Nghiên cứu lao phổi mới AFB(+) và đặc điểm gen học vi khuẩn lao đa kháng tại Đồng Tháp

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y DƯỢC CẦN THƠ NGUYỄN HỮU THÀNH NGHIÊN CỨU TÌNH HÌNH LAO PHỔI MỚI AFB (+), ĐẶC ĐIỂM GEN HỌC VI KHUẨN LAO VÀ KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ VI KHUẨN LAO ĐA KHÁNG PHÁT HIỆN TẠI TỈNH ĐỒNG THÁP TỪ NĂM 2018-2020 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y TẾ CÔNG CỘNG Cần Thơ – Năm 2024 MỤC LỤC MỞ ĐẦU .1 Chương 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU. Đại cương về bệnh lao và vi khuẩn lao. Tình hình bệnh lao. Vi khuẩn lao người (Mycobacterium tuberculosis).

Sự phân bố chủng, dưới chủng vi khuẩn lao trên thế giới và ở Việt Nam. Hệ gen vi khuẩn lao. Cơ chế kháng thuốc của vi khuẩn lao:. Các nghiên cứu về tình hình lao mắc mới, đặc điểm gen vi khuẩn và các yếu tố ảnh hưởng kết quả điều trị lao đa kháng .34 Chương 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Đối tượng nghiên cứu. Địa điểm và thời gian nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Biến số, chỉ số nghiên cứu.

Công cụ nghiên cứu và phương pháp thu thập số liệu. Đạo đức trong nghiên cứu .63 Chương 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Tình hình và đặc điểm dịch tễ học mắc lao phổi mới AFB (+) ở người ≥ 15 tuổi tại tỉnh Đồng Tháp trong 3 năm 2018-2020. Đặc điểm gen học và tính đột biến kháng thuốc của vi khuẩn lao tỉnh Đồng Tháp.

Tỷ lệ kháng thuốc và một số yếu tố liên quan ở người bệnh lao phổi mới AFB (+), kết quả điều trị lao đa kháng thuốc trong 3 năm và một số yếu tố liên quan đến kết quả điều trị lao đa kháng thuốc trong năm 2020 tại tỉnh Đồng Tháp .92 Chương 4: BÀN LUẬN. Tình hình và đặc điểm dịch tễ người bệnh lao phổi mới AFB (+) trong 3 năm 2018-2020 tại tỉnh Đồng Tháp. Đặc điểm gen và tính đột biến kháng thuốc của vi khuẩn lao tỉnh Đồng Tháp bằng kỹ thuật giải trình tự gen thế hệ mới (NGS). Tỷ lệ kháng thuốc, đặc điểm dịch tễ và một số yếu tố liên quan ở người bệnh lao phổi mới AFB (+) , kết quả điều trị người bệnh lao đa kháng trong 3 năm 2018- 2020 và mối liên quan giữa kết quả điều trị lao đa kháng 2020 với đặc điểm gen học vi khuẩn lao kháng thuốc tỉnh Đồng Tháp.

150 CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU ĐÃ CÔNG BỐ TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC 1 PHỤ LỤC 2 PHỤ LỤC 3 PHỤ LỤC 4 DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Tiếng Việt Tiếng Anh AFB Trực khuẩn kháng acid Acid fast Bacilli Hội chứng suy giảm miễn dịch AcquiredImmunodeficiency AIDS mắc phải Syndrome BCVKH Bằng chứng vi khuẩn học BMI Chỉ số khối cơ thể Body mass Index BYT Bộ Y tế Chronic Obstructive Pulmonary COPD Bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính Disease CTCL Chương trình Chống lao DNA Deoxyribo Nucleotide Acid EMB Ethambutol FQs Fluoroquinolones Vi rút gây suy giảm miễn dịch HIV Human Immunodeficiency Virus ở người INH Isonicotinylhydrazide Isoniazid KTC Khoảng tin cậy Confidence Interval LĐK Lao đa kháng LP Lao phổi MDR-TB Lao đa kháng thuốc Multi-drug-resistant tuberculosis Nuôi cấy vi khuẩn lao trong Mycobacteria Grow Indicator MGIT ống chỉ thị Tuber Minimum inhibitory MIC Nồng độ ức chế tối thiểu concentration MTB Vi khuẩn lao Mycobacterium tuberculosis NMT Vi khuẩn lao không điển hình Non Mycobacterium NGS Giải trình tự gen Next Generation Sequencing PCR Phản ứng chuỗi polymerase Polymerase Chain Reaction PĐ Phác đồ PZA Pyrazinamid RIF Rifampicin SM Streptomycin TKL Thuốc kháng lao VK Vi khuẩn VKL Vi khuẩn lao VKL BV Vi khuẩn lao bệnh viện VKL CĐ Vi khuẩn lao cộng đồng VKL ĐK Vi khuẩn lao đa kháng VKL TP Vi khuẩn lao tái phát WHO Tổ chức Y tế Thế giới World Health Ozganization Extensively drug-resistant XDR-TB Siêu kháng thuốc tuberculosis XN Xét nghiệm Xét nghiệm chẩn đoán vi khuẩn Xpert MTB Gene Xpert MTB/RIF lao và đột biến kháng RIf ZN Nhuộm Ziehl-Neelsen DANH MỤC BẢNG Bảng 1. Tình hình mắc lao các thể trong 5 năm 2013-2017. Các đột biến gây kháng các loại thuốc kháng lao hạng 1 và hạng 2. Các đột biến gây kháng các loại thuốc kháng lao hạng 2.

