Luận án tiến sĩ báo chí: Tội phạm và tính nhân văn của báo chí - Đặng Thị Huyền

Đặng Thị Huyền BAO CHÍ VE TOI PHAM VA VAN DE TINH NHAN VAN CUA BAO CHI LUẬN AN TIEN SĨ BAO CHÍ Hà Nội, 2021 Đặng Thị Huyền BAO CHÍ VE TOI PHAM VA VAN DE TINH NHAN VAN CUA BAO CHI Chuyén nganh: Bao chi hoc Mã số: 62 32 01 01 LUẬN ÁN TIEN SĨ BAO CHÍ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. Đặng Thị Thu Hương XÁC NHẬN NCS ĐÃ CHỈNH SỬA THEO QUYÉT NGHỊ CUA HỘI DONG ĐÁNH GIÁ LUẬN AN Chủ tịch hội đồng đánh giá Người hướng dẫn khoa học Luận án Tiên sĩ PGS. Nguyễn Thế Kỷ PGS. Đặng Thị Thu Hương Hà Nội, 2021 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu thực tế của cá nhân tôi, được thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS.

Đặng Thị Thu Hương. Trong luận án, những thông tin tham khảo từ những công trình nghiên cứu khác đã được tôi chú thích rõ nguồn. Các số liệu, những kết luận nghiên cứu được trình bày trong luận án này là trung thực và chưa từng được công bố dưới bat cứ hình thức nào. Tôi xin chịu trách nhiệm về công trình nghiên cứu của mình.

Hà Nội, ngày tháng năm 2021 Nghiên cứu sinh Đặng Thị Huyền LỜI CÁM ƠN Tôi xin trân trọng cảm ơn Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội đã tạo điều kiện tốt nhất để tôi thực hiện nghiên cứu luận án này. Tôi xin được trân trọng cảm ơn Ban lãnh đạo Viện đảo tạo Báo chí và Truyền thông, các giảng viên, chuyên viên của Viện đã luôn tận tình hỗ trợ, giúp đỡ tôi hoàn thành công việc học tập, nghiên cứu. Đặc biệt, tan đáy long, tôi xin được bay tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS.TS Đặng Thị Thu Hương, người trực tiếp hướng dẫn, đồng hành cùng tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Tôi xin được trân trọng cảm ơn các đồng nghiệp là các nhà báo thuộc các tờ báo trong diện khảo sát của luận án, các nhà báo trong lĩnh vực nội chính; các nhà khoa học, các chuyên gia trong lĩnh vực báo chí, truyền thông, pháp luật đã trả lời phỏng van sâu và giúp đỡ, tư van cho tôi nhiều nội dung bổ ích.

Tôi xin chân thành cảm ơn đông đảo công chúng đã nhiệt tình trả lời phiếu hỏi, giúp tôi có được những đữ liệu quan trọng dé phân tích trong luận án này. Tôi vô cùng biết ơn gia đình, những người thân yêu đã luôn ủng hộ, chia sẻ, động viên, tiếp thêm nhiều động lực dé tôi cố gang. Tác giả luận án Đặng Thị Huyền MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN LỜI CẢM ƠN MUC LỤC. HH 0000009000000 0 1 DANH MỤC CÁC TU VIET TẮTT.5- << s2 s2 s2 se s se s£ssessesseszsezsesse 5 DANH MỤC BANG, BIEU ĐÔ.5- 5° 2s se ssssvsserserserssrsserserssrssrse 6 MỞ ĐẦUU.

Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu .----¿-¿©¿+2+++cx+2xx+zx+szxesrxere 7 2. Mục đích và nhiệm vụ nghiÊn CỨU. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Phương pháp nghiÊn CỨU.

- --- 5 5 + +19 nh nh ngàng rệt 12 5. Giả thuyết nghiên cứu. Điểm mới của luận án. Đóng góp của luận á1.- --- + + k 1n nh nh nu HH Hà Hành 15 8.

Kết cấu của ii 0a 15 Chương 1. TONG QUAN TINH HÌNH NGHIÊN CỨU. Các công trình nghiên cứu trong TƯỚC. Nghiên cứu về vai trò, chức năng và nguyên tắc của báo Chi.

Nghiên cứu về đạo đức. và tinh nhân văn của báo chí. Nghiên cứu nghiệp vụ - kỹ thuật làm báo liên quan đến lĩnh vực 18/7/1770 P0PP01Ẽ5Ẽ586e. Các công trình nghiên cứu của nước ngOải.

Nghiên cứu về vai trò, chức năng của báo chí.----s©cs+cs+ceccec: 28 1. Nghiên cứu về đạo đức báo Chí.----sce+ce+E+k‡+EeEeEEEEEetrrrrrerkees 31 1. Nghiên cứu về nghiệp vụ - kỹ thuật làm báo liên quan đến lĩnh vực 18/7/1700 Pn01Ẽ5e8e. Đánh giá chung và những điểm cần giải quyết trong luận án.

