Luận án: Phát triển năng lực dạy học môn Toán bằng tiếng Anh cho giáo viên THPT

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI CHU THU HOÀN PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC DẠY HỌC MÔN TOÁN BẰNG TIẾNG ANH CHO GIÁO VIÊN TOÁN TRUNG HỌC PHỔ THÔNG Chuyên ngành: Lí luận và phương pháp dạy học bộ môn Toán Mã số: 9 14 01 11 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC Người hướng dẫn khoa học: GS. Bùi Văn Nghị HÀ NỘI - 2018 i LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan đây là công trình do tôi nghiên cứu, dưới sự hướng dẫn của GS. Kết quả nghiên cứu được công bố trong luận án là trung thực. Các tài liệu sử dụng trong luận án có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng.

Hà nội, ngày 20 tháng 7 năm 2018 Nghiên cứu sinh Chu Thu Hoàn ii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. i DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT. v DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU. vi DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ.vii MỞ ĐẦU.

Lí do chọn đề tài. Mục đích nghiên cứu. Nhiệm vụ nghiên cứu. Khách thể và đối tượng nghiên cứu.

Giả thuyết khoa học. Phạm vi nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Những luận điểm đưa ra bảo vệ.

Đóng góp mới của luận án. Cấu trúc của luận án. 9 Chương 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC DẠY HỌC MÔN TOÁN BẰNG TIẾNG ANH CHO GIÁO VIÊN TOÁN TRUNG HỌC PHỔ THÔNG. Lịch sử nghiên cứu về dạy học môn học bằng ngoại ngữ nói chung, dạy học môn Toán bằng tiếng Anh nói riêng.

Trên thế giới. Một số cách tiếp cận về dạy học môn Toán bằng tiếng Anh. Dạy học ngoại ngữ chuyên ngành Toán. Dạy học song ngữ.

Dạy học tích hợp nội dung và ngôn ngữ. Các thành phần của CLIL. Năng lực dạy học môn Toán bằng tiếng Anh. Một số vấn đề chung về năng lực.

Các thành tố và tiêu chí đánh giá năng lực dạy Toán bằng tiếng Anh. Một số thực tiễn về việc phát triển năng lực dạy học môn Toán bằng tiếng Anh cho giáo viên Toán Trung học phổ thông. Kinh nghiệm quốc tế về những yếu tố ảnh hưởng đến kết quả dạy học môn Toán bằng tiếng Anh. Khảo sát thực trạng.

Tiểu kết chương 1. 52 Chương 2 NHỮNG BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC DẠY HỌC MÔN TOÁN BẰNG TIẾNG ANH THEO HƯỚNG TÍCH HỢP NỘI DUNG VÀ NGÔN NGỮ. Nhóm biện pháp 1: Nhóm biện pháp phát triển năng lực tự học tiếng Anh chuyên ngành Toán và tiếng Anh giao tiếp cho giáo viên và phương pháp phát triển năng lực này cho học sinh. Mục đích của nhóm biện pháp 1.

Căn cứ của nhóm biện pháp 1. Các biện pháp thành phần. Nhóm biện pháp 2: Nhóm biện pháp về phát triển năng lực ngôn ngữ, năng lực kiến tạo và tổ chức các hoạt động học tập, năng lực xây dựng môi trường học tập cho giáo viên dạy học môn Toán bằng tiếng Anh. Mục đích của nhóm biện pháp 2.

Căn cứ của nhóm biện pháp 2. Các biện pháp thành phần. Nhóm biện pháp 3: Nhóm biện pháp về phát triển năng lực đánh giá kết quả dạy và học môn Toán bằng tiếng Anh. Mục đích của nhóm biện pháp 3.

Căn cứ của nhóm biện pháp 3. Các biện pháp thành phần. Tiểu kết chương 2. 123 Chương 3 THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM.