Diễn giải kết quả nuôi cấy. Băng tín hiệu trên thanh STRIP. Tình hình phát hiện lao phổi các thể toàn tỉnh Đồng Tháp trong 3 năm 2018-2020. Tỷ lệ mắc thô người bệnh lao phổi mới AFB (+) ở người ≥15 tuổi tại các địa phương thuộc tỉnh Đồng Tháp trong 3 năm 2018-2020.

Tỷ lệ người bệnh lao phổi mới AFB (+) ở người ≥15 tuổi /100.000 dân tại các địa phương tỉnh Đồng Tháp trong 3 năm 2018 -2020. Đặc điểm nhân khẩu học người bệnh lao phổi mới AFB (+) tại tỉnh Đồng Tháp trong 3 năm 2018-2020. Đặc điểm về các yếu tố có hại gây bệnh của người bệnh lao phổi mới AFB (+) tại tỉnh Đồng Tháp trong 3 năm 2018-2020. Đặc điểm các yếu tố nguy cơ.

Kết quả điều trị người bệnh lao phổi mới AFB(+). Đặc điểm phân bố dòng, dưới dòng của các chủng VK lao nghiên cứu. Phân bố dòng vi khuẩn lao theo nhóm người bệnh lao nghiên cứu. Phân bố các dưới dòng VKL theo nhóm người bệnh nghiên cứu.

Đặc điểm phân bố dòng vi khuẩn lao nghiên cứu theo các địa phương của tỉnh Đồng Tháp. Đặc điểm phân bố các dưới dòng VKL theo các địa phương tỉnh ĐT. Tỷ lệ biến đổi gen kháng thuốc của các chủng VKL nghiên cứu. Tỷ lệ biến đổi gen trung bình của các chủng vi khuẩn lao nghiên cứu.

Tỷ lệ biến đổi gen theo các nhóm chủng VKL nghiên cứu. Tỷ lệ các kiểu biến đổi gen ở các nhóm chủng vi khuẩn lao. Tỷ lệ các kiểu biến đổi gen ở các gen liên quan kháng thuốc của chủng vi khuẩn lao nghiên cứu. Tỷ lệ đột biến các gen liên quan kháng thuốc ở các nhóm VKL.

Tỷ lệ các dạng và vị trí codon đột biến trên gen rpoB. Tỷ lệ và đặc điểm codon đột biến trên 1 chủng VKL ở gen rpoB. Tỷ lệ các dạng và vị trí codon đột biến trên gen katG. Tỷ lệ và đặc điểm codon đột biến trên 1 chủng VKL ở gen katG.

Tỷ lệ đột biến các gen kết hợp gây kháng thuốc isoniazid trên vùng gen katG ở các nhóm vi khuẩn lao nghiên cứu. Tỷ lệ các dạng và vị trí codon đột biến trên gen embB. Tỷ lệ và đặc điểm codon đột biến trên 1 chủng VKL ở gen embB. Tỷ lệ các dạng và vị trí codon đột biến trên gen gyrA.

Tỷ lệ và đặc điểm đột biến từ 1-3 codon trên 1 chủng VKL ở gen gyrA. Tỷ lệ và đặc điểm đột biến từ 4-6 codon trên 1 chủng VKL ở gen gyrA…………………………………………………………………………………………. Tỷ lệ các dạng và vị trí codon đột biến trên gen gyrB. Tỷ lệ và đặc điểm codon đột biến trên 1 chủng VKL ở gen gyrB.

