Luận án phát triển kĩ năng dạy học cơ bản cho giáo viên trung học phổ thông mới vào nghề - Chử Xuân Dũng

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI --------# "-------- CHỬ XUÂN DŨNG PHÁT TRIỂN KĨ NĂNG DẠY HỌC CƠ BẢN CHO GIÁO VIÊN TRUNG HỌC PHỔ THÔNG MỚI VÀO NGHỀ LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC Hà Nội - 2017 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng mình. Các số liệu trong luận án là trung thực. Kết quả của luận án chưa từng được ai công bố trong bất kì công trình nào. Tác giả luận án Chử Xuân Dũng ii LỜI CẢM ƠN Tôi xin cảm ơn những người thân yêu trong gia đình đã luôn gần gũi, chia sẻ, cảm thông và động viên kịp thời để tôi có thể tập trung mọi nguồn lực cho việc hoàn thành chương trình học của mình.

Tôi xin cảm ơn Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội và các đồng nghiệp cơ quan nơi tôi công tác, đã tạo điều kiện thuận lợi về công việc, tài chính và khích lệ mạnh mẽ để tôi có động lực phấn đấu vươn lên hoàn thành nhiệm vụ học tập, nghiên cứu trong suốt thời gian qua. Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới tập thể cán bộ hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Yến Phương và PGS.TS Bùi Văn Quân; Ban Giám hiệu trường Đại học Sư phạm Hà Nội; các Khoa Tâm lí - Giáo dục, Khoa Sau Đại học trường Đại học Sư phạm Hà Nội và các nhà khoa học tham gia đào tạo NCS khóa 2013-2017 đã dìu dắt, giúp đỡ tận tình, đã truyền cho tôi ngọn lửa đam mê nghiên cứu khoa học, ứng dụng có hiệu quả các nghiên cứu khoa học vào thực tiễn công tác của mình. Tôi cũng xin chân thành cảm ơn các đồng chí trong Ban Giám đốc và các phòng, ban của Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội; Ban giám hiệu, giáo viên các trường Trung học phổ thông trên địa bàn thành phố Hà Nội đã nhiệt tình hỗ trợ, cộng tác, tạo điều kiện giúp đỡ chúng tôi trong quá trình thực hiện các nội dung nghiên cứu phục vụ luận án.

Cuối cùng, tôi xin được cảm ơn các bạn bè, đồng nghiệp, các chuyên gia trong lĩnh vực phát triển đội ngũ giáo viên đã nhiệt tình tiếp sức và tạo thuận lợi để hoàn thành nhiệm vụ học tập, nghiên cứu của mình. Tôi xin trân trọng cảm ơn! Hà Nội, tháng 01 năm 2017 Tác giả luận án Chử Xuân Dũng iii DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT CBQL : Cán bộ quản lí CĐSP : Cao đẳng sư phạm CSVC : Cơ sở vật chất ĐHSP : Đại học sư phạm ĐNGV : Đội ngũ giáo viên GD&ĐT : Giáo dục và Đào tạo GV : Giáo viên HS : Học sinh KHKT : Khoa học kĩ thuật KNDH : Kĩ năng dạy học KNDHCB : Kĩ năng dạy học cơ bản NVSP : Nghiệp vụ sư phạm QLGD : Quản lí giáo dục SGK : Sách giáo khoa THPT : Trung học phổ thông THCS : Trung học cơ sở TNSP : Thử nghiệm sư phạm iv MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT. iii MỤC LỤC .iv DANH MỤC CÁC BẢNG.

viii DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ, HÌNH VẼ .xi MỞ ĐẦU. Lí do chọn đề tài. Mục đích nghiên cứu. Khách thể và đối tượng nghiên cứu.

Giới hạn và phạm vi nghiên cứu. Giả thuyết khoa học. Nhiệm vụ nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu.

Những luận điểm bảo vệ. Đóng góp mới của luận án. Cấu trúc của luận án. CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN KĨ NĂNG DẠY HỌC CƠ BẢN CHO GIÁO VIÊN TRUNG HỌC PHỔ THÔNG MỚI VÀO NGHỀ.

