Luận án tiến sĩ: Nghiên cứu vết thương mạn tính và hiệu quả ghép tế bào gốc từ mô mỡ tự thân - Nguyễn Tiến Dũng, Học viện Quân y

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ QUỐC PHÒNG HỌC VIỆN QUÂN Y NGUYỄN TIẾN DŨNG NGHIÊN CỨU MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM CỦA VẾT THƯƠNG MẠN TÍNH VÀ HIỆU QUẢ ĐIỀU TRỊ CỦA GHÉP TẾ BÀO GỐC TỪ MÔ MỠ TỰ THÂN LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC HÀ NỘI BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ QUỐC PHÒNG HỌC VIỆN QUÂN Y NGUYỄN TIẾN DŨNG NGHIÊN CỨU MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM CỦA VẾT THƯƠNG MẠN TÍNH VÀ HIỆU QUẢ ĐIỀU TRỊ CỦA GHÉP TẾ BÀO GỐC TỪ MÔ MỠ TỰ THÂN Chuyên ngành : NGOẠI BỎNG Mã số : 62 72 01 28 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC CÁN BỘ HƯỚNG DẪN 1. QUẢN HOÀNG LÂM HÀ NỘI LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi với sự hướng dẫn khoa học của tập thể cán bộ hướng dẫn. Các kết quả nêu trong luận án là trung thực và được công bố một phần trong các bài báo khoa học. Luận án chưa từng được công bố.

Nếu có điều gì sai tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm. Tác giả NGUYỄN TIẾN DŨNG MỤC LỤC Trang Trang phụ bìa Lời cam đoan Mục lục Danh mục các chữ, ký hiệu viết tắt trong luận văn Danh mục các bảng Danh mục các biểu đồ Danh mục các hình ĐẶT VẤN ĐỀ ……………………………………………………………. 1 CHƯƠNG 1: TỒNG QUAN TÀI LIỆU ……………………………….Quá trình liền vết thương …………………………………. Một số đặc điểm vết thương mạn tính …………………….

Một số biện pháp chăm sóc, hỗ trợ điều trị vết thương ………. Trị liệu tế bào điều trị vết thương ……………………………. Tế bào gốc và ghép tế bào gốc từ mô mỡ điều trị vết thương mạn tính 23 CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU …. Đối tượng nghiên cứu ……………………………………….

Vật tư, thiết bị và chất liệu nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu ……………………………………. Thiết kế nghiên cứu …………………………………. Số bệnh nhân nghiên cứu.

Phương pháp nghiên cứu đặc điểm lâm sàng tại chỗ vết thương mạn tính ………………………………………. Nghiên cứu ghép tấm tế bào gốc từ mô mỡ tự thân ………. Phương pháp nghiên cứu một số đặc điểm cận lâm sàng. Phương pháp xử lý số liệu.

53 Trang CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ……………………… 54 3. Một số đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng vết thương mạn tính. Đặc điểm nhóm bệnh nhân nghiên cứu …………………. Đặc điểm lâm sàng tại chỗ vết thương mạn tính …………… 55 3.

Một số đặc điểm cận lâm sàng ở thời điểm T0. Kết quả ghép tế bào gốc từ mô mỡ tự thân điều trị vết thương mạn tính 70 3. Một số đặc điểm của bệnh nhân tại thời điểm T1 ………. Biến đổi lâm sàng tại chỗ vết thương mạn tính sau ghép tế bào gốc từ mô mỡ tự thân.

Một số chỉ số máu ngoại vi và vi khuẩn bề mặt vết thương mạn tính sau ghép tế bào gốc từ mô mỡ tự thân … ………. Hình thái cấu trúc vết thương mạn tính trên tiêu bản nhuộm H&E sau ghép tế bào gốc từ mô mỡ tự thân ……………. Siêu cấu trúc vết thương mạn tính trước và sau ghép tế bào gốc từ mô mỡ tự thân trên kính hiển vi điện tử truyền qua. Kết quả và thời gian điều trị vết thương mạn tính ……….

Tác dụng không mong muốn khi ghép tế bào gốc từ mô mỡ 95 CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN …………………………………………. Đặc điểm nhóm bệnh nhân nghiên cứu …………………………. Đặc điểm tại chỗ vết thương mạn tính …………………………. Một số đặc điểm chung …………………………………….