Tỷ lệ đột biến các gen kết hợp gây kháng các thuốc chống lao hàng 2. Tỷ lệ đột biến các gen kháng thuốc theo dòng vi khuẩn lao. Tỷ lệ phát hiện và mức độ lao kháng thuốc tại tỉnh Đồng Tháp trong 3 năm 2018-2020. Tỷ lệ mắc thô người bệnh lao đa kháng đăng ký điều trị tại các địa phương thuộc tỉnh Đồng Tháp trong 3 năm 2018-2020.

Tỷ lệ mắc lao đa kháng trên 100.000 dân đăng ký điều trị tại các địa phương thuộc tỉnh Đồng Tháp trong 3 năm 2018-2020. Tỷ lệ và mức độ mắc lao đa kháng của người bệnh lao phổi mới AFB (+) trong 3 năm 2018-2020. Tỷ lệ mắc thô lao kháng thuốc của người bệnh lao phổi mới AFB (+) tại các địa phương thuộc tỉnh Đồng Tháp trong 3 năm 2018-2020. Tỷ lệ mắc lao kháng thuốc/100.000 dân của người bệnh lao phổi mới AFB (+) tại các địa phương thuộc tỉnh Đồng Tháp trong 3 năm 2018-2020.

Đặc điểm dân số - xã hội của người bệnh lao đa kháng từ người bệnh lao phổi mới AFB (+) trong 3 năm 2018-2020. Đặc điểm các yếu tố nguy cơ của người bệnh mắc lao đa kháng từ người bệnh lao phổi mới AFB (+) trong 3 năm 2018-2020. Liên quan giữa đặc điểm dân số - xã hội của người bệnh với mắc lao đa kháng ở người bệnh lao phổi mới AFB (+). Liên quan giữa các yếu tố nguy cơ, chỉ số BMI, có bệnh mắc kèm của người bệnh với mắc lao đa kháng ở người bệnh lao phổi mới AFB (+).

Kết quả điều trị người bệnh lao đa kháng thuốc trong 3 năm 2018-2020. Kết quả điều trị người bệnh lao đa kháng phát hiện từ người bệnh lao phổi mới AFB (+) trong 3 năm 2018-2020. Kết quả điều trị thành công người bệnh lao đa kháng năm 2020. Liên quan giữa kết quả điều trị người bệnh lao đa kháng với phân bố dòng vi khuẩn lao kháng thuốc tỉnh Đồng Tháp.

Liên quan giữa kết quả điều trị người bệnh lao đa kháng với phân bố dưới dòng vi khuẩn lao kháng thuốc tỉnh Đồng Tháp. Liên quan giữa số gen đột biến trên 1 chủng VKL kháng thuốc tỉnh Đồng Tháp với kết quả điều trị lao đa kháng. So sánh kết quả điều trị lao kháng thuốc giữa các nghiên cứu. 146 DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, HÌNH Hình 1.

Tỷ lệ lao mắc mới /100.000 dân năm 2017 trên thế giới. Ước tính tỷ lệ người mắc lao đa kháng thuốc trên thế giới năm 2019. Tỷ lệ mắc lao phổi năm 2007 và 2017. Bản đồ hành chính tỉnh Đồng Tháp.

Vi khuẩn lao qua kính hiển vi điện tử. Sơ đồ phân loại vi khuẩn lao gây bệnh cho người. Cấu trúc các lớp tế bào vi khuẩn lao. Vi khuẩn lao dưới kính hiển vi.

Khuẩn lạc Mycobacterium tuberculosis trên môi trường Lowenstein-Jensen. Sự phân bố các dòng vi khuẩn lao theo mức độ kháng thuốc ở Việt Nam. Cơ chế sinh học phân tử của lao kháng thuốc. Sơ đồ thu thập số liệu theo mục tiêu 1,2.

Sơ đồ phân tích đặc điểm gen và tính kháng thuốc của VKL Đồng Tháp57 DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 3. Tình hình người bệnh lao phổi mới AFB (+) theo tháng. Đặc điểm người bệnh lao phổi mới AFB (+) theo quý. Đặc điểm người bệnh lao phổi mới AFB (+) theo mùa.

Tỷ lệ phát hiện lao đa kháng ở BN lao phổi mới AFB (+) theo tháng trong 3 năm ở người bệnh lao phổi mới AFB (+). Tỷ lệ phát hiện lao đa kháng theo quý trong 3 năm ở người bệnh lao phổi mới AFB (+). Tỷ lệ phát hiện lao đa kháng theo mùa trong 3 năm ở người bệnh lao phổi mới AFB (+). 100 1 MỞ ĐẦU Bệnh lao là một trong những bệnh nhiễm trùng phổ biến nhất trên thế giới.