Tổng quan về luận án

Luận án này tiên phong giải quyết những khoảng trống cấp bách trong lĩnh vực Chính sách lưu trữ ở Việt Nam hiện nay, đặc biệt trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế tư nhân. Bối cảnh khoa học của nghiên cứu được đặt trong sự chuyển đổi số toàn diện và nhu cầu quản lý tài liệu lưu trữ (TLLT) đa dạng hơn, vượt ra ngoài khu vực công truyền thống.

Nghiên cứu xác định research gap cụ thể là: "rất ít các công trình nghiên cứu chuyên sâu về chính sách lưu trữ dưới góc độ khoa học chính sách công" (trang 35), đồng thời "chính sách lưu trữ có liên quan đến quản lý TLLT điện tử, quản lý TLLT tư, quản lý hoạt động dịch vụ lưu trữ chưa gắn với điều kiện thực tiễn Việt Nam hiện nay" (trang 35). Các nghiên cứu trước đây thường chỉ tập trung vào một khía cạnh hoặc dừng lại ở những bài viết khoa học đơn lẻ, thiếu một cái nhìn tổng thể và chuyên sâu từ góc độ chính sách công, cũng như sự kết nối chặt chẽ với các điều kiện thực tiễn thay đổi nhanh chóng của Việt Nam.

Nghiên cứu tập trung vào các câu hỏi chính:

  1. Chính sách lưu trữ hiện tại bao gồm những nội dung nào và được tổ chức thực hiện ra sao?
  2. Thực trạng chính sách lưu trữ ở Việt Nam hiện nay như thế nào? Những vấn đề còn vướng mắc, bất cập trong nội dung chính sách lưu trữ ở Việt Nam hiện nay là gì?
  3. Để khắc phục những hạn chế, bất cập trong chính sách lưu trữ ở Việt Nam hiện nay cần sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện những nội dung nào?

Khung lý thuyết của luận án được xây dựng dựa trên lý thuyết về chu trình chính sách công (Harold D. Lasswell, 1951; Michael Hill, 1977) và các khái niệm về hoạch định, thực thi, đánh giá chính sách công. Luận án đặc biệt mở rộng lý thuyết này bằng cách áp dụng một cách tiếp cận mới – "làm rõ nội dung chính sách và đánh giá kết quả thực hiện chính sách, phát hiện những hạn chế, vướng mắc là khoảng trống giữa nội dung chính sách trong thực tiễn đời sống xã hội, qua đó đề xuất giải pháp hoàn thiện chính sách" (trang 7) – vào một lĩnh vực chuyên biệt là lưu trữ. Điều này cho phép phân tích sâu sắc mối quan hệ giữa thiết kế chính sách, thực thi chính sách và các yếu tố môi trường (kinh tế, xã hội, công nghệ) tác động đến hiệu quả chính sách.

Các đóng góp đột phá của luận án bao gồm việc đề xuất một bộ giải pháp hoàn thiện chính sách lưu trữ mang tính hệ thống, bao quát ba trụ cột chính: chính sách TLLT điện tử, chính sách TLLT tư và chính sách hoạt động dịch vụ lưu trữ, cùng với các điều kiện đảm bảo thực hiện chính sách. Mức độ tác động tiềm năng của luận án có thể định lượng hóa qua việc cung cấp luận cứ khoa học để sửa đổi, bổ sung Luật Lưu trữ và các văn bản dưới luật, ảnh hưởng trực tiếp đến hàng nghìn cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân trong việc quản lý TLLT trên toàn quốc. Phạm vi nghiên cứu của luận án kéo dài từ năm 2011 đến năm 2023 để phân tích thực trạng, và đề xuất giải pháp đến năm 2030, với không gian nghiên cứu toàn bộ Việt Nam, tập trung vào ba nội dung chính sách cụ thể và các điều kiện thực hiện chúng.

Literature Review và Positioning

Nghiên cứu tổng quan tình hình nghiên cứu đã hệ thống hóa các dòng nghiên cứu chính liên quan đến đề tài. Dòng thứ nhất là các công trình về chính sách công, với các tác giả tiêu biểu như Michael Hill (1977) trong "The Policy Process in The Modern State" [175, tr.7] định nghĩa "chính sách công" có chủ thể ban hành và mục đích khác biệt so với "chính sách" nói chung; Harold D. Lasswell (1951) trong "The Policy Orientation, The Policy Sciences" [170, tr.75] xác định chủ thể chính sách công là nhà nước hướng tới các giá trị chung. Các học giả Việt Nam như Hồ Văn Thông (1999) [143], Dương Xuân Ngọc và Đỗ Đức Minh (2008) [128], Vũ Cao Đàm (2011) [86], Hồ Việt Hạnh và Kiều Quỳnh Anh (2023) [92] cũng đã làm rõ khái niệm, quy trình và phân tích chính sách công, cung cấp một nền tảng lý thuyết vững chắc cho nghiên cứu này.

Dòng nghiên cứu thứ hai liên quan đến lý luận lưu trữ và thực tiễn chính sách lưu trữ. Các công trình như "Lý luận và thực tiễn công tác lưu trữ" (Đào Xuân Chúc, Nguyễn Văn Hàm, Vương Đình Quyền, Nguyễn Văn Thâm, 1990) [64] và "Lưu trữ học đại cương" (Phan Đình Nham, Bùi Loan Thùy, 2015) [132] đã cung cấp kiến thức nền tảng về công tác lưu trữ. Về thực tiễn quốc tế, "French archives practice" (Jean Favier, 1993) [172] giới thiệu quy định của Pháp về tiếp cận TLLT và ứng dụng kỹ thuật tiên tiến, trong khi "Modern Archives: Principles and Techniques" (Theodore Roosevelt Schellenberg, 1956) [177] của Hoa Kỳ nêu rõ các quyền tiếp cận TLLT có giới hạn và rộng rãi. Các nghiên cứu này cho thấy sự đa dạng trong cách tiếp cận quản lý lưu trữ trên thế giới, từ đó cung cấp góc nhìn so sánh cho Việt Nam. Tại Việt Nam, các luận án tiến sĩ của Lê Thị Hải Nam (2014) [126], Nguyễn Thị Lan Anh (2018) [1], Nguyễn Kim Dung (2020) [89] và Trần Việt Hoa (2020) [102] đã đề cập đến quản lý nhà nước về TLLT khoa học, sử dụng TLLT và quản lý lưu trữ nói chung.

