Nghiên cứu thành phần hóa học và hoạt tính sinh học một số loài ardisia thuộc họ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ TRỊNH ANH VIÊN NGHIÊN CỨU THÀNH PHÀN HÓA HỌC VÀ HOẠT TÍNH SINH HỌC MỘT SÓ LOÀI ARDISIA THUỘC HỌ MYRSINACEAE Ở VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ HÓA HỌC BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ TRỊNH ANH VIÊN NGHIÊN CUU THANH PHAN HOA HOC VA HOAT TINH SINH HQC MOT SO LOAI ARDISIA THUQC HO MYRSINACEAE O VIET NAM Chuyên ngành : Hóa học các hợp chất thiên nhiên Mã số : 62.17 LUẬN ÁN TIÊN SĨ HÓA HỌC Hướng dẫn khoa học: 1. Phạm Quốc Long 2. Nguyễn Thị Hồng Vân Hà Nội, 2017 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan Luận án này là công trình nghiên cứu của riêng tôi dưới sự hướng dẫn khoa học của GS.TS Phạm Quốc Long và TS Nguyễn Thị Hồng Vân. Các kết quả trong Luận án là trung thực và chưa được công bố trong bất kỳ công trình khoa học nào khác.

Nghiên cứu sinh Trịnh Anh Viên LOI CAM ON Tôi xin bày tỏ sự kính trọng và lòng biết ơn sâu sắc tới GS.T§ Phạm Quốc Long và TS Nguyễn Thị Hồng Vân - những người Thầy đã giao đề tài và hướng dẫn tận tình tôi trong suốt quá trình thực hiện Luận án. Tôi xin chân chân thành cảm ơn Lãnh đạo, tập thể các cán bộ Học viện Khoa học và Công nghệ đã tạo mọi điều kiện thuận lợi đề tôi hoàn thành Luận án. Tôi xin chân thành cảm ơn Lãnh đạo, tập thể các Thầy, Cô, các nhà khoa học Viện Hóa học các Hợp chất thiên nhiên - Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã giảng dạy, hướng dẫn và tạo mọi điều kiện cho tôi hoàn thành các học phần, các chuyên đề và làm thực nghiệm trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu tại Viện. Tôi xin chân thành cảm ơn các anh, chị, em công tác tại phòng Hóa sinh Nông nghiệp và Tỉnh dầu - Viện Hóa học các Hợp chất thiên nhiên, đã luôn chân thành, nhiệt tình giúp đỡ và tạo mọi điều kiện thuận lợi trong suốt quá trình tôi làm thực nghiệm và học tập tại phòng.

Tôi xin gửi lời cảm ơn đến TS. Nguyễn Quốc Bình — Bao tàng Thiên nhiên Việt Nam - Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã giúp đở tôi trong quá trình thu thập mẫu thực vật và giám định tên khoa học. Tôi xin trân trọng cảm ơn tới Lãnh đạo Trường đại học Công nghiệp thành phố Hồ Chí Minh đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá trình nghiên cứu và công tác. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành đến gia đình, đồng nghiệp, bạn bè đã hỗ trợ, động viên tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện Luận án.

Luận án được thực hiện với sự tài trợ kinh phí từ đề tài nghiên cứu cơ bản của Quỹ phát triển Khoa học và Công nghệ Quốc gia (NAFOSTED), ma số để tài 104. Nguyễn Thị Hồng Vân làm chủ nhiệm. Ha Noi,ngay tháng năm 2017 Tác giả luận án Trịnh Anh Viên MỤC LỤC DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT,.--¿¿:22222SEESvvv22++tttEEEEEEErvrrrrrrrrrrtrrrrrrrrrree I M9000 cm. II DANH MỤC HÌNH c6 sssnt2s06806g HD 8g 00110 TONG (QUA NhccncaoitrniiinnidtiiitiititiitiE0il1010153001310138111016001338894081116358060100 3 1.

Đặc điểm hình thái và phân loại họ Đơn nem (Myrsinacea) và chỉ Ardisia ở Việt Nam. TT TT TH TH HT HH TT Thọ ng 3 1. Hộ ĐơïiTiEfi (MWTSIHHRGiÌ:.x60pGguáÄ 3 Vik; COMA SG ss S0 DGRGOIGIGNEHGGGEIGWGHONORQ-RRNGGRqdHfRqkSdlfgqqgrdqg 3 1. _ Đặc điểm thực vật chung của Chi Ardisid.

Các loài Arđisia phân DOTÙI NGHỆ ÍHffuureetrststvrisbtittitgitEffGttggr33920103832g8 Ea) 4 1. Tình hình nghiên cứu thành phần hóa học và hoạt tính sinh học về chỉ Ardisia hiện Ta. Nghiên cứu thành phần hóa học về chi Ardisia trén thế giới 1. Các hợp chất có khung tritecpen saponin.

