Luận án: Quản lý hoạt động xuất bản tại TP.HCM trong bối cảnh hội nhập quốc tế

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ VĂN HÓA, THỂ THAO VÀ DU LỊCH VIỆN VĂN HÓA NGHỆ THUẬT QUỐC GIA VIỆT NAM Thái Thu Hoài QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG XUẤT BẢN TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP QUỐC TẾ LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN LÝ VĂN HÓA Hà Nội - 2023 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ VĂN HÓA, THỂ THAO VÀ DU LỊCH VIỆN VĂN HÓA NGHỆ THUẬT QUỐC GIA VIỆT NAM Thái Thu Hoài QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG XUẤT BẢN TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP QUỐC TẾ Ngành: Quản lý văn hóa Mã số: 9229042 LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN LÝ VĂN HÓA NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC PGS. PHẠM THỊ THANH TÂM Hà Nội - 2023 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan bản luận án tiến sĩ Quản lý hoạt động xuất bản tại Thành phố Hồ Chí Minh trong bối cảnh hội nhập quốc tế là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi dưới sự hướng dẫn của người hướng dẫn khoa học. Mọi tài liệu, số liệu trích dẫn, tham khảo đều trích nguồn rõ ràng, đúng quy định. Tôi xin chịu trách nhiệm về lời cam đoan này.

Tác giả luận án Thái Thu Hoài ii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN .i DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT .iv DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ, BẢNG. TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KHÁI QUÁT VỀ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH. Tổng quan tình hình nghiên cứu. Các công trình nghiên cứu liên quan đến hoạt động xuất bản và quản lý hoạt động xuất bản nói chung.

Các công trình nghiên cứu về quản lý hoạt động xuất bản tại Thành phố Hồ Chí Minh trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Đánh giá chung về tình hình nghiên cứu và những vấn đề đặt ra cho nghiên cứu quản lý hoạt động xuất bản tại Thành phố Hồ Chí Minh trong bối cảnh hội nhập. Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động xuất bản tại Thành phố Hồ Chí Minh trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Một số khái niệm.

Lý thuyết vận dụng trong luận án. Nội dung quản lý hoạt động xuất bản. Khái quát về Thành phố Hồ Chí Minh. Đặc điểm kinh tế - xã hội, cộng đồng dân cư tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Nhu cầu hưởng thụ văn hoá và xuất bản phẩm của người dân Thành phố Hồ Chí Minh. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động xuất bản tại Thành phố Hồ Chí Minh. Đặc điểm của bối cảnh hội nhập quốc tế trong quản lý hoạt động xuất bản ở Thành phố Hồ Chí Minh. Tác động của xu hướng hội nhập quốc tế đến quản lý hoạt động xuất bản tại Thành phố Hồ Chí Minh.

THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG XUẤT BẢN TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRONG BỐI CẢNH HỘI NHẬP QUỐC TẾ. Chủ thể quản lý và cơ chế phối hợp quản lý hoạt động xuất bản tại Thành phố Hồ Chí Minh trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Chủ thể quản lý hoạt động xuất bản tại Thành phố Hồ Chí Minh trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Cơ chế phối hợp và thực hiện.

Tình hình hoạt động xuất bản tại Thành phố Hồ Chí Minh trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Thực trạng quản lý hoạt động xuất bản ở Thành phố Hồ Chí Minh trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Xây dựng, ban hành hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và các văn bản liên quan. Tổ chức thực hiện chiến lược, qui hoạch, kế hoạch, chính sách phát triển hoạt động xuất bản.

Tổ chức bộ máy, nguồn nhân lực và đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ về hoạt động xuất bản và quản lý hoạt động xuất bản. Thanh tra, kiểm tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý vi phạm pháp luật trong hoạt động xuất bản. Công tác nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ thông tin và hợp tác quốc tế trong hoạt động xuất bản. Đánh giá chung về quản lý hoạt động xuất bản tại Thành phố Hồ Chí Minh trong bối cảnh hội nhập.

Thành tựu và nguyên nhân. Hạn chế và nguyên nhân. GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG XUẤT BẢN TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH. Kinh nghiệm quốc tế về quản lý hoạt động xuất bản và vận dụng cho quản lý hoạt động xuất bản ở Thành phố Hồ Chí Minh.

Kinh nghiệm quốc tế về quản lý hoạt động xuất bản. Những kinh nghiệm vận dụng cho quản lý hoạt động xuất bản ở Thành phố Hồ Chí Minh. Các căn cứ đề xuất giải pháp. Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về quản lý nhà nước đối với hoạt động xuất bản.

Phương hướng, nhiệm vụ công tác văn hóa nói chung và hoạt động xuất bản nói riêng của Thành phố Hồ Chí Minh. Dự báo xu hướng phát triển hoạt động xuất bản tại Thành phố Hồ Chí Minh. Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động xuất bản tại Thành phố Hồ Chí Minh trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Nhóm giải pháp về công tác xây dựng và ban hành hệ thống văn bản qui phạm pháp luật liên quan đến hoạt động xuất bản.

Nhóm giải pháp về tổ chức thực hiện chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chính sách phát triển hoạt động xuất bản. Nhóm giải pháp về phương thức tổ chức hệ thống quản lý. Nhóm giải pháp về truyền thông, nâng cao nhận thức. Nhóm giải pháp về xây dựng và tăng cường nguồn lực cho hệ thống quản lý143 3.

