Luận án: Hội chứng chuyển hóa, leptin, IL-1β huyết tương ở bệnh nhân thoái hóa khớp gối

Luận án tiến sĩ nghiên cứu mối liên quan giữa hội chứng chuyển hóa và nồng độ leptin, IL-1β huyết tương ở bệnh nhân thoái hóa khớp gối nguyên phát.

Chuyên ngành
Nội khoa
Tác giả

Luan An

Thể loại

Luận án Tiến sĩ Y học

Năm xuất bản

Số trang

68

Thời gian đọc

11 phút

Lượt xem

0

Lượt tải

0

Phí lưu trữ

40 Point

Tổng quan nhanh

Chủ đề:
1. Cơ chế thoái hóa khớp gối và hội chứng chuyển hóa
Số trang:
68 trang
Trường:
Học viện Quân Y
Chuyên ngành:
Nội khoa
Năm:

Tóm tắt nội dung luận án

I. Cơ chế thoái hóa khớp gối và hội chứng chuyển hóa

Thoái hóa khớp gối không đơn thuần là hệ quả của hao mòn cơ học do tuổi tác. Y học hiện đại xác định đây là một bệnh lý viêm toàn thân phức tạp. Hội chứng chuyển hóa đóng vai trò then chốt trong việc thúc đẩy tiến trình này. Bệnh lý đặc trưng bởi sự kết hợp của tăng huyết áp, rối loạn lipid máu, tăng đường huyết và béo phì trung tâm. Khi các rối loạn này đồng thời xuất hiện, tốc độ thoái hóa sụn khớp tăng lên rõ rệt. Cơ thể rơi vào trạng thái viêm mạn tính mức độ thấp kéo dài. Tình trạng viêm âm thầm phá hủy cấu trúc sụn và mô quanh khớp qua từng năm. Nhận thức mới về mối liên hệ giữa chuyển hóa và khớp gối mở ra phương pháp tiếp cận toàn diện hơn. Việc can thiệp sớm vào các rối loạn chuyển hóa giúp làm chậm tổn thương khớp.

1.1. Khái niệm thoái hóa khớp thể chuyển hóa metabolic OA

Thoái hóa khớp thể chuyển hóa (metabolic OA) là một phân nhóm bệnh lý riêng biệt. Phân nhóm này hình thành chủ yếu do tác động của rối loạn mỡ máu, đề kháng insulin và béo phì. Khớp gối trong thể bệnh này không chỉ chịu tải trọng cơ học đơn thuần. Tế bào sụn còn phản ứng tiêu cực với các tín hiệu sinh hóa bất thường từ môi trường xung quanh. Tình trạng rối loạn chuyển hóa kích hoạt stress oxy hóa mạnh mẽ trong ổ khớp. Quá trình này ức chế khả năng tự tổng hợp và sửa chữa chất nền ngoại bào. Tế bào sụn bị lão hóa nhanh chóng và chết theo chương trình. Thể bệnh này tiến triển nhanh và gây đau đớn dữ dội hơn so với thể thoái hóa do lão hóa tự nhiên. Xác định đúng kiểu hình bệnh giúp tối ưu hóa phác đồ điều trị.

1.2. Mối liên hệ bệnh sinh giữa rối loạn chuyển hóa và khớp gối

Rối loạn chuyển hóa tác động tiêu cực đến hệ thống vi mạch nuôi dưỡng xương dưới sụn. Tình trạng tổn thương nội mô làm giảm lưu lượng máu và dưỡng chất nuôi dưỡng sụn khớp gối. Đồng thời, đường huyết tăng cao thúc đẩy phản ứng tạo ra các sản phẩm glycat hóa bền vững. Những phân tử này liên kết chéo với mạng lưới collagen, làm sụn mất tính đàn hồi và dễ nứt vỡ. Nồng độ lipid máu tăng cao cũng dẫn đến tích tụ chất béo độc hại ngay trong tế bào sụn. Hội chứng chuyển hóa tạo ra một vòng xoắn bệnh lý nguy hiểm. Đau khớp gối làm hạn chế khả năng vận động thể lực. Giảm vận động lại làm trầm trọng thêm các rối loạn chuyển hóa nền. Kiểm soát cả hai yếu tố là yêu cầu bắt buộc.

II. Vai trò của leptin huyết thanh trong thoái hóa khớp

Leptin là một hormone peptide quan trọng do mô mỡ sản xuất và bài tiết vào tuần hoàn. Phân tử này có nhiệm vụ điều hòa cảm giác no và cân bằng năng lượng cơ thể. Bên cạnh vai trò chuyển hóa, leptin huyết thanh còn hoạt động như một cytokine tiền viêm mạnh mẽ. Ở người thừa cân, nồng độ leptin trong máu tăng cao đột biến do hiện tượng kháng leptin. Sự gia tăng nồng độ này liên quan tuyến tính với mức độ phá hủy cấu trúc khớp gối. Leptin từ máu có thể vượt qua hàng rào bao khớp để đi vào dịch khớp. Tại ổ khớp, phân tử gắn kết với thụ thể đặc hiệu trên bề mặt tế bào sụn và màng hoạt dịch. Sự gắn kết này kích hoạt các phản ứng viêm phá hủy sụn.

