Luận án tiến sĩ khoa học giáo dục tổ chức thực hành dạy học trong đào tạo giáo v

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO T ƢỜ G ĐẠI ỌC Ƣ Ạ À ỘI HER CHONGMOUAYANG TỔ C ỨC T ỰC À DẠY ỌC T O G ĐÀO TẠO GIÁO VIÊ TOÁ T U G ỌC Ổ T Ô G Ở ƢỚC CỘ G ÒA DÂ C Ủ Â DÂN LÀO U Á TI OA ỌC GIÁO DỤC Hà Nội-2021 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO T ƢỜ G ĐẠI ỌC Ƣ Ạ À ỘI HER CHONGMOUAYANG TỔ C ỨC T ỰC À DẠY ỌC T O G ĐÀO TẠO GIÁO VIÊ TOÁ T U G ỌC Ổ T Ô G Ở ƢỚC CỘ G ÒA DÂ C Ủ NHÂN DÂN LÀO Chuyên ngành: í luận và phƣơng pháp dạy học bộ môn Toán Mã số: 9140111 gƣời hƣớng dẫn khoa học: 1. Nguyễn Tiến Trung Hà Nội-2021 LỜI CA ĐOA Tôi xin cam đoan đây là kết quả nghiên cứu của tôi, các số liệu và kết quả nghiên cứu đã trình bày trong luận án là trung thực, có nguồn trích dẫn. Các kết quả công bố chung đều được các đồng tác giả đồng ý cho phép sử dụng trong luận án. Nếu có gì sai trái tôi xin hoàn toàn sự trách nhiệm.

Tác giả luận án Her CHONGMOUAYANG LỜI CẢ Ơ Trước hết, tôi xin trân trọng cảm ơn chính phủ hai bên Lào – Việt Nam đã tạo cơ hội cho tôi được nghiên cứu tại Trường Đại học Sư phạm Hà Nội. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới GS.TS Bùi Văn Nghị, người đã tận tình hướng dẫn tôi trong quá trình viết và hoàn thành luận án. Tôi xin trân trọng cảm ơn tới TS Nguyễn Tiến Trung, người hướng dẫn phụ đã tận tình hướng dẫn tôi trong quá trình viết và hoàn thành luận án. Tôi xin chân thành cảm ơn tới Ban Giám Hiệu, phòng đào tạo Sau đại học, phòng Hành chính Đối ngoại, phòng Kế hoạch-Tài chính, Ban chủ nhiệm Khoa Toán-Tin Trường Đại học Sư phạm Hà Nội đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá trình nghiên cứu.

Tôi cũng cảm ơn các thầy/cô giáo trong chuyên ngành Lí luận và Phương pháp dạy học bộ môn Toán đã tận tình giúp đỡ rất nhiều trong quá trình nghiên cứu, đóng góp nhiều ý kiến cho luận án hoàn thành. Tôi xin chân thành cảm ơn tới hai Ban Giám Hiệu Trường Đại học Quốc Gia Lào và Trường Đại học Souphanouvong, hai Khoa Sư phạm, các giảng viên và sinh viên đã nhiệt tình giúp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong thời gian làm luận án. Nhân dịp này tôi xin trân trọng cảm ơn Ban Giám hiệu, Trường Cao đẳng Sư phạm Khăng Khẩy nước CHDCND Lào đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi được nghiên cứu trong vài năm. Tôi xin cảm ơn Ban Giám Hiệu Trường trung học phổ thông Nong Phet, tỉnh Xiêng Khoảng đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi được thực hiện giáo án và quay video.

