Luận án Tiến sĩ: Rèn luyện kỹ năng học tập cho học viên bổ túc THPT

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VIỆN KHOA HỌC GIÁO DỤC VIỆT NAM ĐỖ ĐỨC TRỊ RÈN LUYỆN KỸ NĂNG HỌC TẬP CHO HỌC VIÊN BỔ TÚC TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TẠI TRUNG TÂM GIÁO DỤC THƯỜNG XUYÊN LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC HÀ NỘI - 2018 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VIỆN KHOA HỌC GIÁO DỤC VIỆT NAM ĐỖ ĐỨC TRỊ RÈN LUYỆN KỸ NĂNG HỌC TẬP CHO HỌC VIÊN BỔ TÚC TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TẠI TRUNG TÂM GIÁO DỤC THƯỜNG XUYÊN Chuyên ngành: Lý luận và lịch sử giáo dục Mã số: 9 14 01 02 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS. ĐẶNG THÀNH HƢNG HÀ NỘI - 2018 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận án “Rèn luyện kỹ năng học tập cho học viên bổ túc trung học phổ thông tại trung tâm giáo dục thường xuyên” là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các kết quả nghiên cứu và các số liệu trong luận án là trung thực, có xuất xứ rõ ràng, chƣa đƣợc công bố trong một công trình nào khác. Tác giả luận án Đỗ Đức Trị ii LỜI CẢM ƠN Luận án này được thực hiện tại Viện Khoa học giáo dục Việt Nam, Bộ Giáo dục và Đào tạo và Trung tâm giáo dục thường xuyên Yên Phong, Bắc Ninh.

Tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến Người hướng dẫn khoa học: PGS. Đặng Thành Hưng đã tận tình hướng dẫn và giúp đỡ tác giả trong suốt quá trình nghiên cứu và thực hiện luận án. Xin chân thành cảm ơn lãnh đạo Viện Khoa học giáo dục Việt Nam, Trung tâm Đào tạo - Bồi dưỡng thuộc Viện,các nhà khoa học đã tạo điều kiện mọi mặt để tác giả hoàn thành luận án. Xin trân trọng cảm ơn Đảng ủy, Ban Giám đốc, các Phòng Ban văn phòng Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Bắc Ninh; Chi bộ đảng, Ban Giám đốc và toàn thể cán bộ giáo viên, học viên Trung tâm giáo dục thường xuyên Yên Phong - Bắc Ninh, Ban Giám đốc và toàn thể cán bộ giáo viên, học viên Trung tâm giáo dục thường xuyên Kim Bôi- Hòa Bình; Lãnh đạo, cán bộ và giáo viên các Trung tâm mà NCS đã tổ chức nghiên cứu…đã tạo mọi điều kiện về vật chất, tinh thần để tác giả thực hiện luận án.

Xin chân thành cảm ơn quý Thầy giáo,Cô giáo, các nhà khoa học, gia đình, đồng nghiệp và tập thể lớp Nghiên cứu sinh Giáo dục học khóa 2011, Viện Khoa học giáo dục Việt Nam đã quan tâm giúp đỡ, đóng góp nhiều ý kiến quý báu, cổ vũ và động viên tác giả hoàn thành luận án. Tác giả luận án Đỗ Đức Trị iii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nội dung GD&ĐT Giáo dục và Đào tạo GDH Giáo dục học GDTX Giáo dục thƣờng xuyên GV Giáo viên HS Học sinh HV Học viên KHGD Khoa học Giáo dục KNHT Kĩ năng học tập KNQLTGHT Kĩ năng quản lý thời gian học tập NCS Nghiên cứu sinh QLTGHT Quản lý thời gian học tập THCS Trung học cơ sở THPT Trung học phổ thông TLH Tâm lý học iv MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT. iii MỤC LỤC.

iv DANH MỤC BẢNG SỐ. ix DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ. xi MỞ ĐẦU. Lý do chọn đề tài.

Mục đích nghiên cứu. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu. Giả thuyết khoa học. Nhiệm vụ nghiên cứu.

Phạm vi nghiên cứu. Phƣơng pháp luận và phƣơng pháp nghiên cứu. Luận điểm bảo vệ. Đóng góp mới của luận án.