2.1. Nồng độ leptin huyết thanh và leptin dịch khớp thực tế

Các bằng chứng lâm sàng chứng minh nồng độ leptin huyết thanh tỷ lệ thuận với giai đoạn thoái hóa khớp gối. Đáng chú ý, nồng độ leptin dịch khớp thường cao hơn đáng kể so với nồng độ trong máu. Hiện tượng này khẳng định mô mỡ dưới xương bánh chè và bao hoạt dịch có khả năng tự tiết leptin cục bộ. Leptin trong dịch khớp tiếp xúc trực tiếp và liên tục với bề mặt sụn khớp. Nồng độ chất này càng cao, mức độ đau khớp, cứng khớp và sưng nề càng nghiêm trọng. Xét nghiệm định lượng leptin cung cấp chỉ số sinh học quan trọng cho thực hành lâm sàng. Chỉ số này phản ánh khách quan mức độ viêm và nguy cơ tiêu hủy sụn tiến triển.

2.2. Cơ chế adipokine và viêm khớp kích hoạt phá hủy mô sụn

Mối quan hệ giữa adipokine và viêm khớp là phát hiện trọng tâm của sinh học khớp hiện đại. Leptin cùng các adipokine khác kích hoạt con đường truyền tín hiệu viêm nội bào NF-κB trong tế bào sụn. Tín hiệu này thúc đẩy tế bào sụn sản sinh ồ ạt các enzym tiêu hủy protein nền (MMP-1, MMP-3, MMP-13). Song song đó, các enzym aggrecanase cũng được kích hoạt, phá vỡ cấu trúc proteoglycan cốt lõi. Sụn khớp nhanh chóng mất nước, xơ hóa và mỏng dần. Màng hoạt dịch bị kích thích liên tục dẫn đến tình trạng phì đại và tiết dịch viêm. Leptin đóng vai trò là một tác nhân gây bệnh trực tiếp chứ không chỉ là chỉ dấu sinh học thụ động.

III. Ảnh hưởng cytokine tiền viêm IL 1β lên tổn thương sụn

Interleukin-1 beta (IL-1β) là cytokine tiền viêm giữ vai trò trung tâm trong quá trình phá hủy khớp. Chất trung gian này được giải phóng từ màng hoạt dịch bị viêm và các tế bào sụn tổn thương. Nồng độ interleukin-1 beta (IL-1β) tăng cao kích hoạt chuỗi phản ứng viêm tự duy trì trong ổ khớp gối. Phân tử ức chế mạnh mẽ quá trình tổng hợp chuỗi collagen typ II và aggrecan mới. Khả năng tự phục hồi của sụn khớp hoàn toàn bị tê liệt. Đồng thời, cytokine này kích thích quá trình tiêu hủy các thành phần cấu trúc sẵn có của chất nền. Hậu quả là sụn khớp gối bị nứt tách, mòn vẹt và dần để lộ lớp xương dưới sụn.

3.1. Hoạt tính của interleukin 1 beta IL 1β trong viêm bao hoạt dịch

Interleukin-1 beta (IL-1β) tác động trực tiếp lên tế bào màng hoạt dịch, kích thích sản sinh prostaglandin E2 và enzym COX-2. Đây là những chất trung gian gây giãn mạch, tăng tính thấm và kích hoạt các đầu mút thần kinh cảm giác đau. Người bệnh phải đối mặt với các đợt đau nhức dữ dội, khớp gối sưng nóng và hạn chế vận động rõ rệt. Màng hoạt dịch bị viêm mạn tính sẽ tăng sinh mạch máu bất thường và xơ cứng. Lượng dịch viêm tiết ra nhiều làm loãng dịch khớp sinh lý. Nồng độ acid hyaluronic trong dịch khớp sụt giảm nghiêm trọng, làm mất độ trơn nhớt tự nhiên. Khớp gối mất đi lớp đệm bảo vệ chống lại ma sát cơ học.

