Luận án tiến sĩ khoa học giáo dục dạy học môn giáo dục học ở trường đại học sư p

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI ------------------ ĐÀO THỊ NGỌC ANH DẠY HỌC MÔN GIÁO DỤC HỌC Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM CÓ MÔ PHỎNG CÁC YẾU TỐ CỦA TRUYỀN HÌNH LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC HÀ NỘI - 2020 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI ------------------ ĐÀO THỊ NGỌC ANH DẠY HỌC MÔN GIÁO DỤC HỌC Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM CÓ MÔ PHỎNG CÁC YẾU TỐ CỦA TRUYỀN HÌNH Chuyên ngành: Lý luận và lịch sử giáo dục Mã số: 9.02 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC Người hướng dẫn khoa học: PGS. TRẦN THỊ TUYẾT OANH HÀ NỘI - 2020 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất cứ công trình nào khác. Tác giả luận án Đào Thị Ngọc Anh ii LỜI CẢM ƠN ----***---- Để có được công trình nghiên cứu này, tôi xin trân trọng cảm ơn Ban Giám hiệu, Phòng Tổ chức cán bộ, Phòng Sau đại học, Phòng Đào tạo - Trường Đại học Sư phạm Hà Nội đã giúp đỡ, tạo điều kiện để tôi hoàn thành luận án.

Tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến Đảng ủy, Ban chủ nhiệm Khoa Tâm lý – giáo dục học, tới Bộ môn Lý luận dạy học, đến tất cả quý thầy giáo, cô giáo, các đồng nghiệp – nơi tôi đang công tác đã động viên, ủng hộ và tạo điều kiện để tôi hoàn thành tốt nhiệm vụ học tập, nâng cao trình độ. Tôi xin gửi lời cảm ơn đến quý thầy giáo, cô giáo và các bạn sinh viên của trường Đại học Sư Phạm Hà Nội 2, Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh, Đại học Sư phạm Đà Nẵng thuộc Đại học Đà Nẵng đã hợp tác và giúp đỡ tôi nghiên cứu. Đặc biệt, tôi muốn gửi lời tri ân sâu sắc đến PGS. Trần Thị Tuyết Oanh, cán bộ hướng dẫn khoa học, người đã chỉ bảo, tư vấn, định hướng cho tôi về mặt học thuật, giúp tôi thể hiện ý tưởng nghiên cứu cũng như truyền đạt cho tôi nhiều kinh nghiệm quý báu trong nghiên cứu khoa học để tôi hoàn tất đề tài nghiên cứu này.

Cuối cùng tôi xin gửi lời cảm ơn đến những người thân trong gia đình, bạn bè đã động viên, trở thành điểm tựa tinh thần, tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất để tôi hoàn thành luận án. Tôi xin trân trọng cảm ơn! Tác giả luận án Đào Thị Ngọc Anh iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN .ii MỤC LỤC. iii DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT .vi DANH MỤC CÁC BẢNG .vii DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ. viii DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ.ix MỞ ĐẦU.

Tính cấp thiết của vấn đề nghiên cứu. Mục đích nghiên cứu. Khách thể và đối tượng nghiên cứu. Giả thuyết khoa học.

Nhiệm vụ nghiên cứu. Giới hạn và phạm vi nghiên cứu. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu. Những luận điểm bảo vệ.

Đóng góp mới của luận án. Cấu trúc luận án. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA DẠY HỌC MÔN GIÁO DỤC HỌC Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM CÓ MÔ PHỎNG CÁC YẾU TỐ CỦA TRUYỀN HÌNH. Tổng quan nghiên cứu vấn đề.

Nghiên cứu về dạy học môn Giáo dục học. Nghiên cứu về dạy học mô phỏng. Nghiên cứu về ứng dụng truyền hình vào trong dạy học. Dạy học môn Giáo dục học ở trường đại học sư phạm.