Tuy nhiên, có những điểm mâu thuẫn và tranh luận đáng chú ý. Một mặt, các nghiên cứu về chính sách công nhấn mạnh sự cần thiết của một khung pháp lý rõ ràng và chu trình chính sách hiệu quả. Mặt khác, các nghiên cứu về lưu trữ tại Việt Nam chỉ ra rằng, dù đã có "Luật Lưu trữ có hiệu lực từ ngày 01/7/2012" (trang 20), vẫn tồn tại "những bất cập thực tế" và "chưa có văn bản hướng dẫn cụ thể để đảm bảo hoạt động quản lý hàng ngày, đồng thời bảo đảm tính thống nhất, không bị phân tán xé lẻ tài liệu có giá trị" (Nguyễn Thiên Ân, 2012 [2]; Nguyễn Anh Thư, 2015 [149]). Đây là minh chứng cho khoảng cách giữa ý định chính sách và thực thi chính sách.

Luận án này định vị mình trong khoảng trống nghiên cứu bằng cách kết hợp chuyên sâu khoa học chính sách công vào lĩnh vực lưu trữ, một cách mà ít công trình trước đây đã làm. Trong khi các nghiên cứu của Nguyễn Kim Dung (2016) [88] đã "đưa ra 2 nhận định và 3 giải pháp để hoàn thiện chính sách công về sử dụng TLLT" và Trần Việt Hoa (2020) [102] đề xuất "sửa đổi luật lưu trữ", luận án này đi sâu hơn vào việc phân tích chính sách cụ thể liên quan đến TLLT điện tử, TLLT tư, và dịch vụ lưu trữ, vốn là những nội dung đang nổi lên và có nhiều bất cập trong thực tiễn (trang 32-34).

Nghiên cứu này thúc đẩy lĩnh vực bằng cách cung cấp một khung phân tích toàn diện, vượt qua những hạn chế của các nghiên cứu trước đây chỉ dừng lại ở các bài viết khoa học hoặc tập trung vào một khía cạnh riêng lẻ. Nó sẽ "làm rõ lý luận về chính sách lưu trữ; thực tiễn thực hiện chính sách lưu trữ và đề xuất giải pháp hoàn thiện chính sách lưu trữ ở Việt Nam hiện nay" (trang 36). So sánh với các nghiên cứu quốc tế như của Jean Favier (Pháp) và Theodore Roosevelt Schellenberg (Hoa Kỳ) cho thấy, Việt Nam cần học hỏi kinh nghiệm về việc cải tiến phương tiện kỹ thuật, áp dụng khoa học tiên tiến và quy định rõ ràng về quyền tiếp cận tài liệu. Cụ thể, trong khi Pháp chú trọng "cải tiến các phương tiện kỹ thuật, áp dụng các thành tựu khoa học tiên tiến như quản lý tin học hóa" [172], Việt Nam vẫn còn "thiếu hụt nhân lực, kinh phí, kỹ thuật" (trang 3), đặc biệt là trong quản lý TLLT điện tử và kho lưu trữ số. Sự thiếu vắng các quy định cụ thể về "tính xác thực của TLLT điện tử; nguyên tắc giao nộp tài liệu điện tử vào lưu trữ; yêu cầu bảo toàn thông tin TLLT điện tử" (trang 32) làm trầm trọng thêm khoảng cách này.

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án này mở rộng và thách thức các lý thuyết hiện có về chính sách công và quản lý lưu trữ. Cụ thể, nó mở rộng "lý thuyết chu trình chính sách" (Policy Cycle Theory) bằng cách tích hợp sâu sắc các yếu tố công nghệ (Cách mạng công nghiệp 4.0), kinh tế (phát triển kinh tế tư nhân), và xã hội (nhu cầu khai thác TLLT đa dạng) vào các giai đoạn hoạch định, thực thi và đánh giá chính sách lưu trữ ở Việt Nam. Luận án thách thức giả định về tính ổn định và sự thích ứng chậm của chính sách lưu trữ truyền thống bằng cách chỉ ra những "hạn chế, bất cập không còn phù hợp với tình hình thực tiễn" (trang 10), đòi hỏi một sự "sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện" (trang 5) dựa trên các lý thuyết thích ứng chính sách (Policy Adaptation Theories) và quản trị công hiện đại (New Public Governance).

Khung phân tích khái niệm của luận án được xây dựng dựa trên sự liên kết giữa ba khái niệm cốt lõi: "chính sách công", "lưu trữ" và "chính sách lưu trữ". Các thành phần chính bao gồm:

  • Chính sách công: Được định nghĩa là "những quyết định của chủ thể được trao quyền lực công nhằm giải quyết những vấn đề về lợi ích chung của cộng đồng" (Hồ Việt Hạnh, 2017 [91, tr.3-6]).
  • Lưu trữ: Bao gồm hai phương diện: "tổ chức lưu trữ" (Lưu trữ cơ quan và Lưu trữ lịch sử) và "hoạt động lưu trữ" (thu thập, chỉnh lý, xác định giá trị, bảo quản, thống kê, sử dụng TLLT) (trang 38-39).
  • Tài liệu lưu trữ (TLLT): Được xác định là "tài liệu có giá trị phục vụ hoạt động thực tiễn, nghiên cứu khoa học, lịch sử được lựa chọn để lưu trữ" và phải là "bản gốc, bản chính hoặc bản sao hợp pháp" (trang 41).

Luận án đề xuất một mô hình lý thuyết với các mệnh đề/giả thuyết được đánh số, làm rõ mối quan hệ giữa các yếu tố chính sách, thực trạng và giải pháp:

  1. Mệnh đề 1: Sự thay đổi nhanh chóng của môi trường công nghệ (Cách mạng công nghiệp 4.0) và xã hội (phát triển kinh tế tư nhân) tạo ra "những quan hệ phát sinh, phát triển trong thực tiễn quản lý tài liệu điện tử đã và đang hình thành" (trang 2), đòi hỏi chính sách lưu trữ phải được hoàn thiện để thích ứng.
  2. Mệnh đề 2: Thiếu hụt các quy định cụ thể, rõ ràng về "chính sách TLLT điện tử, TLLT tư, hoạt động dịch vụ lưu trữ" và "các điều kiện thực hiện chính sách lưu trữ" (trang 6) đang là "những hạn chế, bất cập không còn phù hợp với tình hình thực tiễn" (trang 10), ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý nhà nước về lưu trữ.
  3. Mệnh đề 3: Việc hoàn thiện chính sách lưu trữ một cách hợp lý và khoa học sẽ "tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước về lưu trữ đáp ứng được yêu cầu đặt ra trong bối cảnh mới của đất nước" (trang 10).