Mục đích và tổ chức thực nghiệm sư phạm. Mục đích thực nghiệm sư phạm. Nhiệm vụ thực nghiệm sư phạm. Tổ chức và nội dung thực nghiệm sư phạm.

Tổ chức và triển khai nhiệm vụ thực nghiệm sư phạm thứ nhất. Tổ chức và nội dung triển khai nhiệm vụ thực nghiệm sư phạm thứ hai. Tổ chức và nội dung triển khai nhiệm vụ thực nghiệm sư phạm thứ ba. Đánh giá kết quả thực nghiệm sư phạm.

Kết quả thực hiện nhiệm vụ thực nghiệm sư phạm thứ nhất. Kết quả thực hiện nhiệm vụ thực nghiệm sư phạm thứ hai. Kết quả thực hiện nhiệm vụ thực nghiệm sư phạm thứ ba. Tiểu kết chương 3.

138 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 141 PHỤ LỤC v DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Viết tắt Viết đầy đủ CLIL Content and Language Integrated Learning ELLs English Language Learners EMI English a Medium of Instruction GV Giáo viên HĐ Hoạt động HS Học sinh MTBTA Môn Toán bằng tiếng Anh NXB Nhà xuất bản SGK Sách giáo khoa THPT Trung học phổ thông vi DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU Bảng 1. Các thành tố và các tiêu chí đánh giá năng lực giáo viên dạy học môn Toán bằng tiếng Anh. Một số từ có nghĩa Toán học khác nghĩa thông thường.

Nghĩa của một số hình không gian thường gặp. Phiếu bài tập. Quy trình nghe bài “Cách viết phương trình đường thẳng đi qua hai điểm” (Lớp 10). Bảng các từ Toán học có nghĩa khác nhau ở dạng số ít và số nhiều.

Một số cách diễn đạt phép cộng. Một số cách diễn đạt phép trừ. Một số cách diễn đạt phép nhân. Một số cách diễn đạt phép chia.

Một số cách diễn đạt phép lũy thừa. Phiếu đánh giá giờ dạy của giáo viên dạy học môn Toán bằng tiếng Anh. Bảng đánh giá về các thành tố năng lực của giáo viên P. Bảng đánh giá về các thành tố năng lực của giáo viên L.

Bảng đánh giá về các thành tố năng lực của giáo viên H. Bảng đánh giá về các thành tố năng lực của giáo viên C. Kết quả thực hiện nhiệm vụ thực nghiệm sư phạm thứ hai. Bảng đánh giá kết quả các bài kiểm tra assessment result.

135 vii DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ Hình 1. Đồ thị hàm số y = x2 và y = x2 + 2. Cách suy đồ thị hàm số: g(x) = f(x) + k, g(x) = f(x) - k từ đồ thị hàm số f(x). Đồ thị các hàm số y = x2 ; y = x2 + 2 ; y = 3x2 và y = 3x2 + 2.

Đồ thị hàm số f(x) = x2 và g(x) = -x2. Cách suy đồ thị hàm số f(x - h), f(x + h) từ đồ thị hàm số f(x). Đồ thị hàm số f (x) = x2 và g(x) = (x - 2)2 + 1. Công thức tính thể tích.

Sơ đồ biểu diễn từ. Ôn tập Góc và Khoảng cách. Thẻ từ Geometric sequences. Thẻ của từ Distributive property.

Phản ví dụ Polygon. Ví dụ về function, input, output. Định nghĩa “slope” và “forms of linear equations”. Đồ thị hàm số y = 2x + 1 và x = y2.

Ví dụ về đồ thị. Một số kết quả làm việc của nhóm giáo viên. Giáo viên giới thiệu bài, cho học sinh tham gia mini game để dẫn vào bài, cung cấp từ vựng cho học sinh. Học sinh tìm hiểu bài thông qua hoạt động giáo viên đưa ra.

Giáo viên phát phiếu bài tập nhanh cho học sinh vận dụng ngay trong tiết dạy. Học sinh trả lời phiếu bài tập. Học sinh trả lời nhanh các câu hỏi của giáo viên trong tiết học. Lí do chọn đề tài 1.