Khái niệm dạy học ở trường đại học và dạy học môn Giáo dục học. Vai trò của môn Giáo dục học trong trường ĐHSP. Các thành tố của quá trình dạy học môn Giáo dục học. Định hướng đổi mới dạy học môn Giáo dục học ở trường ĐHSP.

Những vấn đề lý luận của việc vận dụng các yếu tố của truyền hình vào trong dạy học môn Giáo dục học. Khái niệm truyền hình và các khái niệm liên quan. Vai trò của truyền hình đối với dạy học môn Giáo dục học ở trường đại học sư phạm. Các yếu tố của truyền hình và khả năng vận dụng chúng trong dạy học môn GDH ở trường đại học sư phạm.

Lý luận về dạy học môn Giáo dục học có mô phỏng các yếu tố của truyền hình. Khái niệm mô phỏng và phân loại mô phỏng. Khái niệm dạy học mô phỏng và dạy học môn GDH có mô phỏng các yếu tố của truyền hình. Các quan điểm và lý thuyết sư phạm làm căn cứ cho dạy học môn Giáo dục học có mô phỏng các yếu tố của truyền hình.

Đặc trưng của dạy học môn Giáo dục học có mô phỏng các yếu tố của truyền hình. Những yêu cầu đảm bảo hiệu quả dạy học môn GDH ở trường ĐHSP có mô phỏng các yếu tố của truyền hình .52 Kết luận chương 1. CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA DẠY HỌC MÔN GIÁO DỤC HỌC Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM CÓ MÔ PHỎNG CÁC YẾU TỐ CỦA TRUYỀN HÌNH. Khái quát về quá trình khảo sát.

Mục đích, nội dung khảo sát. Đối tượng và địa bàn khảo sát. Phương pháp khảo sát. Xử lý kết quả khảo sát.

Kết quả khảo sát. Thực trạng dạy học môn GDH ở trường đại học sư phạm. Thực trạng học tập môn Giáo dục học của sinh viên .Thực trạng tác động của truyền hình đến hoạt động học tập của SV trong QTDH môn GDH. Thực trạng vận dụng các yếu tố của truyền hình vào trong dạy học môn Giáo dục học.

Đánh giá chung về thực trạng .86 Kết luận chương 2. BIỆN PHÁP DẠY HỌC MÔN GIÁO DỤC HỌC Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM CÓ MÔ PHỎNG CÁC YẾU TỐ CỦA TRUYỀN HÌNH. Nguyên tắc xây dựng các biện pháp. Đảm bảo quá trình dạy học mang tính thống nhất, thực hiện theo mục tiêu và nội dung chương trình dạy học môn Giáo dục học.

Đảm bảo tính kỹ thuật và tính nghệ thuật của các biện pháp. Các biện pháp dạy học phải có tính chuyển giao. Các biện pháp phải có mối liên hệ biện chứng và có tính liên tục, kế thừa. Các biện pháp dạy học môn GDH ở trường đại học sư phạm có mô phỏng các yếu tố của truyền hình.

Biện pháp 1: Thiết kế kịch bản dạy học có mô phỏng các yếu tố của truyền hình theo các chủ đề của môn GDH. Biện pháp 2: Thiết lập các điều kiện để tổ chức hiệu quả dạy học môn GDH có mô phỏng các yếu tố của truyền hình. Biện pháp 3: Tổ chức giờ học môn GDH có mô phỏng các yếu tố của truyền hình. Biện pháp 4: Đánh giá kết quả học tập của sinh viên theo tiếp cận quá trình trong dạy học môn GDH có mô phỏng các yếu tố truyền hình.

Thực nghiệm các biện pháp dạy học môn Giáo dục học có mô phỏng các yếu tố của truyền hình. Khái quát về quá trình thực nghiệm. Kết quả thực nghiệm sư phạm lần 1 các biện pháp dạy học môn Giáo dục học có mô phỏng các yếu tố của truyền hình. Kết quả thực nghiệm sư phạm lần 2 các biện pháp dạy học môn Giáo dục học có mô phỏng các yếu tố của truyền hình.