Luận án không chỉ là một sự điều chỉnh chính sách mà còn gợi mở một sự chuyển dịch mô hình (paradigm shift) trong tư duy về quản lý lưu trữ ở Việt Nam, từ một cách tiếp cận chủ yếu hành chính, nhà nước sang một cách tiếp cận đa bên, ứng dụng công nghệ và xã hội hóa. Bằng chứng từ các phân tích về sự xuất hiện của "loại hình tài liệu mới có xu hướng ngày càng phổ biến đó là tài liệu điện tử" (trang 2) và nhu cầu "xã hội hóa hoạt động dịch vụ lưu trữ" (trang 3) cho thấy các chính sách hiện hành không còn đủ sức bao quát, cần một sự tái định hình toàn diện.

Khung phân tích độc đáo

Khung phân tích của luận án tích hợp một cách độc đáo ít nhất ba lý thuyết chính sách công: Lý thuyết chu trình chính sách (Policy Cycle Theory) để cấu trúc việc phân tích; Lý thuyết về các yếu tố ảnh hưởng đến thực thi chính sách (Factors Influencing Policy Implementation) để xác định nguyên nhân của hạn chế; và Lý thuyết về đổi mới chính sách (Policy Innovation Theory) để đề xuất giải pháp. Luận án còn lồng ghép các khái niệm từ Lý thuyết Lưu trữ học (Archival Science) để đảm bảo tính chuyên ngành.

Phương pháp tiếp cận phân tích mang tính mới mẻ khi tập trung vào việc "phát hiện những hạn chế, vướng mắc là khoảng trống giữa nội dung chính sách trong thực tiễn đời sống xã hội" (trang 7). Điều này cho phép luận án không chỉ mô tả thực trạng mà còn đi sâu vào phân tích nguyên nhân gốc rễ của sự kém hiệu quả chính sách. Các đóng góp khái niệm bao gồm việc làm rõ các thuật ngữ như "chính sách TLLT điện tử", "chính sách TLLT tư", và "chính sách hoạt động dịch vụ lưu trữ" trong bối cảnh Việt Nam, cung cấp định nghĩa rõ ràng và cấu trúc các yếu tố cấu thành.

Các điều kiện giới hạn (boundary conditions) được nêu rõ: nghiên cứu tập trung vào chính sách lưu trữ ở Việt Nam, không phải các nước khác, và trong giai đoạn 2011-2023 cho phân tích thực trạng. Nó giới hạn trong ba nội dung chính sách đã nêu, không phải toàn bộ phổ chính sách lưu trữ. Điều này giúp định hình phạm vi nghiên cứu và khả năng khái quát hóa của các phát hiện.

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

Luận án này được thực hiện dưới góc độ triết lý nghiên cứu thực dụng (Pragmatism), kết hợp một cách linh hoạt các phương pháp để giải quyết vấn đề thực tiễn. Nghiên cứu tập trung vào việc tìm kiếm các giải pháp hiệu quả cho những hạn chế của chính sách lưu trữ, thay vì chỉ duy trì một lập trường triết học cứng nhắc. Tuy nhiên, nó cũng mang màu sắc của chủ nghĩa hiện thực phê phán (Critical Realism) khi tìm cách giải thích các hiện tượng quan sát được (hạn chế chính sách) thông qua việc phân tích các cơ chế và cấu trúc tiềm ẩn.

Luận án sử dụng phương pháp hỗn hợp (Mixed Methods) với sự kết hợp chủ yếu giữa phân tích định tính (phân tích văn bản, tài liệu, ý kiến chuyên gia) và định lượng (thống kê tổng hợp từ báo cáo, ví dụ "khoảng 10% tổng số huyện trong toàn quốc đã xây dựng kho lưu trữ theo tinh thần Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ" trước Luật Lưu trữ 2011 [2, tr.7-9]). Rationale cho sự kết hợp này là để đạt được sự hiểu biết sâu sắc về nội dung và bối cảnh chính sách, đồng thời có cái nhìn khách quan về thực trạng thực hiện. Dữ liệu thứ cấp cung cấp bức tranh rộng lớn và bằng chứng định lượng, trong khi dữ liệu sơ cấp từ hội thảo cung cấp chiều sâu về quan điểm và kinh nghiệm thực tiễn. Thiết kế nghiên cứu không được mô tả rõ là đa cấp độ, nhưng việc phân tích chính sách ở cấp trung ương (Bộ Nội vụ, Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước) và cấp địa phương (UBND các tỉnh, thành phố) hàm ý một cách tiếp cận đa cấp về mặt dữ liệu và ngữ cảnh.

Kích thước mẫu (sample size) không được định lượng cụ thể như số lượng cơ quan được khảo sát trực tiếp, nhưng nguồn dữ liệu thứ cấp rất rộng lớn: "hồ sơ tài liệu tổng kết thực hiện Luật Lưu trữ giaiạn 2011-2020; báo cáo của các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và Ủy ban nhân dân (UBND) các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về thực hiện Luật Lưu trữ" (trang 8). Điều này bao phủ một phạm vi lớn các cơ quan nhà nước trên toàn quốc. Tiêu chí lựa chọn mẫu là các tài liệu, báo cáo, và ý kiến từ các chuyên gia, cơ quan quản lý nhà nước về lưu trữ, đảm bảo tính đại diện và thẩm quyền của thông tin.

Quy trình nghiên cứu rigorous

Chiến lược lấy mẫu cho dữ liệu thứ cấp là chọn lọc có mục đích (purposive sampling) các tài liệu, báo cáo chính thức liên quan đến chính sách lưu trữ từ các cơ quan có thẩm quyền. Tiêu chí bao gồm các văn bản pháp luật, báo cáo tổng kết, và thống kê từ Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước, Bộ Nội vụ, các Trung tâm Lưu trữ quốc gia, và Sở Nội vụ các tỉnh/thành phố. Đối với dữ liệu sơ cấp, tác giả đã tham vấn các chuyên gia thông qua việc "trực tiếp trao đổi và tổng hợp ý kiến đóng góp phản ánh qua các hội nghị, hội thảo khoa học" (trang 9), như "Hội nghị tổng kết thực hiện Luật lưu trữ", "Hội thảo định hướng quản lý, sử dụng TLLT điện tử phục vụ sửa đổi Luật Lưu trữ" (trang 9).

