Luận án tiến sĩ y học - Nghiên cứu nồng độ IgA, IgG, IgM huyết tương ở bệnh nhân hội chứng thận hư nguyên phát

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ QUỐC PHÒNG HỌC VIỆN QUÂN Y ­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­ NGUYỄN THỊ THU HIÊN ̀ NGHIÊN CỨU NÔNG ̀ ĐỘ IgA, IgG, IgM HUYÊT ́ TƯƠNG Ở BÊNH ̣ NHÂN HÔỊ CHƯNG ́ THÂN ̣ HƯ NGUYÊN PHAT ́ LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC HÀNÔỊ – 2021 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ QUỐC PHÒNG HỌC VIỆN QUÂN Y ­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­­ NGUYỄN THỊ THU HIÊN ̀ NGHIÊN CỨU NÔNG ̀ ĐỘ IgA, IgG, IgM HUYÊT ́ TƯƠNG Ở BÊNH ̣ NHÂN HÔỊ CHƯNG ́ THÂN ̣ HƯ NGUYÊN PHAT ́ Chuyên ngành : Nội khoa Mã số : 9720107 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC Hướng dẫn khoa học: 1. Lê Viêṭ Thăng ́ ̣ Văn 2. Pham Trân HÀNÔỊ – 2021 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận án là trung thực, khách quan và chưa từng được bảo vệ ở bất kỳ học vị nào. Tác giả luận án Nguyễn Thị Thu Hiên ̀ ii LỜI CAM ̉ ƠN Trong quá trình hoc̣ tâp ̣ vàthực hiện luân ̣ ań tôi đã nhận được rất nhiều sự giúp đỡ, tạo điều kiện của cać tập thể lãnh đạo, các nhà khoa học, cać bać si,̃ điêu ̀ dưỡng, kĩthuâṭ viên, chuyên viên: ̣ cam Tôi xin trân trong ̉ ơn Ban Giám đôc, ̀ sau Đại học, Bộ môn ́ Phong ̣ Thân­Loc ̣ mau, ̀ Ban chưć năng cua ́ cać Phong, ̉ Hoc̣ viên ̣ Quân Y, nơi đãđao ̀ ̣ taọ moị điêù kiên tao, ̣ thuân ̣ lợi giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập.

Trân trọng cảm ơn Ban Giam ̣ viên ́ đôć Bênh ̣ Quân Y 103, cać Phong,̀ Ban chưć năng cuả Bênh ̣ viên. ̣ Khoa Thân­Loc ̣ ̣ maú đãhươnǵ dâñ giuṕ đỡ vàtaọ moị điêu ̣ thuân ̀ kiên ̣ lợi cho tôi trong quátrinh ̀ hoc̣ tâp ̣ vàthu thâp̣ số liêụ taị Khoa. ̣ cam Xin trân trong ̉ ơn Ban Giám đôc, ́ Viêṇ Nghiên cưú sưć khoẻ trẻ ̀ Ban chưć năng cuả Bênh em, cać Phong, ̣ viên, ̣ khoa Thân­ ̣ loc̣ mau,́ Khoa kham ́ bênḥ ­ Bênh ̣ viêṇ Nhi Trung ương tạo điều kiện và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện thu thâp ̣ sốliêu. ̣ ̣ cam Tôi xin trân trong ̉ ơn Sở Y tế Phú Tho,̣ Ban Giam ́ hiêu ̣ trương ̀ ̉ Y tếPhúTho,̣ Khoa bộ môn đãtaọ moị điêu Cao đăng ̣ để tôi được tham ̀ kiên gia chương trinh ̀ hoc̣ tâp ̣ vànghiên cứu.

Tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS.TS Lê Viêṭ Thăng, ́ PGS. TS Pham ̣ Văn Trân – Hoc̣ viêṇ Quân Y những người Thầy tâm huyết đã tận tình hướng dẫn, động viên, dành nhiều thời gian trao đổi và định hướng cho tôi trong quá trình thực hiện luận án. ̣ cảm ơn bạn bè, đồng nghiệp và gia đình đã động Tôi xin trân trong viên, khích lệ, tạo điều kiện và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện và hoàn thành luận án này. Đặc biệt, xin trân trong ̣ cam ̉ ơn tât́ cả bênh ̣ nhân và ngươì nhà đã châṕ thuâṇ tinh ̣ tham gia vào nghiên cứu này.