Cade hop chat c6 khung quinone. Các hợp chất có khung alkylphenol. CAc hop chất có khung isocOuMaLin. Cac hop chất có khung T€SOTCITOÏL.

_ Các hợp chất có khung flayonoid.----¿- 2 s©:szsz+zxz+zxs+zxsrrsse 29 1. Tình hình nghiên cứu về hoạt tính sinh học của chỉ Ardisiz trên thế È VỆ TNHỮÏlbstotstotoEDLIGGGHARDGHGIIDNGINGHEIISANSERGGUESENENGSIEQRNNGRaSEmsggassosd 37 Chương 2. ĐÓI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Đối tượng nghiên €ứu.---¿-- + 2+c2Sxt2SE22ExE2EY2211271122111211 211.1 MTHHT(HWG2fE:crossvgsrgiostdrargtabatiSgi520/510G00013NG.

Một số đặc điểm thực vật của các loài Ardisia được nghiên cứu về thành phần hóa học trong khuôn khổ luận án. Ardisia balansana Yang — Cơm nguội banlansa. Ardisia splendens Pit— Cơm nguội Tạng. Ardisia insularis Mez — Com nguội đảO.

Ardisia incarnata Pit — Com ngudi tham. Ain a aleAchitiau Hutt ya iencunmannnneaawanerrennmsienemcren 42 2.2; PHUONE PHAP NSHISH. Phương pháp xử lý và chiết mẫu. Phương pháp phân lập các hợp chất từ mẫu cây.1856KV HWfWiẰẪBREEUDTI Le tù gu ittdtbsditNOAGsiggiiststiaagapsganssill 43 2.

Sắc ký lớp mỏng điều chế. Phương pháp xác định cau trúc hóa học. Cac phương pháp thử hoạt tính sinh hỌc. Phương pháp thử hoạt tính kháng vi sinh vật kiểm định.

Phương pháp thử hoạt tính kháng vi rút. Phương pháp thử độ độc tế bào ii wifF0.-©-ccccccccscccsecrxerrseee 46 CHƯƠNG 3. Sàng lọc các đối tượng nghiên cứu theo định hướng hoạt tính kháng nấm, kháng khuẩn và gây độc tế bào. Xử lý mẫu, tạo cao chiết metanol tông.

Các mẫu cao chiết và ký hiệu. Chiết tách, phân lập các hợp chất sạch. Chiết tách, phân lập các hợp chất sạch từ rễ cây A. ?401ÿnfũt(T1E CS0A:ĐBKHBHHPsousoopsasguuesauaoaasseaaassaaesgaal 49 3.

Hang số vật lý và dữ kiện phổ của các hợp chất phân lập được từ rễ cây A. DU HHENEEuvungrtraitttatanttinsViiibxðYEAGliNOGaui4R1914010401001800DDERENHEWSNNBSWIET2104G000E8A10001/94Đf3N71000330a05036 51 3. Chiết tách, phân lập các hợp chất sạch từ lá cây A. Xử lý mẫu lá cây A.

Hằng số vật lý và dữ kiện phô của các hợp chat phân lập được từ lá cây A. (QDIBHDIEHxạnggigti gi 015010300110138804ÿ398101g84410014G333200111648181033080308485GUEGVEN2438701653. Chiết tách, phân lập các hợp chất sạch từ lá cây A. Xử lý mẫu lá cay A.

Hằng số vật lý và dữ kiện phổ của các hợp chất phân lập được từ lá cây A. ĐINH ĂÂ5x:sscitg0115815004855063848183Ekl33814450114G618G041463161g305331453E3GS08SEE133543Gs3553g5133639S03xg88813us8 61 3. Chiết tách, phân lập các hợp chất từ lá Cây A. Xử lý mẫu lá cây A.

Hằng số vật lý và dữ kiện phổ của các hợp chất phân lập từ lá cây A. PROUT AGIA nin sation vnstagszecepsnessedsvausanntbarvae{ WenenenesenepdlcaieedlNarenesdiceraveivaccunasessuncsersdessercesd 66 Chương 4: KÉT QUÁ VÀ THẢO LUẬN. Kết quả sàng lọc hoạt tính các cao chiết metanol tổng. Kết quả sàng lọc hoạt tính kháng nam, Kish KG ati sss cscasciensaatetaninsl 68 4.