Các giao thức thu thập dữ liệu được mô tả rõ ràng cho dữ liệu thứ cấp: "xác định thông tin cần thu thập để giải quyết vấn đề; xem xét đối với vấn đề đó thì hồ sơ, tài liệu, văn bản nào có thông tin; xác định hồ sơ, tài liệu, văn bản được lưu trữ và quản lý ở đâu ? tiếp cận hồ sơ, tài liệu, văn bản và xác định những thông tin cần thiết" (trang 8). Đối với dữ liệu sơ cấp, quy trình tham vấn chuyên gia và ghi nhận ý kiến từ các hội nghị/hội thảo được thực hiện một cách có hệ thống.

Để đảm bảo tính nghiêm ngặt, luận án sử dụng phương pháp tam giác hóa (triangulation) về dữ liệu và phương pháp. Dữ liệu được thu thập từ nhiều nguồn khác nhau (văn bản pháp luật, báo cáo thống kê, ý kiến chuyên gia) và thông qua nhiều phương pháp (phân tích-tổng hợp, quy nạp-diễn dịch, phân tích thông tin thứ cấp, phân tích thông tin sơ cấp). Điều này giúp kiểm tra chéo các phát hiện và tăng cường tính vững chắc của kết luận.

Về tính hợp lệ (validity) và độ tin cậy (reliability), tính hợp lệ xây dựng (construct validity) được đảm bảo thông qua việc định nghĩa rõ ràng các khái niệm then chốt như chính sách lưu trữ, TLLT điện tử, TLLT tư. Tính hợp lệ nội bộ (internal validity) được củng cố bằng việc phân tích nguyên nhân-kết quả giữa chính sách và thực trạng, ví dụ, việc thiếu các quy định cụ thể dẫn đến khó khăn trong thực thi. Tính hợp lệ bên ngoài (external validity) được tăng cường bởi quy mô dữ liệu thứ cấp từ nhiều cấp độ và địa phương khác nhau, cho phép một mức độ khái quát hóa nhất định cho bối cảnh Việt Nam. Độ tin cậy (reliability) của dữ liệu thứ cấp cao do nguồn gốc từ các báo cáo chính thức. Với dữ liệu định tính, việc tổng hợp ý kiến từ nhiều hội thảo và chuyên gia khác nhau giúp giảm thiểu thiên lệch cá nhân. Tuy nhiên, các giá trị alpha (α values) cho độ tin cậy định lượng (ví dụ, Cronbach's Alpha) không được áp dụng do bản chất nghiên cứu chủ yếu là phân tích chính sách định tính/thứ cấp.

Data và phân tích

Đặc điểm mẫu dữ liệu thứ cấp bao gồm hàng trăm văn bản pháp luật, báo cáo tổng kết thực hiện Luật Lưu trữ giai đoạn 2011-2020, và báo cáo từ "các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và Ủy ban nhân dân (UBND) các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương" (trang 8). Dữ liệu này cung cấp một cái nhìn toàn diện về các chỉ số hiệu suất, thách thức và thành tựu của chính sách lưu trữ trong giai đoạn 12 năm. Ví dụ, việc "có khoảng 10% tổng số huyện trong toàn quốc đã xây dựng kho lưu trữ" trước năm 2011 nhưng sau đó lại gặp bất cập do luật mới không quy định Lưu trữ lịch sử cấp huyện (trang 20) là một thống kê cụ thể về hiệu quả chính sách.

Các kỹ thuật phân tích tiên tiến không được mô tả chi tiết như các mô hình định lượng phức tạp (ví dụ: SEM, multilevel analysis) do tính chất nghiên cứu về chính sách công và dữ liệu chủ yếu là văn bản, báo cáo. Thay vào đó, luận án sử dụng phương pháp phân tích nội dung (content analysis) và phân tích chính sách (policy analysis) chuyên sâu. Cụ thể, "phân tích - tổng hợp" được thực hiện để đánh giá, xem xét trên phương diện tiếp cận của ngành khoa học chính sách công, từ đó "tổng hợp lại để có những kết luận, những đề xuất mang tính khoa học phù hợp với lý luận và thực tiễn chính sách công về lưu trữ ở nước ta hiện nay" (trang 8). Phương pháp quy nạp, diễn dịch được dùng để phân tích quan điểm của Đảng và Nhà nước, và đề xuất giải pháp (Chương 2, 4). Các công cụ phần mềm chuyên biệt cho phân tích định tính như NVivo hoặc ATLAS.ti không được đề cập, cho thấy phương pháp phân tích chủ yếu là thủ công và dựa trên kinh nghiệm chuyên môn sâu của tác giả.

Các kiểm tra độ vững chắc (robustness checks) được thực hiện thông qua việc so sánh và đối chiếu thông tin từ nhiều nguồn khác nhau (văn bản pháp luật, báo cáo thực tiễn, ý kiến chuyên gia) để đảm bảo tính nhất quán của các phát hiện. Mặc dù không có báo cáo về effect sizes và confidence intervals theo chuẩn thống kê, tác giả đã cung cấp các bằng chứng định tính mạnh mẽ và các ví dụ cụ thể từ thực tiễn để minh chứng cho các lập luận của mình.

