Nghiên cứu tình trạng vi rút viêm gan B và C trên bệnh nhân ghép thận theo dõi tại Bệnh viện Chợ Rẫy - Luận án tiến sĩ y học

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ ĐẠI HỌC Y DƯỢC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRẦN XUÂN TRƯỜNG NGHIÊN CỨU TÌNH TRẠNG VI RÚT VIÊM GAN B VÀ C TRÊN BỆNH NHÂN GHÉP THẬN THEO DÕI TẠI BỆNH VIỆN CHỢ RẪY LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC TP. HỒ CHÍ MINH - NĂM 2019. BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ ĐẠI HỌC Y DƯỢC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRẦN XUÂN TRƯỜNG NGHIÊN CỨU TÌNH TRẠNG VI RÚT VIÊM GAN B VÀ C TRÊN BỆNH NHÂN GHÉP THẬN THEO DÕI TẠI BỆNH VIỆN CHỢ RẪY Chuyên ngành: Nội thận – Tiết niệu Mã số: 62720146 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. ĐẶNG VẠN PHƯỚC 2.

TRẦN THỊ BÍCH HƯƠNG TP. HỒ CHÍ MINH - NĂM 2019. LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận án này là trung thực và chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình nào khác.

Tác giả Trần Xuân Trường. MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN. ii DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT. iv DANH MỤC CÁC BẢNG.

vii DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ. xi DANH MỤC CÁC HÌNH. xii DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ. xiii ĐẶT VẤN ĐỀ .1 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU.

TỔNG QUAN TÀI LIỆU. TÌNH HÌNH GHÉP THẬN TRÊN THẾ GIỚI VÀ TẠI VIỆT NAM. TỔNG QUAN VỀ VIÊM GAN SIÊU VI B VÀ VIÊM GAN SIÊU VI C. TỔNG QUAN VỀ VIÊM GAN SIÊU VI B VÀ C TRÊN BỆNH NHÂN GHÉP THẬN.

ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. THỜI GIAN VÀ ĐỊA ĐIỂM TIẾN HÀNH.

TIÊU CHUẨN CHẨN ĐOÁN. PHƯƠNG PHÁP THU NHẬP SỐ LIỆU. KỸ THUẬT SỬ DỤNG. PHƯƠNG PHÁP XỬ LÝ SỐ LIỆU.

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM CỦA DÂN SỐ NGHIÊN CỨU. MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM CỦA DÂN SỐ VIÊM GAN. ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ HBV VÀ HCV TRÊN BỆNH NHÂN GHÉP THẬN THEO CÁC PHÁC ĐỒ.

ĐẶC ĐIỂM VIÊM GAN SIÊU VI B, C TRÊN BỆNH NHÂN GHÉP THẬN. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU HIỆU QUẢ LAMIVUDINE, ENTECAVIR VÀ TENOFOVIR TRÊN HBV. HIỆU QUẢ, TÁC DỤNG PHỤ VÀ TƯƠNG TÁC THUỐC CỦA DAA TRÊN HCV. HẠN CHẾ CỦA ĐỀ TÀI .126 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC Phụ lục 1.

Phiếu thu thập dữ liệu nghiên cứu khoa học Phụ lục 2. Bản đồng thuận tham gia nghiên cứu Phụ lục 3. Xác nhận danh sách bệnh nhân Phụ lục 4. Giấy chấp nhận của hội đồng đạo đức trong nghiên cứu y sinh học Phụ lục 5.

Diễn tiến tải lượng virus trong nhóm HBV Phụ lục 6. Các bệnh án minh hoạ. DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT 1. Tiếng Việt: BN : Bệnh nhân Cs : Cộng sự MD : Miễn dịch TH : Trường hợp VGSV B : Viêm gan siêu vi B VGSVC : Viêm gan siêu vi C 2.