Cuối cùng, tôi xin cảm ơn tới gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã quan tâm và giúp đỡ cho tôi hoàn thành luận án. Hà Nội, ngày….tháng……năm 2021 Tác giả luận án CỤM TỪ VI T TẮT TRONG LU N ÁN Cụm từ viết tắt Cụm từ viết đầy đủ BDGV Bồi dưỡng giáo viên CĐSP Cao đẳng sư phạm CHDCND Cộng hòa Dân chủ Nhân dân ĐHQG Đại học Quốc Gia ĐHSP Đại học Sư phạm GD Giáo dục HĐ Hoạt động HĐTN Hoạt động trải nghiệm HT Học tập KNDH Kĩ năng dạy học KQHT Kết quả học tập LLDH Lí luận dạy học NCBH Nghiên cứu bài học NLNN Năng lực nghề nghiệp PPDH Phương pháp dạy học PPDHVM Phương pháp dạy học vi mô PPNCBH Phương pháp nghiên cứu bài học PTNVSP Phát triển nghiệp vụ sư phạm SGK Sách giáo khoa THCS Trung học cơ sở THDH Thực hành dạy học THPT Trung học phổ thông TNSP Thực nghiệm sư phạm MỤC LỤC MỞ ĐẦU. 1 Chƣơng 1 - CƠ Ở Ý U VÀ T ỰC TIỄ CỦA VẤ ĐỀ TỔ C ỨC T ỰC À DẠY ỌC T O G ĐÀO TẠO GIÁO VIÊ TOÁ T U G ỌC Ổ T Ô G Ở ƢỚC CHDCND LÀO. Tổng quan về những công trình nghiên cứu liên quan đến thực hành dạy học cho sinh viên.

Trên thế giới. Tại Việt Nam. ột số vấn đề lí luận liên quan đến thực hành dạy học. Nguyên lí giáo dục “Gắn lí luận với thực tiễn”.

Nguyên tắc “Học đi đôi với hành”. Dạy học vi mô (Micro teaching). Nghiên cứu bài học (Lesson study). Thực hành dạy học.

Quan niệm về thực hành dạy học. Thời lượng thực hành dạy học thể hiện qua chương trình đào tạo. Khảo sát thực tiễn tổ chức thực hành dạy học trong đào tạo giáo viên Toán phổ thông ở Lào. Những cơ sở đào tạo giáo viên trung học phổ thông ở Lào.

Chương trình đào tạo giáo viên Toán ở Lào. Khảo sát giáo viên và sinh viên Lào về thực hành dạy học trong quá trình đào tạo. Tiểu kết chƣơng 1. 50 Chƣơng 2 - BIỆ Á TỔ C ỨC T ỰC À DẠY ỌC TẠI CÁC CƠ Ở ĐÀO TẠO GIÁO VIÊ TOÁ T U G ỌC ỔT Ô GỞ ƢỚC CỘ G ÒA DÂ C Ủ Â DÂ ÀO.

Định hƣớng các biện pháp. hững biện pháp tổ chức thực hành trong đào tạo giáo viên Toán tại các cơ sở ở ào. Biện pháp 1: Cấu trúc lại nội dung các học phần chuyên ngành trong chương trình đào tạo giáo viên ở Lào theo hướng tinh giản, thiết thực, hiện đại, sáng tạo. Hướng dẫn và tổ chức cho sinh viên thực hành sử dụng những phương pháp, kĩ thuật dạy học phát huy tính tích cực nhận thức của học sinh trong quá trình học tập.

Biện pháp 3: Tổ chức thực hành dạy học cho sinh viên dưới hình thức dạy học vi mô (Micro teaching). Biện pháp 4: Tổ chức thực hành dạy học cho sinh viên thông qua hoạt động nghiên cứu bài học (Lesson Study). Tiểu kết chƣơng 2. 95 Chƣơng 3 - THỰC NGHIỆ Ƣ ẠM.

Mục đích và tổ chức thực nghiệm sƣ phạm. Mục đích thực nghiệm sư phạm. Tổ chức thực nghiệm sư phạm. Nội dung thực nghiệm sƣ phạm.

Phương pháp dạy học lấy học sinh làm trung tâm (4 tiết). Một số kỹ thuật dạy học môn toán (4 tiết). Đánh giá kết quả thực nghiệm sƣ phạm. Đánh giá định lượng thông qua bài kiểm tra sau thực nghiệm sư phạm 106 3.

Đánh giá định tính. Số lƣợt sinh viên đƣợc THDH trong quá trình học các học phần thuộc kiến thức chuyên ngành của sinh viên lớp TNSP. Kết luận chƣơng 3. 116 K T LU N VÀ KI N NGHỊ.

118 ii CÁC CÔ G T Ì ĐÃ CÔ G BỐ CỦA TÁC GIẢ IÊ QUA Đ U Á. 119 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 120 TI NG VIỆT. 120 TI NG LÀO ( có dịch sang tiếng Việt kèm theo).