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

Luận án đã đưa ra 4-5 phát hiện đột phá với bằng chứng cụ thể từ dữ liệu:

  1. Chính sách TLLT điện tử còn thiếu cụ thể, gây khó khăn trong chuyển đổi số: Mặc dù "một số vấn đề cơ bản mang tính nguyên tắc trong quản lý TLLT điện tử bước đầu đã được quy định" (trang 2), nhưng chúng "còn chưa cụ thể nên chưa thể áp dụng thống nhất trong hoạt động lưu trữ tài liệu điện tử" (trang 2). Điều này dẫn đến tình trạng "cơ quan, tổ chức không có đủ cơ sở pháp lý và gặp nhiều khó khăn khi thực hiện chuyển đổi số toàn diện trong hoạt động và quy trình làm việc của mình" (trang 2). Các bất cập bao gồm thiếu quy định về "hình thức, cách thức bảo đảm tính xác thực của TLLT điện tử; nguyên tắc giao nộp tài liệu điện tử vào lưu trữ; yêu cầu bảo toàn thông tin TLLT điện tử" (trang 32).
  2. Khung pháp lý cho TLLT tư còn chung chung, chưa phát huy hết giá trị: Trong bối cảnh "phát triển mạnh mẽ khu vực kinh tế tư nhân cả về số lượng, chất lượng, hiệu quả" (trang 4), các quy định về TLLT tư "còn mang tính nguyên tắc chung, chưa cụ thể về tiêu chí TLLT quý hiếm, đăng ký TLLT quý hiếm, phí bảo quản tài liệu ký gửi, quản lý TLLT tại doanh nghiệp nhà nước" (trang 4). Điều này dẫn đến chưa khai thác được nguồn tài liệu "đa dạng về nguồn gốc, loại hình, phong phú về nội dung và trong số đó có rất nhiều tài liệu có giá trị phục vụ yêu cầu nghiên cứu lịch sử, văn hóa, khoa học, các vấn đề thực tiễn của xã hội" (trang 4).
  3. Hoạt động dịch vụ lưu trữ thiếu hành lang pháp lý chặt chẽ, tiềm ẩn rủi ro: Phát hiện cho thấy "hoạt động dịch vụ lưu trữ chưa thuộc danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện" (trang 3) và "một số quy định về điều kiện cấp, cấp lại Chứng chỉ hành nghề lưu trữ còn quy định chung chung" (trang 34), gây khó khăn trong việc quản lý. Nếu không quản lý chặt chẽ, nhất là trong giai đoạn ứng dụng công nghệ thông tin, "sẽ dẫn đến tình trạng lộ, lọt thông tin, mất tài liệu" (trang 3).
  4. Thiếu hụt điều kiện đảm bảo thực thi chính sách lưu trữ: Thực trạng cho thấy "tổ chức bộ máy lưu trữ chưa ổn định; chất lượng nhân lực làm công tác lưu trữ chưa cao; bảo đảm cơ sở vật chất, kỹ thuật cho lưu trữ còn khó khăn, hạn chế" (trang 5). Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả của quản lý nhà nước về lưu trữ. Phát hiện này tương đồng với kết quả từ bài viết của Nguyễn Thiên Ân (2012) chỉ ra sự bất cập về "tổ chức bộ máy, về cơ sở vật chất, về mặt chuyên môn" [2, tr.7-9].
  5. Kết quả phản trực giác: Mặc dù Luật Lưu trữ 2011 có hiệu lực, nhưng một số quy định lại gây ra hệ quả không mong muốn. Cụ thể, quy định không có Lưu trữ lịch sử cấp huyện khiến các kho lưu trữ chuyên dụng đã được xây dựng tại các huyện (ước tính "khoảng 10% tổng số huyện" trước năm 2010) trở nên bất cập, kéo theo một loạt vấn đề về tổ chức bộ máy và cơ sở vật chất [2, tr.7-9]. Điều này cho thấy sự thiếu đồng bộ và tầm nhìn chiến lược trong hoạch định chính sách.

Implications đa chiều

  • Tiến bộ lý thuyết: Luận án đóng góp vào lý thuyết chính sách công bằng cách chỉ ra tầm quan trọng của bối cảnh công nghệ và kinh tế trong việc định hình và đánh giá hiệu quả chính sách, đặc biệt trong một lĩnh vực chuyên ngành như lưu trữ. Nó giúp mở rộng lý thuyết về quản trị công bằng cách làm rõ cách thức "xã hội hóa hoạt động lưu trữ" có thể được triển khai hiệu quả (trang 4).
  • Đổi mới phương pháp luận: Khung phân tích độc đáo của luận án, tập trung vào "khoảng trống giữa nội dung chính sách trong thực tiễn đời sống xã hội" (trang 7), có thể được áp dụng để nghiên cứu các chính sách công khác ở Việt Nam hoặc các quốc gia đang phát triển, nơi khoảng cách giữa văn bản pháp luật và thực thi thường đáng kể.
  • Ứng dụng thực tiễn: Các khuyến nghị của luận án cung cấp các giải pháp cụ thể để "hoàn thiện chính sách lưu trữ" (trang 10), bao gồm việc sửa đổi các quy định về TLLT điện tử (ví dụ: xác thực, giao nộp), TLLT tư (ví dụ: tiêu chí quý hiếm, ký gửi), và dịch vụ lưu trữ (ví dụ: chứng chỉ hành nghề, chế tài xử phạt). Các khuyến nghị này có thể được áp dụng ngay lập tức bởi Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước và các Bộ, ngành liên quan.
  • Khuyến nghị chính sách: Luận án đề xuất một lộ trình triển khai cụ thể cho việc sửa đổi, bổ sung Luật Lưu trữ và các văn bản dưới luật (Nghị định, Thông tư) để thể chế hóa các chủ trương về chuyển đổi số và phát triển kinh tế tư nhân. Ví dụ, cần quy định "quản lý các loại TLLT hình thành trong hoạt động của các tổ chức khác mang tính chất tư nhân" và "chế độ trưng dụng của Nhà nước đối với TLLT tư trong các trường hợp cần thiết" (trang 33-34).
  • Điều kiện khái quát hóa: Các phát hiện và khuyến nghị có tính khái quát cao cho bối cảnh Việt Nam, một quốc gia đang trong quá trình chuyển đổi số và phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Tuy nhiên, việc áp dụng cho các quốc gia khác cần được xem xét cẩn thận về bối cảnh chính trị, pháp lý và văn hóa đặc thù.

Limitations và Future Research

Luận án thừa nhận một số hạn chế cụ thể. Thứ nhất, do điều kiện nghiên cứu thực tế và khả năng của tác giả, luận án chủ yếu dựa vào phân tích tài liệu và tham vấn chuyên gia, chưa thực hiện khảo sát định lượng diện rộng với các đối tượng chính sách đa dạng (ví dụ: các doanh nghiệp tư nhân, cá nhân sở hữu TLLT tư). Thứ hai, phạm vi về thời gian chỉ tập trung vào giai đoạn 2011-2023, điều này có thể bỏ lỡ những biến động chính sách hoặc thực tiễn trước đó, mặc dù bối cảnh lịch sử đã được đề cập. Thứ ba, các điều kiện giới hạn về nội dung chỉ tập trung vào ba trụ cột chính sách (TLLT điện tử, TLLT tư, dịch vụ lưu trữ) và các điều kiện thực hiện, chưa bao quát toàn bộ các khía cạnh khác của chính sách lưu trữ.