Đặc điểm vùng cận tổn thương của vết thương mạn tính. Đặc điểm nền vết thương mạn tính ………………………. Cấu trúc vi thể và siêu cấu trúc vết thương mạn tính ……. Đặc điểm nhiễm khuẩn tại chỗ vết thương mạn tính …….

Một số chỉ số sinh hóa và huyết học của bệnh nhân có vết thương mạn 109 tính. Kết quả ghép tế bào gốc từ mô mỡ tự thân ………………. Nhóm bệnh nhân được ghép tế bào gốc từ mô mỡ tự thân và đặc điểm vết thương mạn tính trước ghép tế bào gốc từ mô mỡ tự thân. Biến đổi da vùng cận tổn thương của vết thương mạn tính sau ghép tế bào gốc từ mô mỡ tự thân ….

Biến đổi nền vết thương mạn tính sau ghép tế bào gốc từ mô mỡ tự thân. Biến đổi cấu trúc và siêu cấu trúc vết thương mạn tính sau ghép tế bào gốc từ mô mỡ tự thân …. Đặc điểm nhiễm khuẩn tại chỗ vết thương mạn tính sau ghép tế bào gốc từ mô mỡ tự thân …. Kết quả điều trị và tác động không mong muốn khi ghép tế bào gốc từ mô mỡ tự thân ……………………………….

135 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI LUẬN ÁN. 136 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 137 PHỤ LỤC 152 DANH MỤC CÁC CHỮ, KÝ HIỆU VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN TT Phần viết tắt Phần viết đầy đủ 1 DNA Deoxyribo Nucleic Acid 2 DMEM Dulbecco's modified Eagle medium 3 EGF Epidermal growth factor (Yếu tố tăng trưởng biểu bì) 4 FGF Fibroblast growth factor (Yếu tố tăng trưởng nguyên bào sợi) 5 G-CSF Granulocyte-colony stimulating factor- G-CSF (Yếu tố kích thích tạo cụm bạch cầu hạt) 6 GOT Glutamate oxalate transaminase 7 GPT Glutamate pyruvat transaminase 8 HGF Hepatocyte growth factor (Yếu tố tăng trưởng tế bào gan) 9 IL Interleukin 10 IGF Insulin-like growth factor (Yếu tố tăng trưởng giống Insulin) 11 KGF Keratinocyte growth factor (Yếu tố tăng trưởng tế bào sừng) 12 LVT Liền vết thương 13 MMPs Matrix metalloproteinases 14 PDGF Platelet derived growth factor (Yếu tố tăng trưởng nguồn gốc tiểu cầu) 15 TGF-α, -β Transforming growth factor –α, -β (Yếu tố tăng trưởng chuyển dạng alpha, beta) 16 TNF Tumour necrosis factor (Yếu tố hoại tử khối u) DANH MỤC CÁC CHỮ, KÝ HIỆU VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN TT Phần viết tắt Phần viết đầy đủ 17 TBG Tế bào gốc 18 TBGM Tế bào gốc từ mô mỡ 19 VEGF Vascular endothelial growth factor (Yếu tố tăng trưởng nội mô mạch máu) 20 VT Vết thương 21 VTMT Vết thương mạn tính DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng Tên bảng Trang 3.1 Các bệnh kết hợp của bệnh nhân ……………………………….2 Số lượng vết thương mạn tính trên một bệnh nhân …………….3 Tình trạng viêm cấp tính tại chỗ vết thương mạn tính .4 Tình trạng xơ chai, tăng sản và ẩm ướt da vùng cận tổn thương của vết thương mạn tính ……….5 Tình trạng biểu mô hóa tại chỗ vết thương mạn tính .6 Nhiệt độ vùng cận tổn thương của vết thương mạn tính và da lành 59 3.7 Diện tích, độ sâu và mô tại chỗ tích vết thương mạn tính …….8 Số lượng, màu sắc dịch tiết và pH bề mặt vết thương mạn tính 61 3.9 Một số chỉ số huyết học máu ngoại vi ….10 Một số chỉ số sinh hóa máu ngoại vi ………….11 Phân bố các chủng vi khuẩn trên bề mặt vết thương mạn tính 64 3.12 Số lượng vi khuẩn/ 1cm2 bề mặt vết thương mạn tính .13 Độ sâu vết thương mạn tính được ghép tế bào gốc từ mô mỡ tự thân …….14 Tình trạng xơ chai, tăng sản và độ ẩm da vùng cận tổn thương của vết thương mạn tính sau ghép tế bào gốc từ mô mỡ tự thân 72 3.15 Tình trạng biểu mô hóa và nhiệt độ da vùng cận tổn thương của vết thương mạn tính sau ghép tế bào gốc từ mô mỡ tự thân .16 Biến đổi mô và đặc điểm dịch tiết tại chỗ vết thương mạn tính sau ghép tế bào gốc từ mô mỡ tự thân ………………………… 79 3.17 Biến đổi pH bề mặt vết thương mạn tính sau ghép tế bào gốc từ mô mỡ tự thân …………………………………………………. 80 DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng Tên bảng Trang 3.18 Sự thay đổi diện tích vết thương mạn tính sau ghép tế bào gốc từ mô mỡ tự thân ……………………………………………….19 Biến đổi số lượng hồng cầu và bạch cầu máu ngoại vi .20 Biến đổi men gan trước và sau ghép tế bào gốc từ mô mỡ tự thân 82 3.21 Những can thiệp giúp vết thương mạn tính liền hoàn toàn .22 Tác dụng không mong muốn khi ghép tế bào gốc từ mô mỡ tự thân 95 4.1 Thời gian điều trị vết thương mạn tính bằng các biện pháp khác nhau 132 DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ Biểu đồ Tên biểu đồ Trang 1.1 Quá trình liền vết thương và vai trò của tế bào gốc trung mô 24 3.1 Nguyên nhân trực tiếp gây nên vết thương mạn tính 55 3.2 Phân bố vị trí vết thương mạn tính tại thời điểm T0 55 3.3 Phân bố vị trí vể thương mạn tính được ghép tế bào gốc từ mô mỡ thự thân tại thời điểm T1 .4 Tỷ lệ phần trăm kích thước vết thương mạn tính giảm theo thời gian sau ghép tế bào gốc từ mô mỡ tự thân .5 Chủng vi khuẩn bề mặt vết thương mạn tính trước và sau ghép tế bào gốc từ mô mỡ tự thân .6 Biến đổi số lượng vi khuẩn/ cm2 bề mặt vết thương mạn tính trước và sau ghép tế bào gốc từ mô mỡ tự thân .7 Sự biến đổi nguyên bào sợi, mạch máu tân tạo và tế bào viêm sau ghép tế bào gốc từ mô mỡ tự thân.