Tiếng Anh: AASLD American Association for the Hiệp hội nghiên cứu bệnh gan Study of Liver Diseases Hoa Kỳ ADV Adefovir Thuốc kháng siêu vi adefovir ALT Alanine Amino Transferase Men gan ALT AST Aspartato AminoTransferase Men gan AST CMV Cytomegalo Virus Virus Cytomegalo DAA Direct Acting Antiviral Kháng virus tác động trực tiếp EBV Ebstein-Barr Virus Virus Ebstein- Barr ESRD End Stage Renal Disease Bệnh thận giai đoạn cuối EVR Early Virologic Response Đáp ứng virus sớm ETV Entecavir Thuốc kháng siêu vi entecavir FDA Food and Drug Administration Cục quản lý dược phẩm và thực phẩm Hoa Kỳ FCH Fibrosing Cholestatic Hepatitis Viêm gan tắc mật xơ hóa HAI Histology Activity Index Chỉ số hoạt tính mô học HBV- Hepatitis B Virus Deoxyribo Acid Deoxyribo Nucleic của virus DNA Nucleic Acid viêm gan B HBV Hepatitis B Virus Virus viêm gan B HBIG Hepatitis B Immune Globulin Globulin miễn dịch chống virus viêm gan B HBcAb Hepatitis B core Antibody Kháng thể lõi của virus viêm gan B. HBcAg Hepatitis B core Antigen Kháng nguyên lõi của virus viêm gan B HBeAb Hepatitis B e Antibody Kháng thể chống kháng nguyên e của virus viêm gan B HBeAg Hepatitis B e Antigen Kháng nguyên e của virus viêm gan B HBsAg Hepatitis B surface Antigen Kháng nguyên bề mặt của virus viêm gan B HBsAb Hepatitis B surface Antibody Kháng thể bề mặt của siêu vi viêm gan B HCC Hepatocellular Carcinoma Ung thư biểu mô tế bào gan HCV Hepatitis C Virus Virus viêm gan C HCV- Hepatitis C Virus ribonucleic Acid Ribo-Deoxyribo Nucleic của RNA acid HCV HLA Human Lymphocyte Antigen Kháng nguyên lympho bào người LAM Lamivudine Thuốc lamivudine LDV Ledipasvir Thuốc ledipasvir LT Liver Transplantation Ghép gan MELD Model for end stage liver Mô hình cho bệnh gan giai đoạn disease cuối NA Nucleoside Analogue Chất tương tự nucleoside NEJM New England Journal of Tạp chí y Học New England Medicine OPTN Mạng lưới thu dụng và ghép tạng PegINF Peg interferon alfa-2a Thuốc Peg interferon alfa- 2a alfa-2a RRT Renal Replacement Therapy Liệu pháp thay thế thận RVR Rapid Virological Response Đáp ứng virus nhanh RBV Ribavirin Thuốc ribavirin. i SVR Sustained virological response Đáp ứng virus bền vững SOF Sofosbuvir Thuốc sofosbuvir SKL Simultaneous Kidney/Liver Ghép gan/ thận đồng thời Transplantation TDF Tenofovir Disoproxil fumarate Thuốc Tenofovir Disoproxil fumarate USRDS United State Renal Data Hệ thống dữ liệu về bệnh thận của System Hoa Kỳ. i DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1.

Liều entecavir điều chỉnh theo chức năng thận. Liều Tenofovir điều chỉnh theo chức năng thận. Liều Lamivudine điều chỉnh theo chức năng thận. Liều Adefovir điều chỉnh theo chức năng thận.

Liều Telbivudine điều chỉnh theo chức năng thận. Tần suất ước lượng của nhiễm HCV trên toàn cầu theo vùng biên giới. Các phác đồ DAA chọn lọc và phác đồ thay thế được khuyến cáo dùng - độ mạnh của khuyến cáo - chất lượng của chứng cứ. Thời gian điều trị của các phác đồ DAA thích hợp cho bệnh nhân không xơ gan.

Thời gian điều trị của các phác đồ DAA thích hợp cho bệnh nhân xơ gan. Thời gian điều trị của các phác đồ DAA thay thế cho bệnh nhân không bị xơ gan. Thời gian điều trị của các phác đồ DAA thay thế cho bệnh nhân bị xơ gan. Các phác đồ DAA điều trị HCV không phụ thuộc Genotype (WHO 2018).

So sánh tỉ lệ tử vong sau ghép thận giữa hai nhóm HCV(+) và HCV (-)[84]. Tương tác thuốc giữa DAA và các thuốc ức chế miễn dịch. Tiêu chuẩn chẩn đoán viêm gan B dựa vào dấu ấn huyết thanh. Tiêu chuẩn chẩn đoán viêm gan C.

Tiêu chuẩn về đáp ứng và không đáp ứng đối với thuốc Nuclotide/Nucleoside [13]. Tiêu chuẩn về đáp ứng và thất bại đối với thuốc kháng virus C trên bệnh nhân HCV [3],[7],[8]. Định nghĩa các biến số trong nghiên cứu. Đặc điểm về tuổi, giới, nghề nghiệp, phương pháp lọc máu trước ghép trên dân số nghiên cứu (n=440).

