Luận án tiến sĩ: Hiệu quả dinh dưỡng dung dịch cao năng tự chế nuôi dưỡng sớm qua ống thông dạ dày cho bệnh nhân nặng - Bệnh viện Trung ương Huế

BỘ GIAO DUC VA DAO TAO - BO QUOC PHONG HOC VIEN QUAN Y VŨ THỊ BẮC HÀ NGHIÊN CỨU HIỆU QUA DINH DUONG CUA DUNG DICH CAO NANG LUQNG TU CHE NUOI DUONG SOM QUA ONG THONG DA DAY CHO BENH NHAN NANG TAI BENH VIEN TRUNG UONG HUE LUẬN ÁN TIÉN SĨ Y HỌC HA NOI 2010 BỘ GIAO DUC VA DAO TAO - BO QUOC PHONG HOC VIEN QUAN Y VŨ THỊ BẮC HÀ NGHIÊN CỨU HIỆU QUA DINH DUONG CUA DUNG DICH CAO NANG LUQNG TU CHE NUOI DUONG SOM QUA ONG THONG DA DAY CHO BENH NHAN NANG TAI BENH VIEN TRUNG UONG HUE Chuyén nganh: Dinh dưỡng tiết chế Mã số : 62 72 73 01 LUAN AN TIEN Si Y HOC Người hướng dẫn khoa học : 1. Nguyễn Thanh Chò 2. Phạm Như Thế HÀ NỘI 2010 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu nêu trong luận án là trung thực.

Những kết luận khoa học của luận án chưa từng được ai công bồ trong bắt kỳ công trình nào khác. TÁC GIÁ LUẬN ÁN VŨ THỊ BÁC HÀ LỜI CẢM ƠN Hoàn thành được bản luận án này tôi đã nhận được sự giúp đố, hỗ trợ chân tình và có hiệu quả của rất nhiều cá nhân và tập thé, cua cdc thay cô giáo, các bạn đồng nghiệp gân xa. Trước tiên tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới Đảng uỷ, Ban Giám đốc, phòng Sau đại học- Học viện Quân Y, Đảng uỷ, Ban Giám đốc Bệnh viện Trung ương Huế đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi học tập và thực hiện dé tài nghiên cứu. Tôi xin đặc biệt cám ơn PGS.

Nguyễn Thanh Chò - Chủ nhiệm Bộ môn Dinh dưỡng Học viện Quân Y va GS. Pham Nhe Thế - nguyên Giám đốc Bệnh viện Trung ương Huế, những người thầy đã nhiệt tình hướng dẫn, giúp đỡ tôi trong suốt thời gian nghiên cứu và hoàn thành bản luận án này. Tôi xin vô cùng cám ơn PGS. Trần Văn Tập - nguyên chủ nhiệm Bộ môn Dinh dưỡng Học viện Quân Y đã tận tình động viên, giúp đỡ và có nhiều ý kiến đóng góp quý báu giúp tôi trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận án.

Tôi xin chân thành cám ơn các nhà khoa học, các thầy, các cô và các đông nghiệp đã chia sẻ và có nhiễu ý kiến đóng góp giúp đỡ tôi trong thời gian thực hiện đề tài nghiên cứu. Tôi xin chân thành cảm ơn các bạn đồng nghiệp khoa Dinh dưỡng, Ban Giám đốc Trung tâm Huyết học truyền máu, tập thể khoa Cấp cứu Hồi sức, tập thể khoa Sinh hoá, tập thể khoa Chống nhiễm khuẩn, phòng Kế hoạch tổng hợp bệnh viện Trung ương Huế đã dành nhiều thời gian và công sức giúp đỡ tôi trong thời gian thực hiện đề tài nghiên cứu. Tôi luôn ghỉ nhớ công ơn của mọi thành viên trong gia đình cha, mẹ, chong, con, anh, chị, em tôi đã chia sẻ, động viên hỗ trợ tôi để tôi yên tâm học tập, nghiên cứu và hoàn thành bản luận án này. Cuối cùng tôi xin có lời cảm ơn đến các bệnh nhân và gia đình bệnh nhân trong nghiên cứu này.