Tổng quan nghiên cứu vấn đề. Những nghiên cứu về kĩ năng dạy học. Nghiên cứu về phát triển kĩ năng dạy học cho giáo viên. Những nghiên cứu về phát triển kĩ năng dạy học cơ bản cho giáo viên mới vào nghề.

Các khái niệm công cụ. Giáo viên trung học phổ thông mới vào nghề. Kĩ năng dạy học. Kĩ năng dạy học cơ bản.

Phát triển kĩ năng dạy học cơ bản. Kĩ năng dạy học cơ bản của giáo viên trung học phổ thông mới vào nghề. Tiếp cận vai trò - chức năng trong nghiên cứu về giáo viên. Đặc điểm hoạt động dạy học của giáo viên trung học phổ thông mới vào nghề.

Các kĩ năng dạy học cơ bản. Tiêu chí chung nhận diện kĩ năng dạy học cơ bản của giáo viên trung học phổ thông mới vào nghề. Phát triển kĩ năng dạy học cơ bản cho giáo viên trung học phổ thông mới vào nghề. Cơ sở Tâm lí học và Giáo dục học của việc phát triển kĩ năng dạy học cơ bản….

Các giai đoạn phát triển kĩ năng. Nội dung phát triển kĩ năng dạy học cơ bản. Hình thức phát triển kĩ năng dạy học cơ bản. Các yếu tố ảnh hƣởng đến kĩ năng dạy học cơ bản của giáo viên trung học phổ thông mới vào nghề.

Các yếu tố thuộc về cơ sở đào tạo giáo viên trung học phổ thông. Các yếu tố thuộc về bản thân giáo viên trung học phổ thông mới vào nghề. Các yếu tố thuộc về trường trung học phổ thông .49 Kết luận chương 1. THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN KĨ NĂNG DẠY HỌC CƠ BẢN CHO GIÁO VIÊN TRUNG HỌC PHỔ THÔNG MỚI VÀO NGHỀ THÀNH PHỐ HÀ NỘI.

Vài nét khái quát về địa bàn nghiên cứu. Đặc điểm kinh tế - xã hội thành phố Hà Nội. Khái quát về giáo dục và đào tạo của thành phố Hà Nội. Vài nét cơ bản về giáo dục trung học phổ thông thành phố Hà Nội.

Khái quát về tổ chức nghiên cứu thực trạng. Tiến trình nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Thực trạng kĩ năng dạy học cơ bản của giáo viên trung học phổ thông mới vào nghề thành phố Hà Nội.

Thực trạng nhận thức về tầm quan trọng của kĩ năng dạy học cơ bản trong dạy học của giáo viên trung học phổ thông mới vào nghề. Thực trạng mức độ thực hiện các kĩ năng dạy học cơ bản của giáo viên trung học phổ thông mới vào nghề. Thực trạng kết quả thực hiện các kĩ năng dạy học cơ bản của giáo viên trung học phổ thông mới vào nghề. Thực trạng kết quả thực hiện hệ thống các tiêu chí trong quá trình thực hiện các kĩ năng dạy học cơ bản của giáo viên trung học phổ thông mới vào nghề.

Thực trạng phát triển kĩ năng dạy học cơ bản của giáo viên trung học phổ thông mới vào nghề thành phố Hà Nội. Thực trạng mức độ nhận thức về phát triển kĩ năng dạy học cơ bản cho giáo viên trung học phổ thông mới vào nghề. Thực trạng giai đoạn phát triển kĩ năng dạy học cơ bản cho giáo viên trung học phổ thông mới vào nghề thành phố Hà Nội. Thực trạng nội dung phát triển kĩ năng dạy học cơ bản cho giáo viên trung học phổ thông mới vào nghề thành phố Hà Nội.

