Nghiên cứu chuỗi cung sản phẩm tôm nuôi ở tỉnh quảng nam luận án tiến sĩ kinh tế

ĐẠI HỌC HUE TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TE LÊ VĂN THU NGHIÊN CUU CHUOI CUNG SAN PHAM TOM NUOI O TINH QUANG NAM LUẬN ÁN TIÊN SĨ KINH TE HUE - 2015 ĐẠI HỌC HUE TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TE LÊ VĂN THU NGHIEN CUU CHUOI CUNG SAN PHAM TOM NUOI O TINH QUANG NAM Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp Mã số: 62 62 01 15 LUẬN ÁN TIÊN SĨ KINH TE Người hướng dẫn khoa học: PGS. Mai Văn Xuân PGS. Trần Văn Hòa HUIEP015 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận án Tiến sĩ kinh tế “Nghiên cứu chuỗi cung sản phẩm tôm nuôi ở tỉnh Quảng Nam” là công trình do chính tôi nghiên cứu và thực hiện. Các thông tin, số liệu được sử dụng trong luận án này hoàn toàn trung thực và chính xác.

Tất cả những sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận án đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận án đã được ghi rõ nguồn gốc. Tác giả luận án LỜI CẢM ƠN Lời đầu tiên, tôi bày tỏ lòng biết ơn đến quý lãnh đạo Trường Cao đẳng Kinh tế- Kỹ thuật Quảng Nam đã hỗ trọ, tạo điều kiện tốt nhất cho tôi trong suốt quá trình thực hiện luận án. Tôi xin chân thành cảm ơn đến Ban Giám đốc Đại học Huế, Ban Đào tạo Sau Đại học, Lãnh đạo Trường Đại học Kinh tế Huế, Phòng Đào tạo sau Đại học, Khoa Kinh tế Phát triển, Khoa Quản trị Kinh doanh, các Khoa, Phòng ban chức năng và tập thể các Nhà khoa học của Trường Đại học Kinh tế Huế đã giúp đỗ tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc nhất đến PGS.TS Mai Văn Xuân, nguyên Trưởng khoa Kinh tế và Phái triển, PGS.TS Trần Văn Hòa, Hiệu trưởng, Trường Đại học Kinh tế Huế đã tận tình giúp đỡ, hướng dẫn tôi suốt quá trình nghiên cứu luận an.

Tôi xin chân thành cảm ơn Lãnh đạo UBND tỉnh, Lãnh đạo và Chuyên viên các Sở, Ban, Ngành và lãnh đạo huyện, các Phòng, Ban của các huyện trong tỉnh Quảng Nam đã nhiệt tình đóng góp ý kiến, cung cấp tài liệu và những thông tin cần thiết để tôi hoàn thành luận án này. Cuối cùng, tôi xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ, động viên của người thân, gia đình và đồng nghiệp trong suối thời gian qua. Tác giả Lê Văn Thu ii \© mn Dn On FW NY a —¬ ¬ a — oo œ ¬1' nun FW NY KF OO N So NY NY b2 NN NN WY ony nn BW NY = ASEAN BBNT BLNT BQ BTC BRC C DANH MỤC CÁC CHU VIET TAT Hiệp hội các nước Đông Nam Á (Association of South East Asian Nations) Bán buôn ngoài tỉnh Bán lẻ ngoài tỉnh Bình Quân Bán thâm canh Tiêu chuân đáp ứng khách hàng cả an toàn và chât lượng (British Retail Consortium) Chỉ phí sản xuất kinh doanh CCSPTN Chuỗi cung sản phẩm tôm nuôi CIF DRC DT ĐBSCL ĐVT FAO FOB EU GDP GMP GO HACCP HĐTGT ISO HTX MI NTD NS NTTS LN Tiền hàng, phí bảo hiểm và cước phí (Cost, Insurance and Freight) Chỉ phí nguồn lực trong nước (Domestic Resource Cost) Diện tích Đồng bằng sông Cửu Long Đơn vị tín Tổ chức lương thực và nông nghiệp (Food Agriculture Organization) Hết trách nhiệm khi hàng đã lên tàu (Free On Board) Liên minh Châu Âu ( European Union) Tổng sản phẩm quốc nội (Gross Domestic Production) Tiêu chuẩn thực hành sản xuất tốt (Good Manufacturing Practice) Tổng giá trị sản xuất (Goss Output) Phân tích môi nguy và điêm kiêm soát tới hạn (Hazard Analysis and Critical Control Points) Hoạt động tạo giá trị Tổ chức quốc tế về tiêu chuẩn hóa (International Standard Organization) Hop tac xa Thu nhập hỗn hợp Người tiêu dùng Năng suất Nuôi trồng thủy sản Lợi nhuận iii 20 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 4I 42 43 44 45 46 QCCT Quảng canh cải tiến SC Chuỗi cung (Supply Chain) SCM Quản lý chuỗi cung ( Supply Chain Management) SER Tỷ giá hối đoái bóng (Shadow Exchange Rate) SPTN Sản phẩm tôm nuôi SX San xuat SXKD_. Sản xuất kinh doanh SXTG Sản xuấttôm giống SWOT piém manh, diém yếu, cơ hội và thách thức TACN Thưcăn công nghiệp TB Trung bình TC Thâm canh TG-CH Tạm Giang - Cầu Hai TNHH Trách nhiệm hữu hạn TTIYTS Thuốc thú y thủy sản TXNG - Truy xuất nguồn gốc Exporters and Producers VSATTP Vệ sinh an toàn thực phâm khẩu Việt Nam (Vietnam Association of Seafood iv MỤC LỤC Nội dung Trang 898/99.