Sang loc hoat tinh gây độc tế bào của các cao metanol tong xanntsksissassassesedl 68 4. Xác định cấu trúc hóa học các hợp chất được phân lập. Xác định câu trúc hóa học các hợp chất phân lập từ rễ cây cơm nguội balansa (CÀI. HH on arene ee 69 4.

Hop chat AB-1 (ONGENCOM EHO) sisssveciareccsxsssmnecsnmmersamereenseneesien 70 4. Hữ0 Chất,AB‹Ð [GE BHIHf)StuoctoGGEEGARINGRIIRRGBdBĐ8caasus 71 4. Hợp chat AB-3 (metyl gallat).ccccecccsssecssessesssesseessessesssessecstsssessvessecsresseeavens 72 A Del A Se epg iat ANB A (HNERGBEĂN onconsaittdittidGiiG111088013513016011311G81800381604080035020. Hop chat AB-5 (myricitrin).

ad DU N Non (1,086 ăaa. Xác định cấu trúc hóa học của các chất phân lập được từ lá cây cơm nguội FANG 6A: 90NTIðTT]:stiaatbagsitittctbiisti SuAttinti0i544851034G3143804G30G55508880083303Qk38 0882 79 4. Hợp chất AS-I (myricetin 3,7-di-O-a-L-rhamnopyranoside ) 4. Hop chat AS-2 (Myricitrin).

Hop GHAGCASS (GaGHGHIRTAD) secncccissasescorcsecnnmmmnncaesmaracaasned 84 4. Hop chat AS-4 (myricetin 3-O-(3"-O-galloyl)-a-L- YHHHẶHIDVIHHNG HH nà cha Hĩ HH gà cong 2V Sk0808008442001011300103804e6134130401018183034802011006003014818 86 4. Hop chat AS-5 (quercetin 3-O-a-L-rhamnopyranoside). Hop chat AS-6 (quercetin 3,7-di-O-œ-L-rhamnopyranostđe).

Hop chat AS-7 (catechin). Hop chat AS-8 (benzyl O-B-D-glucopyranOSide). Hợp chất AS-9 (2-phenylethyl O-8-D-glucopyranosie). Hợp chất AS-10 (3S, 5R, OR, 9S-tetrahydroxymegastigman-7- 8;2:3:11.: HữB?6hlt:AS-11 (EBPIIEN]ssosocgtsStisiGiygGbivgtastssuitsgasrasgasssasas 96 422.

Hợp chất AS-12 ((2S)-3-O-(9, 12, 15-octadecatrienoyl)-glyceryl-B-D- 'GI1 301D ko kcang tay noÿ ng Họ nGhgthgg243tvoTGGI GÓI 5250010303061 6/8uckG1e4GES44G14GS. Xác định cầu trúc hóa học của các hợp chat phân lập từ lá cây cơm nguội đảo (AsTASTALAVIS). Hợp chất AI-1 (ardinsuloside). Hợp chất AI-3 (0orbergeniil).- c- ccccc cv Site ve 111 4.

Hop chat AI-4 (demethoxybergenin) vecceccscssssesssssssssessesseesssesssesssessseesseeens 111 4. Hop chất AI-5 (F-O-BALLOY DET BERIN) sessccscccssssvcssivscsssvescmmamvsssaseiessteusie 113 ¡. AI-E'WDNGII-:sysistsguaystoadtosgogotassopbsoigcsaayae 114 4. Hợp chất AI-7 (myricetin 3-0-(3"-O-galloyl)-a-L- FRAMNOPYTANOSIAE) sswissvcacsesvssicssexacavsassncssscservervswssscenscsvescsssvessuseaeauasssesseuneansesieins 114 4.

Hop chat AI-8 [HE TGNHI67]:crozyycgtrat3tttloyGgsiglgtsagsyWegaauayzase 114 4. Hop chat AI-9 (quercetin 3-O-a-L-rhamnopyranoside). Hop chất AI-10 (3-O-galloylepieateehin). Hợp chat AI-11 (3-O-galloyl-3'-methoxyepicatechin) 4.

Hop chat AI-12 (axit gallic). Hop chat AI-13 (metyl gallat). Hop chat AI-14 ((3S, 5R, 6R, 7E, 9S)-megastigman-7-ene-3,5,6,9-tetrol 3- O-0-D-gÌuCODYFGHOSÏ@),. SH nh kh ninh nh hà nà ch 120 4.

Xác định cấu trúc các hợp chất phân lập từ lá cây cơm nguội thắm (Ardisia fiiGHX THÍ] tuy soi tatg it ifISGNESUNGIIOSVASQSSGSGSIHSSXGGEDSEEIGTNSEGiSxssktXy8lacgaytes 122 4. Hợp chất AInc-I (THYFÍCÏHFÏH). Hop chat Alnc-2 (quercitrin) .2:4:3: Hợp chất,ATne-3/{HWEIIHE]ssssesssatearaiksgltixy linh gigggu. Hợp chất Alnc-4 (3S, 5R, OR, 9S-tetrahydroxymegastigman-7- (EVE.

