Giải pháp tài chính hỗ trợ hộ ngư dân phát triển khai thác thủy sản Việt Nam

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ TÀI CHÍNH HỌC VIỆN TÀI CHÍNH -------------- HỒ THỊ HOÀI THU GIẢI PHÁP TÀI CHÍNH HỖ TRỢ HỘ NGƯ DÂN PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG KHAI THÁC THỦY SẢN Ở VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ HÀ NỘI - 2018 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ TÀI CHÍNH HỌC VIỆN TÀI CHÍNH -------------- HỒ THỊ HOÀI THU GIẢI PHÁP TÀI CHÍNH HỖ TRỢ HỘ NGƯ DÂN PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG KHAI THÁC THỦY SẢN Ở VIỆT NAM Chuyên ngành : Tài chính - Ngân hàng Mã số : 62.01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Người hướng dẫn khoa học: 1. ĐOÀN MINH PHỤNG 2. VŨ THỊ BẠCH TUYẾT HÀ NỘI - 2018 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi dưới sự hướng dẫn của PGS.TS Đoàn Minh Phụng và PGS.TS Vũ Thị Bạch Tuyết. Các số liệu trích dẫn có nguồn gốc rõ ràng.

Những kết quả nêu trong luận án là quá trình lao động trung thực của tôi. Tác giả luận án Hồ Thị Hoài Thu ii MỤC LỤC Trang LỜI CAM ĐOAN. ii DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT. v DANH MỤC CÁC BẢNG .vii DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ .viii DANH MỤC SƠ ĐỒ .viii MỞ ĐẦU.

Tính cấp thiết của đề tài. Tổng quan các công trình nghiên cứu liên quan đến luận án. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài. Kết cấu của đề tài nghiên cứu. 18 Chương 1: LÝ LUẬN VỀ GIẢI PHÁP TÀI CHÍNH HỖ TRỢ HỘ NGƯ DÂN PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG KHAI THÁC THỦY SẢN.

TỔNG QUAN VỀ HỘ NGƯ DÂN VÀ HỖ TRỢ HỘ NGƯ DÂN PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG KHAI THÁC THỦY SẢN. Hộ ngư dân và hộ ngư dân hoạt động khai thác thủy sản. Hỗ trợ hộ ngư dân phát triển hoạt động khai thác thủy sản. GIẢI PHÁP TÀI CHÍNH HỖ TRỢ HỘ NGƯ DÂN PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG KHAI THÁC THỦY SẢN.

Khát quát về giải pháp tài chính. Nội dung các giải pháp tài chính hỗ trợ hộ ngư dân phát triển hoạt động khai thác thủy sản. Các tiêu chí đánh giá tác động tổng hợp của các giải pháp tài chính đến hộ ngư dân hoạt động khai thác thủy sản. Các nhân tố ảnh hưởng đến việc sử dụng các giải pháp tài chính hỗ trợ hộ ngư dân phát triển hoạt động khai thác thủy sản.

KINH NGHIỆM QUỐC TẾ VỀ SỬ DỤNG CÁC GIẢI PHÁP TÀI CHÍNH HỖ TRỢ HỘ NGƯ DÂN PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG KHAI THÁC THỦY SẢN VÀ BÀI HỌC ĐỐI VỚI VIỆT NAM. Kinh nghiệm một số nước. Bài học kinh nghiệm đối với Việt Nam. 66 Kết luận chương 1.

68 iii Chương 2: THỰC TRẠNG VỀ GIẢI PHÁP TÀI CHÍNH HỖ TRỢ HỘ NGƯ DÂN PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG KHAI THÁC THỦY SẢN Ở VIỆT NAM. KHÁI QUÁT VỀ HỘ NGƯ DÂN HOẠT ĐỘNG KHAI THÁC THỦY SẢN Ở VIỆT NAM. Thuận lợi, khó khăn và các ngư trường khai thác của hộ ngư dân hoạt động khai thác thủy sản. Quy mô và cơ cấu hộ ngư dân hoạt động khai thác thủy sản.

Kết quả hoạt động khai thác thủy sản của hộ ngư dân thời gian qua. THỰC TRẠNG SỬ DỤNG CÁC GIẢI PHÁP TÀI CHÍNH HỖ TRỢ HỘ NGƯ DÂN PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG KHAI THÁC THỦY SẢN Ở VIỆT NAM. Khái quát các chính sách của Nhà nước về giải pháp tài chính hỗ trợ hộ ngư dân phát triển hoạt động khai thác thủy sản. Tình hình thực hiện các giải pháp tài chính hỗ trợ hộ ngư dân phát triển hoạt động khai thác thủy sản.

