Phát triển năng lực dạy học toán cho GVTH trong trường học mới Việt Nam

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI HUỲNH THÁI LỘC PH¸T TRIÓN MéT Sè N¡NG LùC D¹Y HäC m«n TO¸N CHO GI¸O VI£N TIÓU HäC §¸P øNG Y£U CÇU TR¦êNG HäC MíI VIÖT NAM Chuyên ngành: LL&PP dạy học Tiểu học Mã số: 62.10 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC Người hướng dẫn khoa học: 1. PHẠM NGỌC ĐỊNH 2. TRẦN NGỌC LAN HÀ NỘI - 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận án chưa từng được ai công bố trong bất kì công trình nào khác. Tác giả luận án Huỳnh Thái Lộc LỜI CẢM ƠN Để luận án được hoàn thành, tôi đã nhận được sự giúp đỡ và hỗ trợ từ rất nhiều người.

Trước hết là sự chỉ dẫn tận tình của hai Thầy/Cô giáo hướng dẫn của tôi, đó là TS. Phạm Ngọc Định và PGS.TS Trần Ngọc Lan. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành đến hai Thầy/Cô. Đồng thời, tôi xin chân thành cảm ơn PGS.TS Vũ Quốc Chung, Thầy đã chỉ dẫn, hỗ trợ hết mình để luận án của tôi được hoàn thiện hơn.

Bên cạnh đó, tôi còn nhận được sự quan tâm, tạo điều kiện của quý Thầy/Cô giáo trong khoa Giáo dục Tiểu học, khoa Toán - Tin, trường ĐHSP Hà Nội và sự đóng góp hết sức sâu sắc của quý Thầy/Cô trong các Hội đồng,. Xin gửi lời cảm ơn chân thành đền quý Thầy/Cô. Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn chân thành đến quý Thầy/Cô ở: - Vụ Giáo dục Tiểu học; Dự án mô hình trường học mới Việt Nam; Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam; Cục Nhà giáo; Các phòng chức năng, đặc biệt là phòng Sau đại học, Thư viện của trường ĐHSP Hà Nội; Trường Cao đẳng Bến Tre, Trường Đại học Cần Thơ, Khoa Sư phạm trường Đại học Cần Thơ; Bộ môn Giáo dục Tiểu học-Mầm non đã tạo mọi điều kiện về vật chất và tinh thần để tôi đi học. - Các Sở Giáo dục và Đào tạo, Phòng Giáo dục và Đào tạo, Ban Giám hiệu, GV và HS các trường tiểu học được tiếp xúc ở 13 tỉnh thuộc ĐBSCL,.

đã hợp tác và hỗ trợ tích cực để tôi thực hiện tốt đề tài này. Đặc biệt, tôi xin gửi lời cảm ơn đến Cha, Mẹ và những người thân trong gia đình hai họ đã luôn là chỗ dựa mỗi lúc tôi gặp khó khăn. Nhất là cảm ơn vợ và các con đã là động lực và hậu phương vững chắc để tôi đối mặt và vượt qua những nấc thang lớn trên con đường chinh phục tri thức mới. Một lần nữa, xin cảm ơn tất cả! Tác giả luận án Huỳnh Thái Lộc MỤC LỤC MỞ ĐẦU.

Lí do chọn đề tài. Mục đích nghiên cứu. Nhiệm vụ nghiên cứu. Đối tượng và khách thể nghiên cứu.

Giả thuyết khoa học. Giới hạn đề tài. Phương pháp nghiên cứu. Những đóng góp của đề tài.

Những luận điểm cần được bảo vệ. Cấu trúc luận án .7 Chương 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI. Tổng quan về vấn đề nghiên cứu. Tổng quan nghiên cứu ngoài nước.

Tổng quan nghiên cứu trong nước. Cơ sở lí luận của đề tài. Khái quát về THMVN. Những vấn đề cơ bản về NLDH môn toán của GVTH.