Tỉ lệ BN ghép từ các trung tâm ghép trong và ngoài nước. Đặc điểm mẫu nghiên cứu theo phân nhóm thiết kế. Các hình thái lâm sàng của nhiễm HBV dựa trên các dấu ấn huyết thanh của dân số nghiên cứu (n=440). Tần suất viêm gan phân bố theo trung tâm thực hiện ghép.

Đặc điểm về tuổi, giới, nghề nghiệp quan hệ cho nhận của dân số viêm gan. Liên quan các nhóm VGSV và phác đồ điều trị ức chế miễn dịch. Các đặc điểm về kháng nguyên, kháng thể và virus học trong nhóm VGSV B. Tỉ lệ HBeAg, HBeAb trong nhóm nhiễm HBV đơn thuần.

Tỷ lệ viêm gan B trước ghép và sau ghép từng trung tâm. Dấu ấn miễn dịch viêm gan B trước ghép và sau ghép. Đặc điểm tình trạng bùng phát men gan (ALT ≥ 200 U/L). Các hình thái tái hoạt động của HBV trong nghiên cứu.

Tái hoạt động sau ghép thận ở các trường hợp viêm gan B đã khỏi trước ghép. Diễn tiến các gía trị xét nghiệm đánh giá xơ gan trong 2 năm theo dõi trong nhóm HBV. Diễn tiến trị số huyết học trong nhóm viêm gan B. So sánh tử vong giữa nhóm viêm gan B và nhóm không viêm gan.

Các đặc điểm về kháng nguyên, kháng thể và virus trong nhóm VGSV C đơn thuần. Tỉ lệ viêm gan C trước và sau ghép theo từng trung tâm. Dấu ấn miễn dịch viêm gan C trước ghép và sau ghép. Các đặc điểm về diễn tiến virus viêm gan C sau ghép.

Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng một trường hợp VGSV C tự khỏi. So sánh tình trạng bùng phát men gan giữa nhóm ghép thận nhiễm HCV và nhóm không nhiễm viêm gan (ALT ≥ 200 U/L). Diễn tiến các giá trị xét nghiệm đánh giá xơ gan trong 2 năm theo dõi trong nhóm HCV. Diễn tiến huyết học trong nhóm viêm gan C.

So sánh tỷ lệ tử vong giữa nhóm viêm gan C và nhóm không viêm gan. Nguyên nhân tử vong trong nhóm viêm gan C và nhóm không viêm gan. So sánh sự khác nhau về đặc điểm tuổi, giới, nghề nghiệp, phương pháp lọc máu giữa nhóm viêm gan (bao gồm cả B và C) và nhóm không viêm gan. So sánh quan hệ cho nhận thận, tiền sử viêm gan, tiền sử chủng ngừa giữa nhóm viêm gan chung và nhóm không viêm gan.

So sánh tình trạng bùng phát men gan (ALT ≥ 200) giữa nhóm viêm gan và nhóm không viêm gan. Phân tích đa biến về các biến số nguy cơ tới nhiễm viêm gan siêu vi sau ghép của nhóm VGSV chung. Kết quả điều trị của các phác đồ đặc hiệu trên bệnh nhân ghép thận bị viêm gan B (n=32). Đặc điểm của nhóm nhiễm HBV không điều trị đặc hiệu.

Diễn tiến chức năng thận trong điều trị Tenofovir (n=9). Diễn tiến chức năng gan trong điều trị Tenofovir (n=9). Đặc điểm về virus học của HCV ở nhóm bệnh nhân sau ghép thận điều trị bằng DAA. Đặc điểm tổng quát 7 bệnh nhân ghép thận nhiễm HCV điều trị DAA.

Kết quả điều trị viêm gan C với DAA ở bệnh nhân ghép thận. Diễn tiến tải lượng virus trong quá trình điều trị DAA. Diễn tiến lâm sàng của 7 bệnh nhân ghép thận nhiễm HCV điều trị DAA. Diễn tiến các thành phần máu của 7 bệnh nhân Viêm gan C điều trị DAA.

Diễn tiến cận lâm sàng (sinh hóa) của 7 bệnh nhân ghép thận nhiễm HCV điều trị DAA. Mức độ xơ hóa gan lúc bắt đầu điều trị và 1 năm sau điều trị. Diễn tiến huyết học trong phác đồ sofosbuvir/ribavirin trên genotype 2. Tần suất HBsAg(+) trên người nhận thận ghép [123].

So sánh thời gian sống còn giữa lọc thận nhân tạo và ghép thận trên bệnh nhân đái tháo đường [124]. So sánh hiệu quả Lamivudine trên bệnh nhân ghép thận trong nhiều nghiên cứu [26] .