Những vấn dé các nghiên cứu đã ep CAN. Những điểm hạn chế:.-- + 5e St‡EtỶEEEEE21212212111111111121111 1 ty 38 1. Các vấn dé cân giải quyết trong luận án .-------©cccs+ce+cczcszeereeei 39 Chương 2. CƠ SỞ LÝ LUẬN VE BAO CHÍ VIET VE TOI PHAM VA TÍNH NHÂN VAN CUA BAO CHÍ.

Tội phạm và báo chi viết về tội phạm. Khái niệm tỘi PR. Báo chí viết về /1827/1-,. Lịch sử hình thành, phat triển của báo chí về tội phạm trên thé giới 40/075 ốã.

Lịch sử hình thành, phát triển của báo chí về tội phạm trên thé giới. Lịch sử hình thành, phát triển của báo chí về tội phạm ở Việt Nam. Nguyên tắc tính nhân văn và van dé đạo đức báo chí. Tĩnh nhân văn và tính nhân văn của báo Chí.

Đạo đức DAO ChÍ:.c c1 KTS 1K KĐT kg tà 52 2. Quan điểm của Đảng và Nhà nước về vai trò, nhiệm vụ của báo chí trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm. Quan điểm của Đảng về vai trò của báo chí trong công tác đấu tranh phòng chống tội ÌqIH. Chính sách, pháp luật của Nhà nước về nhiệm vụ của báo chí trong công tác dau tranh phòng chống tội phqIm.

Tác động của bao chí viết về tội phạm đối với công chúng dưới góc nhìn của các lý thuyết truyền thông.--- 2-2 + ©S2+EE+EE£EEEEEE2E12E171211211211 7121. Tiêu chí đánh giá chất lượng của báo chí viết về tội phạm và tính nhân văn CUA DAO CHI RE ẦDÝÝŸỖŨ. Tiêu chi đánh giá chất lượng của báo chi viết về tội PRAM. Tiêu chí đảm bảo tính nhân văn của báo chí khi viết về tội phạm.

73 Tid Ket CHWONG 7 0 6? ha eaaaaa. THỰC TRANG VAN DE TOI PHAM TREN BAO CHÍ. Tần suất, mật độ thông tin về tội phạm trên báo chí. Các nội dung chính được thể hiỆn.- St SE E111 EEEEEEEkEErrrrkrkrei 79 3.Thông tin về chủ trương, chính sách phòng chống tội phạm của Dang 0/2872.

Thong tin vé CAC VU GN 000nnnnnn na. Phân tích nguyên nhân và cách phòng chồng tội phạm. Phong trào toàn dan bảo vệ an ninh trật Ẩif. Hình thức chuyền tải thông tin về tội phạm trên báo chí.

Các thể loại chính được sử 1/10 10015Ẽ8Aea. Tit VO SAPO. Anh minh nan. Thanh công, han chế của báo chi viết về tội phạm.- --+csccc+csssssss2 111 SAD.

TRAIN CONG icceccccessccesscessecenseseseeescecsseeseseeseaecsececeseeseaeeeeaeceaeceaeeceeeeeaeenses 111 3.2, HAN ChE nh. Nguyên nhân của thành công, hạn CHE ceccceccecceccescessesseseesessessessessesseseeses 114 I7287.808089NN0Nnnnhn nha ae aẽaaaA. TÍNH NHÂN VAN CUA BAO CHÍ TRONG VIỆC THONG TIN VE TOL PHAM 077. Nhu cầu thông tin của công chúng về van đề tội phạm trên báo chí.

Van đề khai thác nguồn tin .---- 2-22 S¿22E+2E+2EEE2EE2EEEEEEEEESrkrrrrerkree 121 4. Van đề khắc họa hình ảnh những người có liên quan trong vụ án. Hình ảnh người Pham ẲỘI. Hình ảnh gia đình người phạm tỘI,.

Hình ảnh nạn nhẪH. - c5 1011111111301 8811k 111kg 1 kg xà 137 4. Van đề khắc họa hình ảnh lực lượng đấu tranh phòng chống tội phạm. Hình ảnh người chiẾn Sỹ CONG 4H.

Hình anh người dân trong phong trào toàn dan bao vệ AN MIND tt CU 000n0n88588. Thanh công, han ché, nguyên nhân thành công va hạn chế của việc đảm bảo tính nhân văn khi báo chí viết về tội phạm. Thành công và hạn Chế. Nguyên nhân thành công và hạn chế.----sc©5z+cs+csrerxezrsreerxee 154 Tiểu kết ChưƠHg 4 cessssssessessssssessesssssssssessessssssessesssssssssesscssessssssssucsacssssascsecssesaeessesees 155 Chương 5.