TÁC ĐỘNG TỔNG HỢP CỦA CÁC GIẢI PHÁP TÀI CHÍNH HỖ TRỢ ĐẾN HỘ NGƯ DÂN HOẠT ĐỘNG KHAI THÁC THỦY SẢN Ở VIỆT NAM. Năng lực khai thác. Trình độ lao động. Thu nhập từ hoạt động khai thác thủy sản.

ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ CÁC GIẢI PHÁP TÀI CHÍNH HỖ TRỢ HỘ NGƯ DÂN PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG KHAI THÁC THỦY SẢN Ở VIỆT NAM THỜI GIAN QUA. Thành công đạt được. Nguyên nhân tồn tại. 143 Kết luận chương 2.

144 Chương 3: HOÀN THIỆN GIẢI PHÁP TÀI CHÍNH HỖ TRỢ HỘ NGƯ DÂN PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG KHAI THÁC THỦY SẢN Ở VIỆT NAM. BỐI CẢNH TRONG NƯỚC VÀ QUỐC TẾ TÁC ĐỘNG ĐẾN CÁC GIẢI PHÁP TÀI CHÍNH HỖ TRỢ PHÁT TRIỂN HỘ KINH DOANH TRONG LĨNH VỰC KHAI THÁC THỦY SẢN Ở VIỆT NAM. Bối cảnh trong nước. Bối cảnh quốc tế.

PHƯƠNG ÁN QUY NHOẠCH KHAI THÁC THỦY SẢN ĐẾN NĂM 2020, TẦM NHÌN 2030. Quy hoạch sản lượng khai thác thủy sản. Quy hoạch cơ cấu tàu thuyền khai thác thủy sản. Quy hoạch cơ sở dịch vụ hậu cần nghề cá.

QUAN ĐIỂM VỀ GIẢI PHÁP TÀI CHÍNH HỖ TRỢ HỘ NGƯ DÂN PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG KHAI THÁC THỦY SẢN Ở VIỆT NAM. Hỗ trợ phải góp phần bảo vệ an ninh, chủ quyền biển đảo quốc gia. Phù hợp với đặc điểm của ngành khai thác thủy sản. Phù hợp với quy hoạch phát triển ngành khai thác thủy sản của Nhà nước.

Các phương thức hỗ trợ phải đa dạng. Giảm hỗ trợ phát triển theo chiều rộng, tăng cường hỗ trợ phát triển theo chiều sâu. Hỗ trợ phải góp phần phát triển hoạt động khai thác thủy sản có trách nhiệm và bền vững. HOÀN THIỆN GIẢI PHÁP TÀI CHÍNH HỖ TRỢ HỘ NGƯ DÂN PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG KHAI THÁC THỦY SẢN Ở VIỆT NAM.

Hoàn thiện chính sách chi ngân sách nhà nước. Hoàn thiện chính sách thuế. Hoàn thiện chính sách tín dụng. Hoàn thiện chính sách bảo hiểm.

TỔ CHỨC THỰC HIỆN. Phối hợp đồng bộ các giải pháp tài chính trong hỗ trợ hộ ngư dân phát triển hoạt động khai thác thủy sản (đặc biệt áp dụng trong điều kiện khai thác hải sản xa bờ). Nguồn vốn và cơ chế thực hiện chính sách. Thủ tướng Chính phủ và các bộ ngành.

