Luận án tiến sĩ: Mối quan hệ giữa đổi mới và ổn định ở Việt Nam hiện nay - Nguyễn Thị Hảo

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI ---------------- NGUYỄN THỊ HẢO MỐI QUAN HỆ GIỮA ĐỔI MỚI VÀ ỔN ĐỊNH Ở VIỆT NAM HIỆN NAY LUẬN ÁN TIẾN SĨ TRIẾT HỌC HÀ NỘI - 2019 luan an VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI ---------------- NGUYỄN THỊ HẢO MỐI QUAN HỆ GIỮA ĐỔI MỚI VÀ ỔN ĐỊNH Ở VIỆT NAM HIỆN NAY Ngành: CNDVBC & CNDVLS Mã số: 9.02 LUẬN ÁN TIẾN SĨ TRIẾT HỌC NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. Đặng Hữu Toàn HÀ NỘI - 2019 luan an LỜI CAM ĐOAN tr u r t s u s tr u tru t N t u u tr u ở t tr TÁC GIẢ LUẬN ÁN Nguyễn Thị Hảo luan an MỤC LỤC MỞ ĐẦU. 1 Chƣơng 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN. Các công trình nghiên cứu có liên quan đến một số vấn đề lý luận về mối quan hệ giữa đổi mới và ổn định.

Các công trình nghiên cứu có liên quan đến quan niệm về đổi mới, ổn định. Các công trình nghiên cứu có liên quan đến mối quan hệ giữa đổi mới và ổn định. Các công trình nghiên cứu có liên quan đến thực trạng giải quyết mối quan hệ giữa đổi mới và ổn định ở Việt Nam trong thời kỳ đổi mới. Các công trình nghiên cứu có liên quan đến việc đánh giá những thành tựu giải quyết mối quan hệ giữa đổi mới và ổn định ở Việt Nam.

Các công trình nghiên cứu có liên quan đến việc đánh giá những hạn chế trong giải quyết mối quan hệ giữa đổi mới và ổn định ở Việt Nam. Các công trình nghiên cứu có liên quan đến phương hướng, giải pháp nhằm giải quyết có hiệu quả mối quan hệ giữa đổi mới và ổn định ở Việt Nam. Đánh giá về các nghiên cứu có liên quan đến đề tài luận án và những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu. Đánh giá về các nghiên cứu có liên quan đến đề tài luận án.

Những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu trong luận án. 30 Chƣơng 2 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ MỐI QUAN HỆ GIỮA ĐỔI MỚI VÀ ỔN ĐỊNH. Quan niệm về đổi mới và ổn định. Quan niệm về đổi mới.

Quan niệm về ổn định. Mối quan hệ giữa đổi mới và ổn định. Đổi mới và ổn định là hai mặt gắn bó với nhau trong sự vận động, phát triển của đời sống xã hội. Đổi mới là phương thức để phát triển, là tiền đề cho ổn định.

Ổn định là điều kiện, môi trường cho đổi mới. Phát triển với tư cách mục tiêu của đổi mới và ổn định. Quá trình nhận thức của Đảng Cộng sản Việt Nam về mối quan hệ giữa đổi mới và ổn định vì mục tiêu phát triển. 57 Tiểu kết chương 2.

66 Chƣơng 3 MỐI QUAN HỆ GIỮA ĐỔI MỚI VÀ ỔN ĐỊNH Ở VIỆT NAM TRONG THỜI KỲ ĐỔI MỚI: THỰC TRẠNG VÀ MỘT SỐ VẤN ĐỀ ĐẶT RA. Một số thành tựu trong quá trình giải quyết mối quan hệ giữa đổi mới và ổn định ở Việt Nam thời kỳ đổi mới. Giữ vững ổn định trên các lĩnh vực của đời sống xã hội - điều kiện, môi trường thúc đẩy quá trình đổi mới thành công. Tăng cường đổi mới trên các lĩnh vực của đời sống xã hội - tiền đề cho sự ổn định vững chắc, lâu dài.

Một số hạn chế trong quá trình giải quyết mối quan hệ giữa đổi mới và ổn định ở Việt Nam thời kỳ đổi mới. Đổi mới chưa đồng bộ và toàn diện - hệ quả dẫn đến sự thiếu vững chắc trong ổn định xã hội. Sự mất ổn định trong các lĩnh vực - một yếu tố cản trở đổi mới. Nguyên nhân của những thành tựu, hạn chế và một số vấn đề đặt ra trong quá trình giải quyết mối quan hệ giữa đổi mới và ổn định ở Việt Nam.

Nguyên nhân của những thành tựu và hạn chế. Một số vấn đề đặt ra trong quá trình giải quyết mối quan hệ giữa đổi mới và ổn định ở Việt Nam. 108 Chƣơng 4 PHƢƠNG HƢỚNG, GIẢI PHÁP NHẰM GIẢI QUYẾT CÓ HIỆU QUẢ MỐI QUAN HỆ GIỮA ĐỔI MỚI VÀ ỔN ĐỊNH Ở VIỆT NAM HIỆN NAY 117 4. Phương hướng nhằm giải quyết có hiệu quả mối quan hệ giữa đổi mới và ổn định ở Việt Nam hiện nay.

Kiên trì mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội trong quá trình giải quyết mối quan hệ giữa đổi mới và ổn định. Giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa trong quá trình giải quyết mối quan hệ giữa đổi mới và ổn định. Một số giải pháp nhằm giải quyết có hiệu quả mối quan hệ giữa đổi mới và ổn định ở Việt Nam hiện nay. Nâng cao nhận thức của Đảng, Nhà nước và nhân dân về mối quan hệ giữa đổi mới và ổn định.