Hà nội, ngày 19 thang 5 nam 2010 TAC GIA LUAN AN VŨ THỊ BẮC HÀ CAC CHU VIET TAT VA KY HIEU TRONG LUAN AN AF Alb BEE BMI BN CHO g/l HDL ht IDI IF Kcal LDL MCT mOsm NCI NC2 NĐC NDOT SLDD Age - Tuổi Activities Factor - Yếu tố hoạt động Albumin Basal Energy Expenditure - Nhu cầu năng lượng cơ bản Body Mass Index - Chỉ số khối cơ thể Bệnh nhân Cholesterol gam/lit Hight - Chiều cao High Density Lipoprotein Huyét thanh International Diabet Institude - Vién nghiên cứu Dai thao đường quéc té Injury Factor - Yếu tố tổn thương Kilocalo Kilogam Low Density Lipoprotein Medium Chain Triglycerid - Triglycerid mạch vừa miliosmol Nhóm nghiên cứu I Nhóm nghiên cứu 2 Nhóm đối chứng Nuôi dưỡng ống thông Số lượng dung dịch TBMMN TF TG tp Tai bién mạch máu não Thermal Factor - Yéu t6 nhiét d6 Triglycerid Toan phan Weitgh - Trọng lượng cơ thé MỤC LỤC Trang phụ bìa Lời cam đoan Mục lục Các chữ viết tắt và ký hiệu trong luận án Danh mục bảng Danh mục các biểu đồ Danh mục các sơ đồ Danh mục các ảnh DAT VAN DE Chuong 1: TONG QUAN TAI LIEU 1. Vai trò và nhu cầu các chất dinh dưỡng đối với bệnh nhân nặng 1. Vai trò của dinh dưỡng trong điều trị bệnh nhân nặng 1. Nhu cầu các chất dinh dưỡng cho bệnh nhân cần dinh dưỡng hỗ trợ 1.

Các phương pháp hỗ trợ dinh dưỡng cho bệnh nhân trong bệnh viện 1. Nuôi dưỡng qua đường tĩnh mạch 1. Nuôi dưỡng qua đường tiêu hoá 1. Các chế độ ăn nuôi dưỡng cho bệnh nhân trong bệnh viện 1.

Chế độ ăn lỏng tỉnh khiết (Clear liquid diets) chứa một lượng ít không đầy đủ chất dinh dưỡng Trang ll 12 14 25 25 1. Chế độ ăn lỏng đầy đủ chất dinh dưỡng (Full liquid diets) 1. Chế độ ăn nghiền/xay nhuyễn (Pureed diets) 1. Chế độ ăn mềm nhừ (Mechanical soft diets) 1.

Chế độ ăn thông thường (Regular or General diets) 1. Chế độ ăn được chấp nhan (Diet as tolerated) 1. Các công thức dung dịch nuôi dưỡng qua ống thông 1. Những đặc tính của công thức nuôi ăn qua ống thông 1.

Công thức chuẩn 1. Công thức đặc biệt 1. Một số sản phẩm có thế chế biến thành dung dịch nuôi ăn qua ống thông hiện có tại Việt nam 1. Một số yếu tố ảnh hướng đến dinh dưỡng hỗ trợ cho bệnh nhân nặng trong bệnh viện Chương 2: ĐÓI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2.

Phương pháp xây dựng công thức, quy trình chế biến sản phẩm dung dịch cao năng lượng tự chế từ các thực phẩm thường dùng, sẵn có tại Việt Nam 2. Cách lựa chọn các loại thực phẩm Việt Nam đề chế biến dung dịch trong nghiên cứu 2. Phương pháp thiết kế xây dựng công thức 25 26 26 26 26 27 27 27 30 31 31 31 32 32 32 33 34 34 34 39 2. Phương pháp thiết kế xây dựng quy trình kỹ thuật chế biến dung dịch nuôi dưỡng qua ống thông 2.

Đối tượng nghiên cứu 2. Chất liệu nghiên cứu 2. Dung dịch cao năng lượng tự chế tại bệnh viện Trung ương Huế 2. Sản phẩm dinh dưỡng Calo Sure 2.

Dụng cụ nuôi dưỡng và cân đo bệnh nhân 2. Phương pháp nghiên cứu 2. Thiết kế nghiên cứu 2. Phương pháp nuôi dưỡng 2.

Các chỉ tiêu theo dõi và đánh giá 2. Xử lý số liệu nghiên cứu Chương 3 : KÉT QUÁ NGHIÊN CỨU 3. Kết quá xây dựng công thức và quy trình chế biến dung dịch cao năng lượng tự chế từ các thực phẩm thường dùng có sẵn ở Việt Nam 3. Công thức và thành phần dinh dưỡng của dung dịch 3.

Quy trình kỹ thuật chế biến dung dịch nuôi dưỡng qua ống thông 3. Kết quả cảm quan của dung dịch 3. Một số vi khuẩn chỉ điểm đối với an toàn vệ sinh của dung dịch 3. Giá trị dinh dưỡng và kinh tế của sản phẩm 3.