Các điều kiện để chuyển giao các biện pháp dạy học có mô phỏng các yếu tố của truyền hình .134 Kết luận chương 3 .137 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ. Đối với các trường đại học sư phạm. Đối với giảng viên giảng dạy môn Giáo dục học. Đối với sinh viên đại học sư phạm .141 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN .143 TÀI LIỆU THAM KHẢO .145 PHỤ LỤC LUẬN ÁN.

1 vi DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT CHỮ VIẾT TẮT TỪ ĐẦY ĐỦ ĐC Đối chứng ĐC1 Đối chứng lần 1 ĐH Đại học ĐHSP Đại học Sư phạm ĐLC Độ lệch chuẩn ĐTB Điểm trung bình GDH Giáo dục học GV Giảng viên HTDH Hình thức dạy học KTDH Kỹ thuật dạy học MC Master of Ceremonies (người dẫn chương trình) MT Mục tiêu MP Mô phỏng NL Năng lực PP Phương pháp PPDH Phương pháp dạy học PPGD Phương pháp giáo dục QTDH Quá trình dạy học SV Sinh viên SVĐHSP Sinh viên Đại học Sư phạm SVSP Sinh viên sư phạm TCH Tích cực hóa TN Thực nghiệm TN1 Thực nghiệm lần 1 TN2 Thực nghiệm lần 2 TNSP Thực nghiệm sư phạm TTC Tính tích cực vii DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1. Ví dụ về chủ đề môn GDH được xây dựng theo cách truyền thống và theo cách mô phỏng các chủ đề của chương trình truyền hình 36 Bảng 1. Sự khác biệt giữa kịch bản truyền hình và kịch bản dạy học 48 Bảng 2. Đặc điểm mẫu đối tượng khảo sát là sinh viên 56 Bảng 2.

Đặc điểm mẫu đối tượng khảo sát là giảng viên 56 Bảng 2. Ý kiến của GV và SV về vai trò môn Giáo dục học trong đào tạo giáo viên 58 Bảng 2. Định hướng đổi mới dạy học môn Giáo dục học cơ bản nhất 61 Bảng 2. Ý kiến của SV về các điều kiện để nâng cao kết quả học tập và hứng thú học tập môn Giáo dục học 65 Bảng 2.

Các yếu tố của truyền hình tác động đến hoạt động học tập của sinh viên 68 Bảng 2. Mức độ sinh viên thích các thể loại chương trình truyền hình 69 Bảng 2. Ý kiến của GV về mức độ phù hợp vận dụng các thể loại chương trình truyền hình vào trong dạy học môn GDH 71 Bảng 2. Ý kiến của SV về những ưu thế của tổ chức dạy học môn Giáo dục học có mô phỏng kịch bản truyền hình 75 Bảng 2.

Ý kiến của SV về những ưu thế của việc mô phỏng phong cách và kỹ thuật tương tác truyền hình trong không gian văn hóa truyền thông 77 Bảng 2. Ý kiến của GV và SV về các tác động tích cực của việc vận dụng các yếu tố của truyền hình đến dạy học môn GDH 79 Bảng 2. Những điều kiện cần thiết để vận dụng thành công các yếu tố của truyền hình vào trong dạy học môn GDH 80 Bảng 2. Mức độ quan trọng của những năng lực sư phạm của người giảng viên 81 Bảng 2.

Những nội dung sinh viên cần chuẩn bị để vận dụng thành công các yếu tố của truyền hình vào trong dạy học môn Giáo dục học 82 Bảng 3. Kỹ thuật “Tôi đã biết, tôi chưa biết, tôi cần biết và tôi muốn biết” 93 Bảng 3. Phiếu đánh giá bối cảnh dạy học 95 Bảng 3. Bảng ý tưởng dạy học của giảng viên 96 Bảng 3.

Mức độ khả thi của các ý tưởng dạy học 96 Bảng 3.