Kết hợp giữa đổi mới và ổn định vì sự phát triển toàn diện, hài hoà trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội. Tạo nguồn lực trong quá trình giải quyết mối quan hệ giữa đổi mới và ổn định. 139 Tiểu kết chương 4. 148 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN.

151 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 152 luan an MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài luận án Đổi mới và ổn định là hai mặt của một vấn đề có tính quy luật trong quá trình phát triển xã hội. Do vậy, nhận thức cũng như vận dụng đúng mối quan hệ giữa đổi mới và ổn định trong quá trình phát triển xã hội có ý nghĩa quan trọng đối với công cuộc đổi mới nhằm mục tiêu phát triển bền vững, phát triển vì con người ở Việt Nam hiện nay.

Từ Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI (1986) đến nay, Đảng Cộng sản Việt Nam đã chọn phương thức đổi mới để phát triển đất nước, tạo tiền đề cho sự ổn định cần thiết của xã hội. Trong quá trình đó, vấn đề đổi mới, ổn định và phát triển ở nước ta luôn nhất quán với định hướng xã hội chủ nghĩa, với mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. ơ ĩ d t ớc trong thời k qu ộ lên ch ĩ ội (Bổ sung và phát triể ă 2011) của Đảng nhấn mạnh “phải đặc biệt chú trọng nắm vững và giải quyết tốt các mối quan hệ lớn”; trong đó, giải quyết m i quan h gi ổi mới, ổ ịnh và phát triển đóng vai trò nền tảng cho việc giải quyết các mối quan hệ khác. Trên thực tế, sau hơn 30 năm kiên trì đường lối đổi mới, đất nước ta đã thu được “nh ng thành t u to lớ , ý ĩ ịch s ”[34, tr.

Nhờ đường lối, chính sách đúng đắn trong quá trình đổi mới, chúng ta đã vực dậy một nền kinh tế kém phát triển, bị tàn phá nặng nề sau chiến tranh, đưa đất nước ra khỏi tình trạng khủng hoảng kinh tế - xã hội, bước vào nhóm những nước có thu nhập trung bình. Bên cạnh đó, chúng ta đã duy trì được một nền chính trị ổn định, tạo điều kiện, môi trường thuận lợi để thực hiện đổi mới thành công. Văn hoá, xã hội và các lĩnh vực khác của đời sống đạt nhiều thành tựu đáng kể. Cũng nhờ đó, đời sống vật chất và tinh thần của người dân được cải thiện rõ rệt.

Vị thế, uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế được nâng lên. Con đường đi lên chủ nghĩa xã hội của nước ta từng bước được làm sáng tỏ về phương diện lý luận và đang dần được thực hiện trên 1 luan an thực tiễn. Song, bên cạnh những thành quả đạt được, trong quá trình đổi mới, đất nước ta cũng gặp phải không ít hạn chế, yếu kém với những khó khăn, trở ngại vô cùng phức tạp, có nguy cơ mất ổn định cho tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, như kinh tế, chính trị, văn hoá,… Thực tiễn cho thấy, trong những năm qua, nền kinh tế của Việt Nam có bước phát triển mạnh mẽ, nhưng sự phát triển đó chưa ổn định, phát triển chưa đạt yêu cầu và đang có nguy cơ tụt hậu so với các nền kinh tế trong khu vực và trên thế giới. Nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa chưa hình thành đầy đủ cùng với nhiều bất ổn như lạm phát, nợ công… Nhìn tổng thể, hệ thống chính trị ở nước ta tương đối ổn định, song thực tế, mặc dù thường xuyên tiến hành đổi mới nhưng cho đến nay, hệ thống chính trị của đất nước vẫn còn cồng kềnh và hoạt động chưa hiệu quả.

Cùng với đó, tệ quan liêu, tham nhũng và tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống trong đội ngũ cán bộ, đảng viên lại có nguy cơ gia tăng làm ảnh hưởng xấu đến sự phát triển của xã hội và làm suy giảm niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước, gây ra những hoài nghi cho nhân dân vào con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta. Hơn nữa, các thế lực phản động vẫn ra sức thực hiện âm mưu “diễn biến hòa bình” và nhiều hoạt động chống phá sự nghiệp cách mạng của nước ta với các hình thức, “chiêu bài” ngày càng tinh vi… Tất cả những vấn đề đó, ở mức độ này hay mức độ khác đều sẽ là lực cản cho công cuộc đổi mới và phát triển ở nước ta. Hiện nay, quá trình xây dựng và phát triển đất nước vẫn đang đặt ra yêu cầu, đòi hỏi Đảng, Nhà nước và nhân dân ta vừa phải tiến hành đổi mới để đạt được mục tiêu phát triển trên mọi mặt của đời sống xã hội, phù hợp với xu thế phát triển chung của thời đại; vừa phải giữ vững ổn định chính trị - xã hội để đảm bảo sự phát triển một cách bền vững, không phá vỡ những quy luật chung. Do đó, vấn đề đặt ra là chúng ta phải tiếp tục đổi mới như thế nào để vừa đạt được mục tiêu phát triển, vừa không phá vỡ sự ổn định chung của xã 2 luan an hội.

Chúng ta phải làm sao để sự ổn định của xã hội hiện thời không trở thành yếu tố cản trở, kìm hãm quá trình đổi mới, phát triển trong tương lai. Chúng ta nên đổi mới theo chiều rộng hay theo chiều sâu, đổi mới trên những lĩnh vực nào, với mức độ ra sao thì phù hợp; giữ vững ổn định đến đâu thì không làm cho đất nước rơi vào trì trệ?