NLDH môn Toán của người GVTH đáp ứng yêu cầu THMVN. Cơ sở thực tiễn của đề tài. Khảo sát dựa trên đánh giá bước đầu về kết quả thực hiện THMVN. Thực tiễn về NLDH Toán của GVTH đáp ứng yêu cầu THMVN.54 Kết luận chương 1 .63 Chương 2: NHÓM BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN MỘT SỐ NLDH MÔN TOÁN CHO GVTH ĐÁP ỨNG YÊU CẦU THMVN.

Căn cứ đề xuất biện pháp. Căn cứ vào định hướng đổi mới giáo dục Toán học ở trường phổ thông. Căn cứ vào những yếu tố đặc trưng của THMV. Căn cứ vào đặc điểm NLDH toán của GVTH.

Căn cứ vào kết quả khảo sát thực trạng NLDH Toán của GVTH theo yêu cầu đặc trưng của THMVN. Đề xuất các nhóm biện pháp. Phát triển NL tìm hiểu bản chất, đặc trưng của THMVN và quan điểm dạy học môn Toán theo hướng phát triển NL. Phát triển NL tìm hiểu, điều chỉnh và bổ sung sách HDH Toán.

Phát triển NL tổ chức, hỗ trợ và đánh giá HS học Toán theo tiến độ.97 Kết luận chương 2 .119 Chương 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM. Mục đích thực nghiệm. Nội dung và cách thức thực nghiệm. Thời gian, đối tượng, địa bàn thực nghiệm.

Kế hoạch và biện pháp thực nghiệm. Kết quả thực nghiệm. Đối với hình thức phiếu. Đối với hình thức dự giờ (tổng cộng 16 tiết/GV).

Đối với hình thức khảo sát HS. Phân tích và nhận định về kết quả thực nghiệm. Phân tích và nhận định về kết quả thực nghiệm GV. Phân tích và nhận định về kết quả thực nghiệm HS.

Phân tích và nhận định về kết quả khảo sát các đối tượng khác. Kết luận chung về kết quả thực nghiệm .146 Kết luận chương 3 .148 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .149 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN.152 TÀI LIỆU THAM KHẢO .153 PHỤ LỤC DANH MỤC VIẾT TẮT Viết tắt Viết đầy đủ BGDĐT Bộ Giáo dục và Đào tạo CBQL Cán bộ quản lí ĐBSCL Đồng bằng sông Cửu Long ĐH Đại học ĐHQG Đại học quốc gia ĐHSP Đại học Sư phạm GD Giáo dục GDPT Giáo dục phổ thông GDTH Giáo dục Tiểu học GV Giáo viên GVTH Giáo viên Tiểu học HDH Hướng dẫn học HS Học sinh H. Huyện THMVN Trường học mới Việt Nam NL Năng lực NLDH Năng lực dạy học NXB Nhà xuất bản PPDH Phương pháp dạy học SGK Sách giáo khoa SL Số lượng TP Thành phố Tr. Trang DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1.

Biểu hiện và mức độ của: NL tìm hiểu bản chất và đặc trưng của THMVN; quan điểm dạy học môn Toán theo hướng phát triển NL HS. Biểu hiện và mức độ của NL hiểu HS trong dạy học Toán đáp ứng yêu cầu THMVN. Biểu hiện, mức độ của NL tìm hiểu,. Biểu hiện và mức độ của NL tổ chức, hỗ trợ HS học Toán theo tiến độ.

Biểu hiện và mức độ của NL đánh giá quá trình học tập Toán của HS. Kết quả xếp loại tiết dạy của GV được khảo sát. Kết quả học tập toán của HS được khảo sát. Minh họa cách chơi trò chơi “Xòe số”.

Số liệu các tỉnh tham gia thực nghiệm. Danh sách 16 GVTH tham gia thực nghiệm case study. Kết quả nhận thức của GV về THMVN trước và sau tâp huấn. Mức độ điều chỉnh sách HDH toán của GV trước và sau tập huấn.