3.2. Tương tác giữa IL 1β và các chất trung gian gây thoái hóa

Interleukin-1 beta không hoạt động đơn lẻ mà tương tác hiệp đồng với leptin và các yếu tố hoại tử u TNF-α. Khi interleukin-1 beta (IL-1β) kết hợp cùng leptin, tốc độ phá hủy mô sụn tăng lên gấp nhiều lần. Phức hợp này kích hoạt enzym tổng hợp oxit nitric cảm ứng (iNOS), sản sinh lượng lớn nitric oxide gây độc tế bào. Tế bào sụn bị tổn thương DNA và đẩy nhanh quá trình tự hủy tế bào. Sự tương tác này còn kích thích biệt hóa tế bào hủy xương dưới sụn, hình thành các ổ khuyết xương và gai xương bệnh lý. Đánh giá nồng độ cytokine tiền viêm cùng tỷ số IL-1β trên leptin giúp tiên lượng chính xác mức độ tổn thương sụn.

IV. Tác động của chỉ số BMI và béo phì đến thoái hóa sụn

Chỉ số khối cơ thể (BMI) cao từ lâu đã được xác định là yếu tố nguy cơ hàng đầu của thoái hóa khớp. Khi trọng lượng cơ thể tăng, lực nén tác động lên khớp gối trong mỗi bước chuyển động tăng gấp nhiều lần. Áp lực cơ học quá mức lặp đi lặp lại gây tổn thương vi thể trên bề mặt sụn. Theo thời gian, các vết rạn nứt lan rộng và làm suy yếu cấu trúc sụn chịu lực. Tuy nhiên, tải trọng cơ học không phải là nguyên nhân duy nhất dẫn đến thoái hóa. Béo phì còn là một hội chứng rối loạn chuyển hóa phức tạp. Mô mỡ thừa hoạt động liên tục như một cơ quan nội tiết gây viêm toàn cơ thể.

4.1. Mối liên hệ giữa chỉ số khối cơ thể BMI và áp lực khớp

Chỉ số khối cơ thể (BMI) vượt ngưỡng chuẩn thường làm thay đổi trục chịu tải giải phẫu của chi dưới. Khớp gối dễ bị biến dạng lệch trục, phổ biến nhất là biến dạng vẹo trong hoặc vẹo ngoài. Trục chi biến đổi làm dồn nén toàn bộ áp lực cơ thể vào một khoang khớp nhất định. Diện tích tiếp xúc sụn giảm khiến áp lực trên mỗi đơn vị diện tích tăng vọt. Vùng sụn chịu áp lực cao sẽ nhanh chóng bị bào mòn và lộ xương. Kèm theo đó, người có chỉ số BMI cao thường bị suy giảm sức mạnh nhóm cơ tứ đầu đùi. Khớp gối mất đi điểm tựa cơ bắp vững chắc, khiến dây chằng và bao khớp bị kéo căng quá mức.

4.2. Béo phì và thoái hóa sụn do gánh nặng chuyển hóa mỡ

Mối liên hệ giữa béo phì và thoái hóa sụn không chỉ giới hạn ở các khớp chịu lực như khớp gối. Nhiều nghiên cứu ghi nhận tỷ lệ thoái hóa khớp ngón tay ở người béo phì cũng tăng rất cao. Điều này khẳng định vai trò mang tính quyết định của các yếu tố chuyển hóa hòa tan trong máu. Lượng mỡ dư thừa giải phóng liên tục các cytokine tiền viêm và phân tử mỡ độc hại vào tuần hoàn. Chúng theo dòng máu xâm nhập vào ổ khớp và đầu độc tế bào sụn. Tế bào sụn bị tích mỡ nội bào sẽ suy giảm chức năng và tự phân rã. Kiểm soát cân nặng chính là biện pháp loại bỏ đồng thời cả gánh nặng cơ học lẫn độc tính sinh hóa.

V. Thoái hóa khớp thể chuyển hóa và giải pháp toàn diện

Thoái hóa khớp thể chuyển hóa (metabolic OA) đòi hỏi sự thay đổi toàn diện trong chiến lược điều trị. Các giải pháp dùng thuốc giảm đau đơn thuần không thể ngăn chặn sự suy thoái của sụn. Mục tiêu điều trị hiện đại tập trung vào kiểm soát tận gốc các rối loạn chuyển hóa đi kèm. Bệnh nhân cần được quản lý song song bệnh lý cơ xương khớp và các chỉ số chuyển hóa nội khoa. Việc ổn định huyết áp, hạ lipid máu và điều hòa đường huyết là các bước can thiệp tiên quyết. Sự phối hợp đa chuyên khoa mang lại hiệu quả bảo tồn khớp tối ưu. Hướng tiếp cận này giúp duy trì chức năng vận động và nâng cao chất lượng cuộc sống lâu dài.