Thực trạng các hình thức phát triển kĩ năng dạy học cơ bản cho giáo viên trung học phổ thông mới vào nghề thành phố Hà Nội. Đánh giá chung về thực trạng. Đánh giá các yếu tố ảnh hƣởng đến phát triển kĩ năng dạy học cơ bản cho giáo viên trung học phổ thông mới vào nghề thành phố Hà Nội .93 Kết luận chương 2. BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN KĨ NĂNG DẠY CƠ BẢN CHO GIÁO VIÊN TRUNG HỌC PHỔ THÔNG MỚI VÀO NGHỀ THÀNH PHỐ HÀ NỘI.

Các nguyên tắc đề xuất biện pháp. Nguyên tắc pháp lí. Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn.

Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa. Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả. Các biện pháp đề xuất. Nhóm biện pháp về bồi dưỡng.

Nhóm biện pháp hướng dẫn, tư vấn. Nhóm biện pháp hỗ trợ. Khảo nghiệm tính cần thiết và khả thi của các biện pháp. Thử nghiệm sƣ phạm.

Khái quát chung về tổ chức thử nghiệm sư phạm. Phân tích kết quả thử nghiệm sư phạm vòng 1. Phân tích kết quả thử nghiệm sư phạm vòng 2 .131 Kết luận chương 3 .140 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ .143 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN .144 TÀI LIỆU THAM KHẢO .145 PHỤ LỤC viii DANH MỤC CÁC BẢNG Trang Bảng 2. Số lớp, số HS THPT năm học 2015-2016.

Đội ngũ GV THPT năm học 2015 - 2016 .Trình độ học vấn GV THPT. GV dạy giỏi THPT trong các hội thi năm 2015 – 2016. Kết quả sáng kiến kinh nghiệm THPT. Trình độ chính trị đội ngũ GV THPT.

Số lượng CBQL, GV được cử đi đào tạo. Độ tuổi đội ngũ GV THPT. Mức độ nhận thức tầm quan trọng của KNDHCB đối với GV THPT mới vào nghề. Đánh giá của CBQL về mức độ thực hiện các KNDHCB của GV THPT mới vào nghề.

Thực trạng GV THPT đánh giá mức độ thực hiện các KNDHCB của GV THPT mới vào nghề. Tương quan giữa ý kiến đánh giá của CBQL và GV về mức độ thực hiện các KNDHCB của GV THPT mới vào nghề. Thực trạng CBQL đánh giá kết quả thực hiện các KNDHCB của GV THPT mới vào nghề. Thực trạng đánh giá của GV về kết quả thực hiện các KNDHCB đối với GV THPT mới vào nghề.

Tương quan giữa ý kiến đánh giá của CBQL và GV về mức độ kết quả thực hiện các KNDHCB của GV THPT mới vào nghề. Tương quan giữa mức độ thực hiện và mức độ kết quả thực hiện các KNDHCB của GV THPT mới vào nghề của GV và CBQL. Thực trạng kết quả thực hiện hệ thống các tiêu chí trong quá trình thực hiện các KNDHCB của GV THPT mới vào nghề trên địa bàn thành phố Hà Nội. Mức độ nhận thức của cán bộ QL, GV về vai trò của phát triển KNDHCB cho GV THPT mới vào nghề .Thực trạng giai đoạn phát triển KNDHCB cho GV THPT mới vào nghề trên địa bàn thành phố Hà Nội.

Thực trạng mức độ thực hiện các nội dung phát triển kĩ năng dạy học cơ bản cho GV THPT mới vào nghề trên địa bàn TP Hà Nội. Thực trạng mức độ thực hiện các nội dung phát triển KNDHCB cho GV THPT mới vào nghề trên địa bàn thành phố Hà Nội. Tương quan giữa mức độ thực hiện và mức độ kết quả thực hiện các nội dung phát triển KNDHCB cho GV THPT mới vào nghề trên địa bàn thành phố Hà Nội. Thực trạng mức độ thực hiện các hình thức phát triển KNDHCB cho GV THPT mới vào nghề trên địa bàn thành phố Hà Nội .