̀ nguyên Tać giả luân ̣ an ́ NCS. Nguyên ̃ Thị Thu Hiên ̀ iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN.ii MỤC LỤC.iii DANH MUC ̣ CHỮVIÊT ́ TĂT ́ .xi DANH MỤC BẢNG.xiii Tên bảng.xiii DANH MỤC BIỂU ĐỒ.xxiv Tên biểu đồ. xxiv DANH MỤC HÌNH. xxvi Tên hình.

xxvi ĐẶT VẤN ĐỀ. Chẩn đoán và điều trị bệnh nhân hội chứng thận hư. Khái niệm, phân loại và nguyên nhân hội chứng thận hư. Cơ chế bệnh sinh một số triệu chứng.

Triệu chứng lâm sàng, cận lâm sàng. Biến chứng của hội chứng thận hư. Tiến triển và tiên lượng. Chẩn đoán hội chứng thận hư.

Điều trị hội chứng thận hư. Thay đổi nồng độ IgA, IgG và IgM ở bệnh nhân hội chứng thận hư nguyên phát. Đặc điểm IgA, IgG, IgM. Vai trò của IgA, IgG và IgM trong tổn thương cầu thận ở bệnh nhân hội chứng thận hư.

Các phương pháp định lượng IgA, IgG và IgM trong máu và dịch tiết. Phương pháp xác định IgA, IgG và IgM tại mô. Những nghiên cứu trong và ngoài nước liên quan đến đề tài luận án. Nghiên cứu nước ngoài.

Nghiên cứu trong nước. 44 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Đối tượng, thời gian và địa điểm nghiên cứu. Tiêu chuẩn lựa chọn đối tượng nghiên cứu.

Tiêu chuẩn loại trừ nhóm bệnh. Nội dung và phương pháp nghiên cứu. Thiết kế nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu.46 a) Cho đặc điểm chung, đặc điểm nồng độ IgA, IgG và IgM huyết tương của các đối tượng nghiên cứu.

Các tiêu chuẩn chẩn đoán, phân loại sử dụng trong nghiên cứu. Các loại sai số và cách khắc phục. Một số sai số mắc phải .59 ­ Sai số trong quá trình lựa chọn bệnh nhân.60 ­ Sai số trong quá trình tiến hành xét nghiệm: Sai số liên quan đến máy móc nơi xét nghiệm, kít xét nghiệm, hoặc do ảnh hưởng của môi trường tác động lên xét nghiệm.60 ­ Sai số trong quá trình thu thập số liệu: có thể gặp khi thăm khám, khai thác bệnh sử của bệnh nhân, sai số trong nhập liệu và phân tích số liệu. Cách khắc phục.

60 ­ Sai số do lựa chọn bệnh nhân: Để khắc phục sai số này, bệnh nhân và nhóm chứng được lấy ngẫu nhiên, theo thứ tự thời gian (trong 3 năm nghiên cứu). Nhóm bệnh và chứng tương đồng về tuổi và giới. Loại những bệnh nhi mắc HCTH < 1 tuổi (để loại trừ HCTH bẩm sinh), người lớn chọn bệnh nhân tuổi < 60, làm các xét nghiệm để loại trừ HCTH thứ phát.60 ­ Đối với sai số trong quá trình xét nghiệm: Khắc phục bằng cách thực hiện đúng theo quy trình xét nghiệm của Labo xét nghiệm khuyến cáo. Kết quả xét nghiệm tự động đọc trên máy phân tích.60 ­ Sai số trong quá trình thu thập số liệu: NCS thu thập số liệu, theo bệnh án thống nhất.

Phần sử lý số liệu được kiểm tra bởi Hội đồng kiểm tra số liệu Bộ môn và cấp trường. Với kết quả đáp ứng điều trị: NCS không can thiệp vào điều trị, chỉ quan sát, mô tả vi các kết quả nghiên cứu theo chỉ tiêu nghiên cứu đã đề ra trước đó. Phương pháp xử lý số liệu. Đạo đức trong nghiên cứu.

64 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Đặc điểm của đối tượng nghiên cứu. Đặc điểm chung. Một số đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng.

Đặc điểm nồng độ IgA, IgG và IgM huyết tương ở trẻ em và người lớn mắc hội chứng thận hư. Đặc điểm nồng độ IgA, IgG và IgM ở bệnh nhi hội chứng thận hư. Đặc điểm nồng độ IgA, IgG và IgM ở người lớn mắc hội chứng thận hư. Mối liên quan giữa nồng độ IgA, IgG, IgM với các đặc điểm trẻ em, người lớn mắc hội chứng thận hư và vai trò của chúng trong tiên lượng đáp ứng corticosteroid liều điều trị tấn công.

