Luận án Mô hình quy hoạch làng nghề truyền thống du lịch ĐBSH - Nguyễn Thu Hương, ĐH Xây dựng Hà Nội

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC XÂY DỰNG HÀ NỘI Nguyễn Thu Hương MÔ HÌNH QUY HOẠCH LÀNG NGHỀ TRUYỀN THỐNG - DU LỊCH VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG HỒNG Chuyên ngành: QUY HOẠCH VÙNG VÀ ĐÔ THỊ Mã số: 9.05 LUẬN ÁN TIẾN SỸ Hà Nội - Năm 2021 luan an BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC XÂY DỰNG HÀ NỘI Nguyễn Thu Hương MÔ HÌNH QUY HOẠCH LÀNG NGHỀ TRUYỀN THỐNG - DU LỊCH VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG HỒNG Chuyên ngành: QUY HOẠCH VÙNG VÀ ĐÔ THỊ Mã số: 9.05 CÁN BỘ HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. PHẠM HÙNG CƯỜNG Hà Nội - Năm 2021 luan an i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan: Đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu kết quả nghiên cứu trong luận án là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình khoa học nào. Tôi xin chịu trách nhiệm về tính xác thực của các kết quả nghiên cứu được công bố trong luận án này.

Nghiên cứu sinh NGUYỄN THU HƯƠNG luan an ii LỜI CẢM ƠN Trong quá trình nghiên cứu “Mô hình quy hoạch Làng nghề truyền thống – Du lịch vùng Đồng bằng sông Hồng”, tôi đã nhận được rất nhiều sự giúp đỡ, tạo điều kiện của Ban giám hiệu trường Đại học Xây dựng, Khoa sau Đại học, các nhà khoa học trong và ngoài trường. Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS. Phạm Hùng Cường là người thầy đã trực tiếp hướng dẫn giúp tôi hoàn thành bản nghiên cứu này. Tôi cũng chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè và các đồng nghiệp đã động viên, khích lệ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện luận án.

Nghiên cứu sinh NGUYỄN THU HƯƠNG luan an iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT. vii DANH MỤC BẢNG BIỂU. viii DANH MỤC HÌNH ẢNH.

Tính cấp thiết. Mục đích và mục tiêu nghiên cứu. Mục đích nghiên cứu. Mục tiêu nghiên cứu.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu.

Nội dung nghiên cứu. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Các kết quả nghiên cứu mới. Cấu trúc Luận án.

Các khái niệm và giải thích thuật ngữ sử dụng trong nghiên cứu. TỔNG QUAN QUY HOẠCH LÀNG NGHỀ TRUYỀN THỐNG – DU LỊCH TẠI MỘT SỐ NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI VÀ THỰC TRẠNG MỘT SỐ LÀNG NGHỀ VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG HỒNG. Tình hình phát triển làng nghề, nghề truyền thống vùng Đồng bằng sông Hồng. Giai đoan trước năm 1954.

Giai đoạn 1954 đến năm 1986. Giai đoạn từ năm 1986 đến nay. Thực trạng mô hình quy hoạch Làng nghề truyền thống – Du lịch vùng Đồng bằng sông Hồng. Hoạt động du lịch Làng nghề truyền thống – Du lịch.

Quy hoạch hệ thống không gian du lịch và hạ tầng kỹ thuật làng nghề. Thực trạng kết nối hoạt động du lịch. Thực trạng quản lý và chính sách phát triển. Thực trạng quy hoạch Làng nghề - Du lịch tại một số nước trên thế giới.

Hoạt động du lịch làng nghề. 34 luan an iv 1. Tổ chức không gian làng nghề. Liên kết phát triển du lịch.

Quản lý vận hành và chính sách phát triển. Tổng quan các nghiên cứu liên quan. Các luận án, đề tài nghiên cứu. Các bài báo, hội thảo khoa học.

Những vấn đề cần nghiên cứu. Đánh giá tổng hợp. Những vấn đề cần nghiên cứu giải quyết. CÁC CƠ SỞ KHOA HỌC XÂY DỰNG MÔ HÌNH QUY HOẠCH LÀNG NGHỀ TRUYỀN THỐNG – DU LỊCH VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG HỒNG.