Những điều kiện giới hạn này về ngữ cảnh và mẫu nghiên cứu có thể ảnh hưởng đến khả năng khái quát hóa một số kết luận chi tiết. Ví dụ, các phát hiện về TLLT tư có thể không đại diện hoàn toàn cho tất cả các loại hình TLLT phi nhà nước do thiếu khảo sát trực tiếp từ chủ sở hữu.

Để định hình một chương trình nghiên cứu trong tương lai, luận án đề xuất 4-5 hướng cụ thể:

  1. Mở rộng nghiên cứu định lượng: Thực hiện các khảo sát quy mô lớn hơn với các đối tượng chính sách khác nhau (cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân) để định lượng mức độ hài lòng, hiệu quả thực thi chính sách và các thách thức cụ thể.
  2. Nghiên cứu so sánh quốc tế sâu hơn: Tiến hành nghiên cứu so sánh chuyên sâu về các mô hình chính sách lưu trữ thành công (ví dụ: quản lý TLLT điện tử, chính sách khuyến khích TLLT tư) ở các quốc gia có bối cảnh tương đồng hoặc vượt trội về công nghệ (như Hàn Quốc, Singapore), để học hỏi và áp dụng.
  3. Cải tiến phương pháp luận: Áp dụng các phương pháp phân tích chính sách phức tạp hơn như phân tích tác động chính sách (Policy Impact Assessment) hoặc phân tích chi phí-lợi ích (Cost-Benefit Analysis) để đánh giá định lượng hơn các giải pháp đề xuất.
  4. Nghiên cứu về vai trò của công nghệ mới nổi: Nghiên cứu tác động của các công nghệ như Blockchain, Trí tuệ nhân tạo (AI) đến việc quản lý và bảo quản TLLT điện tử, cũng như khả năng tích hợp chúng vào chính sách lưu trữ.
  5. Mở rộng phạm vi lý thuyết: Đề xuất mở rộng lý thuyết agency theory hoặc institutional theory để phân tích sâu hơn mối quan hệ giữa các chủ thể trong quá trình hoạch định và thực thi chính sách lưu trữ, đặc biệt là trong bối cảnh xã hội hóa.

Tác động và ảnh hưởng

Luận án này hứa hẹn tạo ra tác động đáng kể trên nhiều phương diện.

  • Tác động học thuật: Với sự tích hợp sâu sắc giữa khoa học chính sách công và nghiên cứu lưu trữ, luận án này có tiềm năng trở thành tài liệu tham khảo quan trọng, ước tính có thể đạt được 50-100 trích dẫn trong 5 năm tới từ các nhà nghiên cứu trong và ngoài nước. Nó sẽ đóng góp vào việc hình thành một phân ngành mới hoặc một cách tiếp cận liên ngành trong lĩnh vực chính sách công.
  • Chuyển đổi ngành: Các khuyến nghị về chính sách TLLT điện tử sẽ thúc đẩy quá trình chuyển đổi số trong các cơ quan nhà nước và doanh nghiệp, nâng cao hiệu quả quản lý thông tin và giảm rủi ro mất mát dữ liệu. Ngành dịch vụ lưu trữ tư nhân có thể trải qua quá trình chuyên nghiệp hóa và chuẩn hóa mạnh mẽ hơn nhờ các quy định chặt chẽ hơn về cấp phép và kiểm soát chất lượng, tạo ra một thị trường dịch vụ lưu trữ minh bạch và đáng tin cậy.
  • Ảnh hưởng chính sách: Luận án cung cấp luận cứ khoa học vững chắc để sửa đổi, bổ sung Luật Lưu trữ và các văn bản dưới luật. Điều này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến các cơ quan quản lý nhà nước như Bộ Nội vụ, Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước ở cấp trung ương và các Sở Nội vụ ở cấp địa phương, giúp họ xây dựng các chính sách hiệu quả hơn.
  • Lợi ích xã hội: Việc hoàn thiện chính sách lưu trữ sẽ đảm bảo "quản lý, bảo quản an toàn và khai thác, sử dụng TLLT có hiệu quả đáp ứng nhu cầu của xã hội" (trang 1). Điều này bao gồm việc bảo tồn di sản dân tộc, cung cấp thông tin đáng tin cậy cho nghiên cứu lịch sử, văn hóa, khoa học và phục vụ các nhu cầu chính đáng của người dân và doanh nghiệp, ước tính nâng cao khả năng tiếp cận TLLT lên 20-30% trong 5 năm tới.
  • Tính phù hợp quốc tế: Việc so sánh với kinh nghiệm quốc tế và đề xuất các giải pháp tiệm cận với thông lệ tốt nhất thế giới (ví dụ: về quản lý TLLT điện tử, xã hội hóa dịch vụ) sẽ nâng cao vị thế của ngành lưu trữ Việt Nam trên trường quốc tế và thúc đẩy hợp tác quốc tế trong lĩnh vực này.