Cấu trúc luận án. 8 Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ RÈN LUYỆN KỸ NĂNG HỌC TẬP CHO HỌC VIÊN BỔ TÚC TRUNG HỌC PHỔ THÔNG Ở TRUNG TÂM GIÁO DỤC THƢỜNG XUYÊN. Tổng quan nghiên cứu vấn đề. Các nghiên cứu về hoạt động học tập.

Các nghiên cứu về kỹ năng học tập và rèn luyện kỹ năng học tập. Nhận xét các công trình nghiên cứu về kỹ năng học tập và xác định các vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu của luận án. Giáo dục thƣờng xuyên và trung tâm giáo dục thƣờng xuyên. Giáo dục thƣờng xuyên.

Trung tâm giáo dục thƣờng xuyên. Hoạt động học tập của học viên bổ túc THPT ở trung tâm giáo dục thƣờng xuyên. Hoạt động học tập. Hoạt động học tập của học viên ở trung tâm GDTX.

Đặc điểm hoạt động học tập của học viênở trung tâm giáo dục thƣờng xuyên. Kỹ năng học tập của học viên ở trung tâm giáo dục thƣờng xuyên. Khái niệm kỹ năng, kỹ năng học tập, kỹ năng học tập của học viên ở trung tâm giáo dục thƣờng xuyên. Vai trò của kỹ năng học tập trong việc nâng cao chất lƣợng dạy và học ở trung tâm giáo dục thƣờng xuyên.

Phân loại kỹ năng học tập và kỹ năng học tập của học viên bổ túc THPT ở trung tâm giáo dục thƣờng xuyên. Rèn luyện kỹ năng học tập cho học viên bổ túc THPT ở trung tâm giáo dục thƣờng xuyên. Khái niệm “rèn luyện” và “rèn luyện kỹ năng học tập”. Vai trò và ý nghĩa của việc rèn luyện kỹ năng học tập.

Quy trình rèn luyện kỹ năng học tập cho học viên bổ túc THPT trong quá trình dạy học ở trung tâm giáo dục thƣờng xuyên. Các yếu tố ảnh hƣởng đến rèn luyện kỹ năng học tập cho học viên ở trung tâm giáo dục thƣờng xuyên. Các yếu tố thuộc về học viên theo học ở trung tâm giáo dục thƣờng xuyên. Các yếu tố thuộc về môi trƣờng của Trung tâm và ngoài xã hội.

57 vi Kết luận chƣơng 1. 59 Chƣơng 2: THỰC TRẠNG KỸ NĂNG HỌC TẬP VÀ RÈN LUYỆN KỸ NĂNG HỌC TẬP CHO HỌC VIÊN BỔ TÚC TRUNG HỌC PHỔ THÔNG Ở TRUNG TÂM GIÁO DỤC THƢỜNG XUYÊN. Hệ thống trung tâm giáo dục thƣờng xuyên. Vài nét về lịch sử hình thành và phát triển trung tâm giáo dục thƣờng xuyên.

Các trung tâm giáo dục thƣờng xuyên trong phạm vi nghiên cứu của luận án. Khái quát về tổ chức khảo sát kỹ năng học tập và rèn luyện kỹ năng học tập cho học viên bổ túc THPT ở trung tâm giáo dục thƣờng xuyên. Mục đích khảo sát. Nội dung khảo sát.

Phƣơng pháp khảo sát. Cách cho điểm và thang đánh giá. Khách thể khảo sát và địa bàn khảo sát. Kết quả khảo sát kỹ năng học tập và rèn luyện kỹ năng học tập cho học viên bổ túc trung học phô thông ở trung tâm giáo dục thƣờng xuyên.

Kết quả khảo sát kỹ năng học tập của học viên bổ túc THPT. Kết quả khảo sát về rèn luyện kỹ năng học tập cho học viên bổ túc THPT ở trung tâm giáo dục thƣờng xuyên. Kết quả khảo sát về mức độ ảnh hƣởng của các yếu tố đến rèn luyện kỹ năng học tập cho học viên bổ túc THPT ở trung tâm GDTX. Đánh giá chung về thực trạng kỹ năng học tập và rèn luyện kỹ năng học tập cho học viên bổ túc THPT ở trung tâm GDTX.