Cơ sở lý thuyết xây dựng mô hình quy hoạch phát triển du lịch. Cơ sở để phát triển du lịch từ tiềm năng văn hóa. Cơ sở để cải tạo chỉnh trang cấu trúc không gian phát triển du lịch làng nghề truyền thống. Cơ sở lý luận về bảo tồn làng nghề trong phát triển du lịch.

Cơ sở lý luận về sự vận hành mô hình quản lý, chính sách. Cơ sở lý thuyết liên kết vùng. Cơ sở thực tiễn. Điều kiện chung của vùng Đồng bằng sông Hồng.

Tài nguyên phát triển du lịch vùng Đồng bằng sông Hồng. Tiềm năng phát triển du lịch trong các làng nghề truyền thống. Tác động quá trình Đô thị hóa. Các biến đổi kinh tế, xã hội trong nội tại nông thôn.

Biến đổi cấu trúc làng nghề trong các làng nghề truyền thống. Mối quan hệ giữa họat động du lịch, sản xuất với không gian làng nghề. Tiêu chuẩn, quy chuẩn. Định hướng chiến lược phát triển.

Một số bài học kinh nghiệm quy hoạch phát triển du lịch làng truyền thống, làng nghề trong nước và quốc tế. Kinh nghiệm trên thế giới. Kinh nghiệm tại Việt Nam. 79 luan an v CHƯƠNG 3.

ĐỀ XUẤT MÔ HÌNH QUY HOẠCH LÀNG NGHỀ TRUYỀN THỐNG – DU LỊCH VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG HỒNG …. Quan điểm, nguyên tắc thiết lập mô hình quy hoạch Làng nghề truyền thống – Du lịch. Đề xuất bộ tiêu chí thiết lập, đánh giá và ngưỡng hoạt động của mô hình quy hoạch LNTT-Du lịch. Đề xuất các tiêu chí.

Sử dụng các nhóm tiêu chí để đánh giá. Sức chứa và ngưỡng hoạt động của mô hình quy hoạch. Đề xuất các giải pháp xây dựng mô hình quy hoạch Làng nghề truyền thống - Du lịch. Đề xuất hệ thống sản phẩm du lịch của Làng nghề truyền thống.

Đề xuất mô hình kinh tế Làng nghề truyền thống - Du lịch. Đề xuất mô hình quy hoạch không gian Làng nghề truyền thống – Du lịch. Đề xuất mô hình kết nối du lịch. Đề xuất mô hình quản lý vận hành và chính sách.

Định hướng giải pháp vận dụng để nhân rộng và phát triển mô hình. Các bước để vận dụng mô hình vào các làng cụ thể. Nguyên tắc thiết lập và phát triển các sản phẩm du lịch mang đặc trưng riêng của làng. Thiết lập các không gian du lịch mang tính đặc trưng trong quy hoạch và kết nối vùng.

Các bước thực hiện xây dựng mô hình. Xây dựng mô hình mẫu:. Áp dụng kết quả nghiên cứu tại làng nghề gốm Phù Lãng. Mô hình sản phẩm du lịch làng gốm Phù Lãng.

Mô hình kinh tế làng nghề- du lịch Phù lãng. Không gian làng nghề - du lịch Phù Lãng. Kết nối du lịch làng gốm Phù Lãng. Mô hình quản lý và chính sách phát triển du lịch làng gốm Phù Lãng.

Bàn luận kết quả nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu. Hiệu quả của kết quả nghiên cứu. 144 luan an vi 1.

146 DANH MỤC CÁC BÀI BÁO KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ. 147 TÀI LIỆU THAM KHẢO. PL1 luan an vii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT TT Chữ viết tắt Nội dung 1 LN Làng nghề 2 LNTT Làng nghề truyền thống 3 BĐSH Đồng bằng sông Hồng 4 NTM Nông thôn mới 5 SPDL Sản phẩm du lịch 6 TNDL Tài nguyên du lịch 7 PTBV Phát triển bền vững 8 HTX Hợp tác xã 9 BQL Ban quản lý 10 CNH, HĐH Công nghiệp hóa, hiện đại hóa 11 ĐTH Đô thị hóa 12 TTCN Tiểu thủ công nghiệp 13 TCKG Tổ chức không gian 14 OCOP Chương trình mỗi xã một sản phẩm 15 BVMT Bảo vệ môi trường 16 OCOP Mỗi xã một sản phẩm luan an viii DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 1. Tổng hợp 15 LN đưa vào nghiên cứu theo Thông tư 116/2006/TT-BNN [23] 4 Bảng 2.