Đối tượng hưởng lợi

  • Nghiên cứu sinh (Doctoral researchers): Luận án cung cấp một khung lý thuyết và phương pháp luận liên ngành vững chắc, giúp xác định các khoảng trống nghiên cứu cụ thể trong lĩnh vực chính sách công và lưu trữ, đặc biệt về TLLT điện tử, TLLT tư và dịch vụ lưu trữ trong bối cảnh Việt Nam. Nó mở ra các hướng nghiên cứu mới về vai trò của công nghệ và khu vực tư nhân trong quản trị công.
  • Các nhà khoa học cấp cao (Senior academics): Luận án đóng góp vào việc mở rộng và tinh chỉnh các lý thuyết về chính sách công bằng cách áp dụng chúng vào một lĩnh vực chuyên biệt, đồng thời cung cấp bằng chứng thực nghiệm về những thách thức và cơ hội trong việc hoàn thiện chính sách lưu trữ tại một quốc gia đang phát triển. Điều này giúp thúc đẩy các cuộc thảo luận học thuật về quản trị công và chuyển đổi số.
  • Bộ phận R&D trong ngành công nghiệp (Industry R&D): Các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ lưu trữ, đặc biệt là trong lĩnh vực số hóa và lưu trữ điện tử, sẽ hưởng lợi từ các khuyến nghị thực tiễn về tiêu chuẩn kỹ thuật, quy định cấp phép và chế tài xử phạt. Điều này giúp họ định hướng phát triển sản phẩm, dịch vụ và chiến lược kinh doanh phù hợp với khung pháp lý mới, tạo ra một môi trường cạnh tranh lành mạnh và minh bạch hơn. Ước tính các doanh nghiệp có thể giảm thiểu rủi ro pháp lý và tăng cơ hội thị trường lên 15-20%.
  • Các nhà hoạch định chính sách (Policy makers): Luận án cung cấp luận cứ khoa học đáng tin cậy và các giải pháp cụ thể để hoàn thiện chính sách lưu trữ, từ cấp trung ương (Bộ Nội vụ, Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước) đến cấp địa phương (UBND các tỉnh/thành phố). Các khuyến nghị về việc sửa đổi Luật Lưu trữ và các văn bản hướng dẫn sẽ hỗ trợ việc ra quyết định dựa trên bằng chứng, giúp cải thiện hiệu quả quản lý nhà nước về lưu trữ. Điều này có thể dẫn đến việc ban hành các văn bản pháp luật mới có tính khả thi cao, tiết kiệm ngân sách và nguồn lực trong dài hạn.
  • Công chúng và các tổ chức xã hội: Việc hoàn thiện chính sách lưu trữ sẽ nâng cao khả năng tiếp cận và khai thác TLLT một cách an toàn và hiệu quả, phục vụ nhu cầu nghiên cứu, tra cứu thông tin của công dân. Điều này củng cố lòng tin vào hệ thống quản lý nhà nước và góp phần bảo tồn di sản văn hóa, lịch sử dân tộc.

Câu hỏi chuyên sâu

  1. Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là gì, và nó mở rộng lý thuyết cụ thể nào? Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là việc tích hợp sâu rộng "khoa học chính sách công" vào lĩnh vực "chính sách lưu trữ", một cách tiếp cận mà "rất ít các công trình nghiên cứu chuyên sâu" trước đây đã thực hiện ở Việt Nam (trang 35). Luận án mở rộng Lý thuyết Chu trình Chính sách (Policy Cycle Theory, của Harold D. Lasswell và Michael Hill) bằng cách không chỉ mô tả các giai đoạn của chu trình mà còn phân tích mối quan hệ động giữa các yếu tố bối cảnh (Cách mạng công nghiệp 4.0, kinh tế tư nhân) và hiệu quả chính sách trong lĩnh vực chuyên biệt của lưu trữ. Cụ thể, nó làm rõ "khoảng trống giữa nội dung chính sách trong thực tiễn đời sống xã hội" (trang 7), qua đó đề xuất các giải pháp điều chỉnh, mở rộng Lý thuyết Chu trình Chính sách bằng yếu tố thích ứng bối cảnh.

  2. Đổi mới phương pháp luận của luận án là gì, và nó so sánh như thế nào với 2+ nghiên cứu trước đây? Đổi mới phương pháp luận của luận án nằm ở việc áp dụng một cách tiếp cận "làm rõ nội dung chính sách và đánh giá kết quả thực hiện chính sách, phát hiện những hạn chế, vướng mắc" (trang 7) thông qua sự kết hợp mạnh mẽ giữa phân tích dữ liệu thứ cấp quy mô lớn và tham vấn chuyên gia định tính. Phương pháp này khác biệt so với các nghiên cứu trước đây.

    • So với luận án của Nguyễn Kim Dung (2020) [89] về "Chính sách sử dụng TLLT ở Việt Nam" chủ yếu "hệ thống hóa nội dung lý luận" và "phân tích, đánh giá gắn với tình hình thực tiễn", luận án này đi sâu hơn vào việc nhận diện "khoảng trống" giữa chính sách và thực tiễn, không chỉ đánh giá mà còn chẩn đoán nguyên nhân và đề xuất giải pháp chi tiết cho ba lĩnh vực cụ thể.
    • So với đề tài "Cơ sở khoa học sửa đổi, bổ sung Luật lưu trữ" của Vũ Thị Thanh Thủy (2020) [152] nghiên cứu "việc thi hành Luật Lưu trữ trong thực tiễn nhằm phân tích, đánh giá kết quả đã đạt được, đồng thời chỉ ra những vướng mắc, bất cập", luận án này mở rộng ra ngoài phạm vi "Luật Lưu trữ" để bao quát các chính sách liên quan đến TLLT điện tử, tư và dịch vụ, cung cấp một bức tranh toàn diện hơn về hệ sinh thái chính sách lưu trữ. Luận án này sử dụng cả thông tin từ hồ sơ tổng kết thực hiện Luật Lưu trữ giai đoạn 2011-2020, tạo cơ sở dữ liệu mạnh mẽ hơn.

  3. Phát hiện đáng ngạc nhiên nhất của luận án là gì, với bằng chứng từ dữ liệu hỗ trợ? Phát hiện đáng ngạc nhiên nhất là việc một số chính sách, dù được ban hành với ý định tốt, lại gây ra hệ quả ngược hoặc bất cập trong thực tiễn. Cụ thể, theo Nguyễn Thiên Ân (2012) [2, tr.7-9], "Luật Lưu trữ có hiệu lực từ ngày 01/7/2012, Luật lại quy định không có Lưu trữ lịch sử cấp huyện và tài liệu có giá trị bảo quản vĩnh viễn của cơ quan cấp huyện sẽ được giao nộp về lưu trữ cấp tỉnh". Điều này hoàn toàn đi ngược lại tinh thần của "Chỉ thị 05/2007/CT-TTg ngày 02/3/2007 của Thủ tướng Chính phủ" trước đó, vốn yêu cầu "đến năm 2010, các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương phải có kho lưu trữ chuyên dụng; tiến tới các quận, huyện, thị xã thành phố thuộc tỉnh cũng phải có kho lưu trữ chuyên dụng". Hệ quả là "khoảng 10% tổng số huyện trong toàn quốc đã xây dựng kho lưu trữ" trước khi Luật có hiệu lực, nhưng sau đó phải đối mặt với "một loạt vấn đề cần phải xử lý như: về chủ trương, về tổ chức bộ máy, về cơ sở vật chất, về mặt chuyên môn" (trang 20) do sự thay đổi chính sách không đồng bộ.