5.1. Giá trị chẩn đoán sớm qua các chỉ số sinh học huyết tương

Định lượng nồng độ leptin huyết thanh và interleukin-1 beta (IL-1β) mang lại giá trị tiên lượng vượt trội trong lâm sàng. Các chỉ dấu sinh học này phản ánh hoạt độ viêm ngay từ giai đoạn vi thể trước khi có biến đổi trên X-quang. Chỉ số leptin huyết thanh cao cảnh báo nguy cơ tiến triển thoái hóa khớp gối nhanh và nặng. Việc theo dõi nồng độ cytokine tiền viêm giúp đánh giá độ nhạy của khớp với các can thiệp điều trị. Kết hợp xét nghiệm sinh hóa máu với chẩn đoán hình ảnh giúp thiết lập chẩn đoán sớm và chính xác. Đây là tiền đề khoa học vững chắc để bác sĩ áp dụng các biện pháp bảo tồn khớp kịp thời.

5.2. Chiến lược kiểm soát hội chứng chuyển hóa để bảo vệ khớp

Kiểm soát hội chứng chuyển hóa là giải pháp cốt lõi để ngăn chặn béo phì và thoái hóa sụn. Chế độ dinh dưỡng giảm đường tinh chế và hạn chế chất béo bão hòa giúp hạ nồng độ leptin trong máu. Việc giảm chỉ số khối cơ thể (BMI) từ 5 đến 10% mang lại hiệu quả giảm đau khớp rõ rệt. Tập luyện thể dục thể thao phù hợp giúp tăng cường cơ lực và kích thích tiết dịch khớp bôi trơn. Sử dụng các nhóm thuốc kiểm soát chuyển hóa hỗ trợ giảm tình trạng adipokine và viêm khớp một cách bền vững. Quản lý toàn diện các yếu tố nguy cơ là chiến lược bảo vệ cấu trúc khớp gối lâu dài.

Mục lục chi tiết luận án

Trang phụ bìa
Lời cảm ơn
Lời cam đoan
Danh mục chữ viết tắt trong luận án
Danh mục các bảng
Danh mục các biểu đồ
Danh mục các sơ đồ
Danh mục các hình
ĐẶT VẤN ĐỀ
1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
1.1. ĐẠI CƯƠNG VỀ BỆNH THOÁI HÓA KHỚP
1.1.1. Tiêu chuẩn chẩn đoán thoái hóa khớp gối
1.1.2. Quan điểm mới trong cơ chế bệnh sinh của thoái hóa khớp
1.2. HỘI CHỨNG CHUYỂN HÓA
1.2.1. Tiêu chuẩn chẩn đoán hội chứng chuyển hóa
1.2.2. Bệnh nguyên, yếu tố thuận lợi, sinh lý bệnh của hội chứng chuyển hóa
1.2.3. Vai trò của leptin trong hội chứng chuyển hóa
1.3. LIÊN QUAN GIỮA HỘI CHỨNG CHUYỂN HÓA VÀ THOÁI HÓA KHỚP
1.3.1. Béo phì và thoái hóa khớp
1.3.2. Đường huyết, kháng insulin và thoái hóa khớp
1.3.3. Lipid máu và thoái hóa khớp
1.3.4. Tăng huyết áp và thoái hóa khớp
1.4. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU HỘI CHỨNG CHUYỂN HÓA, LEPTIN, IL-1β Ở BỆNH NHÂN THOÁI HÓA KHỚP GỐI
1.4.1. Nghiên cứu hội chứng chuyển hóa và thoái hóa khớp
1.4.2. Nghiên cứu leptin và thoái hóa khớp
1.4.3. Nghiên cứu leptin, hội chứng chuyển hóa và thoái hóa khớp
1.4.4. Nghiên cứu IL-1β và thoái hóa khớp
1.4.5. Tình hình nghiên cứu hội chứng chuyển hóa, leptin, IL-1β và thoái hóa khớp gối tại Việt Nam và trong năm năm gần đây
2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
2.1. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
2.1.1. Thiết kế nghiên cứu
2.1.2. Cỡ mẫu nghiên cứu
2.1.3. Các bước tiến hành nghiên cứu
2.1.4. Các chỉ tiêu nghiên cứu và tiêu chuẩn sử dụng
2.2. Đạo đức nghiên cứu
2.3. PHÂN TÍCH VÀ XỬ LỬY SỐ LIỆU
3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
3.1. ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA CÁC NHÓM NGHIÊN CỨU
3.2. TỈ LỆ HỘI CHỨNG CHUYỂN HÓA VÀ MỐI LIÊN QUAN VỚI CÁC GIAI ĐOẠN THOÁI HÓA KHỚP GỐI NGUYÊN PHÁT
3.2.1. Tỉ lệ hội chứng chuyển hoá
3.2.2. Mối liên quan giữa hội chứng chuyển hóa với giai đoạn thoái hóa khớp gối
3.3. NỒNG ĐỘ LEPTIN VÀ IL-1β HUYẾT TƯƠNG
3.3.1. So sánh một số đặc điểm giữa các nhóm nghiên cứu
3.3.2. Nồng độ leptin, IL-1β huyết tương và tỉ số IL-1β/leptin trong bệnh thoái hóa khớp gối nguyên phát, so sánh với nhóm chứng
3.3.3. Liên quan giữa nồng độ leptin, IL-1β huyết tương, IL-1β/leptin với một số chỉ số lâm sàng, cận lâm sàng ở bệnh nhân thoái hóa khớp gối nguyên phát
4. CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN
4.1. ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA NHÓM BỆNH NHÂN THOÁI HÓA KHỚP GỐI
4.1.1. Các đặc điểm nhân trắc
4.1.2. Triệu chứng lâm sàng, cận lâm sàng
4.2. HỘI CHỨNG CHUYỂN HÓA VÀ MỐI LIÊN QUAN VỚI CÁC GIAI ĐOẠN THOÁI HÓA KHỚP GỐI NGUYÊN PHÁT
4.2.1. Tỉ lệ hội chứng chuyển hóa trong bệnh thoái hóa khớp gối
4.2.2. Liên quan giữa béo phì và thoái hóa khớp gối
4.2.3. Liên quan giữa tăng huyết áp và thoái hóa khớp gối
4.2.4. Liên quan giữa đường huyết, kháng insulin và thoái hóa khớp gối
4.2.5. Liên quan giữa rối loạn lipid và thoái hóa khớp gối
4.3. NỒNG ĐỘ LEPTIN, IL-1β HUYẾT TƯƠNG VÀ TỈ SỐ IL-1β/LEPTIN
4.3.1. So sánh một số đặc điểm giữa nhóm bệnh, nhóm bệnh*, nhóm chứng
4.3.2. Nồng độ leptin huyết tương trong bệnh thoái hóa khớp gối
4.3.3. Nồng độ IL-1β huyết tương trong bệnh thoái hóa khớp gối
NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
TÀI LIỆU THAM KHẢO
PHỤ LỤC
Xem trước tài liệu
Tải đầy đủ để xem toàn bộ nội dung
Luận án tiến sĩ nghiên cứu hội chứng chuyển hóa và nồng độ leptin il 1β huyết tương ở bệnh nhân thoái hóa khớp gối nguyên phát