Một số loại hình du lịch nông thôn [86]. Tổng hợp 15 làng đưa vào khảo sát, đánh giá phân tích. Phân loại LN được công nhận theo nhóm ngành nghề năm 2019 [27]. Chính sách phát triển LN tại một số nước trên thế giới.

Các yếu tố tài nguyên văn hóa để phát triển du lịch. Tinh hoa công nghệ sản xuất truyền thống của LN. Tổng hợp tính biểu tượng văn hóa nghề. Tổng hợp giá trị vật liệu LN.

Tổng hợp cảnh quan truyền thống có thể phát triển du lịch LN. Tổng hợp các giá trị cảnh quan tổng thể [67]. Tổng hợp các giá trị cảnh quan ngõ xóm [67]. Tổng hợp các giá trị cảnh quan sản xuất nông nghiệp [67].

Tổng hợp tính thừa kế và phát triển trong thời đại mới của LN. Tổng hợp khả năng phát triển thành đồ lưu niệm LN. Bảng chỉ tiêu khống chế thiết lập và đánh giá mô hình. Điểm tiêu chí SPDL.

Điểm tiêu chí không gian. Điểm tiêu chí hạ tầng kỹ thuật. Điểm tiêu chí sự tham gia của cộng đồng. Điểm tiêu chí quản lý thiết lập.

Điểm tiêu chí hiệu quả hoạt động và liên kết. Nội dung SPDL đặc trưng các nhóm LNTT. Đề xuất SPDL thương hiệu cho các LN nghiên cứu. Đề xuất quy mô khách cho xã.

Đề xuất chỉ tiêu sử dụng đất chung cho xã. Đề xuất bảo tồn cho các nhóm nghề. Đề xuất giải pháp cải tạo, chỉnh trang khu dân cư cho các nhóm nghề. Đề xuất vị trí, quy mô khu vực cụm sản xuất tập trung cho các nhóm nghề.

Đề xuất chỉ tiêu sử dụng đất di tích để phát triển du lịch. Đề xuất chỉ tiêu sử dụng đất khu dân cư để phát triển du lịch. Đề xuất chỉ tiêu sử dụng đất nhà ở hai bên đường chính. Đề xuất vị trí trung tâm trải nghiệm sản xuất nghề.

Đề xuất chỉ tiêu sử dụng đất cụm sản xuất nghề. 105 luan an ix Bảng 3. Đề xuất giải pháp Điểm dừng đỗ xe du lịch đối với từng nhóm nghề. Đề xuất giải pháp cấp điện, cấp nước sạch đối với từng nhóm nghề.

Đề xuất giải pháp thoát nước mưa và nước thải đối với từng nhóm nghề 120 Bảng 3. Đề xuất giải pháp đối với khu vực sản xuất tập trung ngoài làng. Đề xuất giải pháp vị trí khu vực sản xuất trong làng. Đề xuất mô hình kết nối du lịch cho 15 LN.

Đề xuất chỉnh sửa và bổ sung 19 tiêu chí Quy hoạch NTM. Nội dung mô hình SPDL làng gốm Phù Lãng. 134 luan an x DANH MỤC HÌNH ẢNH Hình 1. Sơ đồ vị trí LN đưa vào nghiên cứu.

Bảng thống kê những khó khăn nổi bật của LN trong việc phát triển du lịch. Tổ chức lễ hội tại các LN (nguồn internet). Nhà hàng tại làng Văn Lâm, Ninh Bình. Cấu trúc không gian xã có nhiều làng nghề.

Cấu trúc không gian thôn làm nghề. Cấu trúc không gian làng trong đô thị. Cấu trúc không gian làng (thôn). Cấu trúc làng Nha Xá .