Kết quả lựa chọn các nội dung điều chỉnh sách HDH trước và sau tập huấn. Kết quả sắp xếp quy trình điều chỉnh sách HDH trước và sau tập huấn. Kết quả lựa chọn cách điều chỉnh hợp lí trước và sau tập huấn. Kết quả ý kiến về tác dụng của hoạt động khởi động trước và sau tập huấn.

Kết quả lựa chọn các hoạt động hướng dẫn HS dưới chuẩn trước và sau tập huấn. Kết quả lựa chọn các hoạt động hướng dẫn HS trên chuẩn trước và sau tập huấn. Kết quả GV lựa chọn cách dạy tốt hơn trước và sau tập huấn. Kết quả lựa chọn các hình thức chia nhóm trước và sau tập huấn.

Kết quả lựa chọn các hình thức cho HS học hợp tác trước và sau tập huấn. Kết quả xếp loại tiết dạy GV sau khi tập huấn các biện pháp. Kết quả HS trả lời các bài tập sau tiết học thực nghiệm. Kết quả trả lời phỏng vấn của CBQL, GV sau thực nghiệm.

Kết quả xếp loại tiết dạy GV trong lần khảo sát và sau tập huấn. So sánh kết quả khảo sát HS sau tiết dạy năm 2014 và 2015. Kết quả HS trả lời các bài tập sau tiết học thực nghiệm. Kết quả trả lời phỏng vấn của CBQL, GV sau khảo sát năm 2014 và sau thực nghiệm năn 2015 .145 DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 1.

Năm bước giảng dạy theo trường học mới. Sơ đồ hội đồng tự quản. Sơ đồ ba thành tố của phương pháp sư phạm tương tác. Bài toán về năm nhuận.

Minh họa sự cần thiết phải điều chỉnh sách HDH. Bài toán về tô màu 1/9 số ô vuông. Mục tiêu bài đường thẳng. Hai bài toán của thể chuyển sang tiết sau.

Trò chơi kết bạn. Bài toán có thể đổi logo. Bài toán có thể đổi logo. Bài toán có thể đổi logo.

Bài toán có thể thêm chỉ dẫn cho nhóm trưởng. Bài toán có thể thêm chỉ dẫn cho nhóm trưởngError! Bookmark not defined. Hoạt động ứng dụng tính tuổi. Cách bố trí chỗ ngồi hợp lí.

Bài toán minh họa quy trình học nhóm. Góc đứng không nên. Bài toán có nội dung phức tạp. Bài toán chia khó.

Bài toán cần chốt kiến thức. Biểu đồ thể hiện sự nhận thức của GV cả ba vòng về môi trường học tập. Biểu đồ thể hiện việc nghiên cứu và điều chỉnh sách HDH toán của GV ở cả ba vòng. Biểu đồ thể hiện kết quả GV sắp xếp quy trình nghiên cứu và điều chỉnh sách HDH toán của GV ở cả ba vòng.

Biểu đồ thể hiện sự lựa chọn cách điều chỉnh hợp lí. Biểu đồ kết quả xếp loại các tiết dạy của GV trước và sau thực nghiệm. Biểu đồ thể hiện kết quả học tập môn toán của HS sau tiết dạy thực trạng năm 2014 và sau tiết dạy thực nghiệm năm 2015. Lí do chọn đề tài 1.

Xuất phát từ yêu cầu đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục và đào tạo Trong những thập niên đầu của thế kỉ XXI, giáo dục và đào tạo Việt Nam đã, đang và sẽ thực hiện chiến lược đổi mới căn bản và toàn diện, chuyển từ hướng tiếp cận nội dung sang hướng tiếp cận NL. Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 4/11/2013 của BCH TW 8 khóa XI xác định rõ: “Phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu. Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế, trong đó, đổi mới cơ chế quản lý giáo dục, phát triển đội ngũ GV và cán bộ quản lý là khâu then chốt. Tập trung nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo, coi trọng giáo dục đạo đức, lối sống, NL sáng tạo, kỹ năng thực hành, khả năng lập nghiệp.