Tải xuống file đầy đủ để xem toàn bộ nội dung

Tải đầy đủ (68 trang)

Trích đoạn nội dung luận án

Tải xuống để đọc toàn bộ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ QUỐC PHÒNG HỌC VIỆN QUÂN Y ---  --- NGUYỄN THỊ THANH MAI NGHIÊN CỨU HỘI CHỨNG CHUYỂN HÓA, NỒNG ĐỘ LEPTIN, IL-1β HUYẾT TƯƠNG Ở BỆNH NHÂN THOÁI HÓA KHỚP GỐI NGUYÊN PHÁT LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC HÀ NỘI - 2019 luan an BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ QUỐC PHÒNG HỌC VIỆN QUÂN Y ---  --- NGUYỄN THỊ THANH MAI NGHIÊN CỨU HỘI CHỨNG CHUYỂN HÓA, NỒNG ĐỘ LEPTIN, IL-1β HUYẾT TƯƠNG Ở BỆNH NHÂN THOÁI HÓA KHỚP GỐI NGUYÊN PHÁT Chuyên : Nội khoa ngành Mã số : 9 72 01 07 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. Đào Hùng Hạnh HÀ NỘI - 2019 luan an LỜI CẢM ƠN Luận án này được hoàn thành với rất nhiều sự giúp đỡ to lớn, sự chỉ dạy tận tình của quí Thầy Cô Học viện Quân y, trường Đại học Y Hà Nội và Bệnh viện Bạch Mai. Tôi xin chân thành bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến: Đảng ủy, Ban Giám đốc, Phòng Đào tạo sau đại học, Bộ môn Khớp - Nội Tiết, Bộ môn Sinh lý bệnh Học viện Quân y là các cơ sở đào tạo đã tạo mọi điều kiện giúp đỡ để tôi hoàn thành luận án này. Tôi xin chân thành bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến: Đảng ủy, Ban Giám đốc, Khoa Khám chữa bệnh theo yêu cầu Bệnh viện Bạch Mai là đơn vị công tác đã cho phép, động viên, giúp đỡ và tạo điều kiện tốt nhất cho tôi học tập.

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc nhất đến: PGS. Đỗ Trung Quân - Trưởng khoa Khám chữa bệnh theo yêu cầu Bệnh viện Bạch Mai - Giảng viên cao cấp trường Đại học Y Hà Nội và PGS. Đào Hùng Hạnh - Phó trưởng khoa Khám chữa bệnh theo yêu cầu Bệnh viện Bạch Mai là những người thầy đã dày công hướng dẫn, truyền dạy cho tôi nhiều kinh nghiệm quí báu trong nghiên cứu khoa học và thực hành lâm sàng. Tôi trân trọng gửi lời cảm ơn đến: GS.