Hop chat Alnc-5 ((3S,5R,6R,7E, 9S)-megastigman-7-ene-3,5,6,9-tetrol 3-O- 1900 4/12JA07/121///2 0000008080806 <U. Hop chất Alnc-6 ((2§)-3-O-(9, 12, 15-octadecatrienoyl)-glyceryl-B-D- IEHiDCEDDVIHHDNIB Ìkceoeeaeiastaniiiiikei6661230144G0591601038 1650-6600 6161000024546601A 605a0180. Hợp chất Alnc-7 (iNS61T001S1)DÌ}-:scrnstttgiaggigi4888884255N05a88SSXAREBESgkgaes 125 4. Hợp chat Alnc-8 (axit GALLIC).

Kết quả thử hoạt tính sinh học một số hợp chất phân lập được. Hoat tinh khang ndm, khang KhuAn. Hoạt tính kháng virut Coxsackie A16. Hoạt tính gây độc tế bào.--2¿-©2222222222+22E222EEtEEEEErtrrrrrrrrtrrrrrrrrrvee 133 KÉT LUẬN VÀ KIÊN NGHỊ,.--¿- 2 St S1 Et£EkE E111 E11 1111111111711 crx 135 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BÓ CỦA LUẬN ÁN.

138 TÀI LIỆU THAM KHẢO.- s5 St SE 9EEềEEEEEEEEEEEXEEEEEEkEEEEEEkrEkrrkerrrrrke 140 DANH MUC KY HIEU, CHU VIET TAT Ký hiệu Tiêng Anh Diễn giải NMR Nuclear Magnetic Resonance Phô cộng hưởng từ hạt nhân 'H-NMR Proton Magnetic Resonance Phô cộng hưởng từ hạt nhân spectroscopy proton 3C_NMR Carbon 13 Nuclear Magnetic Pho cộng hưởng từ hạt nhân Resonance spectroscopy cacbon 13 : oak - DEPT Distortionless Bohaneement by Phé DEPT Polarisation Heteronuclear Multiple Bond Phô tương tác dị hạt nhân qua HMBC : Sổ sateen Correlation nhiêu liên kêt HSQC Heteronuclear Single Quantum Phô tương tác dị hạt nhân trực Coherence tiếp HC COSY Corrrlated Spectroscopy Phô COSY NOESY Nuclear Overhauser Effect Phd NOESY Spectroscopy Electron Spray Ionization Mass Phổ khối lượng ion hóa phun ESI-MS w Spectra mù điện tử TMS Tetramethylsilane DMSO Dimethyl sulfoxide STT Sô thứ tự MeOH Methanol EtOAc Ethylacetate : : Nông độ gây tác động sinh học EC. Effective C trat t 50% a , ae eHv6 LoncenwaHon a ° cho 50% đôi tượng thử nghiệm. Nông độ ức chê 50% đôi t ICso Inhibitory Concentration at 50% TH THAI,. on Nhớ thứ nghiệm MIC Minimum Inhibitory Concentration Nong độ ức chế tối thiêu SRB Sulforhodamine B TCA Tricloacetic acid Axit tricloaxetic F i 1 " DMEM Dulbecco's Modified Eagle Môi trường nuôi cấy tế bào Medium CS% Cell survival % % tê bào sông sót KB Human epidemic carcinoma Ung thư biêu mô LU-I Human lung carcinoma Ung thư phôi MCF7 Human breast carcinoma Ung thu va Hep- G2 Hepatocellular carcinoma Ung thu gan LNCaP Henmpne depends SE DNDMD Ung thư tuyến tiền liệt prostate carcinoma A-549 Human lung cancer Ung thư phôi HT-29 Human colon cancer Ung thu dai trang OVCAR Human ovarian cancer Ung thư buông trứng ou Proton chemical shift Độ dịch TT ton học của Bc Carbon chemical shift sap ania ayes s: Singlet d: Doublet t: Triplet q: Quartet m: Multiplet dd: double doublet DANH MỤC BẢNG Bảng T.

Các loài Ardisia ở Việt Nam được sử dụng làm thuốc trong dân gian. Các loài Ardisia khác phân bố ở Việt Nam.---cccccce+crxerrreeree 3 Bang 1. Một số tritecpen saponin phân lập từ cây A. Một số tritecpen saponin phan lap từ loài A.5: Cấu trúc các ardisicrenoside (O-Q) phân lập từ rễ cây A.