Đặc điểm của bệnh nhân nghiên cứu khi nhập viện 3. Phân loại bệnh 3. Các biểu hiện bệnh lý trên lâm sàng và cận lâm sàng 3. Đánh giá tình trạng dinh dưỡng của bệnh nhân trước khi nuôi dưỡng qua ống thông 3.

Hiệu quả dinh dưỡng của dung dịch nghiên cứu trên bệnh nhân được nuôi dưỡng qua ống thông trong thời gian nằm viện tại bệnh viện Trung ương Huế 3. Đánh giá sự dung nạp khâu phần ăn của bệnh nhân 3. Đánh giá sự thay đổi tình trạng dinh dưỡng của bệnh nhân sau khi nuôi dưỡng qua ống thông Chương 4: BÀN LUẬN 4. Những đặc điểm nỗi trội của dung dịch tự chế bằng thực phẩm địa phương nuôi dưỡng qua ống thông dạ dày cho bệnh nhân nặng 4.

Công thức và thành phần dinh dưỡng của dung dịch tự chế 4. Quy trình kỹ thuật thao tác chế biến dung dịch 4. Đánh giá về cảm quan và vệ sinh an toàn thực phẩm của dung dịch tự chế 4. Đánh giá sự tiện ích và hiệu quả kinh tế của sản phẩm 4.

Đánh giá bệnh nhân trước khi can thiệp 4. Đặc điểm chung về đối tượng nghiên cứu 4. Các biểu hiện lâm sàng và xét nghiệm cận lâm sàng liên quan đến dinh dưỡng 4. Đánh giá tình trạng dinh dưỡng trước khi nuôi dưỡng qua ống thông 74 74 77 81 81 85 97 97 97 101 101 105 107 107 108 110 4.

Hiệu quả nuôi dưỡng qua ống thông cho bệnh nhân nặng của dung dịch tự chế 4. Sự dung nạp khẩu phần ăn trong thời gian nuôi dưỡng 4. Sự thay đổi tình trạng dinh dưỡng của bệnh nhân sau nuôi dưỡng 4. Tính khả thi của dung dịch tự chế bằng thực phẩm địa phương nuôi dưỡng qua ống thông dạ dày KÉT LUẬN KHUYÉN NGHỊ DANH MỤC CÁC BÀI BÁO CỦA TÁC GIÁ ĐÃ CÔNG BÓ VE NOI DUNG CHU YEU VÀ KET QUÁ NGHIÊN CỨU CUA LUAN AN TAI LIEU THAM KHAO PHY LUC 113 113 114 122 125 128 129 130 143 Bảng 2.8 DANH MUC BANG Tén bang Thành phần dinh dưỡng trong 100 gam mỗi loại thực phẩm sử dụng trong nghiên cứu Đánh giá sự sụt giảm cân nặng theo Blackburn Kết quá các xét nghiệm chỉ số lipid máu lúc đói của người bình thường Công thức và thành phần các chất dinh dưỡng cung cấp năng lượng trong 1.000 ml dung dịch tự chế nuôi dưỡng qua ống thông So sánh tính cân đối khẩu phần ăn của các chất dinh dưỡng trong công thức nghiên cứu với đặc tính cơ bản của công thức nuôi dưỡng qua ống thông Hàm lượng các khoáng chất trong 1.000 ml dung dịch tự chế nuôi dưỡng qua ống thông Hàm lượng các vitamin trong 1.000 ml dung dịch tự chế nuôi dưỡng qua ông thông Tỷ lệ bệnh nhân bị tắc ống thông khi sử dụng dung dịch tự chế Kết quả kiểm tra vi sinh trong sản phẩm cao năng lượng sau khi chế biến và các mẫu lưu trong thời gian nghiên cứu So sánh thành phần các chất dinh dưỡng của dung dịch tự chế với các sản phẩm nhập ngoại vào thời điểm nghiên cứu So sánh giá thành của dung dịch tự chế với các sản phẩm nhập ngoại vào thời điểm nghiên cứu Trang 37-38 56 58 62 63 64 65 71 71 72 73 Bảng Tên bảng Trang 3.9 Tuổi trung bình của các nhóm 74 3.10 Tỷ lệ bệnh nhân có các triệu chứng bệnh lý trên lâm sàng trong thời gian điều trị 75 3.11 Ty lệ bệnh nhân có biểu hiện bệnh lý trên xét nghiệm cận lâm sàng trước khi nuôi dưỡng qua ống thông 76 3.12 Tình trạng dinh dưỡng của bệnh nhân theo BMI 77 3.13 Cân nặng trung bình của bệnh nhân theo nhóm và theo tình trạng dinh dưỡng thời điểm trước khi nuôi dưỡng qua ống thông 78 3.