Nguyễn Lĩnh Toàn, Trưởng phòng Đào tạo sau đại học. Đoàn Văn Đệ, nguyên chủ nhiệm bộ môn; PGS. Nguyễn Thị Phi Nga chủ nhiệm bộ môn; PGS. Nguyễn Minh Núi phó chủ nhiệm bộ môn; PGS.

Nguyễn Ngọc Châu phó chủ nhiệm bộ môn Khớp - Nội Tiết, Học viện Quân y cùng toàn thể quí Thầy, Cô trong các Hội đồng chấm và phản biện, đã dành nhiều thời gian và công sức, tận tình góp ý giúp tôi hoàn thiện bản luận án này. luan an Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành tới TS. Bùi Tuấn Anh trưởng khoa Hóa sinh Bệnh viện Bạch Mai, TS. Bùi Hải Bình, TS.

Hoàng Văn Dũng, TS. Nguyễn Huy Thông, TS. Hoàng Trung Dũng, nghiên cứu sinh Ngô Thu Hằng cùng nhiều quí đồng nghiệp đã trực tiếp giúp đỡ tôi thực hiện luận án. Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới tập thể người bệnh đã đồng ý tham gia, các bác chính là động lực thôi thúc tôi thực hiện nghiên cứu này.

Cuối cùng, tôi xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới cha mẹ cùng chồng và các con là những người luôn động viên, cổ vũ tôi, là động lực thúc đẩy tôi trong suốt chặng đường dài vừa qua. Hà Nội, ngày 02 tháng 12 năm 2019 Nguyễn Thị Thanh Mai luan an LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi với sự hướng dẫn khoa học của tập thể cán bộ hướng dẫn. Các kết quả nêu trong luận án là trung thực và được công bố một phần trong các bài báo khoa học. Luận án chưa từng được công bố.

Nếu có điều gì sai, tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm. Tác giả Nguyễn Thị Thanh Mai luan an MỤC LỤC Trang phụ bìa Lời cảm ơn Lời cam đoan Mục lục Danh mục chữ viết tắt trong luận án Danh mục các bảng Danh mục các biểu đồ Danh mục các sơ đồ Danh mục các hình ĐẶT VẤN ĐỀ.1 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU. ĐẠI CƯƠNG VỀ BỆNH THOÁI HÓA KHỚP. Tiêu chuẩn chẩn đoán thoái hóa khớp gối.

Quan điểm mới trong cơ chế bệnh sinh của thoái hóa khớp. HỘI CHỨNG CHUYỂN HÓA. Tiêu chuẩn chẩn đoán hội chứng chuyển hóa. Bệnh nguyên, yếu tố thuận lợi, sinh lý bệnh của hội chứng chuyển hóa.

Vai trò của leptin trong hội chứng chuyển hóa. LIÊN QUAN GIỮA HỘI CHỨNG CHUYỂN HÓA VÀ THOÁI HÓA KHỚP. Béo phì và thoái hóa khớp. Đường huyết, kháng insulin và thoái hóa khớp.

Lipid máu và thoái hóa khớp. Tăng huyết áp và thoái hóa khớp. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU HỘI CHỨNG CHUYỂN HÓA, LEPTIN, IL-1β Ở BỆNH NHÂN THOÁI HÓA KHỚP GỐI. Nghiên cứu hội chứng chuyển hóa và thoái hóa khớp.

Nghiên cứu leptin và thoái hóa khớp. Nghiên cứu leptin, hội chứng chuyển hóa và thoái hóa khớp. Nghiên cứu IL-1β và thoái hóa khớp. Tình hình nghiên cứu hội chứng chuyển hóa, leptin, IL-1β và thoái hóa khớp gối tại Việt Nam và trong năm năm gần đây.36 CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Thiết kế nghiên cứu. Cỡ mẫu nghiên cứu. Các bước tiến hành nghiên cứu.

Các chỉ tiêu nghiên cứu và tiêu chuẩn sử dụng. Đạo đức nghiên cứu. PHÂN TÍCH VÀ XỬ LÝ SỐ LIỆU.65 CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA CÁC NHÓM NGHIÊN CỨU.

TỈ LỆ HỘI CHỨNG CHUYỂN HÓA VÀ MỐI LIÊN QUAN VỚI CÁC GIAI ĐOẠN THOÁI HÓA KHỚP GỐI NGUYÊN PHÁT. Tỉ lệ hội chứng chuyển hoá. Mối liên quan giữa hội chứng chuyển hóa với giai đoạn thoái hóa khớp gối. NỒNG ĐỘ LEPTIN VÀ IL-1β HUYẾT TƯƠNG.