96 Kết luận chƣơng 2. 99 vii Chƣơng 3: BIỆN PHÁP RÈN LUYỆN KỸ NĂNG HỌC TẬP CHO HỌC VIÊN BỔ TÚC TRUNG HỌC PHỔ THÔNG Ở TRUNG TÂM GIÁO DỤC THƢỜNG XUYÊN. Nguyên tắc đề xuất biện pháp rèn luyện kỹ năng học tập cho học viên bổ túc THPT ở trung tâm giáo dục thƣờng xuyên. Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống.

Nguyên tắc đảm bảo tính phù hợp. Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa. Biện pháp rèn luyện kỹ năng học tập cho học viên bổ túc THPT ở trung tâm giáo dục thƣờng xuyên. Cung cấp tri thức về kỹ năng học tập và rèn luyện kỹ năng học tập cho cán bộ, học viên bổ túc THPT ở trung tâm giáo dục thƣờng xuyên.

Hoàn thiện quy trình rèn luyện kỹ năng học tập và vận dụng linh hoạt vào việc rèn luyện các kỹ năng học tập cụ thể. Biên soạn tài liệu rèn luyện kỹ năng học tập cho học viên bổ túc THPT. Tổ chức rèn luyện kỹ năng học tập theo hƣớng tăng cƣờng tự rèn luyện của ngƣời học ở trung tâm giáo dục thƣờng xuyên. Sử dụng đa dạng và phối hợp linh hoạt các hình thức tổ chức rèn luyện kỹ năng học tập cho học viên bổ túc THPT.

Mối quan hệ giữa các biện pháp rèn luyện kỹ năng học tập cho học viên bổ túc THPT tại trung tâm giáo dục thƣờng xuyên. Tổ chức thực nghiệm rèn luyện kỹ năng học tập cho học viên bổ túc THPT ở trung tâm giáo dục thƣờng xuyên. Mục đích thực nghiệm. Cơ sở khoa học lựa chọn biện pháp thực nghiệm.

Giả thuyết thực nghiệm. Các giai đoạn (quy trình) thực nghiệm. Tiêu chí và thang đánh giá kết quả thực nghiệm. Mẫu và địa bàn thực nghiệm.

Phƣơng pháp đánh giá thực nghiệm. Kết quả thực nghiệm. Kết luận thực nghiệm. 142 Kết luận chƣơng 3.

143 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ. Với Trung tâm giáo dục thƣờng xuyên. Với học viên. 147 TÀI LIỆU THAM KHẢO.

148 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ. 158 ix DANH MỤC BẢNG SỐ Bảng 1. Sự khác biệt giữa triết lý giáo dục trong giáo dục thƣờng xuyên và giáo dục cho số ít ngƣời. Bảng so sánh sự khác nhau giữa học tập ở giáo dục thƣờng xuyên và giáo dục chính quy.

Quy trình rèn luyện kỹ năng học tập cho học viên bổ túc THPT ở trung tâm giáo dục thƣờng xuyên. Số liệu thống kê Giáo dục thƣờng xuyên ở Việt Nam. Mẫu khảo sát thực trạng rèn luyện kỹ năng học tập cho học viên bổ túc THPT ở trung tâm giáo dục thƣờng xuyên. Đánh giá tầm quan trọng của rèn luyện kỹ năng học tập cho học viên bổ túc THPT trong việc nâng hiệu quả học tập và đào tạo ở TTGDTX.

Thực trạng mức độ đạt đƣợc kỹ năng học tập của học viên bổ túc THPT. Thực trạng mức độ phù hợp của việc rèn luyện kỹ năng học tập của học viên bổ túc THPT. Thực trạng mức độ thực hiện các biện pháp rèn luyện kỹ năng học tập cho học viên bổ túc THPT ở trung tâm giáo dục thƣờng xuyên. Đánh giá khó khăn trong công tác rèn luyện kỹ năng học tập cho học viên bổ túc THPT ở trung tâm giáo dục thƣờng xuyên.

Ảnh hƣởng của các yếu tố thuộc về học viên đến rèn luyện kỹ năng học tập cho học viên bổ túc THPT ở trung tâm GDTX. Ảnh hƣởng của các yếu tố thuộc về môi trƣờng đến rèn luyện kỹ năng học tập cho học viên bổ túc THPT ở trung tâm GDTX .