VAN DE DAT RA VÀ GIẢI PHÁP, KHUYEN NGHỊ NANG CAO CHAT LƯỢNG, DAM BAO TÍNH NHÂN VAN CUA BAO CHÍ VIET VE TOT PHẠM. Vấn dé đặt ra đối với báo chí viết về tội phạm trong bối cảnh truyền thông kỹ thuật số và kinh tế thị trường .------ 2-22 2k+2EE2EEE2EE2EEEEEEEE1EEECrrrrrkree 156 5. Thách thức đối với báo chí viết về tội phạm và tính nhân văn của báo chi trong kỷ nguyên kỹ thuật SỐ. Thách thức đối với việc đảm bảo nguyên tắc tính nhân văn của báo chí viết về tội phạm trong boi cảnh kinh tế thị trường.

Giải pháp đảm bao tính nhân văn của báo chí về tội phạm. Nâng cao vai tro chỉ đạo cua Ban biên tập trong định hướng nội dung đảm bảo nguyên tắc tính nhÂH VĂN .--:- 2-5-5 St‡SE‡EEEE+EE2EEEEEEEEEEEEEEEkerkrrkrrrres 160 5. Xây dựng đội ngũ phóng viên có bản lĩnh chính trị vững vàng, trình độ chuyên môn nghiệp Vụ HỐI.--- + + Sk‡EỀEEEEEEEE2EEEEEEEEEEEEEEEEEEEErteei 163 5. Không ngừng trau dồi đạo đức báo chi cho các nhà báo.

Nâng cao chất lượng nội dung và đổi mới hình thức thé hiện. Các khuyến nghị đảm bao tính nhân văn của báo chí viết về tội phạm. Đối với các cơ quan quản lý báo €hÍ. Đối với Hội Nhà báo Việt Nam và các cơ quan báo chí.

Đối với công tác đào tạo nghiệp vụ báo chí .-----scs+cs+cs+xs+se+ 176 5. Xây dựng bộ quy tắc báo chí viết về tội PRAM .L0ĐPENNEDNAANA nh na. 182 DANH MỤC CONG TRÌNH KHOA HỌC CUA TÁC GIÁ LIÊN QUAN DEN LUẬN ÁN .--5-s- se SeessEkseEsEsEEeEssereerserssersrrsre 186 DANH MỤC TÀI LIEU THAM KHẢO.--° 2-2 se ssssessesssessss 187 PHỤ LỤC DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT CAND Công an Nhân dân CNXH Chủ nghĩa xã hội GD & XH Bao Gia đình và Xã hội PTTTĐC Phương tiện truyền thông đại chúng Nxb Nhà xuất bản NCS Nghiên cứu sinh VietnamNet Bao dién tu VietnamNet VnExpress Bao dién tu VnExpress DANH MỤC BANG, BIEU DO Bang 3. Số lượng tin bai về tội phạm so với tổng tin bài của các tờ báo.

Số lượng tin bài về 5 vụ án đặc biệt nghiêm trọng. So sánh các loại tội phạm trên báo chí và trên thực tiễn từ năm 2016 h5 0n 000007007. Mức độ quan tâm của công chúng đối với báo chí viết về tội phạm. Cách thức tiếp nhận thông tin về tội phạm.

Mục đích của công chúng khi tiếp cận thông tin tội phạm trên báo ChÍ. -- s1 E1 HH nh HT HH ch. Lý do không thích đọc thông tin về tội phạm. Các tiêu chí đảm bảo nguyên tắc nhân văn của báo chí viết về tội phạm.

HH TH TH HH HH 127 Biéu đồ 3. Thể loại các tác phẩm báo chí viết về tội phạm từ năm 2016 En NGM 2OLE N6. Nguồn tin của các Tòa soạn từ năm 2016 đến 2018. Tỷ lệ tin bài về các loại tội phạm và tin bai vé lực lượng phòng chống tội phạm từ năm 2016 đến 2018.

Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu Báo chí viết về tội phạm (Crime journalism) được ghi nhận là một trong những dòng báo chí có lịch sử phát triển lâu đời. Ở Mỹ, từ năm 1833 đã xuất hiện những tờ báo chuyên tường thuật về vụ án, tiêu biểu là tờ The Sun. Cho đến ngày nay, báo chí viết về tội phạm đang phát triển mạnh và các khóa dao tạo cử nhân “Báo chí và tội phạm học” (BA Journalism and Criminology) vẫn được mở đều đặn ở nhiều trường Đại học như DH Essex, DH Chester, DH Portsmouth, DH Murdoch, DH New South Wales. với mục tiêu trang bị kiến thức, kỹ năng và dao đức cho phóng viên trong phân tích và đưa tin về tội phạm trên báo chí.