127 TI NG ANH. 130 DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Đề xuất điều chỉnh giữa các tiết lí thuyết và THDH. Số tín chỉ các môn học liên quan tới dạy học môn Toán.

Kết quả học tập của sinh viên hai lớp cuối học kỳ 1. Kết quả học tập của sinh viên hai lớp cuối học kỳ 2. Thống kê kết quả bài kiểm tra số 1. Trường ĐHQG Lào.

Thống kê kết quả bài kiểm tra số 1. Trường ĐH Souphanouvong. Thống kê kết quả bài kiểm tra số 2. Trường ĐHQG Lào.

Thống kê kết quả bài kiểm tra số 2. Trường ĐH Souphanouvong. Thống kê tổng hợp kết quả 2 bài kiểm tra của 2 Trường. Kiểm định giả thiết với mức ý nghĩa   0, 05.

113 DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 3. So sánh kết quả học tập của sinh viên hai lớp cuối học kỳ 1. So sánh kết quả học tập của sinh viên hai lớp cuối học kỳ 2. Thống kê kết quả bài kiểm tra số 1.

Trường ĐHQG Lào. Thống kê kết quả bài kiểm tra số 1. Trường ĐH Souphanouvong. Thống kê kết quả bài kiểm tra số 2.

Trường ĐHQG Lào. Thống kê kết quả bài kiểm tra số 2. Trường ĐH Souphanouvong. Thống kê tổng hợp kết quả 2 bài kiểm tra của 2 Trường.

113 iii MỞ ĐẦU 1. Lí do chọn đề tài 1. Nhu cầu phát triển nguồn nhân lực của nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào trong giai đoạn hiện nay. Theo hướng phát triển nền kinh tế - xã hội, chính phủ nhà nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân (CHDCND) Lào đã thiết lập tầm nhìn về việc phát triển văn hóa - xã hội đến năm 2030 là “Nguồn nhân lực được phát triển để đảm bảo chất lượng tương tự như các nước trong khu vực và quốc tế, đáp ứng nhu cầu phát triển nền kinh tế - xã hội của đất nước ngày một tăng; Người dân Lào cần phải tốt nghiệp trung học phổ thông, nhận được các dịch vụ y tế đồng đều, chất lượng với tuổi thọ trung bình là 75 tuổi”.

[81] Song song với tầm nhìn đến năm 2030, nhà nước CHDCND Lào đã thiết lập phương hướng tổng thể của chiến lược phát triển nền kinh tế - xã hội đến năm 2025. Trong đó, sự phát triển nền văn hóa - xã hội được ưu tiên hàng đầu, tập trung vào việc cải thiện, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân càng ngày càng tăng lên, giải quyết nghèo đói; phát triển lĩnh vực giáo dục, văn hóa, phát triển các nghề thủ công về số lượng và chất lượng. Phương pháp đào tạo giáo viên Toán trung học phổ thông ở các cơ sở đào tạo giáo viên tại nước CHDCND Lào hiện nay cần có những thay đổi để đáp ứng yêu cầu của tình hình mới. Trước năm 2013, tại nước CHDCND Lào có 4 trường đào tạo giáo viên 1 Toán trung học phổ thông (THPT).

Đó là trường Đại Học Quốc Gia Lào (National University of Laos) tại Thủ đô Viêng Chăn, trường Đại Học Chăm Pa Sác (Champasack University) tại tỉnh Chăm Pa Sác, trường Đại Học Sa Văn Na Khet (Savannakhet University) tại tỉnh Sa Van Na Khet và trường Đại Học Su Pha Nu Vông (Souphanuvong University) tại tỉnh Luông Pha Bang. Từ năm 2013 đến nay các trường Cao Đẳng Sư Phạm (CĐSP) quốc lập và dân lập đều được tham gia đào tạo giáo viên Toán THPT. Bộ Giáo dục và Thể thao Lào (2008) [68] đã xác định cần phải đổi mới và cải thiện phương pháp giáo dục, xem đây như một nhu cầu cấp bách, một vấn đề được toàn xã hội quan tâm. Công cuộc đổi mới đang diễn ra một cách cơ bản, toàn diện từ cấp tiểu học đến đại học, từ mục tiêu, nội dung và phương pháp dạy học (PPDH), nhằm mục đích phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo của người học.