So sánh một số đặc điểm giữa các nhóm nghiên cứu. Nồng độ leptin, IL-1β huyết tương và tỉ số IL-1β/leptin trong bệnh thoái hóa khớp gối nguyên phát, so sánh với nhóm chứng. Liên quan giữa nồng độ leptin, IL-1β huyết tương, IL-1β/leptin với một số chỉ số lâm sàng, cận lâm sàng ở bệnh nhân thoái hóa khớp gối nguyên phát.87 luan an CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN. ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA NHÓM BỆNH NHÂN THOÁI HÓA KHỚP GỐI.

Các đặc điểm nhân trắc. Triệu chứng lâm sàng, cận lâm sàng. HỘI CHỨNG CHUYỂN HÓA VÀ MỐI LIÊN QUAN VỚI CÁC GIAI ĐOẠN THOÁI HÓA KHỚP GỐI NGUYÊN PHÁT. Tỉ lệ hội chứng chuyển hóa trong bệnh thoái hóa khớp gối.

Liên quan giữa béo phì và thoái hóa khớp gối. Liên quan giữa tăng huyết áp và thoái hóa khớp gối. Liên quan giữa đường huyết, kháng insulin và thoái hóa khớp gối. Liên quan giữa rối loạn lipid và thoái hóa khớp gối.

NỒNG ĐỘ LEPTIN, IL-1β HUYẾT TƯƠNG VÀ TỈ SỐ IL-1β/LEPTIN. So sánh một số đặc điểm giữa nhóm bệnh, nhóm bệnh*, nhóm chứng. Nồng độ leptin huyết tương trong bệnh thoái hóa khớp gối. Nồng độ IL-1β huyết tương trong bệnh thoái hóa khớp gối.135 NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA ĐỀ TÀI LUẬN ÁN DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI LUẬN ÁN TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC luan an DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN ÁN TT Phần viết tắt Phần viết đầy đủ 1.

ADAMTS A Disintegrin And Metalloproteinase with Thrombospondin motif 2. AGEs Advanced glycation end products (Sản phẩm glycat hóa bền vững) 3. BMI Body Mass Index (Chỉ số khối cơ thể) 4. cs Cộng sự 5.

CRP C-reactive protein (Protein C phản ứng) 6. ELISA Enzyme-linked Immunosorbent assay (Phương pháp miễn dịch hấp thụ liên kết enzyme) 8. FFA Free fatty acid (acid béo tự do) 9. HATT Huyết áp tâm thu 10.

HATTr Huyết áp tâm trương 11. HCCH Hội chứng chuyển hóa 12. HDL-C High Density Lipoprotein - Cholesterol (Cholesterol tỉ trọng cao) 13. HOMA-IR Homeostatic model assessment - insulin resistance (Chỉ số kháng insulin) 14.

IDF International Diabetes Federation (Liên đoàn đái tháo đường quốc tế) 15. LDL-C Low Density Lipoprotein - Cholesterol (Cholesterol tỉ trọng thấp) 17. MMP Matrix Metalloproteinase 18. NCEP National Cholesterol Education Program (Chương trình giáo dục quốc gia về cholesterol) 19.

NHANES National Health and Nutrition Examination Survey (Khảo sát sức khỏe và dinh dưỡng quốc gia) 20. NO Nitric Oxide 21. ROS Reactive oxigen species (Các chủng oxy phản ứng) 22. THA Tăng huyết áp luan an TT Phần viết tắt Phần viết đầy đủ 23.

THK Thoái hóa khớp 24. TNF Tumor Necrosis Factor (Yếu tố hoại tử u) 25. VAS Visual Analog Scale (Thang cường độ đau được đánh giá bằng mắt thường) 26. WOMAC The Western Ontario and McMaster Universities Arthritis Index (Thang điểm WOMAC) 27.

XQ X quang luan an DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng Tên bảng Trang 3. Tuổi, giới, BMI nhóm bệnh nhân thoái hóa khớp. Phân bố bệnh nhân theo số khớp gối bị thoái hoá. Phân bố bệnh nhân theo thời gian phát hiện thoái hóa khớp.

Các triệu chứng cơ năng, thực thể thoái hóa khớp gối. Điểm VAS, điểm WOMAC theo từng bên khớp gối. Đặc điểm phân bố tuổi, chỉ số nhân trắc, xét nghiệm theo giới. Phân bố giai đoạn x quang của các bệnh nhân thoái hóa khớp.

Tỉ lệ hội chứng chuyển hóa và từng thành phần theo giới. Tỉ lệ hội chứng chuyển hóa theo giới và béo phì. Tỉ lệ thoái hóa khớp gối hai bên theo hội chứng chuyển hóa, béo phì. So sánh một số tiêu chí giữa mắc hội chứng chuyển hóa hoặc không.