ñ DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮTT.---¿- 2 SE E9EEE£EE£EE+EEEEEEEEEEEEEEerkerkrkeree iii MUC LUC ooceecsecsscssessessessessessessessesssssessessssssssessssssssesssssssusssssessussusseesessiesussussuessssnesseeses V DANH MỤC BẢNG. viii DANH MUC SO DO.occcsscssssssscssssscsessesssscssesessesvsscsucsesavsvcansecassassesanssssssatsvsansessssaeaees ix DANH MUC DO THI .ceecscssesssssescsscsscscssesecsesscssscssssssscsusavssesvssesvcansecsessssnsavsneavsansnesees x PHAN MO DAU oceessscssssessessessessessessessessessessssesssssessssussusssssussussussusssssussussuesusesssneesesess 1 1. Tính cap thiét ctha dé ti. Mục tiêu nghiên CỨu .-- -- << 1H HH TH TH TH TH HH0 2 3.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới của luận ám.-- - -- - ¿<< %+k*kEk*EE E111 v0 4 TONG QUAN VE TINH HINH NGHIEN CUU CO LIEN QUAN DEN LUẬN ÁN. Các công trình nghiên cứu chuỗi cung sản phẩm nông nghiệp, sản phẩm tôm ¡000. Đánh giá chung các công trình nghiên cứu: .----- «5< <c<<<<++ 10 CHUONG 1:CO SG LY LUAN VA THUC TIEN VE CHUOI CUNG SAN PHAM TOM NUOL ooo sesscsscsssssssssssssssssssscsusssssussssssssussussussussussussussussussussssssessessessessnsseesesess 12 1.

Cơ sở lý luận về chuỗi cung san pham tôm nuôi. Chuỗi cung và quản lý chuỗi cung. Chuỗi cung sản phẩm tôm nuôi. Mối quan hệ mật thiết giữa chuỗi cung sản phâm tôm nuôi với hiệu quả kinh tế và khả năng cạnh tranh của ngành hàng tôm nuôi 41 1.

Kinh nghiệm về quản lý CCSPTN của các quốc gia trên thế giới và Việt Nam. Kinh nghiệm về quản lý CCSPTN của các quốc gia trên thế giới. Thực tế về quản lý CCSPTN ở Việt Nam. 49 CHƯƠNG 2: ĐẶC ĐIÊM ĐỊA BÀN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Đặc điểm tự nhiên, kinh tế xã hội ảnh hưởng đến CCSPTN ở Quảng Nam. Điều kiện tự nhiên. Tình hình kinh té - x4 Obese eesseessseesssscsssecsssessseesssssseessssessuesssessseessee 54 2. Thực trạng ngành hàng tôm nuôi ở tỉnh Quảng Nam thời kỳ 2007- 2012.

Thực trạng nuôi tôm trên địa bàn tỉnh Quảng Nam. Nguồn cung con giống, thức ăn và thuốc phòng trừ dịch bệnh cho nuôi tôm. Tình hình tiêu thụ và chế biến tôm ở tỉnh Quảng Nam. Phương pháp tiếp cận nghiên cứu và khung nghiên cứu CCSPTN.

Phương pháp tiếp cận. Khung nghiên cứu CCSPTÌN. Phương pháp nghién CỨU. Chọn điểm nghiên cứu.

Phương pháp thu thập thông tin và số liệu. Phương pháp phân tích. 74 CHUONG 3: DANH GIA THUC TRANG CHUOI CUNG SAN PHAM TOM NUOI O TINH QUẢNG NAM. Phân tích chuỗi cung sản phẩm tôm nuôi ở tỉnh Quảng Nam.

Cau trúc về CCSPTN ở tỉnh Quảng Nam. Quá trình tạo giá trị trong chuỗi cung sản phẩm tôm nuôi ở Quảng Nam. Dòng tài chính trong chuỗi cung sản phâm tôm nuôi ở Quảng Nam. Dòng thông tin trong chuỗi.

Phân tích mối quan hệ hợp tác giữa các tác nhân trong chuỗi. Các yếu tố đầu vào chủ yếu ảnh hưởng đến năng suất, hiệu quả kinh tế đầu tư HD) 108:00000)/80 0n. Lợi thế cạnh tranh của sản phẩm tôm nuôi ở tỉnh Quảng Nam. Tính hệ số DRC của sản phâm tôm nuôi.

Phân tích độ nhạy của DIRC. Đánh giá ảnh hưởng của các nhân tố đến quá trình hoạt động của chuỗi cung sản phẩm tôm nuôi ở tỉnh Quảng Nam. Điều kiện tự nhiên.--2-- + ©+++SE+2EEESEE1EEE11171111711211E111E11Xe 11x. Các nhân tố về thị trường.