85 DANH MỤC CÁC HÌNH Hình Tên hình Trang 1.1 Cơ chế tạo dịch tiết tại chỗ vết thương …………………………….2 pH của vết thương cấp tính, vết thương mạn tính và quá trình liền vết thương theo thời gian .3 Tế bào gốc trung mô biệt hóa thánh các loại mô khác nhau .4 Tê bào gốc trong mô mỡ ………………………………………….5 Vai trò của tế bào gốc từ mô mỡ trong tái tạo và phục hồi da …….6 Quy trình lấy mô mỡ, xử lý mô, nuôi cấy tạo tấm tế bào, chuẩn bị nền vết thương và ghép cho bênh nhân …………………………….1 Tấm tế bào gốc từ mô mỡ tự thân trong transwell………………….2 Xác định kích thước vết thương bằng phần mềm Image Pro Plus 4.3 Xác định pH tại chỗ vết thương mạn tính bằng giấy quỳ .4 Vị trí phẫu thuật lấy mô mỡ trên người 45 bệnh .5 Mô mỡ được lấy từ bệnh nhân và bảo quản mô mỡ .6 Quá trình tạo tấm tế bào gốc từ mô mỡ .7 Thủ thuật ghép tấm tế bào gốc từ mô mỡ tự thân .1 Bệnh nhân có trên ba vết thương mạn tính .2 Đặc điểm viêm cấp tính tại chỗ vết thương mạn tính .3 Đặc điểm xơ chai và tăng sản da vùng cận tổn thương của vết thương mạn tính ………………………………………………….4 Đặc điểm độ ẩm da vùng cận tổn thương của vết thương mạn tính .5 Đặc điểm màu sắc dịch tiết tại chỗ vết thương mạn tính ………….6 Đặc điểm màu sắc dịch tiết tại chỗ vết thương mạn tính .7 Đặc điểm pH bề mặt vết thương mạn tính .8 Vi thể vết thương mạn tính khi mới vào viện. 66 DANH MỤC CÁC HÌNH Hình Tên hình Trang 3.9 Vi thể vết thương mạn tính khi mới vào viện .10 Vi thể vết thương mạn tính khi mới vào viện .11 Vi thể vết thương mạn tính khi mới vào viện .