Phân bố hội chứng chuyển hóa và các thành phần theo giai đoạn thoái hóa khớp gối. Phân bố thành phần hội chứng chuyển hóa theo giai đoạn sớm, muộn. Đặc điểm của nhóm chứng. So sánh nhóm bệnh, nhóm bệnh* và nhóm chứng.

Nồng độ leptin, IL-1β huyết tương và tỉ số IL-1β/leptin theo giới trong nhóm bệnh*. Nồng độ leptin, IL-1β huyết tương và tỉ số IL-1β/leptin theo béo phì trong nhóm bệnh*. Nồng độ leptin, IL-1β huyết tương và tỉ số IL-1β/leptin theo hội chứng chuyển hóa trong nhóm bệnh*. Nồng độ leptin, IL-1β huyết tương trong nhóm bệnh*theo giới, hội chứng chuyển hóa.83 Bảng Tên bảng Trang luan an 3.

Nồng độ leptin, IL-1β huyết tương trong nhóm bệnh* theo giới và tình trạng béo phì. Nồng độ leptin, IL-1β huyết tương và tỉ số IL-1β/leptin của nhóm chứng theo giới. So sánh nồng độ leptin, IL-1β huyết tương và tỉ số IL-1β/leptin giữa nhóm bệnh* và nhóm chứng. So sánh nồng độ leptin, IL-1β huyết tương và tỉ số IL-1β/leptin giữa nhóm chứng và thoái hóa khớp mắc hội chứng chuyển hóa hoặc không.

Tương quan giữa nồng độ leptin với các thành phần hội chứng chuyển hóa và một số chỉ tiêu khác. Phương trình hồi qui đa biến giữa leptin và biến độc lập, nhóm nữ. Tương quan giữa nồng độ IL-1β huyết tương và tỉ số IL-1β/leptin với chỉ số viêm CRP và một số chỉ số khác. So sánh nồng độ leptin, IL-1β theo giai đoạn x quang và số tiêu chuẩn hội chứng chuyển hóa trong nhóm bệnh*.

So sánh nồng độ leptin, IL-1β, theo phân nhóm tuổi, nhóm BMI, nhóm số khớp thoái hóa, nhóm thời gian mắc bệnh của nhóm bệnh*. Tỉ lệ một số chỉ số theo phân mức leptin. Tỉ lệ một số chỉ số theo phân mức IL-1β. So sánh điểm VAS, WOMAC trung bình theo mức leptin, IL-1β.

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ

Trích dẫn luận án này

Nguyễn Thị Thanh Mai (2019). Hội chứng chuyển hóa, leptin, IL-1β ở bệnh nhân thoái hóa khớp gối [Luận án tiến sĩ, Học viện Quân y]. LuanAn.net. https://luanan.net/y-hoc/1-huyet-tuong-o-benh-nhan-thoai-hoa-khop-goi-nguyen-phat

Câu hỏi thường gặp

Luận án "Hội chứng chuyển hóa, leptin, IL-1β ở bệnh nhân thoái hóa khớp gối" nghiên cứu về vấn đề gì?

Luận án tiến sĩ nghiên cứu mối liên quan giữa hội chứng chuyển hóa và nồng độ leptin, IL-1β huyết tương ở bệnh nhân thoái hóa khớp gối nguyên phát.

Luận án "Hội chứng chuyển hóa, leptin, IL-1β ở bệnh nhân thoái hóa khớp gối" được bảo vệ tại trường nào?

Luận án này được bảo vệ tại Học viện Quân y. Năm bảo vệ: 2019.

Luận án "Hội chứng chuyển hóa, leptin, IL-1β ở bệnh nhân thoái hóa khớp gối" thuộc chuyên ngành gì?

Luận án "Hội chứng chuyển hóa, leptin, IL-1β ở bệnh nhân thoái hóa khớp gối" thuộc chuyên ngành Nội khoa. Danh mục: Y Học.

Luận án "Hội chứng chuyển hóa, leptin, IL-1β ở bệnh nhân thoái hóa khớp gối" có bao nhiêu trang?

Luận án "Hội chứng chuyển hóa, leptin, IL-1β ở bệnh nhân thoái hóa khớp gối" có 68 trang. Bạn có thể xem trước một phần tài liệu ngay trên trang web trước khi tải về.

Cách tải luận án "Hội chứng chuyển hóa, leptin, IL-1β ở bệnh nhân thoái hóa khớp gối" về máy như thế nào?

Để tải luận án về máy, bạn nhấn nút "Tải xuống ngay" trên trang này, sau đó hoàn tất thanh toán phí lưu trữ. File sẽ được tải xuống ngay sau khi thanh toán thành công. Hỗ trợ qua Zalo: 0559 297 239.

Luận án liên quan

Chia sẻ tài liệu: Facebook Twitter