Nhóm giải pháp về công tác giám sát, thanh tra, kiểm tra hoạt động xuất bản 147 3. Nhóm giải pháp về hội nhập quốc tế .155 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ .158 TÀI LIỆU THAM KHẢO .167 iv DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Chữ viết đầy đủ CSVN Cộng sản Việt Nam GS Giáo sư HNQT Hội nhập quốc tế HĐXB Hoạt động xuất bản NCS Nghiên cứu sinh Nxb Nhà xuất bản PGS Phó giáo sư PH Phát hành QLNN Quản lý nhà nước QTDN Quản trị doanh nghiệp Stt. Số thứ tự tr. trang TS Tiến sĩ TTTT Thông tin và Truyền thông Tp.HCM Thành phố Hồ Chí Minh VHTTDL Văn hóa, Thể thao và Du lịch XBIPH Xuất bản, In, Phát hành XB Xuất bản XBP Xuất bản phẩm VN Việt Nam v DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ, BẢNG Sơ đồ 1.

Khung phân tích của luận án. Các đơn vị phối hợp quản lý hoạt động xuất bản toàn quốc. Các đơn vị phối hợp quản lý hoạt động xuất bản tại Tp. Thống kê tần suất điều tra và kết quả xử lý.

Lý do lựa chọn đề tài Xuất bản là một lĩnh vực có tính đặc thù, vừa liên quan đến chính trị - văn hóa - tư tưởng, vừa liên quan đến kinh tế. HĐXB có vai trò quan trọng trong việc truyền bá, giới thiệu kiến thức, giá trị văn hóa dân tộc và tinh hoa văn hóa nhân loại, đáp ứng nhu cầu của Nhân dân, góp phần vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Bên cạnh mặt tích cực thì HĐXB cũng còn tồn tại những hạn chế, đòi hỏi phải có phương thức quản lý phù hợp để nâng cao hiệu quả HĐXB và kiểm soát chặt chẽ để hạn chế những tiêu cực. Trong thời gian qua, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương và chính sách quản lý HĐXB trong cả nước, nhằm định hướng, điều chỉnh HĐXB nước ta theo đúng khuôn khổ pháp luật, phát triển vững chắc, toàn diện.

Trên cơ sở nền tảng chính sách và hành lang pháp lý của Nhà nước, HĐXB ở Tp.HCM đã không ngừng nâng cao năng lực QLNN để xây dựng một hệ thống quản lý tiên tiến và hiện đại. Đặc biệt, sau gần 20 năm thực hiện Chỉ thị 42-CT/TW của Ban Bí thư, hơn 10 năm thực hiện Luật Xuất bản 2012, HĐXB đã có những bước phát triển mạnh mẽ, duy trì được sự ổn định chung, trong đó một số lĩnh vực còn có sự bứt phá, khối lượng XBP tăng mạnh, cơ cấu, thể loại ấn bản phẩm ngày càng phong phú, đa dạng với chất lượng XBP tốt, đáp ứng nhu cầu XBP ngày càng cao của xã hội. Trong HĐXB, Tp.HCM cùng với Tp. Hà Nội là 2 trung tâm tiếp nhận các xu hướng văn hóa thế giới lan tỏa vào Việt Nam, trong đó HĐXB ở Tp.HCM trong những năm qua đã đưa thành phố này thành địa phương dẫn đầu cả nước trong cả 3 lĩnh vực của HĐXB là XBIPH XBP.HCM đứng đầu toàn quốc về mức độ gia tăng HNQT, mang lại những thành quả to lớn trong việc tiếp thu và truyền bá tri thức nhân loại, phổ biến hình ảnh VN ra nước ngoài, hạn chế những tiêu cực nảy sinh trong xu thế toàn cầu hóa, góp phần thúc đẩy quá trình hội nhập và phát triển.

Trước sự tác động của cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0 và bối cảnh hội nhập, tại Tp.HCM đã xuất hiện nhiều hình thức XB có tác động sâu rộng đến mọi mặt đời sống xã hội. Trong HĐXB ở Thành phố, các xu hướng mới đang tác động mạnh đến 2 cách thức tổ chức của HĐXB. Sự cạnh tranh giữa các loại hình XB hiện đại với các loại hình truyền thống đã tạo điều kiện mới cho HĐXB có nhiều cơ hội phát triển. Bên cạnh những mặt đạt được của quản lý HĐXB tại Tp.HCM trong bối cảnh HNQT thì vẫn còn tồn tại không ít những khó khăn, thách thức và hạn chế: Giữa mục tiêu chung của quản lý HĐXB với những mục tiêu cụ thể của các tổ chức và doanh nghiệp HĐXB còn chưa thực sự tương thích với nhau và chưa thực sự có hiệu quả quản lý cao trong bối cảnh hội nhập.

Những xu hướng chính trị và xu hướng văn hóa khác nhau theo con đường hội nhập đã mang lại cho HĐXB những phương thức hoạt động mới, sản phẩm tinh hoa của thế giới, nhưng trong số đó cũng không tránh khỏi những phương thức tổ chức quản lý HĐXB lạc hậu, từ đó có những sản phẩm không phù hợp với truyền thống văn hóa, có ảnh hưởng ít nhiều đến công cuộc xây dựng và phát triển đất nước. Trong khi đó, quản lý HĐXB của đất nước có những vấn đề chưa thực sự đáp ứng được đòi hỏi của bối cảnh HNQT, đó là công tác quản lý, điều hành hiện nay cho thấy sự chồng chéo, tồn tại những lỗ hổng trong quản lý; cơ chế phối hợp giữa các cơ quan quản lý vĩ mô và giữa các thành tố trong dây chuyền HĐXB chưa thực sự hiệu quả v. Những vấn đề này tạo ra nhiều bức xúc, khó giải quyết, đặc biệt mỗi khi có sự vụ vi phạm xảy ra.