên Phụ (ảnh chụp tháng 1/2021).15: Nhiệt độ không khí trung bình tháng giai đoạn 1960 – 2019 .16: Xu hướng nhiệt độ không khí trung bình năm giai đoạn 1960-2019 .17: Xu hướng nhiệt độ không khí trung bình mùa hè năm giai đoạn 1960-2019.18: Xu hướng nhiệt độ không khí trung bình mùa đông năm giai đoạn 1960- 2019.19: Nhiệt độ không khí tối thấp tháng giai đoạn 1960- 2019 .20: Xu hướng nhiệt độ không khí tối thấp năm giai đoạn 1960-2019 84 Hình 3.21: Nhiệt độ không khí tối cao tháng giai đoạn 1960- 2019 .22: Xu hướng nhiệt độ không khí tối cao năm giai đoạn 1960 -2019.23: Tổng lượng mưa trung bình năm gia đoạn 1960 đến 2019.24: Tổng số ngày có mưa trong năm giai đoạn 1960 đến 2019 .25: Mối tương quan giữa nhiệt độ không khí và nhiệt độ nước. 26: Sơ đồ mối quan hệ giữa nhiệt độ và các thông số dinh dưỡng .27: Mối quan hệ giữa nhiệt độ và hàm lượng Chl. 28: Sơ đồ mối quan hệ giữa nhiệt độ, thông số dinh dưỡng và tảo .29: Sơ đồ tác động BĐKH đối với thực vật phù du .30: Sơ đồ tác động BĐKH tới các yếu tố chất lượng nước .31: Sơ đồ mối quan hệ giữa nhiệt độ đến sinh trường của cá.

109 luan an vii DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT BĐKH Biến đổi khí hậu BVTV Bảo vệ thực vật CO2 Khí các bô níc CĐTT Cực đoan thời tiết ĐNN Đất ngập nước ĐDSH Đa dạng sinh học DO (Dissolved Oxygen) Hàm lượng oxy hòa tan KKL Không khí lạnh KLN Kim loại nặng HST Hệ sinh thái PTBV Phát triển bền vững IPCC (Intergovernmental Panel on Ủy ban liên chính phủ về biến đổi Climate Change) khí hậu TVPD Thực vật phù du TBNN Trung bình nhiều năm IUCN (International Union for Conservation of Nature and Natural Tổ chức bảo tồn thiên nhiên thế giới Resources) luan an 1 MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết và mục tiêu của luận án 1.1 Tính cấp thiết của luận án Hồ Tây với diện tích mặt nước hơn 500 ha, là hồ đô thị lớn nhất của Thủ đô Hà Nội. Hồ Tây có hệ động thực vật vô cùng phong phú và được xếp trong số 500 hồ có giá trị cần được bảo tồn trên thế giới (ILEC, 2009) [74].

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ

Trích dẫn luận án này

Nguyễn Trâm Anh (2021). Luận án tiến sĩ: Hệ sinh thái Hồ Tây dưới tác động biến đổi khí hậu [Luận án tiến sĩ, Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn và Biến đổi khí hậu]. LuanAn.net. https://luanan.net/khoa-hoc-trai-dat-moi-truong/moi-truong-tai-nguyen/luan-an-tien-si-he-sinh-thai-ho-tay-bien-doi-khi-hau

Câu hỏi thường gặp

Luận án "Luận án tiến sĩ: Hệ sinh thái Hồ Tây dưới tác động biến đổi khí hậu" nghiên cứu về vấn đề gì?

"Nghiên cứu hệ sinh thái hồ Tây trong điều kiện biến đổi khí hậu. Phân tích tác động của biến đổi khí hậu lên hệ sinh thái hồ Tây."

Luận án "Luận án tiến sĩ: Hệ sinh thái Hồ Tây dưới tác động biến đổi khí hậu" được bảo vệ tại trường nào?

Luận án này được bảo vệ tại Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn và Biến đổi khí hậu. Năm bảo vệ: 2021.

Luận án "Luận án tiến sĩ: Hệ sinh thái Hồ Tây dưới tác động biến đổi khí hậu" thuộc chuyên ngành gì?

Luận án "Luận án tiến sĩ: Hệ sinh thái Hồ Tây dưới tác động biến đổi khí hậu" thuộc chuyên ngành Biến đổi khí hậu. Danh mục: Môi Trường & Tài Nguyên.

Luận án "Luận án tiến sĩ: Hệ sinh thái Hồ Tây dưới tác động biến đổi khí hậu" có bao nhiêu trang?

Luận án "Luận án tiến sĩ: Hệ sinh thái Hồ Tây dưới tác động biến đổi khí hậu" có 190 trang. Bạn có thể xem trước một phần tài liệu ngay trên trang web trước khi tải về.

Cách tải luận án "Luận án tiến sĩ: Hệ sinh thái Hồ Tây dưới tác động biến đổi khí hậu" về máy như thế nào?

Để tải luận án về máy, bạn nhấn nút "Tải xuống ngay" trên trang này, sau đó hoàn tất thanh toán phí lưu trữ. File sẽ được tải xuống ngay sau khi thanh toán thành công. Hỗ trợ qua Zalo: 0559 297 239.

Luận án liên quan

Chia sẻ tài liệu: Facebook Twitter