Mối liên quan giữa nồng độ IgA, IgG và IgM với các đặc điểm bệnh nhi hội chứng thận hư (n=61).78 85 ­ Protein, Albumin máu và Protein niệu 24 giờ đều có giá trị dự báo giảm IgG huyết tương ở trẻ em mắc HCTH nguyên phát, p< 0,05. Liên quan giữa nồng độ IgA, IgG và IgM huyết tương với các đặc điểm bệnh nhân người lớn mắc hội chứng thận hư (n=87). Vai trò của IgA, IgG và IgM huyết tương trong đánh giá đáp ứng với corticosteroid liều điều trị tấn công ở trẻ em và người lớn mắc hội chứng thận hư nguyên phát.96 Đặc điểm Protein niệu 24 giờ (n,%).97 Trước điều trị (n=33). 97 Sau điều trị (n=33).101 Nhận xét: Tại điểm cắt nồng độ IgA = 0,97 g/l; IgG = 3,9 g/l; IgM = 1,98 g/l và tỷ lệ IgG/IgM = 1,76, đều có giá trị dự báo bệnh nhi không đáp ứng với điều trị Corticosteroid.

101 Đặc điểm Protein niệu 24 giờ (n, %).103 Trước điều trị (n=57). 103 Sau điều trị (n=57). Đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu. Đặc điểm chung.

Một số đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng. Đặc điểm nồng độ IgA, IgG và IgM huyết tương ở trẻ em và người lớn mắc hội chứng thận hư. Đặc điểm nồng độ IgA, IgG và IgM ở bệnh nhi hội chứng thận hư. Đặc điểm nồng độ IgA, IgG và IgM ở người lớn mắc hội chứng thận hư.

Mối liên quan giữa nồng độ IgA, IgG và IgM ở bệnh nhân hội chứng thận hư. Mối liên quan giữa nồng độ IgA, IgG, IgM với lâm sàng, cận lâm sàng và vai trò trong tiên lượng đáp ứng điều trị cortocosteroid liều tấn công ở trẻ em, người lớn mắc hội chứng thận hư nguyên phát. Mối liên quan giữa nồng độ IgA, IgG và IgM với các đặc điểm bệnh nhi hội chứng thận hư. Liên quan giữa nồng độ IgA, IgG và IgM huyết tương với các đặc điểm bệnh nhân người lớn mắc hội chứng thận hư.

Vai trò của IgA, IgG và IgM huyết tương trong đánh giá đáp ứng điều trị cortocosteroid liều tấn công ở trẻ em và người lớn mắc HCTH nguyên phát. Hạn chế của đề tài.147 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ. 148 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI LUẬN ÁN.148 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 1 PHỤ LỤC xi DANH MUC ̣ CHỮVIÊT ́ TĂT ́ TT Viết tắt Chữ viết đầy đủ 1.

HCTH : Hôị chưng ̣ hư ́ thân 2. HA : Huyêt́ ap ́ 3. THA : Tăng huyêt́ ap ́ 4. PHMD : Phưć hợp miên ̣ ̃ dich 5.

RAA : Renin­Angiotensin­Aldosterol 7. ĐTĐ : Đaí thao ́ đường 8. LDL­c : Low Density lipoprotein cholesterol (Lipoprotein cholesterol tỷ trong ̣ thâp) ́ 9. HDL­c : High Density lipoprotein cholesterol (Lipoprotein cholesterol tỷ trong ̣ cao) 10.

UCMD : Ức chếmiên ̣ ̃ dich 12. VCTM : Viêm câù thâṇ man ̣ 13. KDOQI : Kidney Disease Outcome Quality Initiative (Hôị đông ̀ lượng giákêt́ quả bênh ̣ thân ̣ My)̃ 14. TLCT : Trong ̣ lượng cơ thể 15.

HC : Hông ̀ câu ̀ 16. Hb : Hemoglobin xii 17. BC : Bach ̣ câù 18. TC : Tiêủ câù TT Viết tắt Chữ viết đầy đủ 19.

TB : Trung binh ̀ 21. hs­CRP : High sensitivitiy C­Reactive Protein (Protein phan̉ ưng ́ C độ nhay ̣ cao) 22. CRP : C­Reactive Protein (Protein phan̉ ưng ́ C) 23. BN : Bênh ̣ nhân 24.

TB : Trung binh ̀ xiii DANH MỤC BẢNG Bảng Tên bảng Trang Bảng 3. So sánh tuổi và giới nhóm bệnh và chứng ở trẻ em. So sánh tuổi và giới nhóm bệnh và chứng ở người lớn. Phân bố nhóm bệnh theo tình trạng chẩn đoán lần đầu hay tái phát.

Đặc điểm huyết áp ở nhóm bệnh. Đặc điểm công thức máu ngoại vi ở nhóm bệnh. Đặc điểm nồng độ một số chỉ số sinh hoá máu và mức lọc cầu thận ở nhóm bệnh. Đặc điểm Protein niệu 24 giờ ở nhóm bệnh.