Xuất phát từ nhu cầu hội nhập trong giai đoạn hiện nay “Hội nhập quốc tế” (International intergration) thường được hiểu là một quá trình các nước tiến hành các HĐ tăng cường sự gắn bó giữa các nước với nhau, qua việc tham gia vào các tổ chức quốc tế và khu vực, dựa trên sự chia sẻ về lợi ích, mục tiêu nguồn lực, quyền lực, giá trị…Tuy nhiên, phải tuân thủ các nguyên tắc, luật chơi chung trong khuôn khổ của tổ chức khu vực và quốc tế đó. Việt Nam đã chính thức hội nhập quốc tế, đang là thành viên tích cực của nhiều tổ chức quốc tế và khu vực quan trọng như: Tổ chức Liên Hợp Quốc (UN), Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), Diễn đàn hợp tác kinh tế châu Á – Thái Bình Dương (APEC)… Quá trình hội nhập của Việt Nam có cả ở các cấp độ, phạm vi, khu vực (ASEAN) đến liên khu vực (APEC, ASAM) và tới toàn cầu (UN, WTO)…Đây vừa là thời cơ vừa là thách thức đối với giáo dục và đào tạo của Việt Nam, thị trường lao động ngày càng đa dạng và phong phú, ngay cả đối với ngành nghề GV. Trước xu thế hội nhập và toàn cầu hóa, tiếng Anh được xem là ngôn ngữ được sử dụng phổ biến nhất thế giới khi mà có hơn 60 quốc gia sử dụng làm ngôn ngữ chính, bên cạnh tiếng mẹ đẻ và gần 100 quốc gia sử dụng tiếng Anh làm ngôn ngữ thứ hai. Vì vậy ngoại ngữ này có vai trò rất quan trọng trong thời kỳ hội nhập quốc tế.

Mối quan hệ của con người cũng như sự hợp tác, đầu tư trong bất kỳ lĩnh vực nào từ kinh doanh, thương mại, giao thông, công nghệ, truyền thông, du lịch đến những cơ hội trong học tập, làm việc mở rộng các mối quan hệ hợp tác đều không chỉ bó hẹp ở Việt Nam mà còn mở rộng ra các nước khác trên thế giới. Tiếng Anh chính là một công cụ hữu hiệu, đóng vai trò to lớn trong việc giúp bạn bè năm châu hiểu được tiếng nói của Việt Nam trong thời kỳ hội nhập quốc tế. Với việc hội nhập quốc tế, tiếng Anh không còn là yếu tố “cộng điểm” mà là tiêu chí quan tâm hàng đầu của cộng đồng, đóng vai trò ngày càng quan trọng trong thành công của nhiều cá nhân và doanh nghiệp. Hệ thống các trường học quốc 2 tế ngày càng nhiều, nhu cầu HS tham gia vào các chương trình du học cũng ngày càng tăng, nhất là ở các thành phố lớn.

Vì vậy, thị trường lao động đặt ra cho ngành giáo dục nói chung và các cơ sở giáo dục nói riêng các yêu cầu về đào tạo đội ngũ GV giảng dạy các môn học ở trường phổ thông bằng tiếng nước ngoài nhằm phát triển năng lực dạy học các môn bằng tiếng nước ngoài, đặc biệt là bằng tiếng Anh cho GV phổ thông. Trong các môn học được quan tâm đầu tư dạy học bằng tiếng Anh thì môn Toán được quan tâm nghiên cứu để nâng cao chất lượng và hiệu quả dạy học hiện nay. Việc dạy học Toán cho người sử dụng ngoại ngữ tiếng Anh trong học tập là một vấn đề được quan tâm nghiên cứu không chỉ ở những nước mà tiếng Anh không phải là ngôn ngữ chính thức mà còn các nước mà tiếng Anh là tiếng mẹ đẻ.