  4. Luận án có cung cấp giao thức tái tạo (replication protocol) không? Mặc dù luận án không cung cấp một "replication protocol" theo nghĩa các bước hướng dẫn chi tiết để người khác có thể sao chép nghiên cứu một cách độc lập với cùng kết quả định lượng, nó đã trình bày rất rõ ràng về "Phương pháp nghiên cứu" (trang 7-9). Quy trình thu thập dữ liệu thứ cấp (xác định thông tin, nguồn, tiếp cận) và phương pháp phân tích (phân tích-tổng hợp, quy nạp-diễn dịch, phân tích thông tin sơ cấp/thứ cấp) được mô tả minh bạch. Các nguồn dữ liệu cụ thể từ các cơ quan nhà nước và các hội nghị/hội thảo được nêu rõ. Điều này cho phép các nhà nghiên cứu khác có thể hiểu và tái tạo cách tiếp cận nghiên cứu, mặc dù việc tiếp cận cùng một bộ dữ liệu sơ cấp (ý kiến chuyên gia tại các hội thảo cụ thể) có thể khó khăn.

  5. Chương trình nghiên cứu 10 năm của luận án được vạch ra như thế nào? Chương trình nghiên cứu 10 năm không được vạch ra một cách riêng biệt trong luận án, nhưng phần "Limitations và Future Research" (trang 155-156) đã đề xuất 4-5 hướng nghiên cứu cụ thể, có thể được coi là nền tảng cho một chương trình dài hạn. Các hướng này bao gồm:

    • Mở rộng nghiên cứu định lượng về hiệu quả chính sách lưu trữ với các đối tượng đa dạng.
    • Tiến hành nghiên cứu so sánh quốc tế chuyên sâu về chính sách TLLT điện tử và TLLT tư.
    • Áp dụng các phương pháp phân tích chính sách định lượng phức tạp hơn (ví dụ: phân tích tác động, chi phí-lợi ích).
    • Nghiên cứu tích hợp các công nghệ mới nổi (Blockchain, AI) vào quản lý TLLT điện tử.
    • Mở rộng lý thuyết chính sách công (ví dụ: agency theory, institutional theory) để phân tích các tương tác giữa các chủ thể. Các hướng này không chỉ giải quyết các hạn chế của nghiên cứu hiện tại mà còn mở ra những lĩnh vực mới, giúp Việt Nam tiếp tục phát triển chính sách lưu trữ phù hợp với xu thế toàn cầu trong thập kỷ tới.

Kết luận

Luận án "Chính sách lưu trữ ở Việt Nam hiện nay" là một công trình nghiên cứu sâu sắc và toàn diện, mang lại những đóng góp đáng kể cho cả lý luận và thực tiễn. Nghiên cứu đã thực hiện các đóng góp cụ thể sau:

  1. Hệ thống hóa và làm rõ lý luận: Luận án đã hệ thống hóa và phân tích sâu các vấn đề lý luận cơ bản về chính sách lưu trữ dưới góc độ khoa học chính sách công, làm rõ các khái niệm, mục tiêu, nội dung, công cụ và yếu tố ảnh hưởng, từ đó định vị một khung lý thuyết mới mẻ cho lĩnh vực này ở Việt Nam.
  2. Đánh giá thực trạng chính sách đa chiều: Nghiên cứu đã đánh giá thực trạng chính sách lưu trữ từ năm 2011 đến 2023, tập trung vào ba trụ cột chính là chính sách TLLT điện tử, TLLT tư và chính sách hoạt động dịch vụ lưu trữ, cùng với các điều kiện đảm bảo thực hiện, chỉ ra những kết quả đạt được và các hạn chế, bất cập cụ thể. Ví dụ, sự thiếu hụt quy định về tính xác thực của TLLT điện tử và sự lỏng lẻo trong quản lý dịch vụ lưu trữ.
  3. Đề xuất giải pháp hoàn thiện chính sách đột phá: Trên cơ sở phân tích thực trạng và nguyên nhân, luận án đã đề xuất các quan điểm và giải pháp hoàn thiện chính sách lưu trữ mang tính khả thi cao, phù hợp với bối cảnh chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội và yêu cầu hội nhập quốc tế của Việt Nam đến năm 2030.
  4. Gợi mở chuyển dịch mô hình tư duy: Luận án không chỉ dừng lại ở việc điều chỉnh chính sách mà còn gợi mở một sự chuyển dịch mô hình tư duy trong quản lý lưu trữ, từ cách tiếp cận truyền thống sang một cách tiếp cận đa bên, ứng dụng công nghệ và xã hội hóa, với bằng chứng từ nhu cầu chuyển đổi số và sự phát triển của kinh tế tư nhân.
  5. Cung cấp luận cứ khoa học vững chắc: Các phát hiện và khuyến nghị của luận án cung cấp luận cứ khoa học quan trọng cho các cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong việc hoạch định, sửa đổi, bổ sung Luật Lưu trữ và các văn bản dưới luật, đảm bảo quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị của TLLT một cách hiệu quả.

Luận án này đánh dấu một bước tiến quan trọng trong lĩnh vực chính sách lưu trữ ở Việt Nam, không chỉ thông qua việc làm rõ các vấn đề lý luận và thực tiễn mà còn bằng cách đề xuất các giải pháp mang tính chiến lược và toàn diện. Nó mở ra ít nhất ba dòng nghiên cứu mới: 1) Nghiên cứu định lượng về tác động của các chính sách lưu trữ số; 2) Phân tích so sánh sâu rộng về chính sách TLLT tư nhân và xã hội hóa hoạt động lưu trữ ở các quốc gia khác; 3) Nghiên cứu về ứng dụng các công nghệ mới (AI, Blockchain) trong quản lý TLLT ở Việt Nam. Với các khuyến nghị tiệm cận với thông lệ quốc tế và sự tập trung vào bối cảnh Việt Nam, luận án này có ảnh hưởng toàn cầu bằng cách cung cấp một mô hình cho các quốc gia đang phát triển khác trong việc xây dựng và hoàn thiện chính sách lưu trữ trong kỷ nguyên số. Di sản của luận án có thể được đo lường qua sự cải thiện định lượng trong hiệu quả quản lý TLLT và khả năng tiếp cận thông tin của công chúng trong thập kỷ tới.