Nhóm các nhân tố thuộc về hộ nuôi tôm. Các nhân tố thuộc về chính phủ và cơ quan quản lý nhà nước ở Quảng Nam 119 3. Nhóm nhân tố thuộc về quản lý CCSPTN ở Quảng Nam. Các nhân tố về cơ sở hạ tầng và dịch vụ hỗ trợ.

121 CHƯƠNG 4: CÁC GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CHUỎI CUNG SẢN PHẨM TOM NUÔI Ở TỈNH QUẢNG NAMM. Những căn cứ đề ra giải pháp. Xu thế tiêu thụ sản phẩm tôm nuôi trong nước và thế giới. Quan điểm, định hướng hoàn thiện CCSPTN nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế và phát triển ngành hàng tôm nuôi bền vững ở tỉnh Quảng Nam.

Mục tiêu phát triển ngành hàng tôm nuôi ở tỉnh Quảng Nam đến năm 2020 125 4. Dựa trên kết quả phân tích ma trận SWOT về CCSPTN ở tỉnh Quảng Nam. Những giải pháp hoàn thiện chuỗi cung sản phẩm tôm muôi ở tinh Quang Nam. Giải pháp cho từng tác nhân trong chuỗi cung sản phẩm tôm nuôi.

Giải pháp đối với các cơ quan quản lý nhà nước ở tinh Quang Nam. Tóm tắt chương 4. ce 149 Phần II KẾT LUẬN .--- ¿2-2 2 E9SE+E9EE£EEEEEEE+EEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEErkerkrree 150 KẾT luận. 2--©2s- + kSE11121111111117112T11TT1E T111 H1 Hàn ng ngàng 150 S01 0n.

152 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 252 Vii DANH MỤC BẢNG Tên bảng Trang Bảng 1. Năm trở ngại đến ngành tôm Việt Nam. Kết quả và hiệu quả nuôi tôm của hộ nuôi.

Kết quả và hiệu quả của các cơ sở sản xuất giống. Kết quả và hiệu quả chế biến thức ăn công nghiệp nuôi tôm. Kết qua và hiệu quả kinh tế của hệ thống đại lý. Kết quả và hiệu quả kinh doanh của thu gom lớn.

Kết qua va hiệu quả chế biến và xuất khẩu tôm. Kết quả và hiệu quả của người bán buôn ngoài tỉnh. Kết quả và hiệu quả của người bán lẻ ngoài tỉnh. Kết quả và hiệu quả hoạt động tài chính của các tác nhân.- 98 trong CCSPTN ở tỉnh Quảng Nam.

Tỷ trọng chi phí HĐTGT, lợi nhuận của các tác nhân tham gia vào CCSPTN thị trường tiêu thụ ngoài tỉnh. Tỷ trọng CPHĐTGT, lợi nhuận của các tác nhân tham gia. 100 vào CCSPTN thị trường xuất khâu.-- ¿2+ 2+ s2x+SE+EE£EEeEEeEEeEEerkerkerkee 100 Bảng 3. Kết quả ước lượng hàm sản xuất Cobb- Douglas của các hộ nuôi tôm theo phương thức TC vụ 1 và TC vụ 2 ở tỉnh Quảng Nam.

Năng suất cận biên của các yếu tố đầu vào chủ yếu .--- 111 đối với nuôi tôm thẻ chân trắng ở tỉnh Quảng Nam. Hiệu quả kinh tế trong việc đầu tư các yếu tố đầu vào chủ yếu. 112 đối với nuôi tôm thẻ chân trắng ở tỉnh Quảng Nam. Chi phi nội nguồn DRC của sản phẩm tôm nuôi thâm canh hai vụ xuất khẩu ở tỉnh Quảng Nam.

-- - 25s SS9219E1921E21E212212712121112111111 1111 xe 115 Bảng 16. Phân tích độ nhạy đối với chỉ phí nội nguồn của sản phâm tôm nuôi thâm canh hai vụ xuất khâu ở tỉnh Quảng Nam. Dự kiến chỉ tiêu phát triển ngành hàng tôm.---2--5¿5z©5+55+ 127 ở Quảng Nam đến năm 20200.-2- 2-2 SE+SE‡EE£EEEEEEEEE2E221712121 212122 Xe 127 Vili DANH MỤC SƠ ĐỎ Tên sơ đồ Trang Sơ đồ 1. Chuỗi cung đơn giản.

¿5-2256 2S222E‡EEE2EE2EE2EEEEEEEkerkrrrrerkrrrrervee 15 Sơ đồ 1. Chuỗi cung mở rộng.---:--2-22- 2c ©5222E+2EE2EE2EEE2EEEEEEEEerkrrrrerkrrrrervee 15 Sơ đồ 1. Mạng lưới chuỗi cung tổng thê. Mô hình chuỗi giá trị chung.

Quá trình tạo giá trị trong chuỗi cung. Mô hình hoạt động tạo thêm giá trị của đơn vị sản xuất kinh doanh. Mô hình chuỗi cung thực phẩm trong nông nghiệp .