Uỷ ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Các Hội, Hiệp hội thủy sản. 184 Kết luận chương 3. 186 CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC v DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Tiếng Việt Tiếng Anh AGRIBANK Ngân hàng Nông nghiệp và phát The Vietnam Bank for triển nông thôn Việt Nam Agriculture and Rural Development BTC Bộ Tài Chính Ministry of Finance BFAR Cơ quan Nguồn lực thủy hải sản và The Bureau of Fisheries and Nông nghiệp Philippins Aquatic Resources Philippine BQ Bình quân Average BQCS Bình quân công suất Capacity Average BIDV Ngân hàng đầu tư và phát triển Việt Bank for Investment and Nam Development of Vietnam CP Chi phí Cost CPBQ Chi phí bình quân Cost Average DTBQ Doanh thu bình quân Revenue Average DNBH Doanh nghiệp bảo hiểm Insurance Business DTTS Dân tộc thiểu số Ethnic minority DVHC Dịch vụ hậu cần Logistic Service ĐBXB Đánh bắt xa bờ Offshore fishing ĐVT Đơn vị tính Unit KH - CN Khoa học - Công nghệ Science & Technology KTTS Khai thác thủy sản Capture fisheries FAO Quy tắc xử sự nghề cá có trách Code of Conduct for Responsible nhiệm Fisheries EC Uỷ ban Châu Âu European Commission HTX Hợp tác xã Cooperative GTGT Gía trị gia tăng Added Value IMO Tổ chức hàng hải quốc tế Internationnal maritime organization vi IPOA Kế hoạch hành động quốc tế International action plan IUU Hàng thủy sản khai thác trái phép Illegal fishing LĐ Lao động Labor MC Năng lực khai thác Mining Capacity/ national plan of action MHB Ngân hàng nhà đồng bằng song Mekong Delta Housing Cửu Long Development Bank NHNN Ngân hàng Nhà nước State Bank NHTM Ngân hàng thương mại Commercial Bank NHTM NN Ngân hàng thương mại Nhà nước State commercial bank NSĐP Ngân sách địa phương Local budget NSNN Ngân sách Nhà nước State Budget NT Ngư trường Fishing Grounds TCTD Tổ chức tín dụng Credit Intitutions TĐTTBQ Tốc độ tăng trưởng bình quân Average growth rate TNCN Thu nhập cá nhân Personal Income TSCĐ Tài sản cố định Fixed assets UBNN Uỷ ban nhân dân People’s Committee VIETCOMBANK Ngân hàng ngoại thương Việt Nam Joint Stock Commercial Bank for Foreign Trade of Vietnam VIETINBANK Ngân hàng công thương Việt Nam Vietnam Joint Stock Commercial Bank for Industry and Trade vii DANH MỤC CÁC BẢNG Số hiệu Nội dung bảng Trang Bảng 2.1: Bảng phân bổ hộ KTTS giai đoạn 2010 - 2016 .2: Sản lượng khai thác thủy sản giai đoạn 2012 - 2016.3: Sản lượng khai thác thủy sản phân theo vùng địa lý .4: Tình hình cấp bù chênh lệch lãi suất theo Nghị định 67/2014/NĐ - CP .5: Bảng mức thuế môn bài đối với cá nhân, hộ gia đình .6: Bảng thuế môn bài phải nộp giai đoạn 2010 - 2016.7: Mức lãi suất cho vay theo Nghị định 67/2014/NĐ - CP.8: Kết quả thực hiện Nghị định 67/2014/NĐ - CP của các NHTM (theo thống kê của NHNN).9: Kết quả thẩm định, phê duyệt danh sách đóng mới, nâng cấp tàu cá theo Nghị Định 67/2014/NĐ - CP (tính đến ngày 31/12/2016) .10: Kết quả cho vay chủ tàu đóng mới, nâng cấp tàu theo Nghị định 67/2014/NĐ - CP (tính đến ngày 31/12/2016).11: Đặc điểm lao động của hộ KTTS giai đoạn 2010 - 2016 .12: Đặc điểm doanh thu - chi phí của hộ KTTS giai đoạn 2010 - 2016 .1: Quy hoạch sản lượng khai thác thủy sản .2: Quy hoạch sản lượng khai thác hải sản theo vùng .3: Quy hoạch tàu thuyền KTTS năm 2020, định hướng 2030 .4: Quy hoạch tàu thuyền khai thác theo vùng đến năm 2020, .5: Quy hoạch tàu cá > 90CV theo vùng đến năm 2020 định hướng 2030 .6: Quy hoạch cảng cá, bến cá đến năm 2020 .7: Quy hoạch khu neo đậu tàu cá đến năm 2020.

150 viii DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ Số hiệu Nội dung biểu đồ Trang Biểu đồ 2.1: Top 10 thị trường nhập khẩu thủy sản của Việt Nam 11 tháng đầu năm 2015 (1.2: Tỷ lệ % số hộ được hỗ trợ xăng dầu cho tàu thuyền đánh cá.3: Tỷ lệ % số hộ khai thác thủy sản nhận được tín dụng ưu đãi đối với người nghèo.4: Sự phân bố tàu theo khu vực .5: Biến động tàu thuyền theo công suất, số lượng.6: Thu nhập bình quân đầu người của hộ .7: Tỷ lệ % thu từ hoạt động KTTS. 138 DANH MỤC SƠ ĐỒ Số hiệu Nội dung sơ đồ Trang Sơ đồ: Các yếu tố chi phí chuyến biển. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI Việt Nam là một nước nhiệt đới và cận nhiệt đới với bờ biển kéo dài, có một tiềm năng vô cùng dồi dào về mặt nước, một tài nguyên sinh học đa dạng, quý hiếm, rất thuận lợi cho hoạt động khai thác thủy sản (KTTS).